장음표시 사용
51쪽
Perottus hisce Latinis uerbis uastulit: Ego iteras non inueni, sed ab ipsis inuentus sum. Nam cum iam diu in aedibus musarum latuissent,eiusmodi uiro egebat Drj enim talia per sapientes uiros in lucem proserunt. G tres quidem literas nesciunt, sed ordinem probantes uolitant, dii aduersus Pygmeos dimicaturs in Libyam transeunt Plutarchus etiam in nono libro conuiualium quaestio. num docet Mercurium deum Aegyptjs literas a se illic inuentas tradiditae De Cadmo autem loquens, qui ad Graecos attulis. literas creditur, Phoenicibus adscribit hoc inuentum,ut pleris alii fecerunt: Phoenices autem Ebraeos intelligere uidetur uum eis nim qu stio mota esset,cur alpha primum locum obtineat inter literas, Ammonius introducit hisce uerbis prouocans Plutarchum Cheroneum ad disputatione: ουδ. συ, καὶ Bo,esi; cenoci
Nihil ne, inquit, auxilii adser Cadmo cum sis Boeotius, quem aiunt propterea primo loco collocasse literam alpha, quia Phoenices ita uocant bovem, quem non secundo aut tertio loco internecessarias res ponere uoluit, ut Hesiodus, sed primo Ebrari aut aluph bouem nominat. Cyprianus martyr tractatu quarto de idolorum uanitate ita scribit Antrum Iouis in Creta uisitur, ec sepulchrum eius ostenditur,ec ab eo Saturnum fugatum esse, manifestum est. Inde Latinum de latebra eius nomen accepit. Hic literas imprimere hic signare numos in Italia primus instituit. Inde aera. rium Saturni uocitatur. Hoc plus sit humanum inuentum multi adscribunt Phcenicibus. De quibus Lucanus ait: Phoenices primi, famae si credimus,ausi,
Mansuram rudibus uocem signare figuris. Cui adstipulatur Plinius libro 3 historiar naturalis inquiens: Ipsa gens Phoenicum in gloria magna literarum inuentionis, Bosydorum, naualiumcpachellicarum artium. Et rursum lib. 7. cap. 36.
Literas semper arbitror Assyrias fuisse. Sed ali j apud Aegyptios a Mercurio, ut Gellius, alij apud Syros repertas uolunt. Vtim in
Graeciam intulisse e Phoenice Cadmum, VI. numero. Qui ous Troiano bello Palemedem adiecissequatuor hac figura Θ ΣΦ Totidem post eum Simonide melicum ZH n. uaru omnium
52쪽
quim a Palamede mauult Anticlides in Aegypto inuenisse quendam nomine Menona,tradit, via annis ante Phoroneu antiquis.simtim Graeciae regem, id c monumentis approbare conatur. Ediuerso Epigenes apud Babylonios DC κα annoru obserua tiones syderu coetilibus laterculis inscriptas docet,grauis author inprimis: qui minisu, Berosus ec Critodemus cccc LXXX. annorum. Ex quo apparet aeternus literarum usus. In Latium eas
attulerunt Pelasgi. Ac postea cap. 37. Gentium consensus tacitus primus omnium conspirauit ut Ionum literis ueterentur. Et casiate insequenti: eteres Graecas Missie easdem pene, quae nuc sunt Latinae, indicio erit Delphica tabula antiqui aeris: que est hodie in palati dono principum Mineruae dicata in bibliotheca, cum in. scriptione tali:,αυσικρατηρ τισαμα A tarus' νεθηκ an dialogo Platonis, qui Phaedrus inscribitur, Socrates narrat se audiuille deum quendam coli apud Aegyptios, Theuth nomine, qui tum alias artes, tum iteras inuenerit, easc tradiderit Aegyptins quo tempore Thamus uniuerss Aegypti regnum tenuit. Ac rege quidem sciscitanti ex Theuth ceu parente iterarum, ecquam utilitatem essent literae allaturae, ad hunc modum respondisse: τότ in
μνημης γάρ, M QIας φαρμακον ἐυ u. Quae uerba Latinis uerbis hanc sententia reddunc Illa uero doctrina, rex, Aegyptios redis det sapientiores, magis pollentes memoria. Nam sapientiae is memoriae quoddam medicamentum repertum est Eundem liteaerarum inuentorem Theuth monstrat Plato in Philebo, qua cyra. tione animaduerterit ac redegerit obseruationes suas in artem grammaticam Philo Biblius Sanchoniatonis Beruth, qui temporibus Semiramidis res Phoenicum scripsit, retecus interpres, Eusebio teste, ita scripsit: Sanchoniato uir peritissimus alc curiosissimus fuit, is cum nihil omnia, quae ab initio facta sunt memorata digna, ignorasse uideatur, diligentius tamenti caetera ea quaesiauit, qus Thaatus excogitauit. Non enim latebat ipsum, quod pri.
