장음표시 사용
221쪽
Postqua dixi non pati, quae sensum non habent a sensilibus: idq; ostendit in colore,& sono,&odore: Hic dicitis, etsi alia sensilia in ea q non sunt sensu pdita,non agunta ragibilia sidem certe,&i gustabilia agunt.Calefiunt eni corpora,& frigefiunt:exiccans,& humectans a tangibilibus qlitatis bus Oia corpora:Sed non quatenus sunt sensitiva sed qtenus corpora simplr.Si em inquit non pa/tiantur a tangibilibus,& gustabilibusqlitatibus,a quona patiant Eo ergo res deducet,ut sint impassibilia,& inalterabilia:quod est absurdu.Si enim nes, ab aliis patiunt ne*a tagibilibus&gus labilibus:non habebunt aliquid aliud a quo patientur.Erunt ergo impa bilia omnino. di quid ergo O illa agent f vel non omne corpus passiiuum ab odorerisono.Ur suae patiun turdndefinita. Ur non manent, ut aer: olet enim ut quid passiv. Postqua dixit ' a tigibilibus qlitatibus patiunc corpora & a gustabilibus:quaerit an & ab aliis sensilibus patiunc corpora no aute sensitive: sicut ne* a tangibilibus & gustabilibus:& dicit quid non omnia sunt passiua ab odore uel sono corpora. p eo qd est passibilia.Quare no Oia patiuntur. Sed sunt q sub eis sunt sicut q sub tagibilibus Neu mi oe corpus ab eis pati pot: sed sunt,q ab eis
Patiunc humida ut aer & aq:Talia eni sunt,q a coloribus &sonis,& odoribus patiunt,& mouens. Non uidetur aut Ruit pati g, cu sint indefinita,& humida affectus soni uel odoris, uel coloris nostruant. Est eni indefinitoru spriu iam seipsis non manere ς, Opriam figura non habeant,& ς, facile invertibilam .a coloribus ergo &sonis humida Sindefinita patiun :ab odore aute no haec solum:sed & quaeda solida passa fiunt bene olentia. Sed est aeris sprium re celeriter afficilia affecta abiicere & alioqui odoris subiectu dico aulae uapor quado fuerit corporibus imixtus,sicut succu/lentum humidu quese est melim sit subtilis & qui facile disserri.& exhalari possit dissoluis,& rella quit ea Ous erataeo aute disperso & ea halato,una quo odor petit. Quare etiasi id.qd odore suscepit, non fit facile alterabiIe ut uestis: sed in ypter imbecillitate uaporis non diu manet asseetias. In hoc aute differt ab affectu qui fit in sensu. Seruat eni sensus eu qui fit, affectu: Ne eni formae emuit cognitio. Potest aut Sin ossius sensilibus extendi oratio.& indefinitu se audiri ut eo discernat affectum qui fit a sensilibus S in sensum Sin corpora Qui mi in corpora fit assectus,est indo finitus,ut qui nes simul& coaceruatim fiat nes diu maneat.Quadiu mi vpe calidu corpus est, tandiu calescit. Sensus auae cum primu se ad sensile applicauetisiqua habuit cognitione S asseclii, eundem semp retinet:ut ne* intcdi,nes remitti possit. Ex quo mi tactivus sensus calidu cogno uerit,etia si pmanserit non amplius cognoscet. Corpus autem non eunde affectu suscipita calido, sed alias alium secundu id qd est magis & minus inrensum uel remisium. Nsiquid aut hoc quot
Quid e ergo Odorari, si aliqd patitan odorari ede sentirer aer aut passus fit celeriters Ulis
Postqondit, a sensilibus patiun q sensum no hiat: a coloribus n. qd e actu p spicuu.& a sonudi odoribus ae cimerito qtir,qm sensitiva quovi ab eis patiuncti quo differur sensitiva a no sensiti uis,q patiunc a sensilibus:Vtra*. n.ab ipsis uidentur sist pati. Hic ergo dissolues dubonc dicit Anodorari qde sentire:aer aut passus fit celeriter sensilis Noe. n.satis ad sentitau posse sorma sine materia suscipe: sed & aiali facultate opus e q no e i oibus,q sensitu sormas sine materia suscipi ut. Noeni si 'd ab aliquo pati iam & sentit: a & aer,& N S specula sentirent:sed & eiusmodi facultate opus Qq possit iudicare asscctius qfiut a sensilibus.q no e i quolibet corpe, sed i naturali in Pario,utondit.& nes huc uniuerso, sed i ea huius pie,q pp certa qlitate mita conroderatione,& bona reperatura hac posit suscipe sicultate.Quo ergo soluic sensita re ad sensus & sensum ad sensilia si men5 solii q sunt sensu bdita sed &,q nsi sunt, patiuns a sensilibus nisi o unicuis sensiliu no e ide re hoc,& re sensile: φ colori re colorem ide est & re uisibile sed suda side coloris alia: si qde finis p/spicui,qtenus pspicuu:uisibile aut qii tigit.Quatenus. n.e motiuu eius qd e fim acti pspicuu riri hoc e uisibile. Si pr&i aliis. Ut ergo sensilia ea solii assiciutes sunt sensu mita:Vt aut h A qiis sunt silia,fiut alia q&:Alide. n.ee sensile,&ee colore & hoc nihil vetat quominus sint aliona quo*effectiva. A bono. n.odore ut sensti Oe, nihil aliud pati ef, qua Olfactus.ab odore aut smpiri& eo, qd bn olet,aer quo* pati f.q e inanimatus. Sist & i aliis.Unuqds.n.inatatu patic a sensilibus no ut senties,sed ut&im factu sensile qtenus ab eis panc. Scdm. n.subam ipsam affectu sustinet,& mu/tas. Inanimata.na sensiliu suba nomenus sunt sensilia.pauctia fiunt quis S ipsa sensilia, ipsis assimilata. Animata autem ab ipsorum operatione patientia,fiunt RG actum sensitiva.
