장음표시 사용
201쪽
SECUNDU sNihil autem succi sensum facit, 'e bumiditate. sed habent actu vel potina bamiditate ut su
sum. Est enim o iasum liquefactusacile, o linguae liqueffactivum.
Postu dixit omnem succu esse in humido,ut materia: nue ostendit ea quo ,q sicca esse uidenqsucci nonnihil habere st humiditate habeant de sic succum habent, cuiuImocli lunt sales. Na 6c ii, quando gu stus eos apphenderit,i q, liquefiur,ut qui sunt potentia humidi, dc sunt linguae pie rea colliquefactivi ex ea humiditate exhaurientes,& ficem humectantes, de siquid ex alias Pterea Dccis fuerit gustabile,ut panis S similia, no qtenus est siccus,ea est r5ne gustabilis: sed qtenus est humiditatis particeps.certe, quae nimiu exurutur, 1 pemodu, uel etia omnino, fiunt ingustabilia, ut quaeyer solii deinceps tactiuu sensum operentur.Si aut cum humiditate fit succoru tensus merito quedam tactum dixit esse gustu.Siem in humido quide esset non aut eius m eo fieret applicso:non esiet tangibilis. nes enim color est tangibilis, quoniam intingibili esse habe eo se no Gipso colore est apphensio. Non uidetur aut veru esse o separatim sit succis attribum humidu.cue enim magis humidu,q siccum piper ent,dc gleba Armenia,& pterea Iapis,dc infinita alia, q natura sunt sicca dc nes actu nes potentia quicqua humiditatis habet,siccu tame habent.& alioqui,quirunt in humido succi dc pauci sunt,& qui possunt facile circuscribi: Qui aut in siccis, sunt plus , Plures eni sunt cibi,qua potus:maxime,cu εc ipse in Meteoris ostenderit,st,quae sunt in aquis,die ueres qualitates ut quae nitregum,& bituminis habeast,& q sunt amau,6c salse ex subiecta eis tetra tales sntifc Omnino ostendimus,l aquaist ad sua natura attinet, uel secit, uel omnino, qlitatis est expers. yare in humido potius uidebis succus suam hre consistentia,nempe terra. Deinde de aqua cum fit simplex,& in terra insit, umerabiles ex ea qlitates accipit. Est ergo ad haec dicere, reuera sidem nultu simplex est uidere,qd succum contineat. Nes enim ignis,nem aer,nem M: sed terrae Nam,ut dixi,&,q sunt ualde exusta, ea sunt ppemodu insipida dc succi expertia. Sicut enim dauersitat colores iuxta qlitate itam simplicius temperaturi: sic existimadum est succos I. eri.Quod enim ne in terra Uem sunt operationes ex hoc clarum est,s, eam ne sensum Fcem habemus .mande videmus,st,qui sunt in ipsis plantis,lum cococti in alictam tiasmutantur pem. Sspe enim est primu amarus: inde acris:Deinde dulcis:& rursus dulcis: Deinde acris. In simplicibus. non est,sed fit in copositis.Cur ergo eis potius humida secreuit 5c attribuit, Aristotelcs, qua siccum. Dico ergo ci, aiaduertit humidum qdem oem posse succu suscipere: Quod uis enim liceum aquaimutum ei pol aliqua qualitate tribuere,si uel quis solu aqua madefecerit, de no subtilem effecta imiscuerit. Hoc aut fieri non pol in sicco.nes enim qdlibet siccum potest succu fulmperemes ullum omnino omne quos succum admittit non solii qui est in humidis sed oc multo magis qui est in siccis. Sed in humido quidem certe,& quocum humido, de eum, qui est in siccis, α eum quIeli in humidis succum immistere contingit. Propterea ergo ut uidetur aliud subie
inimesla dicit succis humidum.
Sicut autem visus est υ eius,suod est vis sili in eius,s intimile: tenebre eminuisibiles: bas
cute vi us quos iudicat: Pretterea π valdesplendidi bocra eminuisibile:alio aute modo aua tenebrarum: Similiter autem auditus quos seni, o flentur Quorum illud quidem audibile, hoc vero inaudibile, o magni soni sicut visus splendidi. Si t enim exiguus sonus est quodammodo in audibilis, pic o magnus, o violentus. Dixi, st posta dixisset qd gustus ab aliis differt sensibus:uest dicere quid cu eis habet coe Postodis uitu M auditu habe t cocinuc dicit quid coe habet cu oibus sensibus.Sicut ergo
alii apphendut 6c .ppria sensita,& eoru priuati s 5 scnsiliu excessius de desectus:sic Sc gustus.VLuisus apphedit quide insit uisibile dc inuisi ciuisibile side ut colores. Invisibile aut,uel sim priuatione inuisibile ut tenebras. Unusquiis. n.sensus per se .ppria Oe sensiIta apphendit. P accides aut N pnuariora: sicut 6c uisu tenebrasdio.n.ς, no a uisibilibus afficias,p accris dicis appliendere tene
cessum sensum corrupit, oc ea Gnedicis inuisibile.Splendidu.mm sit uisibile quando nimia exta
'te' 'si um, Apphendit x,qd est ualde exile de exiguit,qdq, priuationi est Dpinquius: ut
luce esse dulce dicimus. Ea. n. sere etia dici inuisibilis,ono possit sensum exacte mouere. Sicut eraau itu Elnaudibile em ipsi soni:inaudibile aut qd est fim priuatione, ut siletium,quod per accru dicis sensile:us inges,dc nimius sonus. Corrumpit enim dc issensum
202쪽
scut 6c in artonitis, uel ea tuus. ut susurrus. Sicut ergo in iis habet,& in aliis sensibus Te dc in g,
stu.eadem enim in omnibus conuenientia de proportio seruatur.
Irru bile aut ,hoc Fide omnino dicitur, uno in alius, videri no potest: illud vero, s cum natura aptum sit,non possit,uel male,utgraece δυσων, id est,pedum expers,dr is baccis uacuum.Sic quide est gustus eius,quod est gustabile,υ eius quod ingustabile. Id aute est,quod pars vel malum habet gusta vel, quod gustum corrumpere potest. stu dixit uisum esse uisibilis de inuisibilis apphensivu: est aut multis modis inuisibile: inuisi
bilis significata diuidit. Dici .n.inatiuisibile,uelqd penitus uideri nomi,u dicunc esse Boincor Porea S q sunt post colore invisibilia.Sic itas uox est inuisibilis,& odor,&, ut semel dica qus sub alios sensus cadunnuel qd natura mem aptu est ut uideas,no aute uides,ut est id,qd est in priuatione,ut,qd est potentia perspicuu li no adsit lume:uel qd sic dicis tui sibile ut male uisibile. Eius. modi aut est uel qd ypter spledoris excessum uiIum pol corrupere: uel,qd ypter exilitate Δc ibocillitate no agit in sensum. Apphcdit ergo tuisibile uisus se est inuisibile,no id sae quod uideri noest aptu natura,ut sonos,&,q sunt aliis sensibus sensilia: .n. ee uisibilia ro est,q iudicat per instrumetu sensus,no aut ipse sensus:sed id qd est sera priuatione uisibilesensus mi apphendere: BD alia quo*.Visu. n.iudicat etia irronalia re tenebras per accnsis, no a uisibilibus pati Litas de mantris quiescui.Nuo aut &,qd est ira priuatione uisibile, aginatio est,qiudicat,& no uisus S quide sensus iudiciu hnt in eo st alio patiantino patietes aut in tenebris,operatione caret.Quare Et solu habitu cosidetann5 operites aut quo iudicauerint Pedu aut expers,& baccis uacuu ,no qd nullos penitus habet pedes sed quod paruos,& malos:na ct sine baccis oleas dicimus,n5 q nullas, sed qpatuas baccashnt.Sic& απι id est,sine pedibus aiatia dicimus,non q nullos,sed q paruos int pedes. Est aut qda hm5i uolucris hirudini similis,noctu uous,q uesperetilio dicis His dictis dicit. Et gustus gustabile εἰ ingustabile apphendit non quod non potest succum suscipere: sic enim esse posset coloris,& loni iudex sed ea quae possunt quidem suscipere,non autem susceperunt,uel male susceperunt,aut propter excessum aut desectum.
