장음표시 사용
141쪽
Quod aute auctionis quo εἰ diminutionis causa est aia.sic ostedit.Quod augetur di minuitur, nutritur,nihil enim augetur qd non nutritur Quico aute augetur,uitae est particeps.& fieri no test,ut nutriatur, quod nocst uitae particeps. Vt ergo nutriat uiuere causa est. TCtius aut uitae causa est anima. Iis ergo,quae augentur,& minuun f, huius ipsus auctionis 5c diminutionis causa anima est. Si aute nonnulli quo lapides augeri uidens: non est haec sprie auctio: sed potius ad/ditio. Hanc ciuna auctio dicit,quae fit p initi unacta naturalia instrumeta aute nCn sunt in i: animatis non ergo augentur,S alioqui, qd augetur, per omne parrc augetur.ut in libro de Sencratio De Ossensum est.Lapidibus aute exterius fortasse addito puluere, quaeda fit mutatio: S sic maiustorum fit,non facta auctione sidadditionciscut si ignis augeri dicatur,pluribus lignis addatis. scde metalla augentur humida ex qua costant materia circucirca exterius c5creta,eaq; in ipsCIU substantiam Abea,quae est in terra, naturali facultate ex uniuerso mutata.Si enim Pxma,Scotinctis, cauta cst anima.Cotinentur aute,5 sunt & animalia dc plantae,dCnec nutriun f.Nuttimcntu auteauctionis causa est. Anima ergo auctionis ta est. Male ergo materialibus pricipiis, terrae, & rellas, auctiois causa attribuis. Sed ad hoc sortasse dixerit Empedocles. Sicut tu materiales,& effectivas naturalium causas tradu:sic Be ego nuc non essestiuas causas, sed materiales tradidi. Sed locu non habebit respCnso.Ne I enim terrestres radices magis augetur,q rami Vbis aut terrenu superabudat. Quod ergo ad terrete substantiam attine nihil sursum augeti deberet.
Empedocles aute no reae hoc dixit, adbcies plantis augumentu euenire,radices quide deorsum Gentibus:quo'd terra sic feratur Iam naturBsursum auteapter ignem similiter. Nes en:m trudsursum o deorsum recte' eccipit. Non eni idem est omnibus sursum,o deorsum, V Vmuerso, Sed
picus caput animalia: sic radices plantaria si oportet alia instrum tu dicere,o eade,proFier uerrio quibus funguntur muneraridem aute instrumeta dicere,in quo sit ide opus. Ad haec aul,quid est, quod ea cEtinet,quae in cotraria seruntur,ignem,terra I strahentur enim,nisi sit alie uid probi biturum. Si autem ita eRamma quos est causa, augetur,eν nutritur.
Posta ondit augmeti cam ee aiam resthedit Empedo.q no recte dixit auctione in alatis fieri. Di/cebat. n. augeri planta, eo q&,q in ipsa est, igne ramos suffum augente: terra aut,q in ipsa est,iadi
res inferne agente. Auctionis enim tam tertie & igni adscribebat. Hic. n.sursum ram S auget Ura
sursum serat:terra uero deo um radices,ut q deorsum serat. Eu aut primo repliedit, no recte dicat esse inserius platarum radices. no enim Oibus idem estiiquit. quod sursum est,ia deorsum .D inde causam quocy affert.instrumeta enim inquit operibus diiudican .Si enim operationu gratia sunt instrumenta:q easdem operationes agunt,eadem suerint. Qucadmodum enim in aliis aiatis,
id per quod nutricestos: sic ergo & plantis id per quod nutri latur,os suerit.Nutriuntur aute per
radices.ipsae ergo plantam os suerint.aliorum aut animatoru omnium os,per quod nutriuturisu perne est. Ommu enim caput,in quo os supetiorem locu obtinet. Et plantaru ergo os,& caput c5 uenienter superius suetit. Quare plantarum radices superne potius: rami aute inferne. ut ad uni uessum autem siqdem in uniuesio sursum,& deo sum dicere oportet. quod circucirca quide est, sussum est. Dico aute coelum. quod autem medium, deorsum,nempe terra. animata itaqi ditatur
superne caput habere,non OIno,ut quod cir circa est, sed ut unde principiu motus: quadocidem dc ex coelo principiu est motus eorum,q hic sunt.Et cum irrationalia at alia plurima, sere aut e Cia, prona in terra spectent,ut ne posterioribus sidem partibus ad id, quod cir circa est caput aluus habeant superiores tame aialium partes esse dirutur caput idciq sunt circa caput. ilare caput su perne dicimus.cum capite autem yportionem 5c couenientiam lint radices. illinc enim est plantis motus principiu,ut superius Oem sint radices εἰ no inserius. Hoc ergo unum absurdu ei obiicit: aduersus quod quispiam P eo respondes,dc eum defendes dicitust ille supra,& insta ut ad uniuer sum dixit. Radices enim ut ad centru augentur.reliquu autem ut ad coelum. Altem rursus absur dum ex eius dictis colligit admodu apte, εἰ cohaererer. Non enim ab igne inquiti dc terra sit auctio. Si enim ignis sursum auget unterra aute deorsum:distrahetur inquiti& diuellens platae cu nihil st,quod c5tineat. si aut est aliquid quod cotinet: hoc suetit ala nutrimenti,& auctionis causa.
Uidetur dule quilusa ignis natura esse impliciter nutrimeti,υ aussionis causapse enim 'lus videtur ex corporibus ta clemetis,qui nutritatio eugetur.Quare o in plani uita in crimi
142쪽
ribus existimeaerit si tu id esse,quod operasvr.is autE coda modo cocussa estreon cute simplura ter causa: sed potius anima. Ignis em auctio in i Unitam: donec saerit, quod posit coburi. Eorum
cutem,qua natura constant, finis est, o ratio mognitudinis,o cumenti ea cutem animae, I non ignis. G rationis potius quam materiae.