222쪽
UOD ridim non est alius sensus praeter quinque,diso autem ἔοs, visum,auditum raratu, gustu tactu ex bis crediderit c iam. z l O S T Q U A M in praecedentibus in tractando de naturali.&irrationali laborauit: nunc de ronaliquo ala I uult nobis uerba faccre &eius substitiam qrere S iacultates:ipsam quo* facultatu disserctus,& a seipsis,& n bilioribus facultatibus insinalis ais.Qustit enim d:TOrentiam imaginationis,& opionis a cogitatione, Be cogitati5is ab intel/lectu,siue mente.Qm enim opto,quae est ais rationalis facultas, sociotatem 5e coicationem uides habere cum coi sensu,& imaginatione: ppea quaerit eotu m differemtiam Praesentis ergo libri scopus, S institutu mansit de ala rationali. Non.n. ut quida existimat,inpraesenti libro eius institum est de irronaliata disserere. Etsi enim cois sensus.& imaginationis meminit:no g, eorum scopum sibi rposuisse sed ut rationalis aiae facultatu ab irrationalis secultatis hus d tiam adduceret ideo meminit irrationalis alae. tius ergo libri scopus est de ronali aia.& nequaqua de irrationali.Sed ad hoc dubitatione mouent,q accusatorio sunt ala Ec Iubenter res hen/cunt,dicentes:Oportebat ergo eum de sola imaginatione, & coi sensu disserere:non ita aute S de sensu. Nunc aute videmus .s, librum incipiens statim sensuu numeru dicit, qrens an sint quinque sensus,uel plures. Non erat aut necesse haec nunc qrere si sidem pciosarum im irrationalis ais facultatum mentione sacere institui siet: ut earum a minoribus ronalis driam traderet. Preciois ent,6 nobiles secudarum subarum facultates Gicatione, dc silitudinem hfitcum uilibus & ignobilibus facultatibus primam subarum,sicut Be nuc. Preciola enim irrationalis facultates ut cois sensus d imaginatio habct coicationem ad opionemrq est uilior, & ignobilior facultas cibus ronalibus. Et ture sdem est dubitatio ad qua dicemus,st si quinque sensuu meminiti no frusta hoc fecit: sed nequis existimaret esse alium sensum a particularibus,qui quinque sensuu sensilia iudicet. Nisi enim nunc Ofidisset esse quinque solum sensus,de non plures:existimaret fortasse quispiam non solum esse qnque, sed & sextu altu sensum particulare, a iudicat simul visibile, de audibile.& odorabile, nec coi sensu quicqua opus esse. Ne quis ergo hoc suspicares, Ppterea nunc ostendit quinque esse selum sensus,& no esse alium particulare qui iudicariergo cor sensu opus est.Quare etia si sensuumumem qrit,no Opter ipsos sensus hoc facit,sed xpter coem sensum.Cois aute sensus ic imagina tionis memini no xpter ipsos,sed .ppter differetia eius a ronalibus facultatibus. Maneat ergo hic scopus de ronali asa.Hic est ergo scopus. Ostedit aut deinceps ex principio a ,st sunt sotu unque sensus .hypothetico sic usus syllogismo. Sic.n.inat.s deesset sensus,deret 6c sensor . Atqui no de est sensoriu ergo nec deest sensus. Sed qm 5e conexu est dubiu:Unde. n. reuera,si deesset sensus de/esset Ac sensoriu de assumptio quom dubia est,q dicit:atqui sensori u nodeest ergo nec sensus: unde .n.costat an no dest sensoria Age ergo utras demostremus & conexu dc assumpti dem, sed prius conexum demonstremus qd dicit si deest sensus deest 5e sensorium Hoc aut p tres rones
demo stramus.Quam haec est prema. Sensus 8c sensoriu sunt ex iis,q sunt ad aliqd. Sensus n p sensorium senti 5c sensoria sensus est sensoriu.Vt aure se habet unii eoru,q sunt ad aliqd,sic habet dereliquia. Est ergo clarum et, si deest sensus deest q uoqi sensor lypter necessitat E eorum iq sunt ad alim. Haec est prima ro.Scda ro. Sensus est qd utic. Est aut sensor , quo uti si r5 est frustra sutarum.Si ergo deest sensus,deest 6c sensoriu si no frustra est:qd est absurdu ductu natura frustra ali quid facere. Hata est stea quos ro.Tertia r Sensus nuqua po t citra mediu se issilibus applicare, a Io.Gra. supata. bb ii
223쪽