mus omnium mortalium Thaatus literas ad inuenit, &res me
morabiles ausus est aeternitati commendare. Qitem Aegypti j Thoyssi, Alexandrini Thoth, Graeci Mercuriu appellarunt Diodorus Siculus de origine rerum humanaru ita loquitur: Quum sonus oris coissus Iet, paulatim uocem discrevitae aiunt,aeres
53쪽
omnes suo nomine appellasse Verum quum diuersis siti essent
in orbis locis, non eisdem usos uerbis serunt,ec propterea diuer. sos literarum charaeteres extitisse. In secundo libro de gestis anuquorum docet Aegyptios sibi arrogare inuentionem literarum. D. Augustinus qualitione 60. exodi, qui nam sint Ηαμματων si is γογειρ: ita enim uocem schotrim, hoc est apparitores, interpretati sunt Graeci,nimirum doctores, qui introducant in literas, ita scrihin Hic sane significatur, quod ante legem datam habuerint He hraei literas,quae quando coeperint esse, nescio uirum ualeat indagari. Nonnullis enim uidetur a primis hominibus eas coepisse ecperductas esse ad Noe, ait inde ad parentes Abrahae, Minde ad populu Israel. Sed unde hoc probari possit ignoro. Suidas in uerisho αμαμ considerans primi hominis persectionem Sc eximiam sapientiam, antequam seduceretur a cacodaemone, ita loquitur, niα mirum reddens ueterum theologorum sententiam c ecclesiae:
Adam primus homo dei manu eli ictus, a te ad imagine ex sim uis lachrum opificis di conditoris formatus, qui eum etiam honorem sortitus est, ut paradisum incoleret. Qui rectissime primus sapies appellabitur, ut primitiua effigies di imago ab ipso deo descripta:
Iiquide omnibus dotibus copiose adornatus fuit,ac sensoria omisma tum animi tum corporis pura ex integra circu tulit. Et post laudes amplissimas primi conditoris hominu subdit: Is igitur existit, qui discrevit singula, omnibusP apposuit normas,cvmensuras, B terminos minime reprehendendos. Huius sunt artes ecliters: huius scientiae rationales,& non adstriciae legibus rationis: huius Prophetiae, sacri ritus,purgationes, leges scriptae pariterectio scriptae huius deni sunt omnia inuentae disciplina , cx quaectins ad uitam at conuictum utilia sunt di necessaria. Quam sentenistiam ueterum ego sane ample 'tor manibus ambabus Primum
quod consenuat historis uetustissimae,ueluti Plini j, cx eorum,qui Plinium antecesserunt aliquot seculis qui sempiternum usum μterarum indicant. Iosephus quot ludaicae historiae scriptor in primo libro antiquitatis ludaicae ostendit Seth filiu Adam Ec ipsius liberos litoris inuentam a se astronomiam consignasse, quas utima protoplasto Adamo acceperunt Arabes' tioc theologiam M. omnem scientiam reser ut ad Seth filium Adami Deinde consen, taneum est rationi, Adamum prolapsum in peccatu per seduetionem satanae, moxcpitalitu tui gratia diuina literis cogitationes suact
54쪽
suas, Nierum ratarum memoriam deplaxisse. Id ovult excel.