Videtur aut esse principisi, id,quod est potabile, o simpotabile. Gustus em scida virasas
hoc Fide malum,s quod gustum possit corrupereullud veνHecandum naturam. Quonia dixit omnem succu esse in humido:na 8c sicca dicit,quatenus humidi parie habet, esse gustabilia:humidu aut e maxime di primo est potabile:merito potabile est gustus principia:ptim mpium,scilicet materiale. Sed θe ingustabilis Votabile humidu principiu: g, i tabile factu est pec succi sporabilis mixtionciscut Se potabile poculentu redditu est pboni succi admixtione. Illud auri Custus enim quida utras pro eo quod est, gustabilia .Quom5 aute Votabile gustabile, ipse subiuxit,quod non, ut quod pliciat,sed ut quod possis gustu corrupere,opter succi malignitate. Vel si ergo audiemus esse gustabilia principia potabile, di impotabile:uel principia gustabiliu potabile, di impotabile,tanqua in haec primo diuisis gustabilibus iis aure rursus subdiuisis, in ea, quae sunt per species, gustabilia. Rursus potabile quide est gustabile,& coseruatiuu, dc psemuu eius, O est secundit natura gustabile:Impotabile aure,ut pici natues,& quod possit corrumpere.
M autem commune tactus, gustus Otabile. Quoniam potabile humidu:est aute humidu tactu apphensibile: ut humidu Uem, tangibilar
ut talem aute habes succum,gustistius erea gustus 6c tactus est comune: tactus quide, ut ei proprium sensile:gustus uero ut materia, de uehiculum gustabilium.
Quonia aute humidu est gust.bit necesse est eius senserirines esse assubumidu,neq; tale, quod humectara no possit.Gustas eni P gustabili patitur,1 uatenus est gustabili. necesse est ergo tame tatum esse, quod potest humectari seruatum. non humidum autem gustatim ensorium. Q uonia potentia est sensorium quale sensile secudum actum:est aut e gustabile humidat oportebit gustatiuu sensum esse poteria humidu non actu: ut humiditate in qua est succus, apphensa, illi assimilatus iat actu humidus. St.n .esset actu humidus ab ea, q est in succis humiditate no am' sius patere lut quae iam ante talis esset.Sic aut nes succos vehendereti propria humiditate ad
203쪽
miscens,& succi uires faciens evanesicere. Iam uero & eo succo,qui in ipsa est in Iprio humido,ob
latum plurians,& colandens,eum no apphenderet.Quod eni est .pprius id quod tagir, attingit. Spria itaq; humiditate sentiret: Se ea prima tageret.Sicut ergo in alias sensilibus 5 lensibus hae B potetia enserat unuquods sensoriu tale quale erat actu eius propriu senste: sic de in gustu hahet. Necesse est ergo esse humectam,quod humectari quide porseruatum,non humidii aute gistativum sensoria. Simi sensus patitura sensiti: humidei aut e gustabile: necessario ergo gustativa sensorium sic natura aptum est humectari,ut etia in humiditate propria seruet natura. o est enicorruptiua qus sensorio imittitur humiditas,sed cotra servatrix,& pstetrix. Quod aut no omni no a succis humectes gustatiuu sensoriii,scilicet lingua, sed a nonnullis etia fiat siccior, iam dixi in iis,qus prius dicta sunt. Neq; ergo piper,nes salsameta nes siccus panis,neq; alia in umerabilia huiusmodi lingua humectant,& si sint gustabilia:sed potius exiccantino ut succulenta 6c sapida, seclxpter aliqua tangibilem quaIitatem, ut siccitate,&caliditate. Neq; eni fictus panis exiccat,uet,uer hi gratia cicer frixu aut bellatia de similia:sed eo D sunt sicca,uel calida,eam,q est in lingua, humis ditatem exhauriunt illud aute,Seruatu,dici potest,etiam ut ab aliis separet,& distinguat,ut nitro, di similibus. Ea enim humectantur non seruata,utpote qua liquescant.
Signum aute, g, nes cum est exiccata linguasotia nes valde humida. Ipsa eni si tamspmisi humidι sicut quado pruinato quis vehementi succo, alium gustet.ο quemadmodum aegrotan tibus omnia videntur amar eo ς, lingua tali humiditate plena sentiat.
Signum,inquit,s, oporteat lingua esse potentia humida, non aute actu, si quicus habent lin guam lmoderate sicca uel humida hi non apphendunt gustabilia. Deinde huius quos tam adnigit. Ipsa enim inquit,fit tactus primi humidi: id est, Ipterea non apphendit lingua ualde humida succos quod quae in ipsa est, ni succi humiditas,ipia quo prima est linguae accedens tactus iosa sui ipsius apphensione mens,& ea rone no sinens exteriore apphendere.eius enim, quod est appositum,dc quod primu tangit,fit gustus.Signu aute huius dicit,st, qua alni succii de maxime paulo uehementiorem reustarunt, secudos non amplius simili sentiunt. Sed & iis, si regio morbo la/borant omnis uides amarus succus: eo P humiditas, q est cirra lingua, hunc succum habeatu que primum gustans,no apphendit eos,qui adhibens.Sed qussi uerit aliqs. Atqui si est amatus qui est circa lingua,succus,oportebat,quado mel adhibes,uideri minus amam,dulci imixto,dc amari imoderationem castigante:nunc uero quado dulce adhibe tunc magis amaritudine apphendit.Hoc autem non est veru:n5 eni tunc magis apphendat:sed quia iam ante hoc quiescit sensus: eum, qui est citra illam succu non apphedit.nam 5c si nihil adhibitu fuerit,magis amaritudinc sentier. Sicut ergo is qui humida habet linguam minus sentitisic de, qui nimiu sicca. Oportet enim,ut dixi,sen/sorium assici a gustabili quod est humidia qd est aut nimis scrutab humido minus assici,& logiosi tepore.Declarat aute id exiccata coria,quae longo tepore ab humido non assiciuntur.
Saceorum aute species, ficut ετ in coloribus, plices quide sunt cotraris,dulcem amara. Colarentes aute,illi qzide,pinguesbuic vero, saljum. inter haec aut acre, o austeriis acerba πὸ cidum. Ferὲ enim hae esse videntvrsuccorum disserenitie.
