Ioannis Alexandrei Philoponi In tres libros De anima Aristotelis breues annotationes, ex dissertationibus Ammonij Hermæi, cum quibusdam proprijs meditationibus nuper e Graeco in linguam Latinam traductæMatthaeo à Boue Veronensi

발행: 1544년

분량: 300페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

pilla ingredientibus operationibus magis uidere oportebat. Rursus ergo est 6c ad hec ex eisde suppositionibus occurrere: p.ut sirpe dictu est oportet sensilia sensorio ex directo opponi. Dicet ergo aliqs diffundi operationes & no in im centru ferri ubi est iudiciu: sed hoc est ridiculu. St. n.essent corpora esset Phabile qd dicis Nunc alit quo fieri pol ut diffundans cpationes incorpores Nam cino quocu*staretra fuerint,visibilia sensorio directe opponunc in quo est iudiciu . Quid ergo iactat quominus exacta sit illoru appheso Quae aut causa est. φ cu pueriae sunt pupillae,5 no sub una dc ea de recta sunt,sive ex naturali uitis,sive de industria, ut quado in inferiore cilio infixo di/gito alterius oculi situm superius amovemus. In hoc ergo itatu i sumus,res duplices videmus Ego itaq; huius causam aliquando interrogatus, εἰ ut suum suppositione usus sic eius quod fit raticinem reddidi:quod si duos ex oculis conos exire dicimus ab una oceadem recta dc indeclinabis ii linea quae per crustallinorum humorum centra desertur,& se uisus uisibilibus applicant, de ui angulos seciunt basim quidem habentes.sensile: latera aut axis coni, utringiaeqliter distantes ut sus per quos oc uisibiliu iudicationes fiunt: Sunt aut duo axes uniuscuius I coni circa que rei r qui sunt uisus: Clarum est ut i q, si no declinauerit qdem recta linea, quae per ccntra crystallinorum e conis deducit ,quia quair ab axibus uisus distari se in iisdem signis uisibiliu ita applicat ut uri uuinter se fines Iueniant S angulos tm les tactant,qm discernutur sidem sensilia per angulos qui filii ex uisibus utrinq; aeqliter distatibus: iam autem coni no declinant:q ab axibus utriusq; coni squaliter distant merito, ut unu unu apphendunt. Queadmodum ergo dc si duo sensilia fuerin eos alii 6c alii eis uisus incidant qui nes per se inuice coueniunt,& diuersos angulos faciunt. Opterea

duo quos apparent,quae uidens, uel plura cita si in uersus suerit uisuu situs euenit, ut in ide sen sile ex utros cono se uisus applicet ab Mibus no aequast distantes. Et qm ab iisdem signis diuersi sensilis anguli fiunt merito Bc duo sunt iudicia.& xpterea duo esse unu quo sensile uidetur. Sic ergo ex ea,q est scem uisu'suppone, est eius quod fit tam probabist assignare. Quam aute huiuscam dixerit esse quispia operationu suppone utens s Ad dubitationem aut de interuallis dico aut Eeam, quae dicitis, si ad nos operationes ueni ut, Sc no ex uis bilibus ad sensi: aaliademittitur,unde nam interualloru sensum θc magnitudinc accipimus Ne I enim aliud alio spius uel longius ui/deri possit,cum ola similiter sensilia ad sensoriu ueniat. Quomo autem maiora uel minora appareant,q in unum signu terminatur olas Hoc ergo soluentes dirui, g, si in auditione aperte lentamus an spe uel Ionge sit quod sonat: dc si mani selie sensilia ad sensoriu non accedat mec ex sensitiva fa/cultate egredis alim quid nuru si in uisu idem quo* accidit, uisibiIiu opatione in uisus incidcte Quod ipse enim aer percussus de sonu edens auditui no appropinquat sed per quadam suam se

norum transuectrice sicultate aer sonos traiicit, sicut 5c operationes coloru:ex eo claru est,s, cum sumus in aqua eos, qui acre sonitus sunt,sentimus no ipso utiq; sonate aere per aqua transeunte,

sed ea q in aqua est soni uectrice facultate. Et in aqua enim in. quod transuehit renutiativa sono xv m facultatem . Qua qua si θc ipse sonans acr ad sensoriu accederet, p eo quod .ppositu est adhuc magis saceret. Unde .n .sonate aere ad sensoriu ueniente, sentimus, an longe sit,quod sonat Quare etsi huius tam tradere quis non mi,sed tame D non ex eo refellatur Aristotelis de uisibilibus optunio,ondit quod fit in sonis Sc in iis sonoru transuectrix aetis facultas, q sonos sensorio renutiat de si nihil ex sensorio exeat. Et tamen an longe sit,an xcul ante uel retro,sentimus. Potentia aute Ppe modum idem est lume quod θc tenebrg. Quonia enim perspicuu non est semp actu perspicuu: p/spicuum aute dico quod apud nos: coelestia. n. sunt sem p perspicua: in Ous est potetia pspicuinin his sunt necessario quoey tenebrs. Priusqua enim stactu perspicuu tenebrae sunt. Quod enim ashuc est potentia,scdm limoi potentiam dico aut e prima est in priuatione eius,quod pol. Privatio autem luminis sunt tenebrae. Quoru ergo psentia lucem facit in eo, quod est potetia perspicuum, ei absentia facit lucis priuationem in eo ipso. Lucis autem priuatio sunt tenebrae. Sicut visas qui/dem est aliqua species: eius autem absentia non aliqua aliam speciem affert, sed uisus solum priua tionem. Et haec est ci 'citas.et sicut gubernatoris absentia nauem submergit, dc si nulla alia forma in naue insit sed solum gubernatoris priuatio: sic dc Iuminis absentia necessario sunt tenebrae. Si autelux tenebris opponi sunt aut e tentam priuatio lux est forma necessatio. Forma enim priuationi opponitur secudu ea,quae in Physicadusta sunt. Si aut e lux forma est: sunt aut so p incorpores: corpus enim est qd constat ex materia 6c forma:clam ergo est, I, lume corpus no est. Si aute nolit quispia lucem tenebris opponi ut habitu & priuatione, sed ut cotraria: eo ς, habitus adem muta in priuationcm5 itide aut dc priuatio i habitu muta sux aut εc tenebrae in se ivice mutant: dc ira Ipterea uolunt esse cotram, quonia cotraria in se inuicem mutans: 5c sic nihilo secius Iux emina corporea