sed semp p media senserea se applicat. Ubi ergo sevi opus,olao & sensorio quom p qd se scii sili/hus sensus applicat. Si ergo deest sensus uidelicet sensorium deest,per qd se sensus sensilibus applicat.Hae sunt ergo rones,q conexu ofirmarunt. Age uero deinceps &,q assumptione cofirmat,adii/ciamus. Hae aute sunt duae rones inductivae qm haec prima est.Ex oibus,ex sibus oportebat fere, lansoria saeta sunt. Sed si ita est,nultu ergo deeli sensoriiLG sint.n.qtuor elata,& unum sintu corpus coeleste ex sinto adem corpore sensoria factu no est.Quintu.n.corpus est aeternum,ut sida dicunfensoria aut sunt corruptibilia. Rursus ex igne no poterat fieri sensoriu.Ignis.n.est si possit corrumperta. ex corrupente aut quo posset fieri sensem. Rursus ex ipsa terra no poterat p se fieri se sonu . Est. n. ipsa per se impssu difficilis,nec sensiliu typos poterat facile suscipere.Comixta aut cum aliis terra pol facere sensoria.Tactus itapye gustus senlariu est magis terrae particeps.Tactus.n. Mgustus sensoriu est caroes est teres magis particeps. Ignis aut,ut iste dicat,in totis est sensoriis.Qua re εἰ igne,& terra est in sensoriis iuenire.nec ignis aure, nec terra per se unqua sensoria faciunt, PPrdictas causas. Restat ergo aer de aq,q possunt facere sensoria.ri itas secit crystallinu humore, uest nilassensoriu. Sed 6c aer est sensoriu auditus,& olfactus. Qui.n.in naribus de in auribus est imaedifiratus di iuuius aer,ipe est auditus εἰ ollactus sensor .Si ergo ex olbus ex qbus fieri poterat, factu est sensoria,nultu deest ergo sensoriu.Haec est prima xcedes inducti ro,q cofirmat assumptione. Adversus hac aute ronc Aristo.duae mouens dubitatiGes. Prima side quo dicit non deese sensoriu ecce.n.desunt. Cu fint.n .snque sensus,itia sunt sola sensoria.aer aq terra. Quare nihil cofirmauit inductiva oro: sed magis dubone adauxit.Quo ergo dicit assumptio sed nullu deest semsorium Ecce.n.duo desunt sensoria. Et hsc qde dubitatio:ad qua dicemus,s, note Oem tria sunt tam sensoria: reuera aut anque. Etsi.n.ad terra ptineat sensoria tactus,& gultus:sed no est ipsa tetra Si n.eet im terra senistiu tactus,& gustus:oporteret in ol pte,in qua est tactus gustu quoq; Getsside irronalis ala est in Oi aiali cu oibus suis facultatibus dc dicimus,se xpterea D no est illrume tum acc5modatu no operas sim suas facultates in toto alali. Oporteret. n. si eade terra est sensoriui adesse quos facultate,ne ea argueret. Ata no est in toto corpore gustus.Quo.n.manus no gustat, etsi tactu habeat no est ergo eade terra. Vides se note ade ide:re aut diuersa. Rursus et si aer est inauditu dc odoratu:sed no ide. Aerem aut dico no extemu:ois.n.externus aer iseruit et Odoribus,et
sonis: sed eu qui in auribus,& natibus est storium inaedificatus,& iciusus. Hic quoq; no est idem, sed diuersus.no. n et in auribus est,aer pol odoribus iseruire:nem qui est in naribus,sonis iseruire t. Quare,etia si sunt tria nola,reuera in sunt anque Hare est .la primae dubonis. da dubita tio edit ex eo qdes trariu primae duboni. Haec est aut. Plura sensoria sensibus:qd est absurdu.Si.n .pP lenius facta sunt sensotiarquot sunt ergo sensus,tot re deberet sensoria,& no plura. Nunc
aut videmus re plura sensibus. unius certe sensus duo sunt sensoria.Oliactus. n.in pedestribus Scuolucribus aer est sensoriu:in aqtilibus uero sensoriu est .dicit itaq; pisces humiditate quadam h re in naribus,q subseruit odoribus. Quare unius sensus auo sunt sensoria.Propter hanc itam dabitationc sunt s dicat no in eode aiali duo re sensoria:sed in alio qde aqua re sensoriu odoratustinatio uero aere.Quare no sunt plura nec pauciora.Sciedu aut hac rone inductione a cedere,q nihil necessariu cotinet Primu. n.duplax est ignis: hic de corruptiuus:ille uero uiuificativus.Quare etsi ex corruptiuo sensus fieri non possensed in poterat ex uiuificitiuo fieri.& alioq sicut videmus, externu aere subserui & odoribus,& coloribus,& sonis:sed in in iis,q tres hn t tantu sensus tactu