Pcstquam ostendit aiam au ctionis esse cam:alia perimit, q quibusda auctionis uidens esse caar. Empcdoces quide icuam de ignem tam in plantis existimabat, co D illorum sdem contrarii sunt incrus .sursum,& decisum. Videntur aut 6c platae in cotrarias partes augeri scem radicis,& sm ramos Alli autem igne suspicabans solam ese auctionis causam: aduersus quos nunc ins stit Recte auit m illud βimpir add1dit in hoc enim errabantiqui uim auctiua igni imbuebat, eum simpliciter auctionis tam dicercnt. Concausa enim esse ignis ut instrumentu auctionis per quod ei quCUrre uidetur:non aute simplr auctionis esse causa: sed tantu abesse ait ut auctionis simplr causa siqui & deteriore,quam scem instrumenta cocausam esse dicat in libro de generatiCne,& corruptione. Instrumenta enim a ratione adaptata finem assequutur.Si autem ab artisce dimittatur,irco modum.Sine artisce enim operan non possunt.Ignis autem ipse per se perans,exitu,& corruptionis causa fit.Cum enim cibus coqui fi& medicamentu nisi a medica,uel coquinaria ratioe regatur,qui
coquit ignis magis corrupit,& a xpria specie seu forma abducit.Cum aute dixisse .st uidetur quibusdam ignis esse nutrimenti,& auctionis causa: undina in hanc adducti sunt sint etiam subiu1ir. Solus enam inquiti ex simplicibus corporibus cernis augeri de nutriri in hoc enim solum cialui tudo nutrimeti nomine usa est:& ἔpterea auctionis quos .Quod enim num .hoc de augcf. huius multum usum habemus in cosuetudine N apud antiquos. Omnes simul tecu, inquit Pocta edax ignis vorat:& rursus,omnivom igne dictu est. Si it agi ex simplicibus hic solu nutritur,& auges: hic in oepositis quoU suetit nutr:risiis,& auctionis caidico aut, in animatis.Vbi ergo osscderit Philosophus D non similiter nutriun &augentur animata, ut ignis: simul etia per hoc osicderit,se non in animatis ignis nutrimenti. 6c auctionis causa est.Sic aute ostendis. Quaecu* natura nutil/untur,ec augentur id est aut Quae in seipsis nutritiua di auctiva habent lacultate. Qua enim nosic nutriunt ita augens,ea no Pptae ese dicuturilla,q ditatur. Quae ergo natura nutriuncita per hoc augens,habet nutritionis terminu:& definita est eorum ad certa usς mensuram auctio. Ignis autem non est definita nutritio, de auctio. in infinitum enim augebitur, si materia suppediretur. Ignis autem non similiter acanimata nutritur,& augetur . Si autem non similiter: ne animatis quidcm auctionis causa fuerit. Ignis enim non est snis, nec ratio auctionis. Quae autem natura augentur, aliquem finem habent,& determinatam aucti nis ratione.Sccundum rationem autem augere dc definite suetit alae,& non ignis. Sic ergo Ofidit st non ignis animatis auctionis causa est.
Quod autenes de igne Iprie dicit nutritio 3c auctio sed generatio, ostendit in libro de genera/tione,& corruptione.Is aut existimatus est ex elatis nutriri εc augeri: quod apte sidem in aliis su rem dantis,additio est:aqua n. aq addita Sc terra terra term sic fit eoru maior excrescctia. id aut non esse nummctu,nec auctione,clam est.Ignis aut excrescit,no addito igne,sed dissimili materia,
sicut lignis,uel eiusmodi,tishi ab ignis facultate in eius mutatis substalia,sic si ignis ocrescina. V Ddec aut tale ad esse,& q estuprie auctio. Mutato. n.alimcto in corporis natura sic fit alatorum au/ctio. Osedit aut ut dixi,qubd id,quod in igne fit, generatio est,ec non auctio.
Quoniam autem eadem est animae nutritiua, o generativasculias: de nutrimento primam
Posta dixit de fine generative secuItat indeinde ostendit,st et,qui de ala dicturus est de iis qus
sunt opposita aialibus facultatibus,tractare necesse est,ad ostedendu aiam recam nutritionis,fc auctionis,& alterationisA est sm sensus S reliq:& Empedoclis sentctiae interea meminit q no ais au ctione tribuit,sed materialibus causis:& eos penitias refellit qui eius,q fit in alatis,auctionis ignes substatiam tam existimauhic deinceps de cohaeretibus uerba Acit dico aut de nutrimcto, ut sic deinceps de facultatibus quose tractet. Taqua n.de una Uegetatiua facultate supcrius quoqi uerba seci ubi diau. Nutritiuaen.aliis quos prima inest,S est maxime cois sacultas anims,si qua uiuere inest cibus: cuius sunt opera generare,& nutrimento uti:& hic rursus, qm eadem est nutritiua αgenerativa lacultas: de nutrimento primu definire necesse est. Quod aute dicit est eiusmodi quo niam una est,ia eadem vegetativa lacultas: cuius sunt opera generare,de uti numactovi extrema
143쪽
medium quo tomphendens,qd est augere & ad psectam mesur deducere,q augens diximus
autem insit de fine generati Pationis,necesse est&de eo qd est oppositu nutritiuae facultati dicere dico aut,nutrimeto:ut sic deinde de ipsa quoq; sacultate loquamur.Una aut dicit facultatem nutritiua,& auctiva,& generat tua: simplr. qm vegetatiua comunis de eis micas: sed se unus fi nis est haruolum operatiopu.id aut est generare altem, quale ipm,pP desiderium aetervitans.Oia autem imi a fine ad que maxime tendi fidenotare par est. Quare,quonia omni uegetatiuae fac ut tali finis est generare altem,quale ipm: eam,q in Oibus est generativa appellare squu est. Nutritiua enim auctiva facultas ut ei seruiat sactae sunt. m.n. fieri non mi,ut aiata generent,quae no ad definita & si natura mesuta paenerant: Opterea auctiva opatione,& facultate opus est. Sed quia rursus fieri no pG ut augeances no nutriunc:ideo nutritione opus est .QuarePpter generatione quide auelio:ypter auctione aute nutritio. pter generatione ergo nutritio Quare qm a fine cladenominare par est haec est generativa ab Oibus appellada. Nutritiua aut auctiva ad ide dedu/ci Ppterea qua,cu in dictionis cotextu fuerimus,cam dicturi sumus. Quare neq; de aincti de secrium uerba sectused coniunctim cu eo.qd de nutritione dicit.Unde nes auctiva seorsum facultate definit. Qin aut ipsa animae vegetatiuae lacultas,eadem est,ac nutritiua,& generativa lacultas:desective fim phrasim dicta est sente tia. Sic. n. dicere oportebat Q m aut eade est antas facultas nutritiua & generativa: de generativae aute fine dictum est: cesse est & de nutritiuae opposito dicere: nutritius aut facultati oppositu est nutrimctu: Oportetitas primit de nutrimento dicere.
Hoc enim ab alijssa Italibus opere secernitur.
Nutritiuatinsit anima ab aliis aialibus sacultatibus secemic,quod nutriat.hoc est enim eius p/ptium.Nutrit autem nutrimeto.quare de nutrimento primum dicere necesse est.
Videtur aute esse nutrimentsi cotrarioru cosrari ureon quodvis cuiuis,sed quaecus cotraria no
ex se solum inuicem habent generationem Ued N AEuctionem. Multa enim sunt ex seinuicem e sed non omnia quantitatem suscipiunt, ut sanum ex laborante.