172쪽

DE ANIMA 83

corporea ostendetur. Si enim lux cotraria tenebristin copositis aute subtaciis nulla est substatia alicui substantiae cotraria,ut in micamentis ostensum est sunt aut corpora copositae substantiae:non ergo corpus lux est. Nihil enes est corpori cotraria:quonia negi quicqua est copositae substantiae cotrariam. Si enim ignis est aquae oppositus:non quatenus corpus est,sed Qtenus sim couarias qlitates est qualitatibus Nilus. Quare tenebrae adem secundu quid sunt cotrariu: secudum quid autenon cotrarium. Similiter secudum quid qdem sunt priuatio: fm quid aute non. Si quis enim pii uationem esse dicit quae ad sorma non reuertis: non sunt tenebrae priuatio sed trarH.Si priuationem aure dicit,ut in Physicis dictu est, sola se s absentia,qus ad sermam etia reuertis, fuerint tenebrae priuatio. Rursus si tot raria quide dicat quispia, quae forma ita sunt & q rptiam habent

operatione non sunt luci tenebrae cotratip. Nulla enim sorma habet,nec .ppriam facultate,uel operationem. Si quis aute omnia dicit simpli cotratia quae in se inuice mutant, sunt luci tenebrae co/uariae.Quod aute tenebrae serma non sunt, hic est apertu . Lucis enim causa est sol, uel ignis,uel luna,vel tale quid aliud.Tenebraru aute nulla videmus cam,sed ad hoc ut sint tenebrae, satis est illuminatiui absentia. Sed neq; aeris est qlitas, ut quispia existimauerit, tenebrae. Si mi est acris qlitas, cur non in luce uidetur Quomodo aute repente abis tepore luminis statim plantia evaneicut cNulla enim qlitas abs s teporea suo subiecto recedit. Si aute illuminatiui opationis priuatio sunt te braerest ergo lux opatio. Nulla autem opatio corpus est.Lux ergo corpus non est.

Lux autem est veluti color per*icui, quindo a Fufueris perspicis ab igne,vel eiusmodi. quare est corpus quod est superius. Et enim inest idem.

Cum superius lucem colore esse dixissenPerspicuu enim insit dico quod est uisibile non per laaute,sed per alienu colore,luce:cum ergo superius indistincte luce colore esse dixisset, hic oratione corrigit,cum dicit,st,ueluti pspicui color lux est.Non eni color sed ueluti color. Quod enim non simpliciter ps cui color lux est declarauit cum addidit quado actu est. Est enim semp perspicuu: non semp autem luce habet.Quare no in sua natura est ut color pspicui, sed per xportione dc G uenientiam ueluti color.Sicut enim uisibilia,st colore habeant, fiunt uisibilia:sic se uisibile,quado habet lucem,fit uisibile.Quonia ergo no habet,pprium colore perspicuused alienumon citra ra tionem aducit a quo eum habet. Ignis enim mentia, uel,quod est superius corporis solis oc lunae

ει astrorum. Iis enim sest unu 3c idem. Igni enim de quod est superius solis corpori Sc Iunae unu Beadem illuminatiuu inest per quod utru* eorum ad operatione deducit, εἰ Pficit perspicuu. Sicut Ergo perspicuu,cum si unii de idem, inest pluribus substantia differetibus: sic εἰ Iux, de disserentes mensurae Ae pspicuitatis & luminis. Quae enim iunt apud nos pspicua, aliquado sidem potentia, aliquado uero sunt actu perspicua Coelestia uero actu semp hsit perspicuuia sole enim semp illu/minantur.Ostensum est enim,' terrae umbram si ad lunare u i sphaera,vel etiam Mercurii pueniat,sed tame ualde exiguus est locus,qui adumbras In sui enim ipsius uertice conus Iunati sphaem,uel Mercurii se admouens minimam partem adumbrat.

Quid est perspicuu, o quid lux dictu est nes ignis,nes omnino corpus,nes vllius corporis effluxus,esset mi sic quos in corpore: sed ignis,uel alicurus eiusmodi psensis inperhicuo.

Nes enim perspicuu corpus est,eo ς, est in corpore.In aqua enim uel in aere, uel in aliquo eius, modi,q sunt corpora. Ut corpus aut sit in corpore fieri non pol.Sed nem lux corpus est,siquidem actu per picui quis forma est: Sic enim ea corpus quoip in corpore :& si quide pesspicuum est in corpore: huius aut persectio dc sorma lux est Si aut no cst corpus: nes ignis nes ignis emuxio, tit in Timaeo uides Plato dicere,que in his quo* tacite innuit: sic.n.corpuS quoi eet: corporis.n. Muxio corpus est:& alioqui si no solus ignis illuminas sed Jc alia, non fuerit ignis emaxio:Emu Mone aut in coelestibus luminaribus cogitare stultii est. In qbus. n.est e sfluxio,in iis assiuau quom opus est:In iis autem auctio de diminutio cosidera :Si aut nihil est hom in coelestibus: necesse est nec Fm emuxionem corpora ipsa illuminatione sacere. Si aut no est corporis Muxio lux,no corporum Mutionem dicit,sed qd ipse dicit Arist.emissione,& opation hoc ipse essi uxione dixit. sed ignis,uel alicuius eiusmodi psentia in perspicuo.No ς, ignis insit in pspicuo. Nem.n.perspicuum, igne in se suscepto sic fit actu perspicuu,sed fim coicationem potetis i corporeae. um.n.st aliquo interuallo ignis dissitus,qd ei directo oppositu est perspicuum illuminatur.Ptaesentiam,habitudυ

173쪽

Nes enim feri potest,ut duo corpora in eodem stimul sint.

Postq dixit luce no esse corpus:addit & demo stratione. Neg. n.fieri pol ut duo corpora sint in eodem Quod aut seri non mi,per plura ostendi Si.n. fieri posset ut corpus P corpus Icederet, ut ipse alibi dici re posset mare in cyatho & in milio coelum. Si n.cyathus aq in eode loco alterum cyathia exceperiri& tertita admittet.& quartii.& innumerabiles. St. n.duo corpora ide unius iccus in caperet,cur no S plura uel infinita.& sic mare in cyatho esse posset Si aut fieri non possit,ut corpus per corpus a cedat:lux aut .pcedit per ac rem:corpus ergo no fuerit. Si as aut dixerit, P in acres poris seu meatibus Icedit:est maxime quide absurdu .itroducet enim uacuum.Vacuu enim ab aere separatum relinquet locum in quo erat:Deinde oporteret aerem crassiorem te densiorem fieri impletis meatibus:nunc autem lucis fit praesentia subtilior.

Et videtur lux esse tenebris contraria. Sunt autem tenebrae talis habitus priuatio experspicuo. Quare manifestum est,st huius praesentia lux est.

Argumetum a corrario et, lux no est corpus. St.n tenebrae Iuci opponunc: tenebrae autem nihil sunt aliud si lucis priuatio:negi n cu aliquid fuerit in aere fiunt terebrssed Iucis ratumo absentia: qd autem priuationi opponis est habitus:lux ergo talis facuItatis est habitus in pspicuo,& no corpus.Ut ia aut diximus etia si luci cotrarium quis dicat re tenebras Oino necesse est ipm no re cor pus:qm nihil est substatiae cotrarium. Sed εἰ si qs Iucis priuatione tenebras esse dixeritatis aut opposita re lucem ut forma fim ea q in Physica dilla sunt:& sic quoq; no est corpus.Est.n.ola sema incorporea.Ipsa n. rporis forma.q triplice habet dimesone siqdem particularibus Oibus conue/nit corporibus corpus no suetit.Si. n.corpus esset definita aliqua magnitudine hret.Sic aut no coueniret sila εἰ cubitali& unius digiti corpori Sc reliquis.Quare necesse est ipsa per se corporis sormam incorpoream habere.& ipsum enim corpus est copositum ex materia dc forma. Quare de si Iux forma est in perspicuo: sunt.n.tenebrae priuatiornecesse est ipsam no esse corpus.