lentiae dedignitati hominis prinai. Quem enim alium putemus iulum deum aut diuinum hominem,ut plato ait qui literas primus inuenerit Aut cui potius tribuamus illum diuinum animum, ut Ciceronid Pythagorae uisum est, qui tot vocum discrimina reuocauit ad certas Ieges,quic elementa sermonis humani aptis notis consignauit, cli illi ipsi Adamo,qui testimonio sacrae historiae omisnibus rebus imposuit aptissima nomina, quae deus quoq3 proba, uit Etenim quum uis rationis amplissima sit,eas se proserar, Nireniat sub sensus tuis uerbis tum operibus, mihi nullum apparet opus praestantius humanae rationis, quam quod notis B signis literarum sermonem, quo foras sese proseri, etiam seipsam depitu
git, ac deponit in librorum uelut arcas conseruadam, ac transponit sese in alios animos, quoru corpora tum locorum tum etiam temporu interuallis maximis dirempta sunt. I eperiti mens Oraganum suae naturete conueniens, quo diuinae humana, cormis rata &corporis expertia, cxit semel dicam, quaecun Phomo potest mente comprehendere, instr timento comprehendat, alijscpad percipiendum 8 iudicandum proponat. Caeterum opiniones eorum, qui uel ethnicis authoribus, uel Mosi,uel Abrahamolite. ras acceptas reserunt, uel unum scriptum prophetae Enoch, qui annis circiter D c cc. ante diluuium floruit, satis resutat Libet etiam huc transcribere antiquos uersiculos de literarum inuentoribus,quos Petrus Crinitus in pervetiisto codice bibliothecae M. Ptimanae se reperissi testatur lib. i .de honesta disciplina: Moyses primus Hebraicas exarauit literas. Mente Phoenices sagaci condiderunt Atticas. Quas Latini scriptitamus,edidit Nicostrata. Abraham Syras Nidem repperit Chaldaicas. Isis arte non minore protulit Aegyptias. Gulsita promptit Getariim, quas videmus, ultimas. Porro de materia in qua scripserunt ueteres, cx instrumeto,nona nihil perstringamus. Vetustissimus scriptor Iob indicat morem sui seculi, dum optat plumbeam tabulam 5 stilum, ut suas aeruumnas queat depingere. Concio diuinae maiestatis in monte Sinai habita, etiam digito dei exarata fuit in tabulis lapideis. Quae summa dignitas este approbatio,&ytiasi consecratio literariae picturae. Scripturam enim picturam esse arguunt uerba Graecae La
55쪽
ηὐtina quia καψα tam picturam lanificat quam scripturam 8nite.
rara lino, unde lineae, quae Graecis dicuntur Λα-ου,5 ab eadem origine κάμματα, quasi picturamenta, denominantur Plicatiuetiam materie literas inscripsisse ueteres ueluti corio aut papyro, aut solijs arborum, aut cortici,aut panno,ut ligno aut cerae, iris dicant uoluminum, librorum,& chartarum dolioru appetis lationes. De quibus lectu non indigna scripsit Alexander ab Alexandro genialium dierum libro secundo Et Polydorus lib., de inuentoribus rerum Iudaei superstitiosam quos obseruationem ea in re ostendunt in tractatu scribarum, uelut ipsi dicunt in masecheth sophrim: ut gens illa in omnibus immodica est. Porro quum Ebraicae literae sint principes, a quibus aliarum gentium 8x populorum literae natae ec propagatae sunt, di non obscure, si quis attente inspiciat formas ipsas, aliqua etiam addaciam,quo tempore tantum beneficium, ex per quos homines ad alias gentes a familia Eber transfusum sit. um enim genus totum Adami uno sermone uteretur, una etiam forma literarum fuit communis. At linguaru pluralitate introducta, ubi jt etiam diuersa scriptio. Et inter liberos quidem Cham praeualuit Cha naan, quo Phoenices descendui uorum linguae literarum formae ad Ebraeam accedui proxime nomine, forma, cx ordine. Nam iteraru apud authores bonos, uelut Serapionem Z alios,ide ordo,quie ab ipsis Ebratis obseruatur. Inter filios Iapeti praeualuit Iaven,a quo Graeci originem ducut Quorum itidem lite rae conueniunt magna ex parte cum Ebraeis, numero di ordine, 8 nominibus 8c potestate. Ab illis deflexerunt aliarum gentium literae, quae publico usu tritae sunt, ueluti Latinorum a Graecis, itemc Sarmataru ec Teutonorum Seritis tamen apud nonnuLlas barbaras nationes usus scribendi increbuit. Sic enim scribit Aelianus libro octauo uariae historiae: vχα-ν poeta 'ακῶν uua ἀναμίταμαι A uuατα. αΜάκυννομον - ις. - - 4 τίω