dico 6c odoratu di gustu, substruit coloribusued nihilominus talia est minister. etia si no adest facultas,cuius est inister. Quid ergo est ablatai in nobis qnque sensus hntibus diceresse alia a de senlaris,is no apphcdere:* no sint in eis sensus Quare est iductiva,& no uera oro. Est aut secuda ro Aristo.inductiva hoc mo.Si deest sensoriu deest 6c sensile: Atq no deest sensist Hozn.est conexu,qd demsistratioe quos idiget.Hocimqttex inductioe classi est.Ni &,q sunt Ioge,apphen dimus q sunt seni & colores,di odores. Ia uero &,q spe lantita ibilia,& laccos.si itam Siq prope, Πἀ ἡ- πbςdimus: clam est ergo,q, oia apphedimus.nultu ergo deest sensile.Si autem Gdeelis si Ie ergo nec sensoriu. Hoc n.ostedis per mutua oppone,q couertis. Haec est scda Arist.ro, q no est necessaria.Esto.n. ses loge sunt,apphendere:undem erat aptu, an ola quo ,q Ppe sunt, appliciamus. Esto. n. ola tagibilia sentiamus,nuquid Somnia gustabilia fundena clam erit,nu quid non la gultabilia nos lateant. 'nepe came cameli nemo n flauit. Quare desunt etia qda sensiilia. iam ergo Aristo.rones plus satis induetioe xcedunt:melius est uti rone Themistii quam cilcit in mentario.Dicitin.fieri no potuisse ut aia ronalis accederet nisi prius ossius irronalis ani'ae inultatibus ornatum esset Eal Si enim ubi meliora illic de deteriora in iis qur sunt sub luna,
224쪽
esarum ergo est,a, si habemus rationaIes alas oes quo habebimus irratioalis facultates. Si ho et go habet sola quinque sensus clam est ιν soli quinque sunt. Quot.n.sunt Mis, tot sunt soli,dc nec
pluresinec paucioro: eo st oes habet homo, ut de qui his pstantiorem habcat, alam dico ronalem. eam aute non haberet,nisi ora inseriores adessent. Ora ergo habet & qm Quinque habet,quinque quos solu sunt. Et haec est qde Themistii ratio ueruenimuero alimetoru gram Aristotelis redde res,hoc quCs argumetum eius esse ondemus.Si enim in dictionis contextu qrit,cur talpa q mo uetur uisum no habet: absurdu enim ubi est melius, no esse quo deterius:& soluit se habet quudem,sed a pellicula occultas ita enim Oportebat, quia a terra nutritur, & erat excaecanda nisi Icultatus uisus eset:Nutrimenti ergo natura maiore curam & identia gessit.Si ergo in hac,qus mouetur,ondit esse quinque sensus: sciebat ergo argumenta, se necesse est hos solii esse quinque. i.n.est melius illic Be deterius. Est aute de hoc Platonice symbolice explicare. Sicut miliat Iuniquis cor pa simplicia: tuor. n. tinta,&sther :& sicut solida corpa FUP simplicia corPa: est.n. pyramis:cubus: ctolateru:du decalateru:uigirilateiu: sicut ergo Psimplicia corPa,qqnque sunt, anque et figurae facts sunt & no plures: sic.s&sensus quinque.Qm ergo non est alius sensus plerquinquersia in fine secudi libri qrebat, an unus est tactus,an plures: nunc ondit quinque esse sola sensus, ut hoc onso clarum sit,s, unus est tactus.Metito aut hoc facit:qm ex animalibus haec quisdem duos habet sensustilla uero tres.& propterea quaerit,quot sunt sensus.Si omnia enim animalia haberent quinque sensus superuacaneum esset de eo quaerere.
Si enim cuiuscus est sensus iactus, O nuc sensum habemusroes rei tugibilis, quatenus est togibi I affectiones tactvsunt nobis snslesinecesse est,siquide des alies sensus:sensoria quos dersci
o quςcus quide ipsi tangentes sentisvsolint tactu sensilia,que habemusr Qπιus Nero per ess,et intercedunt no i se lagentes, implicibus interuallis, ico aut vel si aere, o aqua.
Cum no dixisset conexum ne* assumptione cosrmat asumptione. 5 asaduersa eius obstulet late dicit in medio c5 nexum,& sc deinde reliquu assumptionis cofirmat.Cum enim deberet dicere: Si decst sensus deest de sensoriu:atqui sensorium no deest: ergo nec sensus:deinde deberet cois mare,s, no deest sensor tu quod est assumptio,idq; ex eo cndere stola sensus uel citra medium,uel per medium apphcdat:utruq; autem habemus,fc qd citra medium,S: quod p intermediii: oibus aliis plei missis ab hoc incipit,& ofidit st habemus lenium abis intermedio.Si enim inquittin quibuscul est sensus tactus ea citra mediii operatur. Tangibilia.n .sunt affectiones tactus de sunt citra medium sensilia. Et id oblis dixit. Cum enim Ofirmare deberet, g, dc citra medium sensum habe mus hoc plermisso dicit: necesse est ubi deest sensus,& sensociu.agnita.n.obscuritate coneau in medio posuit.Deinde covertici de assumptione cdfirmat dicens.ductu est, in tangibilia citra mediu ap prehendimus:Sunt aut e dc alia,q per id, qd intercedit,apphendimus. Quae cum autem P id quod intercedit S no ipsa ligentes simplicibus interuallis. assumptione Is at, sunt in nobis qdam, quae etiam per medium apprehenduntur,ut uisus,auditus,odoratus, ea autem apprehenduntur. per simplicia,quae intercedunt.Simplicia autem dicit aerem, dc aquam, eo quod sunt elemcta. Petra ergo apprehenduntur tres sensus.