Et non reae Empedocles, nec f quis alius sic dixit,* lux fertur, est aliquodo inter terra, Iid quod ambit,nos aut e latet. Hoc enim est praeter eam, quae est in ratione, Veritatem, o ea, quae cernuntur: in exiguo enim spatio latuerit: ut ab oriente autem ad occidense lateat, admodum ma

gnum est postulatum.

Postq ostendit luceno esse corpuReos qui in hac suerut opinione, ephedit,quom est Ac Empedocles.q dicebat emuctem luce, si corpus,ex illuminate corpore,ee primu in eo loco,qest inter aerem & coelii:deinde ad nos puenire:tale aute eius motu latere ypter celeritate. Hoc aut ino est Be pter ronem,& pter ea q apparent. Neq;.n uides m sic moves,& ad nos deuenit:& insensile qui de motu dicere in paruo interuallo posset aliqs.ab oriete aut ad occiderem insensiliter moueti ma gnu re uera est postulatu. Per ea auhq dicit aduersus EmpedoclE,mclusostedit luce corpus noee.

Si. . corpus ert,et motu opus ret,ut ad nos deueniret.Si aut motu:& tepore. Omnis.n. motus est

in tepore. Nunc autem simul illuminatur & q ppe sunt εἰ quae loge ab illuminate. Est. n.pter ro/nem ut ia diceba dicere, tatus motus si isensitis. Illud aut Et si P alius dixit sic aduersus Plato/ne intendis. Uides n.& ipse in Timpo ipsam quos corpus dicere,& ad nos P effluxione uenire.

Est autem colaris quidem susceptiuum,quod est coloris experino seni,quod fine sono est.

Postq ostedit luce corpus no esse sed taci colore aeris:& taq alienu colore eum aere suscipe. me insere aliqd qd est ustis accomodatuis, id qd debet colore susciper no oportet ipm p privi colo rem h&.u.n.imixtus no sinit pum esse,qui adiicit Oportet ergo arre,si uel colores,vel lucem uel sonos.uel odores est traiecturus,ipm 6c coloris,& soni,& odoris re experte. Et haec ca est,s, per p/spicuu uideant colores se ipse sit coloris expers,& fm xpria naturam.Unde &in pspicuis lapidi/hus in quibus acrior fuerit color,ut nigru,uel rubru,ia his impedita videmus pspicuitate: in quihus aut tale quid n5 est,minus spedita,& magis videmus, q p ea uidens. Et ideo P alta Oe uitru exacte videmus:eo Φ Opemodu coloris expers est ciusmodi. Per id aut,qd habet estu coloes fim oportione coloris.Est.n.Pspicuitas per qua alii quos colores trasportanc ,uel magis uel minus.

Est vero expers coloris π,quod est perspicu'o,quod est inuisebile, vel quod vix videtur,cM

174쪽

DE ANIMA sorvsmodi videtur, quod est tenebricosum.Tale autem est perspicuum quidemsed non suundo actu fuerat perspicuum: sed suando potentis.

Cum dixisset id quod est colores susceptum,eosq, traiectum coloris expers esse Cportere:quidnam sit illud coloris expers intulit.PCtentia enim, Inquit,pspicuu,ς, uel eltinuisibile,Uel uix uide gur, cum non adsit eius color. Id aute est lux: ut cum sit aer P se spicuus poterea, de iit eius ueluti color lux,quido no adest lux uel oino non uides ut media nocte uel uix dc evanid ut circa dii culum:Tunc enim euamde oc illummac aeta& uides,cum nondu sit, psiae Pspicuus.Vel sic ergo, quod uix uides accipiendu est: vel, ut Alexadro uidet,de eode inuisibile, εἰ quod uix uides.Dico autem de Oino obscurato aere:qm uidetur quodamota tenebrae a uisu iudicari.Quod si ita est,αMiclem. Cognoscuturmae i uisu tenebrae,ut saepe dictu est,scem negatione,ptiuatione lucis,& uisihilium. Unusquissi enim sensus per accides etiam propriu sensilium priuationem apphendit. Propterea &,quod uix uidetur,dixit,quoniam non per se, sed per accidens est uisibile. Tenebricosum Cnim dicit,quod obscuratum est.

Erus enim natura aliquando quidem tenebrae,alisuando vero lux est. Eius enim pspicui natura,hoc est im subiectu, de lucis est suscepti ,& tenebrarii. Lucem aut

dixit.quod actu est perspicuui& tenebraSAd potetixta enim sunt eius ueluti colores. Sicut ergo nix alba dicitur, ut quae habeat albedinem sedc dicitur. Nam S statua hoc ipsum statua dicitur,ocoon aes Sic de locum,qui est solis particeps,solem dicere luata cosuetudinem solemus. Pone enim, dicimus,ad solem. Et ipse quos sic duit.

Non omnia aute visibiliasunt in lac sed Diuspprius colariNonnulla rei in lace quide no videtur,in tenebris ause sensum faciunt,Vt, quae ignita opporento splendentiamςc aute uno suidesunt nomine innominata, Vt Iogus, cornu, vita hisciram,o B ammae, G oculi:sed nullius horum videtur proprius color.