Enumerat species gustabiliv. Sicut enim in coloribus alia qdem sunt simplicia,q 5e cotraria ab hum,& nigrum. nes enim haec ex aliis sunt mixta coloribus inter se. Q uae aute inter illa in/te ecta sunt non sunt amplius simplicia:sed quada eoru inter se mixtioepficiun .& sunt nonui /Iasdem eorum albo Spinquiora ut flauu:alia uero,q ad nigrum xpius accedunt,ut ceruleu.reliqua uero sunt intermedia, ut sustu, rubru. sic εc in siccis. Na 6c in iis simplicia quide sunt rursuspirari dulce N amam Reliqua uero mixta Sc intermedia.sed dulci quide xpinquius est pingue:
amaro uero salsum. Reliqua aut,quae enumerat,ea lunt intermedia.no aut e dc, quae sunt intermedia mixta .Quae enim sunt mixta,ea sunt quoq' intermediamo ita aut Se cotra: Vt in coloribus,suscum quide quod mixtu est est Ac intermediu. Rubru uero, uel uiridestu porraceu, non omnino sunt ea cotrarioru mixtione:sed intermedia dicun ut quς neutrius extremi parte habeat, Sic aut rein succis mixes quide est salsum ut salis. ex amara mi aq marina,& dulci generans. Acre aut,6 austem,& acutum, γ neutrius extremorum parte habeant,sic sunt intermedia nes cx extremorumixtione Oino generans Octo aut spes succolia enumerat.& sere haec qde sunt q dicit esse.Si quid
enim est aliud prope est,ut sit succi ct saporifexpers: ut flaccita 'el O huiusmodi.
204쪽
t Quare gustaliauedem est,quod est potensia telagustabile aut,ses salta egesta
Posta dixit de gustativae secultati oppositis stu obiectis dico aut gustabilibus:deinceps dicit degustativa ea inqui,secultate,cuius gfa dc de oppositis uerba fecit,ut & in aliis sensibus bHoc autedeciarauit m dixit Quare gustatiuu Ade est,quod est potentia tale ueluti orationem cocludes. Ie est ergolinquit gustativum potentia,qle gustabile actu,uel dulce,uel amam,uel quid eoru,qus
sunt intermedia .Quod quidem gustabile facit gustativum actu tale,quale est ipsum.
De tangibili aute υ de tactu eade est ratio. Si enim tams no est unus sensus, sedplares: necesse est o tangibilia se plura sensilia. Habet aute dubitatione,utrum sint plures an unus:π qdnam estsensoriu tangibilis tamasi,utru coro,υ quod in aliis habet nortione, I couenientia,vel non. Sed hec quide est i quod intercedit risu aute senserium est aliquid aliud intus.
Adhuc superest ut de tactu dicat,ex oibus sensibus de Abus nunc tractat.Duas aut dubitabiles p pones q sunt pter opinion c fide in iis cofirmat.Vna quidem D tactus non est unus sensus,sed plures. Sciam aut Φ no est tam tactuu senso sed est aliud quide sensorium:caro aut intercediqui in aliis uel perspicuu,uel odoriseruiuet sonora transuemuu uel ut,qd est Gpositum,aer 6c M. Quod itam no unus est tactivus sensus sed plures,per duo argumcta cofirmat. Unum quidem, Dis unus sensus circa una cotrarietate uesiacautus aute nocirca una uectas contrarietate sed plares. No est ergo tactus unus sensus. Visus.n. uinas circa albu,6c nigru,6c ea q itercedunt.Similla gusus circa dulce,& amaru,6 A sunt itermedia. Auditus circa acutu,& graue sonum. Odoratus uestro,cum sit ut diximus,exilis,dc exiguus odorabilia per spes non diiudicar,pterct iucundo S mole/Bo.Sed tactus circa plures uesias rurarietates q nem sub se inuice sunt collocats,nes ulla iter se societate & coicatione hnt ut calidu de frigidu:sic dc humidum: molle de dum: graue & leue:aspe/rum de tene: uiscosum,stiabile:& silia. Quare si hς sunt plures oppones,q no sunt sub se inuice ceslocatae Ad. .coe habet graue,& leue m sicco Sc humido uel retris,uel unumqds aliorum cu citeris unusilis aute unus sensus circa una sensilium opponem uersac:uides no unus re sensus ta/ctus. Unum est ergo principium hoc argumctum. uem, s side unus sensus circa unu genus: tactus aute no circa unum genus.Visus. n.circa colores.Gustus circa succos. Auditus circa sonos. Odoratus uero Ppter ea iplam tam opter qua odorabiliu spes non discernit nec ipsoru genus ha/bet notatum.Tactus aure 6c si sit apud nos exactissimus unum in genus no habet, nec notatum,
nec inotatum.qd ypria sibi sensilia possit commedere. Haec sunt ergo argumeta, tactus non est unus sensus.Themistius aut dicit haec me esse uera:re vera.n .no unum esse sensum,sed plures sensus tactu.Duoru aute inofargumetom ad scdm side nihil dicere conatus est Aristo.ptius aut labefacere aggressus est: sed nos sophistice sesellit. Dicit.n.ne alios Oe sensus circa una oppone fieri sesplures. Vox.n.no solum circa graue dc acuta uessas:sed est etia in uocibus aspera Bc lenis:cadida αfuscarmagna 6c parua:l5ga εἰ breuis.Sila aure dc in coloribus est aspem,& leve. Leuendem qd uissum delectat,ut color lucistrinspem uero qd molestia assicit. Haec aut inqtidices,nos salsa argumeratione decepit. .n .dixisset ocm sensum circa una sensiliu oppone uinari: clam est,st xpriorum dixit sensilium Deinde hac omne Iabefactare tentans,dicitio etia auditus no solu uectas circa acu tu S: graue:sed 6c circa magnu,6c par . Magnu aute dc paruu est ex coibus sensilibus. Oportebat aut ostedere an alii sensus circa plures oppones yptioru sensiliu uectens Haec quide Themistius: seipm aut decipi nesciuit.Magnum n.6c paruu,qd de sonis dicis solius est auditussptium.Quare nullus alius sensus pol quod est in sonis,magnu dc paruu iudicare,pter auditum. Dicebas aut esse coe sensile magnu dc paruu,qd est in corporibus cotinuu:Huius aut est tactus,& uisus iudex.CIa/rum est aute se si uoce candida 5c iusta dicimus,sm ouenientia dc silitudineM est a coloribus dici mus Silr 5c in aliis. Sta est εἰ ad hoc dicere,* magnu dc paruu.qd est in sonis,no est alia qda oppositio ab acuto 6c graui sono: queadmota in tactu a calido Ec frigido alia est penitus oppositio, gra ue 5c leue,uel asperu 6c planu εἰ unaquaes aliam sed sonoru intretione uel remissione declarat. Ilaute no est alius opponis yptiu. Tale ergo magnu εἰ paruu dicis, ut mellis, uerbi gfa magnum .ca ricae aute fortasse paruum,* est quide intela in melle dulcedo in carica aute remissa.Sed dc nisrucolorem,qui satis quide est copiosus,magnum quispia dixerinil aut no sic habet sed est remissior, paruum:qd est,ut semel dici uehemes,di exiguum,magni,dc parui uoce notans. Sed etsi fusca uo cem de Mida dicamus,no alia opponis uocum spem dixerimus, s. n. rum ab acuto dc gravi
205쪽
distoneaest i uenire ut durum & molle est ab aliis separatu uidere. Sili aut ξ δ asperum εἰ laue: sed