Sic aute habet,quod si per unu Fide plura quos sensilia bunt inter se genere alia: necesse est eum, qri habet eiusmodi sensorium, esse viri s senstie. ut si ex aere est senserium, est aer
Silantio proermissam dubitatione di soluit Quod mi non mouit dubiu,hoe ditatuit.& mni
ma iis est habenda gra, qui hac sententia antiquitus diuinarunt.Cum deberet mi dubitare,an sint duo sensoria aer dc N:tria uero sensilia color sonus odor 8c deinde sic QIuem pinde ac iam dubitasti,t.dixit. Sic aut habet solutio se per unu sensori plura sensIta appliendunc quae sensilia gene re differre dixit.Somu mi εἰ odor sunt diuersoru genem necesse est mi inquitiaere,qui est in au citum odoratu duo apphendere, dc sonu B: odore. 6c cu deberet dicere odore, colorem dixit pro odore ne securitate fugeret. Et non ulli side se interpretati sunt. Alii dicur, et, instat potius aduerasus Empedoclem.tan qua ille diceret:Si non possunt o Aristoteles,tua qde sentetia nec ex igne nec
ex terra per se fieri sensoria: da sens a ut ea applienda .dc simile a simili cognoscas Illi ergo respodet Atistoteles: Si per aliqd unum,qd itercedit sens tiuuidc sensoria plura sensilia cognoscuturiisl .a Io.GGsup aia. bb iii
225쪽
eut ab acie, uerbi gia,S: eolar cognoscitur& sonus:eo 2 est perspicum x paeonam: quid est ab surdi 6c per unum quos sensum multa cognosci cSi autem plura eiusdem, vi coloris, ae: σου , ambo enim perespicuar o qui unum soli in Fabet, ut assentiet.
Alterum dubium mouet. Ait enim deesse sensoria. Plura mi sunt,q unius Pticipant. Perspicui enim,qd colore dixit dc aer, de aqua in pticeps.Deest ergo sensoria,eo se duo sidem sunt, qus sub seruiunt,unus autem uisus Et hoc soluit, per unu sensoria duo apphendit. Qui eni. inquit thshet aeris alterum,id est humidum ,ut dicat pupillam, uit utrus perspicuum.
Simplicium aute, ex bis duobus sunt solam sensoris, ex aere, Ut asuo. Pupilla enim ex οἱ ,
dilus e x aer odoratus ex viros eorum. Assumptionem tofirmat,st necesse est tria esse, quae sunt citra media sensoria: qm ex aere,& solum esse possunt ea autem uisus,auditus,& odoratus habent. Oratus autem ex utro .Srs est,r e .Nonnulli dicunt eum quide hoc cicere se odoratas est utriuis particeps ita acris,oc aqοῦ in nobis quidem aerisIn aquatilibus uero aqvs. Nonnulli autem εατε sev accipiunt,ut significec alterum,id est,alterius est particeps,utpote actis.
Ignis aute vel nullis vel omniu comuninnibit rei sine caliditate sensiliau.Terra aule vel nullius,uel in tacta maxime mixta estpprie. Relissuas ergo nullu e enseri upser aere,o οἱ a.
Recte dixit, Omunis omnium. Omnis eni sensus nutritur.si aut nutriturn cocoquit. Omnis aute concoctio per calidu.Omnis ergo sensus igne ut calido opus habet.Terra aut uel nullius, uel in tactu. Etiam si terrenum tactui recte lagregatum de attributum est, sed tamen no recte tactum nunc in medium intulitiin sensibus enim qui per medium fiunt nunc ab eo agitur.
Haec autem nia quos babent nonnulla animalia. nes ergo sensus habentur P non imperfractis,nec orbatu.Cernatur enim π talpa habere sub cute oculos. Habenti inquit quaeda animalia quin sensus, quaecu* sunt plecta,& non manca: & ne quis ei
diceret ecce talpa Psectu est animal sed uisum non habetidicit eam habere quide oculos, sed eos Ppelliculam natura obtexisseme in fodienda terra sicile excaecare Equi semel dica,quacum habet motum scdm Iocum,ea habet qui sensus.Est mi motus sensu melior.& ubi meliora, illic 5c deteriora.Si aut non ulla motum scdm locu habenti Non habet aut quilis sensus,ut lumbrici 5c uermes: uem alio modo natura suppleuit,qd illis deest. Ecce ergo apte eius est argumentu, si ubi est mesius illic di deterius:& non est eorum propriam,qui scripsere commentaria.
Quare,s ηrs est absuod aliud corpus, necesso festio, quae nullirus sit eorum,quae hic sunt, corporum, nullus desit sensus.
Corpus εἰ assectione dicit id est eorporea affectione. Tale quid aure uult cocludere. Sseni insiti non est extra elemcta corporea assectio:hoc autem dicit propter quintam eslantiam:quod autem iacit sensorium,omnino passivum esse oportent Illa autem non est affectionibus, de passionibus obnoxia: non deest ergo sensorium.