Cum paulo ante dixisset uisibile esse 5e colore,&,quod desinitione sidem dici psit,uno aute nomine appellare no licet: deinde autem dixisset quomo color est uisibilis, qm est motivus eius qd est scdm actu perspicuu:& ideo de luce dixisset,st in ea de per eam color est uisibilis: nuc transit adca,quae uidetur pter colores,q no sunt in Iuce uisibilia: hoc est enim colora apprium, de enumerat quaena ea sint: ut sungua: cornu:capita pisciurde reliq:dc,q Iampyres appellat uta&,ut semel dicam, quaecum ignita sunt,& splendida. Et eorum alia adem noctu im uidetur, alia uero S noctu,& in terdiu. Et ut sumatim dica, qtuor sunt uisibiliu differetiae. Eorum enim alia adem interdiu solum uidentur:alia uero noctu solum: alia aute 5e noctu,de interdiu: alia uero ne cum tenebris quidem simul esse sua natura possunt.Quid aut est horu unuquods hinc manifestu est. visibilium .n.alia quidem sunt colores:alia uero inominata se ad ea adem uno nomine appellanda attinet:q uelutiqucdam colore splendorem hnt.Colores itas interdiu tantum uidens:noctu autem nequaqua. Splendido tu aute alia quide noctu solii uiden laesia interdiu solumralia de noctu,& iterdiu. Eoru enim qdam sunt ualde splendida:alia uero obsture dc exigue splendi dxalia aut mediocriter. Q ergo habet spicdorem exiguu,noctu solu uidetur: ut Iampyres:& squamae:& similia. Eoru enim splendor interdiu no apparet ut qui a maiore uinca .Praeterea aut de plures stelis Quae aute sunt media Be noctu,& interdiu uidetur: ut luna,& qdam astra:ut hesperus,si terrae sit Opinquior.puterea aute dc ignis is enim,quatum potiaerem Pficit,&eius perspicuit in actu, Operationem de/ducit ut de eos qui meo sunt, colores Ostendat: in reliquo aute stim Oem ostedit,quod est auteillius perspicuu in actum no deducit.Unde ipm quide videmus,etsi ycul in tenebris sumus, sed nullu eorum,qui circa nos sunt, loru.interdiu aut rursus ignis apparet,ut nihil Oe splendidu ingerem agensia, a maiore ia splendore assectus si sic aut quod amo apparet, ut de retia colores: ueIpotius queadmodu lunae splendorso qd sit ualde obscurus de exiguus interdiu appet: sic Se ignis quado non Ocul ostendis,dum lux est.Quae aute sunt ualde spledida solum interdiu,ut sol,qua/doqdem ipse de lucis 6c diei causa est. Ei aute qd dicit No oia aute sunt in luce uisibilia,adiicienda est,solum.No. n.omne uisibile in luce sotu est uisibi sed uniuscuiuspi inquit sprius color.Sunt enim colores in sola luce uisibiles.addidit aute illud,soli:qm ignis quos spicdoside si no sit color,

175쪽

o SECUN DV s

ine in uniuersum dicit uisibilia.quom quinque quide dici altem autem,ut apertu, sortes Redimittit. Na dc colores in sola sunt luce uisibiles. Quaeda aute alia in tenebris solit,ut lampyres, de si milia.Alia uero de in luce,& in tenebris,ut luna, gnis,& qdam astra.Plurima.n.solum in tenebris uidens:eo A, a sola solis maiori luce uincan .Praeterea aut uisibile dicit,&,qd est actu perspicuu id est,illuminatu ac rem. Vt prius.n. Redimus nullo alio diem esse iudicamus,ptera visu. Ad hsc autem,S,qd est potetia pspicusi id est tenebras,uisibiles ecdicimus negatiM.Est autem,qd his accodit,sextum uisibiliu genus sol. Quod cu sit olum I5ge lucidissimum,nem in tenebris apparere dixeris:is.n .est qui tenebras amouet & expellit:neq; interdiu:ipscn.diei e stiua caest. Atq; oia Priem mer colorem, tenebras,sunt ipsa sibiipsis causae ut uideatur,utqsunt luminosa. Noctu. n. Iam pyrum uel squamarum,uel aliorum color noctu no uides sed interdiu: nes.n.eorum splen dor adeo perspicuum potest aerem efficere,ut colore qui est in alio ab eis corpore,uaucia sed tam tu habet uires,quantae ad seipsum manifestandum satis sint:non ita autem dc colores.

Propter quam ergo causam haec videntur,alia est oratio.

Propter qualinquit,causam, quae nocta cernunquidentur, non est psentis orationis dicere.In libro enim de sensibus di sensatis dicit,st aer suapte natura a splendido illuminati aptus est:cuiuo modi sunt coelestia.Quae ergo huius parte habct,exiliter de obscure noctu illustrant eu,qui est circa illa,acre,quadiu non a magis splendido illustratus, eona penitus lume evanescere secerit. Tantuaute illuminant,ut seipsa ostendant. Na εἰ ignis,si multus sit,adeo pspicuu illuminat,ut Sc colores quos possint uideri.Si aut pauca sit, eouis pspicuu illustra ut de ipse uideas,& s multu maserit. Talia aure astra quos noctu sunt. interdiu eni lume solis ea apparere no sinit. Atqui semp qdem lux solis coelestia illuminat. sicut enes paulo ante dixi, exigua est aeris pari,q o bra&sed si noctu,&interdiu solare luce omnia coelestia suscipiunt,cur no noctu coelestia illuminata videmus cur aut noctu stellas videmus cur mi interdiu potius si noctu eam luce sol instodit,siquide s p illuminantur a sole Dico ergo, se cono umbrae circa nos diffuso, no possumus eu,qui est supra umbra, utrins illuminam acrem uidere.Astra aut,& qus ex eis sunt spledidiora,st ipla nobis,ut clictu est, annunciant.Quod aute satis fieri pol, ut hoc accidat,hinc catu est.multo eni igne acre alique clare illuminante ut iam dixi,qui procul sun illuminatu qdem non uident aeter ipm auae ignc quadoque uident.Quod aute stelia quamuis a QIe illuminatae noctu uidems,causa est,st no ualde disiungatur a solaribus radiis uis uu sensoriu.Et st haec causa est,hinc didiceris:Quado rei sol est in meridie no possumus intentis oculis in eius discu aspicere uisivo,ut dixi, spiritu ualde disgregato, quando aute in finitore fuerit,& maxime quado fuerit caliginosor,tuc intentis oculis discu aspicere possumus,& exacte tu videmus, sep caligine eum uideamus,& no disgregens uisus. Hoc ipm Ec in nocte fit,non uenictibus radiis ad eum qui est circa nos aerem,ypter illa,qus fit a rerra,inter positionem dc obstaculu.certe si quis sereno quo coelo in Planta puteu descenderit,stellas uidehi etsi supra puteu non uideat.Quae eni in putei Miundo umbra est,instar noctis uisus cogregas, de a lumine disgregati no sinens, uisibilia facit appliedere. Ais ex hoc sidem collegerit quispia no xire quicqua ex oculis,quod sensilia appliendat : sed ut in aliis sensibus ad ipm uenire sensoriu uisibile.Si enim uisus exirent,quatenus clam est,st in logitudine radentes imbecilliores fierent: sic quos luci se applicantes magis disgregarens. Nunc aute neς noctu, cu ad fixam stellam coelum peruenerint,ab ea,q illic est luce disgregans Et quado ex puteo quispia aspexerit oportebat uis , qui fuerint supra puteu,ubi se ad luce,qus est adluxerint,similli disgregare. de sic no amplius astra uidere oporteret nunc aut uident. no ergo discernunficiatu est ergo cy disgregans tunc uisus,quado lux ipsi se oculo applicarit. Quare Ac qui est in puteo, ut pote cu sit circa eum umbra, 6c lux se oculo no applice nes ipm disgreget,uisibiliu pol opatioes suscipere:qd noctu quos euenit.

Nunc autem eoussi manifesta est, P itquod in luce quide videtur,color. Quare neque fine lacevidetur. Hoc enim erat ei color esse, esse motivum eius, quod est secundum actum pernica m.

Perspicui autem actus,operfectio lux est.