sunt ueluti qda .pprietates q in acuto S graui co siderans. Non est aut e uda a se a recessus circa acutum,de graue sonu . Est aute operepitu qrere, quana ob tam im magnum se paruu de istis ma/gnitudinibus dicat, in solis Menemetibus Be exilibus lanis tranatioe utimur, dicentes magnum d paruum sonum: no aut e magnu dulce,qd est admodum dulce, paruum dulce,qd habet extigua & no satis aperta dulcedine,nes in ullo alio. Dico ergola, sonus no est res aliqua accumulata subsistes sed in eo se fiat subsistit: fit aute in tepore:est aute omne ips continuunurpterea rumis sit in multo tempore, num magnum dicimus qui aute in paruo tepore, paruv. Valde dulce au/rem,ec ualde nigru in aliis quoU Iptet qualitatis uehementia sunt talia, non autem propter temporis longitudinem. Non recte ita*Themistius aduersus ea, quae ab Aristotele dicta sunt, argu
mento institit. Illud autem dici potest,quod in tangibilibus quidem plures assumpis sunt oppositiones,qus nihil inter se habct comune,sed sunt penitus sepatae . a calidi n. εἰ frigidi oppositione se parata est,q fit per humidum,&siccu. Unde ignis sidem calidus, εἰ siccus:aq uero frigida de hum Dda. Similiter duiu, 6c molle: asperu, 6c leue: uiscosum,& friabile: haec ola sunt a seinuicem separata. Nihil ergo honi neir in igne cos deratur, O in acre, nec aqua:nes ola coposita,corpora Psequitur. ne* enim quodlibet est uel uiscosum uel friabile. Qui itas sunt rigidi de fractu difficiles lapi/des,nes uiscosi sunt neqχ stiabiles. Est enim in humido visco sum. Oppositiones aut quas dixit in lanis Aristoteles,inoi uocecst inuenire Omnis . n. vox magna est uel parua. Nam εἰ acuta, uel ma gna est, uel parua uel lenis,uel aspera dc grauis similla. Omni ita uoci cotingit. scdm enuriationi. enim qualitatem magnum hi t,6c paruu. Simila 8c lene 5c asperu scdm qlitatem:quare no sunt oppositiones diuersoru audibilium,uel sono m. In tactu sunt a seinuicem ut ondimus separat s oppositiones εἰ nihil habetes inter se coe neq3 aliae cum aliis cocurrentes. Unde nec in Oibus quide tam gibilibus cosyderatur.Cur enim non,sicut o is vox uel magna est uel parua,uel aspera uel lenis, sic
quodcu* tangibile est uel uiscosum, uel stiabile uel aspem, uel leue: Si aut e u quod est calidu, uel frigidum uel siccu,uel humidund est eam ob cam, g, hs sint oppositio es q corporii substantia constitu .it. Si aut graue,& leue ola sunt sortita corpora,sed no, ut q cum aliis qlitatibus cocurrant, caliditate inqua,& stigiditate uel siccitate,& humiditate. Non sicut qualitatem sono ru,quom οἰ qtitate Isecurii est magnu , 6c paruu 6c aspi rum,delene: sic εc qualitate calidi de stigidi.& sacciso humidi intensione inqua,& remissione cosecutu est aspem dc lene, ues graue de leue,de reliqua similc. Nes quonia oe compositu est uel aspem, uel lene,ppterea qlitates ipssaliarum sunt qlitatu quae dam sequelae. Potius enim partisi ponem cosequutur. Circa a lem enim uel insqualc partiu post monem fit asperi de lene. Sunt ita hae Oino a seinuicem separatae de nihil ipsis simile est in aliis sensilibus uidere. Ad scdm autem argumentu existimat Oem ut dixi. Themistius nihil ab Aristoteledictum ec: dico aut, cum Ois sensus circa unu aliquod sensile uerses, tactus no uersatur circa una coe genus sensiliii. Attici aut interptes recte ites ligentes dicuti se admodsi copendiose huius quoq; omnem posuit Aristoteles dicens im quo* circa unum aliqd genus uersari: no esse aut a rium unum genus,qd sit tactui subiectu .Pcr hoc ergo significauit et, est quide sed non est aperui. Quid ergo hoc est dicimus a, restas. Resistens aute dico, quod est molli oppositi de tactu i no cedit: sed oes naturale corpus quod admouet,de tactu attingit: ad Mathematiconi corporum ditam,quaenes attingiit,nes tactui resistunt. od eis quom ocus tactus resistit hoc dicimus ec resistes,dcesse coe genus tangibilu. Non uides aut hoc caliditate, de frigiditatem compliedere. Horum enim non fit sim trusione apprehesio: rusi quis dicatsum corporibus, q sunt his qlitatibus Iubiccta,feriapphensionem Haec ergo erit uniuertatis oratio. Sed si ita est cur tangibilia genus magis suerit rosistens qua uisibilia,sc audibiliu 6c reliquorus Est enim hoc subiectu non solu tagibilibus qlitati bus,sed 6e coloribus, ct sonis,& succis. 6c odoribus. Si enim nihil aliud significam us dicendo resibstens qua corpus naturale: cur im magis subiectu esse dicemus tangibilia qlitatum qua aliorum omnium Ethoe unum aliqd genus o ino in unam prima opponem diuidic: ut color adem in abbum de nigru: succus in dulce,& amam: odores in bene oles, dc male olesi nus in acum de graue: dent resistentis quo differentia:& dicat in qua prima oppositione diuides: pter id, st, ut iam dixi, non est rationi congruu ut ad id reserae caliditas Sc frigiditas: siccitas 5c humiditas. Est ergo hoc resistens, tangibilium no genus sed subici tu,sicut dc aliorum. Non sic aute dictum est illud omne sensum unum circa unu aliquod sensiliu genus uersati: id est circa unu aliquod subm sensilium. Comuniter enim olum unum est aliquod subm,sed genus dictum est quod de pluribus,&specie
disseretibus in eo,qd quid est, itast sicut color de albo,& nigro: utrus. n. coloriscnus de acorib
206쪽
εἰ graui rutrugi mi sonus: Succus de dulci.5c amaro: utru* enim est qdam succus 6c i reliquis sic Quare,st ad haec attinet, nullu argumetum sosonem habuit His duobus argumetis positis o noesi unus tactivus sensus dehinc tertia ponit ronem, q tuetur no unum esse sensum tactu sed pi res:no aute ex hoc loco id astruit: sed est in statia aduersus syIlogismu, qui conas ondere, unu esse tactivum sensum .dc no plures Qui syllogismus no ponitur Oem:sed quia Aristotelis consutatis uidetur,ut aduersus talem sylita instat iam facere: Ppterea interpres syllogismum, que Aristotelis
conita lationes soluunt inlcctura assecuti,eum eiusmodi ec dicunt. Si tactis sensorium unum eli caro:necesse eit Sc laetiusi sensum unum α.Quorum.n. sensorium unum est ea sum inter se quinyeadem eonidem aute sensilium 8c unus quiny sensus est. Atqui unum tangibilium est sensorium caro:oc tactivus ergo sensus unus est. Huius ergo syllogismi 5e conexum,& assumptione ostendit esse falsam. Et conexu sidem sic. No necesse est inqt. si unu est sensoriu, ppea sensum quoq; ec unia.