Atqui nes commu feri potest ut sit aliquia senseri uarium, quae unoquos sensu per acci
denssentimus,ut motumrstatam: figuram:magnitudinem:numerum Vnum. Postqua ostendit non esse sextu alium sensum mereos qui sunt quin in edete tractatu: nucquos rursus hoc im ostendit. Postqua enim dictu est in secudo libro huius tractatus,st sunt co munia sensilia,ut magnitudo dc figura numerus,motus,quim εἰ sunt magnitudo quide de figa ta comunia ullas,& auditus:reliqua aut tria motus inqua,numerus Us sunt quini sensuum co munia:fortasse ergo quispia existimauerit esse queda alium sextu sensum pter hos anque,qui haec coia sensita iudicet. Nunc aut per Hentem ntemplatione Ofidit G esse alique alium sextu sensum Particulare a cola sensilia iudicat. Hoe aut ondit hoc mo.Si Gia sensilia sunt .ppria huius spatis sera
sua:Ergo sunt horumenque per actas issilia.Si enim duet res quibus i Eunt,ia unius est 1 pri
226쪽
manifestum est et, est storum p accidens. St.n.est & alius ypriamo inetia illius xpria.Ecce enim alii quo I inest. Quare si coia sensilia sunt sexti sensus Ipria: sunt ergo his quinque sensita per acicidens. Atqui no sunt his quinque sensIta per accus,ut ondam. est ergo sextus sensus cuius O pria sunt haec sensilia q dicuntur cola sensilia.Quod aut no sunt P Mcidens sensilia quinque sensi/hus cola sensilia hoc rursus hypotheticosyllogilmo Ofirmat sic dicens. Quae sunt per Moes sensilia assectionem in sensum no efficiunt ut ostenda. Haec aute circa sensum affectione efficiunt.n5 sunt ergo sensilia per accus.Et undena fiet apertuis, affectum circa sensum no agunt,q sunt scem actassensilia Sic etiam Ofidit. Dicit enima, qsunt is accidens sensilia,sunt duplicia:uel qd sub altu sensum cadit ut uisus ex colore dulce iudicat.ita si uiderimus humidum aliqd flauu, dicimus idiamet Et dicis hoc per Moes sensile,quado ex colore uisus dulce agnouerit. Vel ergo hoc est p actas sie: uel quod sub nullu sensum cadit ut suba. Substitia enim sub nullu sensum cadiusta cognoscitur ex iis quae illi accidui.Cleon .n.filium agnoscim us, no ut Cleonis filium, id est,no ut sub/santiam,sed ex iis quae in ipso accidui .ut stest albus, si est Ominente,uerbi gra,ventrem si quid eiusmodi. aut sit duplex,qd est p accides sensile, neutru horti significatoru effectu eicit. Quod enim alius est sensus sensile in alia assectioe sensum no facit et si ab ipso cognosci .Dulce itas non facit affectione circa uisum etia si a uisu cognoscis per itermediu flauu colore,nes rursus,qd nul lius est sensus sensile affectione eruit circa uisum,etia si ab eo cognoscis. Quare ostensum est,stqsunt actas sensilia no emiui assectionem illa cuius sunt pactas sensilia. Est ergo totius omnis c5penciosa haec iductio. ia sensilia G sunt xptia sensilia alicuius alius sexti sensus Ner Anque. St. n.alicuius alius sexti sunt xpria sensita sunt ergo horum Fque p accides sensilia.Sicut.n.colo res,qui sunt xpria sensilia uisussunt gustus p acoes sic εἴ figura εἰ magnitudon rein sunt provpria alius sexti sensus. Horu ergo qnque sunt P accris sensilia. Ais no sunt P accidens horu snque. Per actas.n sensilia n5 saciut affectione circa sensum. ia aut sensilia emclut assectionem circa sensus. Hoc ostedit ex eo,*dicit re duplicia sensilia P accidens: uel,qd ab aliquo alio sensu p se cogno/scis ab alio aut p accides:uel qd sub nullu allu p se cadit sensum,ut sula. Neutru aut eoru facit assectione circa sensum. ia aut sensilia faciat affectione ut in scdo libro ostelam est huius tractatus. Ptinuus.n .motusβ paruae Irae laciut uisum caecutire.Claru in ergo,st cola sensilia no sunt p cci/dens sensilia. Et hic est totius omnis apparatus,ex duobus hypotheticis syllogisimis compositus mUno categorico:in quibus primu caput absolui f. Scdm caput est,in quo tale mouet dubitatione. Cur no sensus ypria actione exercem unustata ea,q sua sunt,nouit,sed&qns alius,qi alius sunt. scit certe si aliqn uisusn gustus circa re aliqua opati fuerint,ut circa mei:& mel simul gustaveris