Quod id quod in luce quide uidetur color est,clarum est:quonia noctu no uidetur color,sed lucis pntia Lux.n.est habitus pspicui.Color aut est actus,a est is habitu persectivus. Pr ente enicolore fit di, quod est actu perspicuu, coloria insportati uu. Quare id ipsa est coloris definitio.esie monum eius,quod est secundu actum perspicuu,actum,uidelicet, secundu habitu. Mo v aut

176쪽

DE ANIMA ρι

Tro eo quod est persectivum dc exhibitivum actus.

Huius autem signum est. Si quis enim id, quod habet colore super ipsum visum posueris,no vi

idebit. sed color quide movet peruacuu,vidilacet aerem.ab eo aut ut quod est cotinuum, moueta senssorium. Non hoc mi recte dicit Democritus,si esset vacia,quod intercederet,videri posse,etui si1ormica in caelo esset Hoc enim'em no potest: Patiete em senstruo sit videre. Ab ipso itas eius quod videtur olore seri non potest. Reliquά est igitur, ut ab eo, quod intercedit. Quare necesse es aliquid lintercedere.Si aut uerit vaco nonsis no exactedia nihil penitus videbitur. Signum dicit,non eius,' lux sit illus N psectio perspicui: sed si, colores in luce uideant,dc sint

ipsi motivi eius,quod est lan actum perspicuu: a, si in ipm sensoriusculu dico,positu suerit colo/Tatum ipsum non videmus . neq; mi videmus,si pupilla inuncta sueti ecp id Ipterea a, non sit Mifluum sensoriu: est eni:sed s, non sit id quod intercedit,dico aute Pspicuum,quod a colore mi ueri suapte natura aptu est,ia est uisibiIi coliguu.Democrito aute,qui dicebat,si esset aliqd uacua

inter uidentes de uisibilia muIto exactius uideren quae uidens,adeo ut etsi formica in coelo esset, uideretur,nullo,quod impediret,interiecto corpore.No mi solit,inquit, uideremus exactius si csset idiquod intercedit, cuu:sed nec omnino sidem uideremus,utpotem no effer,qd opatione uisibilis in oculu traiiceret.Deinde de hoc cdfirmat per ea,q deinceps sequunt. Patiente cni, inquit,

sensorio fit uidere.Si quid ergo patic sensoria uisibile apphendens: affectione aute seu passione Psectivam esse clarum es necesse est oino uel ab ipso colore im pati,uel ab eo pati, qd intercedit, hoc est ab illuminato spinquo aere,& senisim attinget Eo itas intermedio indiget, qd mouera

testifc mouere. uacuu aute non est tale.Si uacuu itas esset,nihII uiderec. Hic aute merito dubirant. Si no uideremus aliquo no interiecto,quo suffusiones circa cornea coactas extra humores vid usicum nullus interiectus sit aer Quale mi habet colore coactus humor, talia uidens uide Te externa omnia,eum,il in eis est,colore externis admouctes.Videns aute sepe uidere S conopea Cnerius,cu densus humor sit in oculo,que sensus uides eum esse existima di nominat. Ad hoc dit Cendum est,st uisivus spiritus in crystallino humore uisibilia diiudicat. Ostendunt eni medici ex disiectiombas illic fieri iudiciu Crystallina aute est magis intima qhumores,uidelicet no solsi tu micam,comeae,& uueae q dicis sed de albuginei seu aquei humoris, s est de ipse Pspicuus. Hic ergo Albugineus humor cu sit pspicuus,sicut 6c crystallinus, interiectus est inter uisuu spiritu, et in cry stillino diiudicat,& suffusione q uuea costituit.Quare est hic quoq; qd intercedit.Ideo aute colo Tem,q itus est,qd exterius est sulcipit qQ 6c quado per uitru quaeda colorata videmus,tale q uosesia colorem habere existimamus,qlem Sc uitru.Haute xpterea fit, si,ut ostreum est, R in suptae color est,is est uisibilis: qui aute in Ofundo est,eum G videmus.Sed s, qd uidctur,est perspicuri. Code colore tinctu piandu existimamus, quo te su cies.& si ad aliud apposuerimus obscuriore S iliore colore coloram,illud quos elusinodi apparebit. iam ergo P coactu humore,qui est coloratus,videmuS: existimamus ea quo ,q sunt exterius eode esse colorata colore: Se Opterea dicebat, quod est coloria susceptiuu id coloni expers esse oportere: ne ipso colore uisibilia i pedia ne talia uideantur,qlia sunt.Sed Sc ad haec rursus dubitat,& dicunt, o si sumit albugineus humor ad supplendu eius,quod interiectu est,usum:& Ppterea videmus humore coactu circa cornea: oporareret sapone ocula attingentem di,ut semel dica,quicquid est uisibile uisum no impedire,eo ς, n6 intercedit aerised uideri.m & in iis oporteret albugineu humore intermedii usum supplere Dicimus ergo,il, sicut aer lucem suscipies fit actu p*icu us: sic di omnia pspicua. Q uado ergo fames oculo admouerimus,lenebras offundit,nec sinit eos,q sunt in oculo, Pspicuos humorea polentia, actu fieri pspicuos. Humor aute non coactus,cu sit Pspicuus luce in humores traiicit.Unde si oculos clauserimus humore non amplius uidebimus,m O luci sint impeditato cilia. Iam 5e ipse humor quando saerit codensatus,no amplius uide & neq; quicqua uideri mittit, luce intersepies. Quado aut e codensatus humor fuerit exiguus,ut n5 tota pupilla occupetiara Oem,qupin eo est, humoru parte non perspicua non amplius uident,qui in illa parte incidu uisus. Quare in illis patribus sunt tenebrae. Iis aute qui circucirca sunt,uisibus,quod exiguu est,uidentibus,cdtingit conmpeoru seu telarum imaginatione mere.Sed si sapo superpositus,eo D no sit res perspicua luce impedit: oportet,si quidE cogitati posset vitreus sapo,uel ex alia Pspicua materia,eu in oculu impos eum luce no impedire: qre se ipm uideri:sed oporteret,etia si in ipm oculum esset imissus uideri.

177쪽

ractu oculos hedamus tactum spo teno sustinemus,sed cilia acludimus.QuM si iustinuerimes

fixas & intctos oculos alicui perspicuo admouere,oino uidebimus.Sicut etau tagente aere cculus uicit ted de qui aquas subierui uidenhq sunt in .piundosum oculi eorum aqua.Pxime attingat: indurum Osuerit, qd est tacturus oculus,nostra smae urticine contactu laedam ur, cilia claudimus:&ppea euenit,etia si perspicuus sit sapo,per i uidere, no aut eo se sensorio incit /hat.sicut in no Pspicuo. In eo.n.etsi intctus sit oculus in no sit Pspicuus,perim no uidebimus. .