Uaria sunt,q de nutrimento dirutur. Alii enim dicunt, O quatenus nultimentu est simile eom, quae nutrivtur,id auget est autem simile similis auctiuu:no cotrarium: id enim di cotrarii quopcorruptiuu est. nes esse pot,ut a cotrario nutrias,quod nutritur,sed a simili. Alii uero dicut et, cta uarium nutrit quod nullis Si enim nutrimetum patic ab eo, quCd nutritur:& contraria in con
trarium mutatur:nutrimentia ergo cottarium est eom, quae nut tur. Haec ergo sunt qde nutrimento dicunc quae cotraria esse uidetur,cum reuera no sint. Vtrucr enim eorum ad ptem aliqua respexitiae ad hanc uera dicit. Nutrimentu enim est potentia adcin simile ei quod num :actu aut de operatione cotrai .Panis enim N obsonia,ptius a conficiatur,& concoquatur,ei sunt,quod nuttitur contraria:postsi autem mutata di alterata fuerint,tunc fiunt similia.Mutatur aut non simi/le in s milemegi quodlibet in quodlibet: sed cotrarium in cotratium.Nes enim alta in calidum sed frigidum in calidu.Etenim sustum,quod in album mutas, non quatenus est albi pticeps mu εtatur.Quare,si nutrimentu mutas,clarum est,st in cotratium mutas. Cum ita duplex sit nutrimentum: hoc quidem incococtum ullud uero cococtum:incococtum sidem ei quod nutritur,co uatium est:concoctu autem mutatu, iam simile.Cum aute dixisset ς, uidetur nutrimentu esse natrimento contrariu: subiunxi g, non quodvis cottarium cuiuis intrario est nutriment used quγcuris dum mutans,in contrariu mutat,quod mutatur. Multa enim inquit cottana in stinuicem mutantur,ut sanitas di morbus:album & nigrum:sed ea nihil quantitati mutata adiiciunt.Qua re non sunt sui ipsoru inuicem nutrimetum.nem album nigro num quado mutatur nigru in al/bum:nes sinitas morbo.Non aut hoc simpla dicitis, qus in stinuicem ntraria mutans,& qu ilitati addu tur,ea a seinuice nutriuntur. nes enim hoc veru est,ut S ipse dicit: sed st quae ex cociatiis nutriunt ea quatitati adiiciunt.Quado enim ab ala mutata suerint eiusmodi cotraria, dico autem quaecus ei quatitati,in qua mutans adiiciunt,tunc fit nutrimentu.SimpIicia itas corpora augentur quide inuicem inter se mutatata se aute inuicem no nutriunt.& quod magis est, ne xprie quidem in eis auctio dici sed additio:ut in libro de generatione fidit. uod aut primu nutrimetes,& incococtum,est et,qd nutri .cotratium hinc planii est.SLn.patitur ab eo, qd nutris,& mutatur in illius subam: n qdlibet aute a quolibet patitur:ne .n.qduis a quouis mutas, scd cotraim in contratium timenta. squod patit ab eo,qd nuttitur,ut in illius subam mutetur,cotraria est ei,
144쪽
ouod nutri .Certe qm constamus ex stigido,& calido: humido,& sicco.sin qualitates q eiusdim
sunt ordinis cu eoAd nutritur,nutrimetu quoq; mutabit .Vel ergo,cii sit calidius in frigidius per concoctionem mutabitiuel frigidius in calidius:uel siccius in humidius: uel humidius in status. Quare ei q in corpore superabudat qualitati cotraiiu nutrimctum asserimus.Si corpus sidem si siccius humidius asseretes:si calidius aut stigidius:& in reliquis spr.Clarum est. n.s, materia opus habet nutritiua facultas,q suapte natura apta sit,ut mutes in eius,qd nutrit subam. Postqua auteiam passum suerat nutrimentum 6c ei qd nutritur,assimilatu,non eli amplius It rariti sed sile. Imaut ultimuita in utrag deinceps parte assimilatu test quos aggregadum agglutinandum. Vidensar eatem nes illa eodem modo sibi esse inricem nutrimentum. Sed igni quidem aqua nu/trimentum. Ignis autem aquam non nutrit. In smplicibus itas corporibus, haec esse maxime vi dentur,hoc quidem nutrimentum: illud vero,quod nutritur ,
Postqua dixit ex cotrariis ea sui este inuice nutrimentum, quae non solum ex stinuicem fiunt, sed& lein urce augent: Ipterea addidit,st non omnia eiusmodi sui esse in uice nutrimctu dicuturi sic hoc per excptu ondit se non qcquid fm qualitate auget,nutrimetu est cotrario sed qd ex corra/tiis formalius est,seu sermς magis particeps auctu a magis materialis, de cotrarii in ipm mutati , nutriri dicitur.no itidem aut,&, quod est materialius ab eo, qd est magis formale. Sic em se habet inter se ignis de aqua. His ergo sic inuice mutatis aqua inst igni est nutrimenturignis aut aque noitidem. nemo enim dixerit aqua ab igne nutriri Ignis aute nutriri dicitur. Omnes simul tecu, insit Poeta adax ignis vorat Unde etia quaesiverit quispia, si,qucadmodu aquae in igne mutatio, gene ratio solum est,& no auctio: sc oc ignis in aqua,ut ostcsum est in libro de generatioe: cur aq Adciri igne non nutriri dicatur:ignis aut aqua dicitur Quod eniaqua ignis nutritur, claru est. Est enim oleum aqua aliquo modo assecta 5c cera,&huiusmodi.& ligna quis,&smilia,s, aliquid humi/ditatis habeant materia sic ignis fiunt.Undecia exiccata ligna ut quς putrefacta sun uel in cinere redacta ne uri sidem possunt: I D sint undis humiditatis expertia. Dicimus ergo primu,st coluetudinem secutus est Philosophus. Dicimus eni nutrimetu es igni oleu. hoc aut nihil est aliud qua aquam igni nutrimentu esse dicere. Clau eni, ut in qrto Meteororu osterum est est ex aq 6c acte, quae ambo sunt humida natura Praeterea in libro de generatione ostcsum est, quod id, qd auget, forma est,& no materia. Oportet enim,qd augetur, unu esse numero. materia aut, quae affuit, Nemuit no est eade,in eo quod auge .Forma aut ipsa magis formatis,ut in elemetis, ignis: Aqua autem magis materialis ut in illisos edit.forma aut e magis activa S icorporea, dc coprehesi ua:liquidem patitur quide materia:agit aute forma. εἰ illa quide diffundi dg dispergi poeta sorma aut continetur 6c certis finibus circunscribi .Ea uero in igne quos cernun .est enim εἰ alias elemctis agi lior 6c subtilior,de magis coprehensivus. Ignis enis aera reliqua elementa coprehendit. Et,ut se mel dica in cotrariis,quod ex cotrariis melius est,somae ratione obtinet quatenus dicit, Quare de
eam quae est ad id, mutatione generatione dicit.Quod aut deterius, materiae. Quare coerruptione dicit' que est ad id,mutatione:alioqui oc,quod nutris, nutrimentu per seipsum cohora, instipsum mutat. Hoc ipsum aute uidetur ignis quo facere insula oleo,& lignis subiectis. Mutatio quidecerte ignis in aqua no sic fit. Per hoc aut quod dixit,in aliis ergo corporibus,dc ut multis uidetu si hoc declarauit.Nuttimctu.n.pprie in corporibus est alatis. Hsc aut sunt coposita,q 5c nutriunt.