musm csit lati simus:si crastino die mel oculis subiectu sinuisus no sola uult qd est sibi xptiu.ec familiare cognoscet ut qd est flauit, sed de ante gustu xstim nouit,qd est dulce.Et haec est Oedubitatio. Huius aut solane dicimus eiusmodiis, duos sensus qfissi coopaci contingit,ut circa melvisum simulti gustu:Mila Ue,qui gustaverit, g, est dulce: illu uero, a uiderit,st flauu:deinde hos duos sensus in sensum coem terminatim illic typos relinqre: Deinde crastino die mel appuerit, ec color flauus imaginatio mouet typos si in ipsa sunt,quos pridie suscepit dulcis simul, & flaui: α xnuciat dulcere id qd tale est. Haec est ergo talis dubonis solio,*Gis sensus ambos typos susce pinhuc qde ex gustu:illu uero ex uisu:deide m postridie ex uisu typus comotus sit,st mel a nobis uisum est.deiceps comoueti typu quom,a est ex gustu & sic licet dicere altem typu ab altero commouerira hac ratione cognoscere se dulce estu si is gustaverimus.Et hinc ade certe affectiones quom tat. vi.n .flauu picis genus, qd tu, dicis,no gustauit,sed ea tatu aspexit mel ee dix rit,q, si colore sills.Sic ergo dubitati5esoluta altera deide dubitatione uehemetiore mouet:quod quam ad hocp se cognoscit cois senis dulcen n5 per actas.Si.n. utriusq; habet typosm uisus,onauu β gustus,a, dulce, lam est et, postridie quo ,etsi no gustaverimus,sed mel solum aspexeri mus P se dicimus ς, est dulce. is.n.issus habet typos gustus:& eos rursus cmoues dicit est dulce.Si ergo is typos eius qd est dulce otus dicit re dulcrip se ergo cois sensus ,&nOp accns hoc agit. Et haec est quide dubitatio.Dicimus aut,* etia si habet dulatu typos,n5 es a seipsis excitati sunt.nely.n.fingebas mel gustasse sed tam aspexisse.Per actas ita* Muciat, est dulce.Per se. . excitati sunt typi uisus: γ ν est flauu:Per actas aute typus quos gustus excitatus est,s, como tus sit typus uisus. Et haec ad scdam dubone,in Ous stem quo* caput adimplec. Tertia caput Rin quo dubitat cur una dc eade re duo sensus apphcdut uepetia plures.ut figura uisus &tactusapprehedit:& magnitudinera numeru rursus qnque sensus.Quare ergo hoc ita est, & no unusq
sensus Ipria apphendit Hac est dubitatio, ad qua dicit Aristo.g, Ppterea plures sensus res easde
227쪽
apphedunt ut sint ala sensilia.Et his side dictis Aristo.dHEA Qtextu finiui Sio aut dubitauhrit,de qdna oino coibus sensilibus opus eratrilli dicemus ea,q Plato in septimo Reipublicae, Si Timaeo dicit. Dicimus ergo,q, haec coia sensilia sunt ipla mathematicis scientiis subiecita. Figurae.n. α numeri,& motus,& magnitudines,& quies,sunt coia sensilia,q sunt mathematicis sciemus subi O.Qm ergo mathematica subiecta exacte cognosci oportebat:exacte autem cognoscunsis a multis sensibus cognoscans,& ppea sunt coia sensiIia.Sed si h ita hut,Aristo.sibiipsi aduersas Ipse.n. in scdo libro huius tractatus dicitis, Ppria sensilia exactius cognoscun .Quo ergo nuc dicit,coia sens Ita esse exactiora Dicimus ergo eum no re sibiipsi cUtrarium:sed .ppria sensilia a Iptio sensa exactius cognoscun a Gia sensilia.Ut yprium uisus alta:eius aut e coe sens te magnitudo.uisus ergo exactius cognoscit album,a magnitudine.Quare in unoquos sensu rptium tensile coi exactius cognoscis. Novit ergo uisus obscure coe seniae.nouit Um quos tactus obscure:&,ut semes dica unusquis im proprio sensti obscurius,& imbecillius nouit.Sed pluriu sensuum simul ciueniens cognitio facit exactam comunis sensilis cognitione. Sicin.dicit Hesiodus. Addas si parmum paruo id faciasq, frequenter: Ex paruo magnum id fortasse euadere possit. Sciendum aut,st eis exactae sint amu cogniti&s,6 A eupriorum sensilium,&,q est Gium: sed tame ypriorum sensilium cognitio est colum sensilium cognitime exactior.utra .n.& coia sensi liq& spma per se cognoscit uisus: sed magis yptia cognoscit uisuxta in iis est cotemplatio.
Rt uitia comunium feri potest visu aliquod .ppriumsensorium,quae unoquos sensusetura
enas per accidens:vt motumfatum:figuramrmagnitudinem numeri unius. Rursus cum connexum non dixit, uel assiamptionem, subuertit assumptionem. Cum enim deberet dicere, si communia sensilia nullus sensus ut Opria apphendit:Quae autem nullus sensus sentit ut propria,ea sunt alteri sensui subiecta. Communia ergo sensilia sunt alteri sensui subiecta. α erit sextum sensorium, εἰ sensus. Cum enim haec deberet dicere, de subuertere, quod non est sextus sensus: ab eo incipit,& ossedit,s, no est sextus sensus.No est inquiti Pprium sensorium cimunium:qm ea p actas alii sensus appliendunt. Nuc aut ab ipsis patiunc Et vide uobscure dixit illud. Per acres.Cv. n.deberet dicere,quadoquide per acciis alii quos sensus ea senuunt,dicitiqus unoquoq; sensu sentimus per accidens. St.n.esset reuera sensonum colum sensitu, per accidcns ea sentirent quinque sensus: Atqui per accidens ea no sentimus,ut ostendimus in cotemplatione.no est ergo ipsorumyprium sensorium numeri unius. Vide s numero unu opposuerit,dc ab eo di stinxerit. nes enam unitas est numerus,ut ostilum est in tractatibus Arithmeticae.