Propter quam ergo causam in luce colore videri necesse est,rictu est. Ignis curF in viri is videtur,o in tenebris in laces ex necessitate. Per,cuum enim ab eo fis perspicuum. Eo ς, est motivus eius,qd est sim actum,pspicui. Qd est ergo fim acti perspicuu fit syntia Iu/cis. Ignis aut in um 3 uidetur. Et in luce:Ipterea ignis no solum in luce videt,sed de in tenebris, eo ς, habeat illuminatiua operationem,q suum coIore renunciare possit.Idq, ex necessitate. Pesspicuum. n. ab eo fit perspicuu,nxura. n.apta est ignis substatia ad efficicdum actu Pspicuum, qd est ictia per icuum.Quaremnoctu videmus colores cum ignis est.Sed non hoc dici oe p ea uolacius aeractu perspicuus, ad uis sua operatione traiiciuna dc cum ricul est ignas de inrum,qui est circa nos,acrem non agit,uides tamcidc Iapyres:& multat stelis: Ied g, si natura habet ignis,ut perspicuum ad operationem deducat ut per apm uisibilia appareat,quato magis ipse etianoctu uidebitur Hoc ipsum autem dicimus,& in iis omnibus,quae noctu videmus. Nam S lam res. si ualde prope sumnt,dc in manu positi sin ostendunt partis manus colorem in qua politi aerint.Sed quoniam ualde eailis est earum lux,uidetur nihil penitus in aerem agere.

Eadem ause est ratio desono, ν odore.Nihil enim eoru tangens sensoriu sensium 1acit,sed is odore quid T sono,itqvod interiectu est,moueturiab eo aut utrassensoriu. Fudo aut ad ipsum

fuissensorium σπoserit, quodIona vel quod olet aullum sensum Iaciet.

Postqua de uisibilibus uerba feci transit ad dicendu de audibilibus:&eode modo de odorabili hus,ordine xcedens a plactioribus ad impsectiora.Quaesiverit aut equispia,quomodo,cum superius dixerat,ab impfectioribus,& comunioribus incipere oportere,non sua a tactu doctrina incipiat:ipse enim est sensuu maxime comunis,& ordine ultimus,& uteris ignobiliorised a uisu qui est aliis S particula Dor,dc psectior.Dicimus ergo D superius adem duit a comunioribus,& impersectioribus esse incipiendu, utpote ς, sint manifestiora comuniora & impsectiora. oportet auae a manifestioribus incipere. Est auae manifessior uigatiua ronali:magis aute εἰ sensitiva. A tq in sensibus pler opinione accidit, ut psectiores,&pticulariores sensus,iis sint quom manifestiores . Gibus tas uisus est manifestior. Na 6c uisibile dico aut colores, sunt de tagibili,& aliis sensilibus manife/luores.Propterea ergo hoc ordine usus est doctrins& cu de uisibilibus dixisset trasit ad audibilia. ea enim erant,q auditui erat oppositae de sic dicet odorabilia. De lano ergo,& edore eade est ro si/cut B in uisibilibus. Quae sit aute ea rati aperte intulit:ς, 6c ea sunt motiva alicuius d inter ira.& spria sensoria intercedit.Qd cum mouef,id aute dico qd intercedit ipsoru quom tensoria mouentur .Q ucadmota enim uisibilis operatio P id quod intercessit,ad senistiu trasportati nec 3 ab ipso attingitur: sic θc edorabilen audibile ad eoru sensoria trasportans per aerem. Del P aqua. mbo enim sicut habet pspicua potentia,ita Be sonoria de odoru traiectricez.Quia mi in m quom sint hae lacultates, nom. dc odorum trisportatrices declarant pisces 5c sonos sugientes ec odorecitas persequentes. Qui ita apud nos in lacu piscan in cymbarii asietibus strepitu edere colae uerunt ut pisces in retia αννLQubd aut εἰ odorenficiana est udem ex eo, noctu quom piscenti Deide si uisus de auditus sunt manifeste pticipes fieri non pol, psectiora habeat qui nci si imp sectiora quo particeps.est at impsectior odoratus:&eius ergo sunt pticipes.Est itam in au nota

Ium sonorum sed de odori Nasiportatrix secultas. Et nos quom,cum aqua subierimus, eum Q cla mat superius sentimus.Odores quide in m non sentimus,ut pisces.Quscum mi respirat, P respi racione olfaciunt ut in m aute respiretur,fieri no potesticu non sit aer. Pisces aute no respirant,qm nec pulmone habent. Propter qua aute causam quartam respirant,non sine respiratioe Odorenticlicet in libro de odoratu .Quod aut 6c odores,& soni eo,qd illos trasuehat, pus habeat, clam est. di quis emi inquit, orabile ipsi sensorio admouerit,ut attingat,no olfaciet.Nem mi naris est sene

otium,sed quidda intus instar pellicuis,quod a cerebro xcedit. Siquis ergo per nare in subtilissimu Paries cominutum odorabile ei admoueri ut arm Muga no sentiet.Simila nes au tis est a

178쪽

DE ANIMA s

ditiuum sensoriumsed uel q intus est,mebranula uel a in ea est, spirit ad qua si audibile admoueris,non sentiet. Hoc aute in uisu quo apertu .Si ergo hi tres sensus eo, qd intercedit, opus ha/hent,& sine eo non sentietur: reliqui quoque, uidelicet, ut ostendeuetsi uideantur ipsi, nullo in/termedio sensile attingentes ab Ipso pati.

De tactu autem o gustia militer habet,sed non apparet. Propter qua aut causam,postea vertum erit. Quod autἡ intersonos quidsi est,aer:quod vero inter Moes,novi non habet.Est enim c5 minis quaeda assectio in aere,o aqua. Quῆ admodum pernicvu colori, sic et,id quia habet odorem, in his utrivis inest. Uidentur asit equatilia animalia haberesensum odoris. Sed homo quidpra redestriam surcunque respirant,odorari non possunt,nisi respirent.Causa autem de his quos ro serias dicetur. nunc astcm prius desono,o auditu desinramus. . Similiter,inquit,& tactus,&gustus per quidpiam qd intercedit, gustablilia,& tangibilia appliendant.Uident aute ipsi opus no habere eo quod intercedit.cur aute uideatur no uti eo,qui intacessit,aere,in loco i quo de tactu agitur,dice . Quod enim inter eos intercedit,no est extra. sicut aliorum:& ideo no est apertu .Quod aute inter sonos Ucm est, acriqd uero inter odorem,nome non habet.nunc Adem acre solii esse dicit sononi tralainiuit.nam de pisces sonos exaudiui ut diximus. Quod aut terra nes sonom, se odorum tra portatricem facultate habeat, hinc classi est. Si quis Enim cera .ueI Iulo,ues terreno aliquo aures obturauerit,uel nares:nec audiet, nec Olfaciet. Inno natam aute dicit coem actis de aquae facultate per qua odores transportans posteriores aute, quorum est Theophrastus,ei nomen imposuerunt Graece μιιον, idest odorum transportativum,scut sonorum transuectrici facultati. x e. idest personas.Quemadmodum Aristoteles traiectiaci colorum facultati, La Hς. idest perspicuum.