Dubitationem aut babet. Aiunt enim nonulli simile Diti nutriri, eadmoduo geri. Aliis
aut,ut diximus,cotra Videtur,cotrarium,cotrario. utpote cusimile talesiit,spati nonposiit: nutrimentu aute mutetur,o cocuuatur. Mutatio aute est cibus in oppositu:vel in id, si intercedit.
Postd satis dixit nutrimetum esse tot rariu cotraciomunc dicit et, dubitationem habet tractatus de nutrimeto.Nonulli.n dicunt simile a simili nutriritalii uero c5trarium acotrario. Dehta aule dixit in libro de generatione nuc quo*unqtinecessariu est de nutrimcto loqui ei qui de facultate dicturus est Postqua aut dixit,' dubitatione habe eo ς, alii rix icunt:alii uerosdtrario: utris opinioni,q eas confirmen paucis addidit,illin sed in quennutriri inent dices,sicut 6c augeri Si.n eodem nutrimur 6 augemurraugemur aut -ili
nis. nadiectione caro auges: snilli quom nultimur:hinc uero iis,qui Mirario nutrirutaudias.
Utpote tu simile a simili patino possit.Q d. n. titur,acotrario tum Liri ζ mT NLocoquere aliquid pati est.OB.n.mutatis,etia ea,quae ex eoAd intercotraria inter i ta quo
145쪽
modo quatenus sit eontrarii est particeps.& non sit mutatio ex ipso.& in ipsum.Oppositi autem hic contrarium accipit:& non omne simpla oppositu:oc apertum est ex eo quod addidit.Et quod intercedit. Inter contraria enim aliquid intercedit:& non simpst omnia opposita.
Preterea nutrimentsi aliquid patitur ab eo,quod nutritur: sed no boc a' nutrimeto. sicut nec filer a' materiaised illa ab ino. Faber aut mutatur tantsi ab octo π cessatione ad operatione.
Cum dixissiet,q, nutrire dc nutriri fit aliquo agente Se paticte: utpote cu pati inquit no possit simile a simili. per hoc ostendensist agere,& pati oporteat qd nutrit,& quod nutris deinde dixisset
nutrimξtuna mutarimuc ostendit nutrimξtum quidE est,qd patitur & alterat :amuu aut est,rea passione alienum quod nutrit.Si n.quod nutris,idem manens fim forma nutritur:nutrimEtum aut ξ non idξ manentpm est ergo quod muta Exemplo aut usus fabro,postqua ostendit,s, ab artifice dc forma materia pati sed non cotraia materia artifex:qm uidetur artifex quos in eo quod materia operes mutari:qu: enam sitius mutatio ostendit. Ab octo. n.& cessatione inquit ad ope rationem mutas:sed non Fm passionem nega enim quicqua patitur,neq; alteratur,ostddens, qd talis qdam est nutritiuae iacultatis mutatio in nutriendo,non alteratio sed persectio. Perficit .n .sacultatis operatio.Talis autem mutatio,non motus,sed persectiois potius generatio,ut ostendit in na/turali auscultatione.
Utrum a se est nutrimens si, quod postremsi sigregatur adiungitur, vel primu nterest. si
autem virus: sed hoc surde incoctamcillud vero concoctum: viros; modo cotingat naetrimentum dicere.Quatenus enim incoctu est,cotrariu cotrario nutritur.Quatenus aut cococtu, simile limili.
Quare manifestu est,ili dicunt quo modo viris I recte seu non recte.
Quscit utru nutrimetum dicere oporteat id ne,qd a principio afferimus panem dico,& reliq an,quod postrema corpori aggregas,cuiusmodi est,qui ex nutrimento sanguis mutas,& iri parti bus fit de eis assimilas.hoc est. .postremum.NutrimEti. .aiunt Medici,quod nutrit nutrimctum est.ex his.n.inuenietur,quodqritur,utru simili nutrimurian cotrario.Si n. quod primu affertur, est nutrimξtum: c5trario nutrimur. Si autem postremu,quod corpori aggregas de unitur,simili. Si aut utras nuti imξtum,quod etia uidetur,& primu 6c ultimu:S simili,& cotrario. Primum .n.ec incoctum est cotrarium. Secudum autem,& cococtum simile.Quare uteri eoni qui de nutrimento dixerui ut ad partem respicies recte adem dixi uno aut persecte.Dubitauerit auia quispia, quidnam est,qd postremu aggregatur. St. n.non primu fit caro deinde cami aggregatur hoc.n.est additio .no auctio:quico ante mutationem postremu laetit,hoc cotrariu esse necesse est. Scn.mutatur:solu ergo cotrariu nuti Etum.Si aut postremu dicit,qd iam est assimilammon est amplius
eiusmodi nutrimesum,sed pars. Et solues Philosophus inquit in facta quidem caro est scdm nutritatum scdm partem aut,eius,quod ante aggregationem fuit,corporis est nutrimentumcillo quidem ut toto considerato dico autem,eo,quod post aggregationem pars est. De his aute exactius in libro de generatione 6c corruptione dictum est.
Quonia aule non nutritur,quod viu non est particeps: animatu corpus fueri quod nutritur, malenus est animatum. sic o nutrimentsi est ad animatum:υ non secundum accidens.