8c disciplinarum apud Thracase alios barbaros, ueterum Thracum neminem literas nouisse. Quieta omnes barbaros in Europa uti
56쪽
ut literis, probro sibi duxisse Magis tamen Asiani, sicut sertur, seis usi sunt. Vnde nonnulli audent dicere, Orphea non suis sa. pientem,sed alios finxissc ipsius fabulas Herodotus de Cadmo,
quem serunt ad Graecos adtulisi. literas, ita scri hit in Terpsicho. re: Vt ego interrogando comperio, suere Phoenices ex his, qui cum Cadmo in terram, quae nunc uocatur Boeotia, uenere, at eam incoluere,fortiti Tanagrycum tractum. Vnde Cadmatis primum per Argivos exactis, iterum per Boeotios hi Zephyraei ex pulsi Athenas diuerterunt. Ab Atheniensibus recepti sub conditionibus sunt, ut ciues inter eos essent, multis necmemoratu diis is,quas ageret rebus impositis Phoenices isti qui cum Cadmo aduenerunt,quorum Zephyraei fuerui, dum hanc regionem inocolui, tum alias multas doctrinas in Gradiciam introduxere, tum uero literas: qtiae apud Graecos, ut mihi uidetur, antea non sue rant. Et prime quidem illae extiterunt, quibus omnes Phoenices utuntur. Progressu deinde temporis una cum sono mutauerunt modulum pristinum. Et cum ea tempestate in pleriis circa locis eorum accolae Iones essent,qui literas a Phoenicibus discendo acceperant, eas illi cum suis pauculis collocantes in usu habuerui, 5 in utendo consesssi sunt, ut ratio serebat,uocari Phoenices, quia essent a Phoenicibus in Graeciam illais Prisca ciconsuetudine biblos appellant pelles, quod aliquando penuria librorum, hoc est scirporum, pellibus caprinis ovillis Cp utebantur. Adhuc quoque ad meam us Cp memoriam, multi barbarorum talibus in pellibus
scribunt. Quin ipse uidi apud Thebas Boeotias in Ismenst Apollinis templo literas Cadmaras in tripodibus quibusdam incisas, magna ex parte consimiles Ionicis Diodorus in sexto libro antiquiutatum errorem Graeciae dicit, quia inuentionem literarum tribuit Cadmo Agenoris filio, qui primus literas in Graecia attulit post diluuium illud, quo iterarum quoc monumenta sunt abolita. Quo tempore autem literae allatae sint in Italiam ante indicatum est uerbis Plinii. Quibus paucula hec adi jciam ex primo libro antiquitatum Romanarum Dionysi j Halicarnassaei, post Pelasgos annis circiter sexaginta ante res Troianas Arcadas aliquot Eliandro duce ueniste in Italiam, eccondidisse palatiu, B Gra carum literarum usum, quae paulo ante apud Arcadas apparuerant, primos in taliam attuli me. Sunt qui dicant Carmentam literaris formas duntaxat immutassc Aliqui Herculem a Faliscis intulissenti
57쪽
4 teras Italiae dicunt, ut Victorulus testat uri .Llulus libro tacto ab urbe condita: Quae a condita urbe Roma ad captam eandem
urbem Romani geliare, quin libris exposui, res cum uetustate nimia obscuras, uelut quae magno ex interuallo loci uix cernum lur, tum quod perrarae per eadem tempora literat suere: una cuis stodia fidelis memoriae rerum gestarum. Corn. Taeitus de Gera manis: Celebrat Tuistonemex Mannu eius filium originem gentis,carminibus antiquis:quod unum apud eos memoriare annalium genus est. De Gothis N Francis in linguarum enumeratione diximus. Caeterum ante annos sexcentos Turcae literas Araiacas una cum Saracenorum religione amplexi sunt: &longe post illos idem fecerunt Tartari. Nostra uero aetate coepit demum serat Hungaricus literis consignari.