Quemadmodsi in uisu duplex te dixit uisibile:hoc sidem actu,illud uero poterea. Color enim luce no ptile est potetia uisibilis: sic & in audibili: Id aut e sonus: hic ilia est acturille uero potetis. Similiter de in aliis sensilibus.Quisna aute sit potetia sonus,ondit: Quae abis sonantibus penitus

sonare no possunt ea aute sunt solida de leuia,in iis est potata sonus quado no agunt,qtenux sunt sonatiua.Ipsa enim aptitudo,u i possint sonaretis est sonus potentia. uado aute potentia agunt,is est actu sonus. Est aute duplex sonus.De sono dicere ypositum est,quonia dc de auditu. ortet autem primu dicere de oppositis.auditui autem opponit sonus. Dicit aut,quod Be in tractatu de elo dixerat, g, sonus est,ut paucis dicam, pcussio aerises taliter fit. Oportet enim ad ho ut fiat scinus duorum durom,Sc leuium corpora limul inter se uehemente cocursum fieri.In iis enim qui intercipitur aer, globatus de uioleter exptas, nu facit. neq;. n.mollia corpora sonu edunt,ut spogi Titans. negi dura sidem,no uehementer aute collisa sed sensim N paulatim: Ptius enim per pies aer ueluti costingitur. VehementI ergo duroru corpora cocursu opus est, ut multus aer intercilpiatur: qui interceptus,& uehemcter extrusus sonu lacu.Praevenies enim tetris eius exitu impedit. ec aceruatim elidit. Mollia aute no sonat, ς, non possint interceptu aerem aceruatim extrudere.Pexporos enim 5e meatus nam mollia rara sunt frustatim commutus egreditur. Levitate aute opus est iis,q secium,& maxie ad hoc,ut maior sit sonus:eo quod Ois,qui intercipis,aer aceruatim reprimitur..in no leuibus aute frustatim cominuis in pluribus,quae sunt,concauitatibus:& n5 aceruatim egreditur. Nolae aute dc cymbala percussa costante di diu pmanente sonum eduuid aute pro Pter cocauitatem.In cocauitate enim aer intercipis quid diu circa concauu circvamra,exire no ualens, nitu extendit.Et in incuruis suis partibus inussum tintinabula ongiori tepore sonat, qua eo a tenui aliquo loro suit suspesum.eadem aut est causa. Percussum mouetur:motu aute mouet, qui est in cocauitatibus cophensum aerem:qui diu rursus cir Iustus,5 aeri allisus sonitu exaedit.

Et st hoc ita est,si non sit tenui loro faspensum sed manu detentu, ut ab ima no concutias sonitu non extendividet, ideo, γ non motu tintinabulu no mouebit aerem qui est intusniel si ligno pes sauero. Quomodo ergo no fit sonus similr, quado ps,uel aliqua ciusmodi materia quispia pulsauerit In cofesso ergo est opus esse 5c materia aptissima eoru quae percutiatur,corporuubriane ergo,il in artis,uel argenti, I talium metallini substatia multus sit aer disseminatus, qui est sonorum

179쪽

i eausa,ppterea sunt sonora eiusmodi metalla. Est enim de in ligni substatu aer, sed terra cominusι

quare soni expers est uel paru admodu sonat. Qui est aute in aeris substatia, uel eiusmodi aqua est romixtus q habet di ipsa planatem facultate. Eorum aute quae dicta sunt,sgnu est,& qd in pocu/ri accidit. Si enim humidum digitu circa labrum circunduxerimus:fit sonus Oam expssi a digito aeris in poculi c5cauitatem icidentis S ictu sonu perficietis. Et st hoc ita est,hic fit sensiliter apertu. Si enim aqua in poculsi imiseris: uidebis in digiti circvductione inserius motu de subsultation et cum in aquas insit,quicompssione incidit aer digito aquae motu faciente. Si enim sere plenii aqua suerit pocul inplurimae quoq & continuae aquae aspergines sursum mittunc. de si qdem ex fundo quis poculum teneat,haec accidui. Si aut no ex lando sed ipm qs tenet poculii:sonus Oino non fit: st, ideo,st oportet id qd pulsas,sensim moueri,& agitari,ne extrudas aetased interius otinue re uerberatus,& poculi patietes scri es,& ad altera parte repulsus p circuseretia,& c5cauitate, diu manet de no dispergis Sc sic manci magnu sonum efficit: sic dc serru uel aliqd aliud eiusmodi si subti/li fibra uel chordula appederimus,&arre,uel aliquo eiusmodi,sensim pcusserimus, diu manet so/'nus:ypterea st ut diri eo qd mouea id agites fer ,eius de aeris diu fiat aduersa strusio. Undes interea du sonat,sem tenuerimus,cessat ei sonus aeris deinceps dispersi,dca non amplius reuei heras ad id qd est sonom,qd in nolis fit,& in tintinabulis. Quare dc s no a fibra seu chordula ser/Tum apphenderemus ut uibref,6c agites: similli aut e dc tintina Ium:sed manu tenetes semel percusierimus:mum sonare desinit eo se aeris non fiat repercussio.sed sc si tenui Oe chordula sitiuappederimus: no sensim aut sed magnu ictu dederimus: nJpmanet sonus: eo se non tam fiat ferri Be aeris reuerberatio,sed a uioleto ima aer semel trusus no recurrat. Et fortasse tintinabulu graecemiam est asi πιοῦ -ῖν de αλε s, dummoue canit postilenim qspia eam tenes stiterit,cessa hit sonare .ppter praedictam causam .stante.n.dc qui intus,& u extra est agitatus, aere, sistit.

Id autem eranter ipsum N auditum sonitum actu micere. Pota dixit ad est,id qd habet sonu:id aute dicit qd est auditui sensile,subluxit Id autem est 6ctietera. P5t sonus esse εἰ in eo,qd est inter la,quod sonat,& alim aliud,& no auditu,sed is potetia est audibilis,& no actu. Ut ergo.quod actu est audibile sisnificetiadiecit,Id quod est inter ipsum id est id quod sonat,& auditum.