Quare no proprie de igne nutrimetum dicis Trasit auia a nutrimeto ad operationE. ea est aut trutrire. Nutrire.n est eius,quod nutris.& nutriti quidξ sueti per operatione circa nutrictum eius quod nutritiua habet lacultatem illius,qd nutri seruare substatiam. Nuttire aut circa num tum operari nutriciua iacultatE.Deinceps ergo ab operatione qnam sit nutriciua sacultas inuenit,& definiet. Si aut nihil nutritur qd no sit uitae particeps inquit ab ala aut uiuctibus uita neces se est alatum corpus esse qd nutrie,si hoc ipsum,qtenus est alatum: dc no sim accidens:no .n.corpori g, nutris,esse aiatum accidit:sed in est alatum,Ppterea nuttic.Si aut qd nutriciest alatum: natrimentu quo* sm hoc im animati fuerit.Quare no Pprie ignis nutriri dicis. m.n.quae sunt
ad aliquid alia sidem sprie,& fim se ad illud sunt ad qd reseruiucialia aut per accidA.Vt seruus dicitur hominis eta seruus:& domini seruus.Sed domini quidem secudum se: hominis uero per accidens.atcidit enim domino esse hominem .Dicatur autem de gramatici te seruus, S rhetoris: per accidens cilicet.Nut timentum autem per se ad animatum dicitur. i
146쪽
Est aute aliud nutrimentrio esse cactivum. Quatenus enim quantu quid est id, Od est animata avitiuum: atenus vero hoc quidpia,s substantia 'utrimentum. Seruat enim substanti πeougs es,donec O nutritur. O generatiois sectinu,no eius , qs nutritur, sed quale, θs nutrit.ia
enim est ipsasubstitia. Nihil autem inum seipsum generat:Jed Ieraat.
Hoe quos iis est coueniens qus de nutrimeto tractatur. Hoc aut in iis quosi dixit Iibris et sunt
de generatioeis, no sim ide nutrimur,& augemur. Quonia enim,qd nutritur,&' forma est,& quatum quid:Similiter aute de nutrimentu nutrit, quod nutritur: nummcci .ppium est seruarc soramam eouis dum nu triutur,quae nutriunt,de si non augeatur. Si aute quantitate augeat et,quod nutritur, additu nutrimentu:non augetur aute semper, quod nutritur: quado excretio uel laetitritis,uel maior ea q ex nutrimeto fi aggregatioc: ut dixit i libro de generatiM: dc sic qde certe nu/trimentum,quod in se est,qualitati aducit.Quonia ergo ide nutrimentu dc nutrit,dc auget: Si eniidem est potentia,quod id,qd nutritur nutrit,& seruat forma eius, qd nutritur: Si aut quantitate Praeditum est ea quos rone augetactam est,s, quae circa nutrimentu operatur,sacultas idq, comquit,& mutat de corpori adglutinat,una de eade suerit nutritiua,& auctiua .Quado mi sic haber, quod nutris, ut 6c esie possit,ia eius quatitati adiicere: non solia nutrit sed de auget. Quado uero non potest,quod nuttitur,eo D id quod nutritur, Te destsum sit di exhaustu,no amplius quo auget.Cum enes partes sicciores seipsis euaserin no suapte natura amplius exaedi possunt, ut qua/titati adiiciant. Unde de infantiu ac pueroru uelox admodu fit incrementu.& cu in totis saepe duo hus,aut tribus annis duoru aut tria cubitoru additionem ceperint, in aliis plurimis minima adae ctionem accipiunt:cum id deinceps partes ad siccius mutens,nec extendi possint, de qualitati adii cere. Nam nutriciua facultas, quantu sidem in se est,quatitaris p adderet. Et alioqui,cu deinceps magna facta sit effluxio, eo ς, ad diminutione tedat animal, o sufficit nutritiua facultas ad refici du quod defecit S ei qda principio sui adiiciendu. Quonia ergo nutritiua facultas eade est cu aactivarmerito de nutritim,dc generativa sola meminit, de,ut dixi,existimas cum nutritiua aucti uam. Et generationis effecti urino eius,quod nutritur,sed qle quod nutritur.Postqua dixit,st nutrimentum sm aliud dc aliud nutrit.& auget, dicit generatiGis quos effecti uu esse nutrimen ivisi . de seme est excrementu ultimi nutrimeti,ut ostedet in libris de generati5e animallu: certe ad qualitatem dc quantitate nutrimenti, rem ueneream magis uel minus motus fit. Non,in aut eius, qd nutritu generatio is effectiuu nutrimenturnihil eni ipsum seipsum generania est enim eius 2bstatia:sed quale ipm quod nutritur.Omnia enim, quae generat.ur plurimu,εἰ se dum natura, sibi ipsis similia generant. Aeternitatem enim desiderantia, sic eam ut superius dictum est, assequum tu si alia,qualia ipsa, generent.
Quare eiusmodi quide animae principiu,facultas est quae servare potest,quod eam habet,quate/11rus tale.N utrimentum aute ad operandum praeparat. υ ideo,quod nutrimeto pria tu est,esse non
potest. Quonia aut tria sunt:3s nutritaraguo nutris r:ο snutrit: Quod nutrit a deprima est ani
ma: uod nutritur alis quod eam habet corpus. Quo nutritur vero,nutrimentum. Postquam dixit, nutrimentu est eius quod nutrit,seruatiuu,quatenus est nutrimetu:ex hoe nutritiuam quo inuenit animaidc eam definit, si ea est sacultas, quae seruare pol, quod eam ha het quatenus tale.lllud aut, Quatenus tale, pro eo,qd est, secudum hac ipsam forma, id est in eadeforma seruans,quod nutritur. Et ipse Oe nutritiuae solius facultatis definitione tradidit. Ex haeautem etia tradi potest auctivae dc generativae lacultatis definitio. Est mi auctiva facultas animae, quae ad persecta formam duci quod ea hab ad qua cum peruenerit,potest oes naturales operationes perficere.Generativa aut est sicultas animae,quae Narare potest id qd eam habet ad faciem dum alterum, quale ipsum,sm desiderium eius,quae est in primo, aeremitatis. Nutrimentu auteinquit,pparat nutritiuae facultati tale operatione.Nisi enim sit nutrimentu, non operas nutrirem acultas. Est aut nutrimentu operationis pparatiuu nutricius facultatis,per qua serua quod eam habet.Et ideo quod nultimeto priuata est,fieri no potest ut sit animatu .id mi est quod nutritur. Quonia autem est quod nutritur,& quo nutri εἰ quod numnquonia de nummao duiuuult, quae ab eo denominantur definire dc dicere O est eoru umiquod . Est mi aliquid quod nutrit,
di quod nutri 6c quo nuttit.Quod nutrit aut est prima antas facultas,quae est nutritum:*pe au
147쪽
tem dictum est cur prima. Quod nutritur autem,animatum corpus, quatenus hanc habet facul
tatem. Quo autem nutritur,nutrimentum.
Quoniam autem i fine omnia par est appellarer finis autem est generare, quale ipsum: fuerim prima animased quod est generatinum, quale inum.
Sicut enim ab intelligendo intellectus appellatur:&' a sentiendo sensu Imuiritiuae autem faculatatis quam primam uocat ut inserius primam, finis est generare, quale ipsum: eorum enim quae nutriuntur quae perfecta sunt di non manca generant:ergo eam etiam a fine denominare par etsi dico autem generativam:quia generare ei finis est.
M cutem,quo nutritur duplex, ficus,quo gubernat,manus, o clavus.