I Inguam Graecam ex Latinam etiam eo tempore, quo maxis
me uiguerunt,mutationem insignem habuisse, arguunt tot artis grammaticae atq; rhetoricae uocabula, ut Latinitas, Hellensesmus,barbaralexis, soloecismus, archaismus: cx peregrina, noua, nouata,antiqua, prisca,obsoleta,obliuiae uerba Constituuntur
etiam ueluti secula quaedam sermonis, ut spec tetur alius sermo Latinus temporibus Catonis maioris aut Enni j, alius Ciceronis&CCesaris aetate, alius Plini j Y Quintiliani temporibus. Quot modis autem aequibus de causis id accidat, alibi commodius dicetur. Hic tantu aliqua ex bonis auilioribus apponetur, ex quibus ea mutatio linguarum melius perpendi tIeat.
Horatius quidem praeclare id ostendit hisce uersibus in arte
poetica: In uerbis etiam tentiis,cautusq3 serendis. Dixeris egregie,notum si callida uerbum Reddiderit iunctitra nouum, si sorte necesse est Indici js monstrare recentibus abdita rerum. Fingere inelutis non exaudita Cethegis Contingendabituri licentia sumpta pudenter.
Et noua fietac nuper habebunt uerba fidem,st
Graeco fonte cadant parce detorta. Quid autem
Caecilio, Plautos dabit Romanus ademptum
58쪽
Virgilio Vario 'Ego eur,acquirere pauca s
Si possum, inuideor Cum lingua Catonis di Enni
Sermonem patrium ditauerit,& noua rerum Nomina protulerit:Licuit, sempers licebit Signatum praesente nota producere nomen. Vt sylvae soli j pronos mutantur in annos, Prima cadunt:ita uerborum uetus interit aetas: Et iuuenum ritu florent modo nata uigentP. Debemur morti nos nostra .
Et paulo post: Morialia facta peribunt.
Nedum sermonum stet honos oc gratia uiuax.
Multa renascentur,quae iam cecidere, cadenIU,
Quae nunc sunt in honore uocabula, si uolet usus, Quem penes arbitrium est cuuis, Θ norma loque,di. Fabius quom loquens de schematis libro nono institutionurn rhetoricarum inquit: Si antiquum sermonem nostro compare mus, pene iam quicquid loquimur,figura est. Vt hanc rem inui. dere, non ut omnes ueteres 8 Cicero praecipue, sed huic: Et illi incumbere, non illum: 5c planum uino, non uini: cchuic, 8 nora hunc adulari iam dicitur. Et mille alia utinamc non peiora uinincant. Sed eiusmodi argumetis mutati sermonis Latini pleni sunt commentari j grammasicorum Polybius quo Megalopolitanus, qui summam laudem in historia Romana merito cosecutus est, mirificam uicissitudinem Romani sermonis ostendit a tempore primorum consulum ust ad Scipionem Aphricanum, cuius do 'or suit. Sic enim scribit libro tertio: τηλικα, γαλή --φη γε
apud Romanos sermonis uarietas accidit, si quis presente sermo, nem cum ueteri comparet, ut uix quaeda etiam summa intelligentia praediti attentione adhibita possint discernere Dignu quovlactione est caput tertium libri tertη Petri Criniti de honesta disciplina, quo idiomatum genera quatuor ostendit in Latina lingua, puta linguam priscam, Latinam,Romana,mixtam: idc ex arronis traditione.
De mutatione aute Graece linguae, nihil breuius 8c melius tra GLee Iisdia me in praesentiaru potest,ibit apponam undequac dcctissi guae muta, mi Varronis iudicium ex primo libro noctium Atticarum Auliuio.