Postqua dixit in quibusnam est sonus qui est sm potentia,st in iis,q possunt sm actum sonarer

quomo fit qui sim actum sonus est per haec adiungit. Quoniam .n.inquit ictus est,qui nu faciet Ictus aute est alicuius ad aliad dc in aliquo:alicuius sidem pcutientis:ad aliqd autem,quod percu riturun aliquo aut,quod intercedit:Ictus enim fit motu qui est sim locum: Ipse autem est alicuius in aliquo: alicuius aur,eiusAd mouetur:in aliquo aute no in quoliberinest enim per inane neq; Psolidum fieri pol ut sit motus:sed in acre,uel in W: Omnino ergo necesse est dc sonii esse alicuius ad alio S in aliquo:alicuius adem,eius qd percuti :ad aliquid aut quod pcutitur i aliquo uero, in aere. Negi enim fieri pot,ut in aqua fiat sonus.Si enim in Plandu imersus manus in aqua inter se percu steris: sonitu no facies. qm ut iam dicebam qui inter ea. q feruntur, aer exprimis sonu facit. Nam habet qdem aqua transuectrice sonoru sacultatem,qua αλοῦ seu personante dicimus sed citra aerem sonu eicere no pol.Quod adem etia dubitatione dignu est.Si.n qui in pcussis solidis cor poribuet aer interemis apterea sonat,st sonora traiectrice ipse facultate habeat:& ideo aere omni no opus est ut sit sonus:cur 6c in aq percussis solidis corporibus,q intercipis aq sonu no edit,cum S ipsa personatem habrat iacultate Ad hoc ergo dicimus primu adem st ulla diximus, coaceruatum eoru ,q seriuns cocussum fieri oportet,ut frequens Sc densus exptimas de no paulatim, aer qintercipis. Hoc aut in aq nequasi fieri pol Ppter eius paratu erasitudine.cocurrentibus itam sis Diiunc ante percu ssionem V prius paulatim exprimis Praeterea aer m si suapte natu ra mobilis, eo se sursum ex principio sera si impelli otingat,a ptrudere impetu sere,eo,qui illi deinceps est pximus diuiso. in aq aut no hoc iidem accidit. u.n natura grauis sit aqua multa ui opus habe ut

xtruda . Hoc aut,ut dixi in m fieri non pol.& es alioqui nes motu sit sacilis N q ptrudi finem quae ei deinceps yxima est,ruile diuidas nec traisitum sibeat Glingit N Otrusionem fieri Sc si nosviscietem.Quare neet sonu fieri coringit. Na 6c in aere no qlibet motus aeris secit sonu.6c alioqui existimare oportet,etia si personatrix facultas sit in aq dc in aemno in simili sed aer magis perso/nat .Qm ergo de magis personat aer,dc est magis mobilisnn eo merito quide fit lanusIn aq noti

180쪽

DE ANIMA 93

dem. Sed & si non sonet m sonantis S aeris sonos pol M trasvehere.Propterea ergo habet omni/no tralae tricem sonossi facultate.n .n.aqua hic moueri oportet,sed eius tam perfita potentia. Scideo,ut dixi qui in aere surisonos sentiui urinatores,& pisces,etsi non str. Queadmo .n.ne si militer perspicua est aq ut aer.sic nes odossi,nec sonoes trasportatrix.Quare sono si ade effectri res causae sunt solida se leuia corpora, Be eoru q sunt cocaua.Materialis aut causa est aer.in eo.n. subsstir,S cius ueluti forma sonus est.No sotu aut in effectivis agni udine,& soliditate, 6c leuitate opus est:sed dc qiitate mitra substatia. Aliter.n. nat aes de Mater serta,& plubumn argetum,& lignum Quare laces quo solent ex diuersa coponere materia:ut sonossi diuersitate harmonia psiciant. Est. n.harmon mixtorum .de eorum, quae separatim sapiunt, unio.

Quare feri non potest, vis unust at senus. V enim alterum, quod percustis,quia per

curitur. itas,quiasonat, ad aliqvrdsonat. Quonia ictus quida sonus est: quod aute percutit quod pcutitur percut inquid ergo, si flagel

o aerem percutimus, non sonu iacimus: similiter de uirgis, sed aer luc duos usus supplet,& eius, quod pcutitur 6c eius quod intercedit. Qui mi a flagello aer ictu Itruditur, exprimitur, si eo aest post illum collidens .ille aute eius, qui pcutitur loci,suscipit. de medius expressus,& a flagello, re ab eo, qui est post illum acre,sonat. Saepe aut e trium quoq; uice In se aer suscipit,& Pcutientis. N erus quod inutitur,& eius quod intercedimi quado ualde inflauerimus. Hic mixtinus egre/ diens pcutit ille uero deinceps ab ipso Otrusus altem i pellit 6 ab utrisse subactus expressus tridit.uel potius hic quos est,quod Pcutit.labra mi dc palam,& ea mellens aer, foras extrudis Quare de inflantes labra cotrahere oportet, ut es angustiora fuerint ea expressus aer ipellat.Atq; in hiaribus Uem a pulmGe trudis aspera aut arteria & toia os impellit. Sed εἰ in flagello aer no ab uno xtruditur,sed quodamodo a duobus. Inflexu enim flagellu duo si usum efficit. Itas utragi eius Pars pcussum eum,qui intus est interceptus .aere a trudi Certe si sit lignu crassum, uel lapis,uel aliud quidpia,quod in motu no inflectas no similr moes facit, uel certe admodu exiliter, ut neost audibilis. Quare εἰ in flagello, de in uirga acrem seriente, Ppter praedictam causam fit sonus. duorum percutientium usum persciente flagelllo. Unde dc,st saepe multis ea flexibus infectatur, Plures in uno ictu sonos sentimus.

Ictus autem non fit fine lationis motu. stu ostendit et, alicuius ad aliquid sonus est εἰ dixit quod ictus Adam est per hn cofirmati

Be in aliquo.Si enim ictus sonus est Ictus aut non sine motu.Id aut est qui est is lota motus .mo tus aut non per uacuu,sed in aliquo uel aere uel M. εc sonus ergo est in aliquo uel aere,uel H,ut iam ostendimus Hic enim coaceruatim a Pcutiente interceptus,ad leue,uel cocauu,quod pcutis, corpus sonat. Leve igitur percussum ypterea sonu edit, se densus a pcutiente si ad id aer intercopius.Concauu aute, aer,qin iis exire non por,primus Husius,apter cocauitate eius, quod vim ambit, nunc ad has, nunc ad illas concaui partes Ianu, 6c repercussus,dc uiolenter reuolutus, plus sonat,quod plures ictus faciat.

Ut autem diximus,non quorutilet laus fomznnullam em sonusariunt lanae pulsetu velicussae ed aes,o quaecums leuia o concaua.Aes quidem, si leue.Concaua autem reverberalione multos faciunt ictus post primum,dum,gri motus est,egredi non potest.

Quonia dixit. ictus sidam est sonusmon omnis aute ictus sonus, ne* a Ounibet sactus: hoe ipsu m per haec definit quota ictus sonus,& quomodo se habentiu, nepe soli es.no mi lans per custa sonant:sonant autem de aspera,quae percutiuntur .sed illa magis. Praeterea auditur in aere, o aqua,sed minus. Id quod superius desective dicia est hic corrigit. pius rei dicebat aere esse sesu sonoia tralae ctorem . nunc aute dicit aqua quoty talem esie sed minus aere.Est enim aq crassior εἰ qus meatus auditiuos obturat. Aliud est aute in m auditi:aliud per aqua, ut Ocedens ostendet. sonus enim Paerem auditur tantu: fit aute de In M:& subaudi,ut procedens ostendet. sonus enim per acrem auditur tantum fit autem dc in aqua, de auditur,sicut di in aere.

SEARCH

MENU NAVIGATION