Postqua dixit qdnam est illud quo nutris quod nuc additur istrumclariu est quo tanqua per instrumetum,nuttis. Hoc ergo instrumentu duplex est,iquit, hoc Oem quod mouet dc mouae,
illud uero,quod solu mouetur,no itidem etia mouet. Innatum enim calidu, quo qdem nutrit ala. tanqua per instrumctum,& mouet,& mouetur. A nutritiuasdem facultate moves: reliquas autepartes mouet,ut d tes,uenm,uentre,& alia,P quae nutritio:q quidem solii mouentura no ita aut S mouet alia qa ut instrumen sed nutrimentu.Ostendit aut duplicem ronem eius, quo nutrit, tanqua per institum gubernatoris appositione. manus enim est,quod mouet,& mouef.mouetur enim ab ata: mouet autem clauu clauus autem solu mouec. non enim ipse aliud mouet instrumerum.sed mare uel naue,sicut illla nutrimentu. Alii aut nutrimentu dicunt qd mouet quide S mo/uetur a calido mouere autem qtenus nutrit. Melius aute est id,qd mouet,& moues,calidum accipere quod ab ala quidem mouec:mouet aute nutrimentu:nutrimentu autem, qd solum moues. Non enim mouet quod nutrit in eo,qd nutrit,ut ostensum est.Dicit aute Alexader alia quosi ex ponem. id enim quo nutrit,duplex, o de nutrimento accipiendu nunc dicitased duplex re nutristiuam. lacultate,& innatum calidu.Quom illud sidem est imobile,numtiua,scilicet facultas: ipsa enim,cum no moueac,mouet. inatum aut calidum,quod moves,& mouet. mouet enim nutrimε tum .mouetur aut a lacultate.Haec autem expositio couenerit lecturae,q sc sertur. Hoc qdem,qdmouet,& mouec illud uero,quod solu mouet,uideIicet, cum ipm non moueas. 6c huic qdem locturae gubematoris excplum ad hunc modu adaptaueris. Clauus quide, a mouet,& moues,mo Det Uem mare,uel nauc: moue aut a manu.manus aure quod solum mouet:mouet enim clauu, sed ipsa ab alio no moues Continetium.n. partes no mouentur P se:qm nes in loco per se,ut osterum est in Physica:cotinens aut est manus gubernatores. α aliter,st clauus adem ab aliquo,quod est extra mouec nempe a manumianus aute nihil habet, quod ad eam extra moueat. Si ergo scri/ptura taet,illud uero BIum mouens,ultima interptatio conueniet.
Hoc quide quod movet,υ mouetur:illud Vero, quod solum movet,omne aute nutrimentu necesse est facultate concoqui: concoctionem autem operatur calidum: π ideo omne animatum habet cali/ditatem. Dpice ergo, quidnam est nutrimentum, dictum est. postea autem de eo clare dicendum est in libris Gnaementibus. Postqua dixit,* duplex est aiae nutrire: esse, pter disti nutrimetum aliud per qd fit dupIex id,
quo nutrit, nunc dicit:Innatu enim inquiti calidu. deinde de quomo nutritsubiunxit.Oportet.n. inquit nutrimetum coinqui.Quod aute cococtionem Opatur,est calidu.quare hac ratioe nutrit. Si autem oe aiatum nutriturinutrimentu autem a calido cocoquiturinecesse est ergo oe animatu
habete caliditate.Typice ergo Ad est dicti est.Postea aute de eo clare dicendu est in couenientibus libris:oe dupla est nutrimentu,contraria enim,& simile:& eorum,q augere possunt, tratium, ει α concoqui εἰ mutat,& ς, scdm aliud nutrit,de secudum aliud auget: dc quod qtenus nutrit, seruat quod nutritur:& q, generationis quo im est principia,non eius quod nutrit sed quese, quod nutrifidc quaecu* alia dura sunt. postea aute de eo clare dicendu est in couenientibus libris. De nutrimeto quide aliquo modo dixit in libris de generatione.dicet aute postea 6c in tractatu degeneratione animalium in quem differt.in quo etiam de semine dicet, a, 6c ipsum est nutrimenti. Excrementum enim, inquit, nutrimenti est semen. Q lare ad seminis generationem alia quidem nutrimenta sunt apta:alia uero contra.
148쪽
His autem d inuis dicamus communiter de omni sensu.
Postqua dixit de aia de plantali dico seu uegetati :stest facultas alae conservatrix eius,qdeam habet . per Ppriam operatione quae fit plantia alimeti:& per hoc ondit, o est entelechia seu psectio illam habentis corporis & ab ea inseparabilis:transiit ad sensitius ais definitione. Et queadmodum prius in anima simplla coem de omni anima definitionc tradidit:sic de hic prius coiter de Oi sensu disserit.deinde de unoquot seorsum.Tradit aut coem sensitiuae animae ronem. Sensum enim esse dicit facultatem alae, qua per alteratione sensilibus assimila .hac rone senstiua quos aiam ditat. .iaraagi ergo ad sensum in uniuersum definiendu ei sunt utilla ea prius distinguit. Primit auteeo utetur, θ & sensus patiat,& alteres. Differet at S de eo quod est potetia & de eo qd est actu.&nonullas mouebit dubitationes,de de eo qd sacit,& de eo qd palis,dc de sensu: od eas etia solucr.
Sensus autem in eo, quod est moueri, pati, accidit, quemadmodum dictum est. Uidetur
enim esse quaedam alterutro. Primum ca, sensus in sensiliu apphensione taliter uel taliter anchas alterati uides. Si aute altera rurita patic passio enim alterario Si aute patituri& mouec. non haec aute dicit perinde ac si si ipse in ea sententia D sensus alteroe & patiatur. Addidit itas illud idetur. Ostendet enim .pcedens, quomo una quods eorum in ala dicitur,st non .pprie ness alterati,ne* pati sensus dicis Hoc aut ut dictum est, dicit, quia paulo ante eum Ofideret, P anima etia, ut unde incipit motus aiatiuiti, cutst, indit o non sold auetionis,& sim loci motus,sed SP alterationis ta est, argumentatus st sensus sit alteratio. Sensus ergo alteratio.alteratio motus. Sensus ergo in eo est,qd alterac & mouetur.
Dicunt autem aliqui υ smile P simili pusuhoc uot quomodo feri psit,vel no positi,diximus
quidem etiam in se,quae in uniuersum dicta sunt de faciendo, o pati cndo.
Quoniam autem sensum ec accidit in eo st moves ta patitur: in his uniuersale dubitatione syponit quomo patitur id quod parit ab m,qd agit. Utrum simile a simili pati ciuel cotrarium a corrario.Utru*enim aliqua rone niti uiden c. net enim quod Oino aliud est,ab eo patiatur,ut nulla in re comunicas.nem enim albedo a dulcedine patiat .nihil est enim eis cJe,nes calor ab albedine.