59쪽
48 Gellῆ,totum caput 8. ad literam subriciam, ne fraudem lecto. res iudicio summi uiri In quartodecimo rerum diuinarum libro M. Varro doctissimu tunc ciuitatis hominem L. Laelium errasse ostendit, quὀd uocabulum Grecum uetus traductu in linguam Romana pro meraco, quasi a se primitus Latine sietum esset, resoluit in uoces Latinas ratione etymologica falsa Uerba ipsa super ea re Varronis posuimus. In quo Laelius noster literis ornatissimus memoria nostra errauit aliquoties. Na aliquot uerboruantiquor Gr corii perinde a tu essent propria nostra, reddidit causas falsas No enim lepore dicimus, ut ait, est levipes, sed Qest uocabulu antiquum Graecum. Multa enim uetera illorae norantur,quod pro illis, alijs nune uocabulis utuntur,& illoru esse pleric ignorent Graecum,quod nunc nominantata : puteum esse, quod uocant φρεαρ leporem quod λαγωον dicut In quo non modo Laeli singenium non reprehedo,sed industriam laudo. Successum enim fortuna, experientiam laus sequitur. Haec Varro in primore libro scripsit,derati one uocabulorum scitissime, de usu utriusin linguae peritissime, de ipso Laelio clementissime. Sed in
posteriore eiusdem libri parte dicit, furem ex eo dictum,qudsueteres Romani furuum atrum appellauerint,&fures per noctem, quae atra sit, facilius furentur. Nonne sic uidetur Varro de fureerrasse, tanquam Laelius de lepore Nam quod Graecis nunc κλε
ης dicitur, antiquiore Graeca lingua φωρ est dictum. Hinc per
affinitatem literarum,qui' Graece est, Latine fur. Sed ea res fagerit ne tunc Varronis memoriam, an contra aptius e coherentius putarit furem a furvo,id est nigro,appellari,in hac re de uiro tam excellentis doc trinae, non meum est iudicium. Gentianis Germanicae linguae mutationem optimum fuerit ex libris do.
ae linguae elissimi uiri Ioannis Tritemriostendere,qui ad hunc modum scri alio. hit in praefatione terist libri de polygraphia Vis loquendi non regulatus quantum apud solos Teutonicos in sexcentis annis sit
uariatus,nemo cito aestimabit, qui Olfridu uisburgensem monachum in carminibus linguae Germanicae saepius non relegit. Mare fluit 8c refluit homines semel morientes non amplius praea sentcm reuertuntur ad uitam. Succedunt moribus mores,cusemper ad molliora uigor animorum mortalium decidit. Quis hodie apud Graecorum priscos aemulatores Germanos antiquam idiomatum tenet notitiam Chronicis o ueteru historns Francorum
60쪽
Hunibaldus Doraeus, Sc reliqui scriptores, qui annis nos mille ae
praecessierunt, multae carmine prisco,cx prosa sermonis Teutonici suis synthematibus dicita miscueruncquae hodie intelligit tura paucis. Quid loquor de temporibus antiquis, cum propriuidio. ma nostrum apud Francos orientales, Sueuos,Bauaros,R henenses, Mosellanos, Colonienses, Saxonesec Toringos notabile ua. riationem quotidie suscipiat Mutantur in tempore homines, trauriantur Minores: mutatur animi, uariantur Zc uestes: Iinguarum alteratur simplicitas, re prisca uariatur idiomatum proprietas, &nihil stabile reperitur in humanis. Omnium enim uicissitudo est rerum, S succedit uarietas simplicitati animorum. Quis defluentiam hanc, ut ita loquar, perpetuam ad concordiam poterit reducere unitatis Transeunt enim tempora plura, ut scriptura dicit, e multiplex erit scientia. Beatus Rhenanus ponit uersiculos Francicae linguae in secundo libro Germanicarum rerum, quos scriptos esse primo tempore, ut Franci nomen Christo dedere,colligit non leuibus conte miris, qui non parum discrepant ab usita is hodie loquendi consuetudine. Ex quibus non pigebitaliquos adscribere, si quis requirat forte: loquuntur autem de uirtute ut
Quae hodie oratione prosa hunc ad modum efferrentur.
Legi etiam uetus instrumentum uersibus Germanicis redditum a Rodolis quoda oriundo ex familia, quae nomen habet ab emianente arce in helia,quam uulgus nominat bol en emo, iam rogat 5 iussu regis Chonradi sili4 Fridrichi secundi Caesaris Augusti: qui uersus orthographia, uerbis,inflectione,struetura,