Ecce enim unum quide est sensorium lingua: diuersi aute sensus, de sensilia:& tactivus, de gusta/tiuus:& tagibilia & gustabilia. Et st diuersi, clarii est,sep totu Oe reliquu corpus sentimus ym ta ctum:no autem gustamus: scd tame in lingua, q est unum sensorium, utris sensus ocurrunt. Est ergo falsum dicereis, si unu est sensorium est unus quoey sensus. Nam si,ut dicitiambo in lingua
tocurrerint sic corigerit de in toto corpore cocurrere, ita ut no solum icto tangamus, sed etia gu stemus:negi eos re diuersos sensus discreverimus, sed unum esse, se eunde existimauerimus. Iam uero Uno couertuns,nec qdcun cy tactum habet,gustusquc si est particeps:ostendis esse alium a gustu tactum: no ergo, si sit unum sensoriu,unum qu qice sensum necesse est. Cotta aut c,ς, plura sint sensilia plures quo pG s nsus est rationi sentaneum:sicut in lingua Quare no si tacti/tium est sensorium unum,oino est de tactivus sensus unus. Sic ergo connexum sustulit.Tollit aut de assumptione ς oino caro no est tactus sensorium. Qm autem in idem cocurrit Sc syllogismias sumptionis colatatio fic scda ypositio: u truci . n. vult no esse carne sensorium: cofirmat utrum coohus argumentis. Hoc autem Ofidit dico aute no esse carne sensorium. rones,quibus uidebans,qui carnem uolunt ec sensoriu ad Obandum ea esse sensorium,& exponensi& refellens. Hae aute sunt tres numero. Una qdem ex apsthensione,qfit sine tPe,to O sine tepore simul ac carne tangibilia attingimus ea apphendimus. Si enim caro esset,qd intercedit & no sensorium:aliquo ad apphensio nem tepore opus eci:in quo oporteret carne affecta in sensorium,qd est intus,sua assi ctione transemittere. Est.n .rationi cosentaneum: sicut in auditu cuius p id quod intercedit, no abis i pe fit ap/prehensio simul ac factus est sonus: maxie quando fuerit longe qd sonat: sed aliquo tre Cpus est. ut afficias aer deinde eum ad auditum traiiciat. Sic ita in Meteons Onsum estis, qua uis prius fiat tonitru .ipm posterius apphendimus:Fulgur aute prius i& si posterius laetum sintdq; Ac pp auditus crassitudine,& ueloce motum luminis. Sima tr& in remigatio iremu prius lublatu tudemus deinde sonum sentimus. Simer olfactus a est auditu corporalior iratori ad apphensione ipe opus habet etia si ualde .ppe fuerit odorabile:donec affectus aer ad nares transerit, ut celerius ad senis num pueniat affectio. Sed de ipse uisus, si est sensuum acutissimus. non orno sine i pe habet exacta uisibilium apphensione Si enim circulus eminus in oculum iciderit.in eade supficie situs, inqest Bc oculus: uides re recta de .q sunt triangula eminus circularia uidetur, etsi ea uisus attingat Sicut ergo in his q per id,qd intercedit.apphendunc qui est corporalior sensus, logioriad apphensione tempore opus habet:sic utiq3 est rationi congruu & trustum sadem caro no est senserim sed quod intercedit no sine tepore,simul attigerit, apphendere: sed aliquo repore ad apphensione opus esse. donec affecta caro ad sensorium,qd est intus affectum trismittat. Ea est qdem una ro eorum,qui uolunt carne esse sensorium. Haec uero est alia. Si inqtine aliud qdem tacti usi sensorium videmus ter carne:sup uacaneum Se ineptum fuerit hoc qdem plermittere. aliud uero qrere,q uod no ap/paret. Tertia uero ratio est thstatiae sola.Qui enim nolunt came esse sensoriu. sed id qd intercedit. quadam eiusmodi instatia iis,qui uolunt re sensorium afferunt.Si caro est sensorium:qd in Dibus inest sensoriis necesse est uti* in ea quos uideri. Sicut ergo in illis p aliad quod intercedit fit ap/prehensio aere dico uel aqua: sic εἰ in hac oportebat per aliud quod itercedit carni sensilia admo/Dere In aliis ita sensili sensorio supposito no fiebat sensus: si aute hoc notar: sed i tagabilem ro ad eius apprehcsione attingit uidetur no esse sensorium sed id, qd intercedit:sqdem in ossius sensibus eadem seruare oportet nvenientia & tactum ab aliis sensibus no differre Gustus enim ta/ctus qdem est.& habet eade dubia Hanc instantia labefactare conatur, si apertissime fieri pol eoru partes defendes qui cares sensorium re uolunt. Dicit ergo,q, in tactu quoq; eade sensuu Pportio,ia coaementia seruas,dc per aludiquod itercessit,fit apphensio. eadmodum.n.si digitos in aq
207쪽
ues in oleo intingamus.deinde hoc tangamus,est inter digitum S id qd tangit, humida aliquod
corpus:*iucto certe digito adhuc in eo videmus humida subam:sed .ppter exiguitate eius, quod intercedit uidetur citra medium ea q tanguns,tangi. Sic necessario sie in aere cottingit esse inter eaquς laguntur,aere alique, latere aute .ppter exiguitate. Quare de in tactu no citra mediii carnis est apprehcsio,sed per alio quod intercedit.Quod si ita est,hic quosi seruas tactus cum aliis cocen ius do couenietin His ergo ronibus per qs adstruere uides, Π, caro si tactivii sensorium, pcrcptis, satis ondit carnem iasi esse sensoriu sed id quod itercedit.Quod si ita est & hic quos seruas tactus cum alias cocentuc. Has itaq; rones per quas astruere uides tamem re tacti uu sensorium,S no id, Quod intercedit,earum qdem prima q ex tepore apphensionis, firmat carnem re sensorium sic re aestit. Non est necesse inqDad ondedum carne esse sensoriu, ut simul cum eius tactu fiat appliensio tangibilium. Iam. n. si quis anquiri circa digitum pellicula extendar,ut cui. uel allii cortice, uci aliis
cuius huiusmodi, nihilo secius sic quos fit cum tactu apprehensio. Quod si quis digito quoque
congenitum corticem cogitauerit,multo magis minimum impedimentum afferet.Si alieno italycorpore carni circumsito nullum extitit impcdimentum ad apprehendedum sine tempore, multro magis carne sensorio congenita impcdiri no oportere apphensione sensiliv.No ergo appheso, quae fit sine tempore tamem esse sensorium ostendit. Aduersus scdam aut mnem, qus dicit ne ap/parere mem alia uod aliud sensorium praeter carnem illud dicit. Queadmodunnquit si congem rus nobis esset acr,adeo codensatus,ut dc uisuu Sc auditiuui& odoratiuum sensoriu tegeret: existimaremus,eo si per unum 5 ' cudem dico aure nobis Igenitum acre, de uideremus,ec audaremur,
sic olfaceremus quedam unu esse sensum horum olum apprehensivu: g, no uideant discretas partes,p quas hora apphensiones particulatim fiunt:nuc autem qm videmus diuisa sensoria quia noest nobis aer cogenitus: l p unum diuersa apphendimus, dico aut aerem, qui sua Pspicua S personatrice ce odori trasuectrice facultate nobis sensilia adducit. Simili & ς, diuersae sivat facultates, scut ec sensoria sic no oportet existimare,qm per unu aliquod, nepe tarne, diuisa tangibilia nobis funt apprehesibilia, iam S unu aliquod esse sensoriu. Sed qm diueris sunt tagibilium oppones, plura quot sensoria ce oportet ea aute occultari, st caro sit nobis cogenita,q inter sensilia de sensoria media i tercedit. Nam si raro nobis no esset Igenita: sed separati suapte natura posset,sicut acta appareret,q nunc peream occultans, tangibilia sensoria. Queadmodu e contrario si quis in dicto exemplo uisibiliu Sc odorabiliu Sc audibiliti di iam nesciretis, esset, uerbi gra. obri cogenitus aer, existimaret te horum omnia sensoriu,nobis genitum aere Non ergo Ppterea seno aliud uideactangibilium sensorium Ner carnem,id satis est ad pbandum tarne esse sensoria. Ego uero ad hoc dixerim q, si plura essent tangibiliu sensoria a carne,q intercedit occultata,qin necesse est in corpore esse sensoria necesse est utis ea ia locis diuisa: sicut de nuc locis a seinuicem diuisa sunt sensoria. Quod si ea locis diuisa esse necesse est, oporteret no qdlibet tangibile cuilibet parti tamis admotuesseapprehcsibile. admodum si aer esset nobis cogenitus,& admotum esset uisibile, n5 in illa aetis parte,q oculo directo obiici ista,q auditiuo meatui non uiderectita scilicet Sc nunc Oino ne cesse esset,si plura essent tagibilium sensoria a carne occultata,quad dem ea sunt locis diuisa non qualibet tarnis parte qualibet tangibile spem admota esse apprehesibile.nunc aut ita est.clarum est ergo,* no plura sunt intus sensoria.Si quis aut ditat plura qdem esse: unuquodFautem Oia app.