Ne uero simile a simili patias. Albedo enim ad simile albedine nihil egerit: neo enim quodlibet
agit in quodlibet,sed contrariu in cotrartu. Albedo enim a cotraria nigredine patiet .& frigiditas a caliditate Ac cotra. Videbitur ergo ec quCP rationi cosentaneum, ut a cottano cotrariu pareat,&smile a sn ili Hac ergo dubitatioesoluta dixit dc quomo sensus a sensilibus patituretcum partim quidem si similis partim aut dissimilis.Quia potetia Oe est similis iis,q sin actu sunt,sensilibus: siquide ab eis patis:qlasit pati f:a sic simili patic dico auriqd est mictia simile, actu uero dissimi
la,S trarim,ut ostendet. Hac aut dubitatione soluit et in libris de generatione,& corruptione. euenim tractatu significauit cil dixit,Diximus in iis,quae in uniuersum dicta sunt. non subluxit autexedditiue,qd&nunc quos dices Alexader quide certe dicit haberi eiusmodi quis Iectura Dicedum aut dc nunc.Si aut non hoc adscriptum est, nihilominus hoc ipm subaudiendii est. iplum .n. praetermisi i ut quod sit in cofesso. Dicet aute de hoc ipso in iis,quae Minceps sequuntur.
Habet autem dubitationem, cur non serum quos sens*m ρη sis fi: cur sinebi, quae
extra sunt, sensus non agunt. Postq in uniuersum dubitauit umi quod paticia simili patis,an a dissilia ili: prius hac dubita/tionem solueret alia dubitatione adigit:& per seclidae sol ne priore quos dissoluit. est. n.hoc in more postii Aristoteli Quae est ergo dubitatio Si senius unqt est sensiliu a phesiuus: Iensilia aut sunt Zc sensioria per q sentimus:cur no ea quot appliedit sensus etia si nihil adsit exterius ut cur ocuIus seipm non uidet 6c si sit positus ex iis,qsunt uisibilia dico aut elemetis Hac aut dubita/tione mouit,q alioqui couenit iis,q de sensu tractane nuc aulae quia eius sola costituit φ sensus inpatiendo de alterado accidui.Quae est ergo dubitationis soso Ait ergo:* sensus potentia solii est,
149쪽
Quare εἰ sensus poterea est,qd senste.Quo aut hoc dicis,hoc in rcesiu' articulatim expone de si a
sensili in actu seucif. sensile aut est 6c sensorvi in quo sensus: cur no ab eo quo* in actu mucii alioqui si no potest sensus .pptium sensorvi apprehendere,cu sit sensile:cur, quae in eo modu excedunt appliedit eum en i,qui est sm natura calorem,qui est in uniuerso corpore sensitiva facultas non apprehendit. Postqua aute calor nimius in nobis fuerit,& comoderatione exuperauerit. ut in febribus:tunc eum sentit. Et visus similiter oculu quide secundu naturam habente non apprehendit:ut qualis si humo tu uel tunicam color. Postqua aute ei praeter natura aliquid acciderit,ut in
iis qui albugine laborat eius quae est in oculo, albuginis sensum habet: εἰ ideo osa alba esse existumant. Similiter Sc si quis alius humor crystallino incubuerit 6c colore,oc eius figura apprehendit. Unde εἰ in iussu sonu principiis prius q persecte Uedita fuerit operatio obducta pupilla, in omnibus uidere uidentur culices dc eiusmodi Dicimus ergo ad hanc dubitatione dico aute cur no sentit sensus .pprium sensoriu,cum sit ipsum quoq; sensa Ie.dicimus,mqua no eo modo sensilia sen/sus appliedit quo interi stelligibilia. intellius. n.qd cognosci potiambicsidi cophedem,sus est operationis dominus,& a nullo impedi quado uult Ppriam applicare operationc in seipso,ut dixi ha bens intelligibilia.Ipse enim in seipm cduersus Omnia uidet. Sensus aure,quod cognosci pol, extra habet.& ideo non aliter cognoscit,q ad id,quod est extra,extaesus. Id aute eo fi .quonia no separabiles habet operatioes.negi enim ipje in seipsum couerti potest, ut qui in subiecto esse habeat sp sensorio,de cum eo sensilia apprehcdat.Iure ergo non pol sensus Oprium sensoriu apprehedere.Si enim cum eo sensilia attingat: eo ς, in ipso esse habet de sensilia attingit,sic ea apphendit.Si aut proprium sensoriu apprehenderet: φm ut ita tanges,apprehenderer.Tangere aulae sine ipso no potest. Ipsum ergo senserta seipsum tangere necesse esset,& ipm ad seipsum couertere. Sed fieri no potest, ut quod sit corpus,ipsum seipm tangatanes; ergo sensoriu,cum sit corpus ipm seipsum tanget.Si aute non tetigeri nec sensitiva quae in eo est facultas,im apprehendet. Sic enisenslius tapphen so scundu sensorii quide attactu ad sensile,iudiciu aute,& apphensione eius qus in se est,sensitius facultatis. H ergo una causa est. Secuda aute,quod opus habet interiecto ac re:& ideo,cum lema est in oculo non apphendimus:necp eo,qui interiectus est, acre quomodocu se habente, sed illu/minato Quare sensus suerit potentia. quod sensile.Sensile autem, quod aliquid agit in sensum, ad propriam operationem dcducit. Quod autem agit,in id, quod patitur agit. Quicquid autem patitur,moues sensus ergo a sensilibus patitur,fc mouetur.Si autem sensus quidem est potentiaractu aut ei quod sensile:eorum aut hoc qdem agi uillud uero patitur.Quod ergo patis simile quidem est potetia ei quod agiciactu dissimile. Soluta est ergo Sc prima dubitatio per scdam. Si autesensitiuum quod est potentia patis a sensili do fit actu sensitiuu: patitur aut quod patis a dissimili. nihil aute est ipm sibiipsi dissimile mihil ergo ipsum a seipso patitur. Merito ergo, qd est sensuuu seipsum no apphendit:qm nes ipsum a seipso patis, dico aute utru* simul, sensitiva lacultate Asensorio. Et est hF tertia 6c maxime .ppim causa g, sensus yptia sensoria no apphendunt.Vtrium enim simul est apphensio et, si hoc est,st a sensilibus patituristem ergo quod agit necessario esse, debet . Quid uero an no ipsi sentimus nos ipsos calidius,uel frigidius affectos,uel eiusmodi aliqua mala reperatura eorum q sunt in nobis,inatorum Et quando humor crystallinus casu uel affe/ctu aliquo suetit coloratus:eodem colore putamus,& aerem,& alia uisibilia esse colorata. Ad hoc autem pulcherrime dicunt etia Mediciis, nobis febricitatibus: uel in morbis refrigeratis, sentimus non ipsos neruos sensitivos, uel carnes calefactas, sed sanguinis S spiritus humores. ironia ergo sensitiva facultas est primo in carnibus 5c neruis: merito cum humores male teperati suerint,spi ritus, inqua de sanguis,& sensitivis partibus appositi fuerint eos tactu apphendimus. queadmoduaerem tale actu uel stigesactu tactu per appositione apphedimus.Quod si febris ipsa etia solida attigerit:qui nona liter calestu sed in liter: sunt Oinoqdam partes quae fim natura hnt,ut ea apprehendat q sunt affecta pler natura. Ne . n. fieri pol ut sita lis mala temperatura:tunc. n. ad exitium de corruptione deinceps tedit alat. Haec est ergonsensus causa εἰ g, hoc veru,qui ethica,idest
in habitum deducta febre laborat hoc aut est, qui in ipsis solidis febricitat si miis in iis fuerit mala reperatura per uniuersa solida nullu cosensum accipiut eius,q in eis es caliditatis,eo ς, miis sit culiditas per uniuersas pies:& no sit hoc mem qd agit illud uero qd patis Queadmodu ergo nes, qui a natura ad calidius teperati sunt,hoc im cosensu pcipiunt D arilis sit per uniuersum calidi
tu idqi etia alioqui Opter cosuetudine: cum ii,qui sunt in uctre 6c aliis corauitatibus humores sm natura comoderatione hiat,no sentimusrquado aut pler natura plus uel minus Ocesserint: me
eoru cosensum accipimus: qd sim naturi quide habet alat,dc uoluptate,dc dolore priuata est. Quado autem
150쪽
do aut ad id qd est fim natu H,ducis eius sidem ipsius sensum hns,laetas:ad id uero,qd est pler na/tura dolore affici .De humore aut qui in oculo consisti quo ipsum videmus,& quo sensorio Mnatura hntem non apphendimus,pter natura aut habete appliedimus nodu est per ia dicta sola tu .Qd iam . n.dictu est,soli tactivo sensui conuenit. Atqui dc gustus,m fm natura habet gustativusensorium,non apphendit succum,qui inest humiditati quae est in sensorio. aut prer naturam habet, apprehendit, sicut in morbis,uerbi gratia, amaritudinem, uel salsedinem,uel ciuisodi.
Cum insit ignis o terra,N alia elementa,quorii est sensus pers vel ea εας illis acritat.
Elemeta. n.habentqlitates:has adem substitiales Me m copletium: illa uero p accides. Suba/hum uas elatoru qualitatu apphesiuus est tactus: ut caliditatisi frigiditatisi humiditatui siccitatis. Hae sunt. n.qualitates,q illis sorma tribuut.Eam aul,q per accides Illis Insunt,u t colorum, sonom, odoru & alia talia sunt sensus apphensivi. Illud aut Per se,ueI quae eis accidunt. Grae4 -sa. z.
dan recto usus pro gemituo. Frequens autem est huiusmodi usus.Iiqiduo scopuli, hic ad colla Peruenit uis, pro eo quod est,horum duorum scopulorum.
Est ergo manifestum,st senstiuu quidem no es actu, sed potentia tunsuro ideo no sentis:ficut quod comburi potest, non uritur itium per se, ne combustivo. seipsum enim ureret: nes opus haberet igne,qui sit perfection o actu.
Hinc est dubitationis solutio.Qm. n. inquit potetia sensus est,& no acturno apphendet, nisi ad/st activum,S ad operationem deductivum. Sicut ne F quod combur potest,nisi adsit ignis,im scipsum urit sicut lignum,uel oleum. uenientiam ergo εἰ proportionem habet sensitiuum cuigne:cum eo autem,quod combuti potest,sensitiva lacultas.
Quonia autem sentire duobus modis dicimus.Nam υ iis potentia avdit,o videt,audire, πvidere dicimus,o si sorte dormias: ο id,s agit, o operatur: Duobus etia modis dicatur sensusalla quide ut potetia:bic vero,υι actu.Similiter o sentire, π,qrpotentia est,π,sactu.
Quoniam potentia sensum esse dixit,nisi adsint sensilia:actu aute fieri, si adsinnhoc ipsum uula probare.Sicut enim inquit qd sentit duplex est:illud sidem scem habitu:sicut dicimus sensitiuum esse dormiente holem:hoc uero stam actum ut uigilante,de iam scdm sensus operante: sicliquit Asensitiva facultas Sc eius operatio. Ipsum aute,sentire dico,duobus modis dicis,illud quidem potelia: dico autem quod habet habitu,non autem operat hoc uero,quod iam operatur. Hoc ergoptimum sentire pro eo,qdsentit accepitChoc est ipsum compositu. Illud uero duobus etiam mo/dis dicatur sensus hoc est,sensitiva facultas.Illud autem Similiter de sentire,ipsa operatio. de il/lud,quoniam sentire, pro eo quod est,id quod sentit,dixit.
Primum ergo,ian a idemst pati, o moveri, o Gere,dicimus.Et motus enim est quida actus, sed imperfectust sicut in aliis dictum est. Omnia autem patiuntur, o mouentur ab actino, o eo
quod est actu. Est ergo υ, quia Θ fmili patitur: est in quia i dissimili escat diximus. Potitur enim, quod est disiimile. Passum autem simile est.
Postqua dixit,& obiter dubitauit, cur no scipsos quos sensus sentiun& huius Gnem tradidit, se non adest activu: transit ad ondendum,quomo,quod patis,partim sidem,ut a simili, patic:par tim,ut a dissimili .potentia Oem sciae dubitationis solo hoc quose soluerit,ut olidimus.Hic aute& hoc quos seorsum ondit. Quonia ergo id,qd hic dicitur,dictionis cotextui c5seques esse dicut, Et simile pati a simili.id aute quomo fieri possit, uel no possit, in iis etiam q de lactedo uel pati edo in uniuersum dicta sunt dura est.Quibus si addiderimus:Nunc aute dicendu est in ordine fuerit consequerer quod dicis Primu ergo perinde ac idem sit pati,dc agere dc moueri dicimus. Quonia autem dixit,s, sensus in eo,qd est moueri, uel pati,accidit:& de patiendo Oino dubitauit. a quoide quomo fit. Utrum a simili,ut abusdam uidec uel a dissimili ut aliis: hoc aut non recte dici uides, sensum pati,dc alterati simpluno enim agere,& ab alio moueri,& pati est sentire ut deinceps oste sueununc dic it.Dicimus,Perinde ac ide sit dicerei sensus pati di sensus moueti,uel agere:donec GIO.Gra.suPala. TH