hendere: puacaneum. um .n.sufficeret. no sunt ergo plura tangibilissi sensoria sed unu. Quod si unum est,oino tamem esse necesse est.Cum sit. n similarium partium,per uniuersum alat scem cotinuitatem pervadit taro.Sic ita scdam mnem Sc Aristoteles refellit ec nos aduersus illum citradixim us. Tertia autem ronem hoc modo Ea aut erat,q in statim dissol uebat,qus aduersus eos opponebatur qui tamem uolunt esse sensorium.Instantia autem erat,quod non seruat caro eam,
quae est in aliis sensoriis proportionem,&conuenientiam dico autem apprehensionem, quae fit Pid quod intercedit.Ditatuitur autem ,ς, sit hic quos similiter id,quod interceditaui in iis, quae in aqua attinguntur est adhaerens humidum:sic εἰ in aere est rationi Isentaneum esse breue quodam inter ea.quae tanguntur,aere. Hanc ergo solonem refellit Aristoteles. Et si enim in tita in ius. quae tanguntur, est aliqd, quod intercedit, sed non qd cu aliis sensibus x portione & couenientia habeat: Gmune tame est id paruu,quod intercedit,in aliis quos. Incubente ent oculo Iema est necessario eiusmodi,qd intercedit.Tangitem lema uidelicet comm. Si ergo,q tangunc, per aliqd, qdimercedit tangunt :est scilicet, inter ocula εἰ lema, aliquid q3 intercedit: sed lema tame non uid mus:qa non oportet simplr esse,quod intercedit sed id quo interuallo comoderatu esse oportet.
Nemen si oculi,dc uisibiliu Pportione magnitudine Iose superet, uisibilia uidebimas: nessi ualde
208쪽
s ualde paruu fuerit,ut in Iema quae oculo incubit.Oportet ergo in tactu quoq; id quod interce Cit,cum aliis habere Pportione,& couenientia: nunc uero non habet. Clani est ergo, o dc si quis eoru solutione adnuitat,ne sic quide struata inueniet,quae in aliis est sensibus,yportione Est autect ad haec dico aute quae ab Aristotele dicta sunt,co tradicere. Oculus mi non aliquo sim siquod intercedit,opus habet: sed Zc pspicuomec eo solu,sed de illuminato.Dicet ergo quispia,nos no uidere per id quod inter oculum,& lema intercedit:non ς, si ipm exiguit sed st luce lema interiepiar,
de impediat ne quod intercedit sat actu pspicuum. Quare nas lema lucem intersepiret, ea uidere/mus. Eandem autem omnino Imrii ne,secundu eius,quod intercedit,quacitate, in omnibus sensibus struati,cst a ratione alienu .Qui .n.sunt corporaliores sensus,minore opus habet eo qd Intera cedit. Necp enim quato uisus uisibilia apphendit, tanto auditus quosi audibilia, ut declarat, qd in remigatione accidit: Dico aute, st remu primu sublatum uideamus: deinde sonu sentiamus. nem Nero per quantu auditus per tantu de odoratus. Est itas roni cosentaneu tactu quo sit oibus crassior,minore qua omnes egere eoAd intercedit. Omnino aute, pus habeat tactus eoiqd in tercedit non necessario coprobatu est ex ea q in m aliis sensibus, Pportione,& couenretia. Iam enitnaxime nega gustus indiget. Negi enim quaecul in uisu accidunt, in aliis quose euenire necesseeu. Nes quae scin auditu de odoratu in aliis quos. Ut ς, uisus adem per emistione sentis reliqaute per imissione, etia si ipse quos per imissione. In aliis itaq; sensibus oportet im aerem mate/xiaIiter affici ut se afficias sensus, ueluti, redolente fieri,uel sonare.Non sic aute in visu. Non eni coloratur aer. Et g, uisus quide sine luce non operat: reliqui aut maxime. no est ergo necesse eade in omnibus sensibus euenire. Quare no est miradum,si in alii opus habeat eo qd intercedit: gustus re tactus non egent. Et ipm quide nome hoc satis declarat, A, tangcdo tactus apphensione habeat H sunt ergo per qus Dbare uisus est Aristoteles,& ς, plures tactivi sunt sensus,& no unus,& g, caro non est tactiuu sensonu,sed id quod intercedit:& quo nos aduersus ea,q dicta erant opposui mus. Nunquid aute ne duo quide,qus dicta sunt cofirmaresposuit,sed unu soluis, plures sensus sunt tactus:secunda aute ad hoc referebas. Syllogismu enim ostedente, si unus est sensus,ex eo et, unum sit sensorium,resellens Ostedit,st necy cenexum eius est rectu, neq; adsumptio. Adsumptio autem trat, caro,cum sit una est sensoriu tangibilis.Ut ergo ostedat, no unu ese sensor , sed id quod intercedit, hoc p ttia argumcta ostedit, talibus Aristoteles in duabus qus stionibus si qdem Quae sint,argumctalloibus nos exerces,u dixi,& assuefacies ne simplr,6c temere .pbabiles otatio nes admittamussed ueras. Est aut Aristotelis opinio,& q, unus est tactuus sensus,de a caro se, latium.Quod enim unu intcilexit esse tactumn tertii libri poemio declarauit.Quod ent,inquit,no est sensus pira quininiisq; enumeratis unu ex quinq; laetu quoq; conumerauit. Quare si cnm sunt sensus: unus aut eoru est tactus: unus ergo est tactivus sensus. Et came Oe sensertu esse uulgUbi dicit. Tactus aute est eo ipso, D tangat,dc adhuc magis in hiis. Rursus, inquit,& quaecum ipsa tangentes sentimus, tactu sunt sensilia,que habemus. Si autes, tangas sentim us: tangis aute caro:
Sensoriu ergo caro est. MVis aute ex us, q sparsim & diuersis in locis ab eo ducta sunt, Philosophi mentem colligendo dici psit,* 5e unu 6c multos sensus nouit rami:dc non solum iptra sed & reli quos sensus:& carne esse & sensoriu & quod est intermediu.Simili & reliq sensoria. Na S nostra anima Se una est,ic multiplex.Queadmodu enim coloris qdem ratio est p se indivisibilis,le figure expers cum subiecto aut e corpore simul de diuisione, de figura suscipit:Sic aute dc irrationalis ala secundu substantia quide habet ut sit carens plibus Sc indivisibilis:Quomodo enim simul sc xdem,Sc album Sc nigrum apphenderet Fit aut diuisibilis circa torpora in eis diuisa:Q m ergo est secundu esiquid indivisibilis,& diuisibilis: mento una dici posit.& multae. Et propterea itaq; eria unaquaere eius facultatu εc una fuerit,dc multar,ut 8c quae simul cu subiecto diuidas,& alia parte aliud sensile apphendat.In tactu aute hoc metito Fuit Qua enim ipse est loge materialior 6 cor poratiocipartium multiplicitate iure habet a more. Et ala qdem magis unum qua multi. Ipla aute magis musti q unu. Et quid dico in ala irrationali,cum S ronalis ut ad mente collata est quo clamodo diuisibilis ut q ipsa utatur xpositionibus Sc cofirmationibus,dc conclusionibus Est aut vini colantaneum senserium quo' came esse.Si ea mi esset id, qd intercedit: qm 6c aere,& m est crassior:in illis aute etsi sint subtiliora est aliqd lepus,ut per ea sensus sensilia apphendant: Remuenim prius reuulsum videmus:deinde postea sonum audimus.&cum fit tonitru primum nobis fulgur apparet.& n5 simul ara odoriferum appropinquauerit, odore sentimus: sed ad apphensionem aliquo tepore opus ast.Si itas P aere,a est subtilis, tepore tame opus est ad odore, dc sonum Pntiendum:multo magis in tactu,siildem eam no esset sensorium sed i qd intercedi obis aer Io. Gia. sup aia. aa
209쪽
re opus esset ad tagibilium apphensione,ppter carnis crassitudine:nisi O in aliis interuallum causitur. Sed in odoratu,quauis Ipe sit Iustitus, tepore tame aliquo ad apphensione opus habemus. Sed tame etia si sensorium est caro sed de id etia qd intercedit: sicut de in aliis sensoriis. Sensoriumeni porte est spiritus. Atq; in oculo me crystallinus,& reliq humores,& tunicae ut ad spiritum γdem intercedunt ut ad acre aute 5 alia, sunt sensorium. Sed hic side haec potius sensorium, Q id, quod intercedit in tactu aute caro est potius id qd intercedit,q sensorium: rpterea se est maicua
lior de q terreni plus cotinet.Spiritui eni est couenietius uisuu sensorium,qcaro. Et haec est Ari/stotelis opinio. Stacdum aute, ς, Themistius alia quoq; Phatione ponit, cum ostedit carne no esse sensoriu. Sesoria eni inat,ωtraria diiudicat.Uilus mi album nigia dijudicat:gustus dulce.&' ama rum:auditus graue & acutum sonu: tactus aute leue de graue Opposies.Graue quide se eius fit costi pario Sc strusio leue aute non itide,qm ab eo no afficitur. Dico ergo,il, queadmodii in aliis di ximus ea apphcndere n5 ictu Mpria sensilia,sed 3e priuatiora:apphedit .n uisus quide tenebras: si/lentium aut auditus appliendere aut ea dicimus no fm affirmatione sed negatione, mihil patia/tur: sic ic leuitate tactu apphendere dicimus fim negatronem.Na eade rone dicemus ne alia Adcmopposita apphendi posse.No.n. uisus asscis a tenebras. Neq; auditus a silentio.Lux aut tenebris opporti .Sono aut seu uoci silentiu . Sic de quido frigida, ct calidum apphedit: sici,& humidvias . rum 5e leue q sunt cotratia. Quia aut& unu est tactivum sensorium,ides no aliud qua caro licet hoc mo ostcdere. Et ς, unum est sensoriu:osscdemus hoc mo. Quodcus. n. ex tisibilibus, ut calydum in qcuram parte corporis admoueris eius Oino appliensione retinet. Silr & frigidum S siccii Shumidum reliqoia. Quare si unumqdq; sensile inqcunq; parte caro apphcdit:classi est utit, qd no sunt plura sensoria.essent. n. locis separata .Quod si ita effet, no cuilibet parta carnis idem admotum sensile esset apphcnsibile. Clarum est. n. q, in aliq carnis parte positu si noeet subtii, qd ida henderet sensorium nulla sutipsius appliensionem piaret. Sicut ergo uisibile qd est retro non videmus: Ne .n si,ut ita fingamus, nos circiJcirca ambiret aer,& uisuum,& audit naum, Bd odirativum sensorium tegeret in qlibet Pte ambientis actis positu uisibile uideres: Si.n.ad ea pie po/stum esset,q est directo e regi de auditivi meatus,n5 uideres:Atqui si audibile in eode loco posituesset magis auditum ect:Sic de odorabile sui magis sensum meret,si ex hdoratiui meatus regioe situm esset. Quare hac quo rone eria discreta dic ecnt diuersa sensoria:& splenea 'diuersi sensus. Quare si nunc quos ambiens caro plura tegit sensoria:cur in qualibet parte qduis lagibile sentit Quaobre si in aliis quoip ambiente aere ola sentirensun tactu quidem certe hoc euenire no deberet:oe noea,q loge sunt,sed quς Ipe,tactus apphendit.Qubd itas no sunt plura tactiva sensoria. hinc clarum est.Quod aute ne I aliqd aliud est pler carnem tactivum sensorium, hinc manifestuest. Si.n.aer intercederetrin Ous aute sensoriis est aliquid qd intercedit,in iis,si supra ipm sensoriuponat sensile sui nulla appliensione pestiactarum est,st hic quoq; hoc ipm eueniret.Nuc aute si ode carne paululum quid detraxerit,deinde supra reliquum i posuerit uel calidum.uel durum uel alio eiusmodi sentiet oino. Et rursus si ab illa aliqua alia partem abstuletis idq; usq; ad ipm os. Quare si hoc uerum est,clarum,st caro est tactivum sensorium Si.n.aliqd aliud intus esset came paulatim ablata oporteret ad ipm aliquado puenire sensorium.Quare superposito sensili consem sus no amplius fieret.Quod aute una quo est sensitiva facultas,& no mulis hinc rocinati colIegeris si de cuilibet sensitiuae facultati Iprium aliqd sensoria natura attribuit Dicere. n.ligua es de rustatiuuita tacti uu sensoria,est ridiculu.Tactivum .n.sensum no sola habet lingua, sed to si pretum corpus.Et ca dicta est,q, ex iis costamus,calido frigido sicco & humido. Cur ergo in lima magis utrum Itingit, q in oculo,& auditu,& odoratiuo meatu Ni εἰ haec simul sunt di talia.& tactiva. Q udo aut gustativum t gens sentiat sicut tactivum eximium qd uides hrepter alia. Nam, ut dixis ihil habet,qd sit xprium pter alia. Et clarum est,' nes ualidii est,qd dicis,in tactu oportere esse,quod itercedat ut m aliis sensibus coueniat. Ni cum snt qnque sensus: duo quidem ui/sus,& auditas q sunt logissime applienduisIuo aute tactus S gustas,q sunt yxime. I n. por tet attingere sensoria siυ ostelam est, o caro est sensoriu.reliquus aut odoratus mediii locum sortitus est,ut qui neq; q ualde Irae sunt,apphendat,nes ipm sensorium lagut odorabilia.Quare cum sic habet tactus 5c gustus, magis cosensus qu ida dc ordo seruas in sensibus.Si.n.qtuor similitexterna apphenderent,vbabili dici posset,cur no reliquus quot Si aute no sic habea sed lingua quide Egens:olfactus auteM ualde pta sunt,& sere Uguetquid necesse est,ut tactus per id quod intercessit,apphendat Dicere.n.st gustus quo* tactus est,no est uerum.Cur. n. tactus gustus Apelle. n.distincta sunt de sensoria,& facultates. Si autem ypterea g, tagens gustat,ideo tactus est:
210쪽
lia r5 ne dixerit quispia auditum quos uisum,& uisum auditu:am .n.per id qd intercedit.Ta gabilia aute sentire ut dixi, totius est corporis coe.Reliquum est ergo ut qramus, quid veru est illud qd dicis .cem lensum uersari circa una opponem sensilium: di circa unu aliqd de coe genusPpinquum.Uisus quide circa album ita nigrum,fc,q sunt itermedia:& coe genus eoru est color. Auditus circa acutu de graue:& e genus, sonoru.Gustus circa dulce, de amam,&,q intercedui:& eorum coe genus,succa.Odoratus aut ut exilis,n evanidus,ne spes discrevit,nes genus V non discreverit species. Apte aut in tactu multae sunt oppones ut dicti est,& q sub coe aliquod, dc .ppim quum genus no reducunc.Ostedimus asit,st nec in aliis quidem est spe.Magnu.n dc paruu in is rio,& alper u S leue in quolibet sensti Pportione. le est. n.in uisibilibus quidem qd est uehernes Se nimiu nigiu,6c exilius: in gustu aut ualde εc minus dulce. Silla εἰ in odorabilibus. Asperum aut 6c sene in auditu Fem id qd deIectat,& id,qd molestia afficit. Idipm aut est in omni qucq; sensu. Clarii autem,st haec no recte accepta sunt apud Atist. Ea.n quod uis sensile cosequun finec sen/stium differentia costitu ut.Vt ipse n.in sinto naturalis auscultatiois olidit .Quae quodlibet genus cosequvnssa speium disserentia no faciunt.Sic aut habet dicbois cotextus in naturali auscultatione Quare no sunt spra motus,velocitas εc tarditas,qm ocs fm spem differentes motus Isequunc. Quare nem gi auitas de leuitasq est ad ide ut terrae ad ipsam,& ignis ad ipm. Alia.n.dicit alia ter Ta,uel grauior uel leuior.Sed hoc no lacit terrae driam .Quaelibet.n.terra alia Ade est grauior, alia uero leuior.Similr ignis igne grauior, dcleuior.Quare no hac rone ignis differt ab igne, uel terra a terra. rra aut ab igne.Neq;.n.q in igne est leuitas,terra aliqua os uic ne 7,q in terra est graui eas aliquem igne. Algi ois motus alio adem est tardionalio ut ocior.Quare si ola sensilia Ilequicno dico sola audibilia,sed ola simpliqui alia aliis magis intelam ypria habeat qlitate,uel Iemissam, qd accepit Aristoteles magnu,6c paruu: silr ut de delectet,vel molestia afficiat,sicut accepit asperu, ec lene in auditu: No ergo sensiliu differetia eiusmodi secerint.Quadosdem nem uelocitas de tardi m motuu disseretia Istituebat: quado etsi in uno solo sensu hoc cotingeret,ne sic ade sensuu diffexetiam Ostitueret. Magnu . n.& paruu oem sonu osequi :Similrdc spem de lene.Non sunt ergo so/noru distentiar hmoi.No ocm aute tagibilem qlitate osequic asperitas de lenitas: riabilitas, se len/ror. Sed nem es q sunt corporu ostitutivae qlitates caliditas do fragiditas siccitas dc humiditas se inuiccm cosequunc ut sonum magnitudo,uel paruitas.Sed cu sunt diuersae,& fm spem separais ad costitutionem corporu conectunt.Illic aut quitu est magnu 6c paruu in uoceAle aut aspera ,&le Derno aut qualitates. Et alioq satemur tactu hac rone disterre ab aliis.Si aut hoc facit ut non unus sit sensus tactus,sed plures:qrenduinuquidiqueadmodulatus quide uisus fim emissione uisibilia apphedere uisus est,cu nullus alius hoc sacere existimatus suetitusic de tactus hoc habet exim iu diati aliis separatu,st plures oppones apphendat.Oino aut dicendo st plura apphendi statuere adcliceris, eximiu quid habeat pter alios,no uti aut Ipterea necesse est eu no unum te,sed plures. Si enim .ppterea plures,st aliqua habeat ab aliis differetiam: cur no una potius,ex eo, unu habeat sensorium De lingua n. res dimus,st non laqlingua,tactiva est: sed qtenus totu corpus tale est. Ita 5c uisorium sensoriu,6c reliqua simul etia sunt tactiva.Quare nulla apertum indicia,nec al qua probabilis ratio ostendit,iactum non unum esse sensum jed plures.
De tangibili autem n tactu eadem est ratio. Quaenam Quod ab appositis est incipienta: phic quoq; per id quod intercedit,est apphensio
D in quo* circa unum genus, de unam oppositionem tactus est operatio, quantum quidem ad
eam,quae est ex reliquis, nsequentiam. 1
Si en m tactus no est unussensus sedgures:necessariu esse suos plura sensilia.
Coniunctio enim,cauta redditione significas totu cotextus intellectu talem facit. Q m de tactu εἰ tangibili radi est ratio.Vt mi se habet tangibile, sic necesse est,& tactu habere.& Gtra necesse est utim,sue sint plura tagibilia multos quoq; esse tactus: sue plures tutus,multa quosi esse tangi/bilia liquide in utriis eade est ratio.Potest aute S colummo enim, ad macta reserti,sed ad intelligentia eoru ouae subiungun .Erit aute apertus intellectius,si cotextus ordinc sic imutemus.Duditatio aute est utrum sint plures, an unus. Si enim tagibilia sensibilia plura sunt: necesse est tactu quoq; non unu esse sensum sed plures Fortasse aure 6c tanqua oratione quae couertiturandisiererer usus est Oportebat em,ut dixi,ita dicere.Si sensilia plura εἰ laetiis plures, ut ex costis incerta firmaret. Nunc aut couinu duit.Si plures tactus,& tagibilia.Potest aute, ut dixi,& dicito trali ει IO.Gra. BPaia. ra ii