Haec enim omnia mola sentimus,ut mognitudin mesu.Quare o Hura. magni iura enim ali sabfigura. quod quiescit autem,eo ς, non movetur. Hic est dubitationis solutio. Quid enHnquiti*Gmunia sensilia no sunt per accidens sensita
quonia ea motu sentimus.Motum aut dico affectione nepe alteratione. munia ergo inquit scrisilia affectionem essiciunt. nultu aute sensile per accidens facit affectione. Et fortase quispia dubi/rauerit quo dicit comunia sensilia per sensum cognosci, id est motu faceres ecce rei qes & ipsa una est comunium sensilia:& tame non init motu in sensu,siquidε est quies.Et hac soluens dubitationem Philosophus PIutarchus inquitist quadoquide ad oppositos motus iudicatoe,quiete cogno scimus hac Gne dicatur moueri.Omnis aut motus est quma dispositio: omnis aut dispositio est ueluti quaeda affectio S passio.Quare merito etia secudu sete pati dicimur quodamodo,& disponi. Hic quos alia dubitatione mouent.Quo dicimus inquitiqd ypna sensilia agunt circa senium id est, et, quae sunt per se sensilia, per motu muenci quae aut per accidens, n5 per motu Atqui ecce, uerbi gia,flauu aliquod de hic flaui typus altu typum excitauit,qui in me est dulcis scilicet,& dixi hoc esse mel ecce ergo Sc hoc quo*noui per alique motu .Dicit aute ad hoc quo*Plutarchus m, quando dicimus nos comunia sensilia motu sentire oportet cum quada distinctioe id dicere qua in pusenti quide dictione piermisi i Aristoteles,ea aute uides alibi dicere: Quod comunia sensilia per motu sentimus,no secudum sensuva Oprietate. neq; ens in me per Iingua excitata est dulcedo. xpria aut sensilia per i pam sensitiva sprietatem cognosco. Uideo mi albu,6c gusto dulcia. Simillade in aliis. Vide aute,* comunia sensita dedit esse quius sensuu comunia: nd sunt aut nisi tria ut
dictum est nisi larte dicas eum dicere magnitudine, q est in unoquos sensu, de non in quatitare:
228쪽
ut magnu sonum: uel magnu assiu. tunc mi est comune omnia Pono si & figura acceperis scdm leuitate,& asperitate:& lene quide iucundit, asperu aut e molestu dixeris: id etia inuenies comune sensile omnis sensus. Magnitudo mi aliqua & figura. Dicut n5nulli,ecce ipse dicit figura esse ma/gnitudinem:& quo in micamctis dicebas.magnitudine esse qualitatis spem:figura aut qualitatis ecce enim hic ide esse intellexit magnitudine,& figura.& dicimus.no dixit Aristoteles idE ese maygnitudinem de figura: sed qm figu ram omnino eosequis magnitudo: & figura sine magnitudine ne cogitari quide potest ypterea dixit,st magnitudo quaeda est figuratid ellica, magnitudo est,qd fguratum est,no figura.Quod quiescit aut, mouec apphendunt, Dic ad hoc,ς, superius assectionem dixit motu:nunc aut,quonia,quae stan videmus, asseetione nec aucta, nec diminuta, eo quod stant: Quae aut mouens, aliter de aliter mouens,ad eoru motum aucta,uel diminuta assectione:propterea dixit quod quiescit sentimus, id est similiter. Numerus autem nega tione consimi, o propriys cognoscitur. NumerusIinquit ex negatione, non est cotinuus,siquide discretoru est numerus. Quid autedicit cotinuum' Unitate quod superius dixit, ius numeri.Sic aut eam uocat, Psit indivisibile. Multos ergo numerosiinat/ς, non sint unu cognoscimus.& recte disti est. Non solii aut in comis tubus sensilibus hoc est,ut negatione cognoscamus:sed de in .pptiis sensilibus. Propria mi sensilia per se cognoscuns dc primo:comunia aut sensilia per se quide, sed se do:ut dece non solu cogno/scuntu resed Zc eoru ppria, decem alba:decem fulva:decem rubra.Quare oportet comunia sensilia habere etiam quaedam propria sensilia.Numerus ergo dupliciter cognostitur,uel negatione coli nuthuel g, cognoscantur propita sensilia.
Unusi iis enim unum sentis sensus.
Unusquiis inquitisensus aliquod unu appliedit:& eur dicit unu sensile. id est unitate. ' Ex hoe uolens ostendere ς, quingi sensibus subiicitur numerus. Quod si ita est, ec alia ergo communia sensilia. Quod enim hoc dici declarat ipse hoc in contextu dicens.
Quare clarum est, o feri ηοη potest,ut cuiusuis horum ' proprias sensus, vi motus: sic enim
erit, sicut nunc vllii dulce sentimus. Perinde ac si diceret clarum esse fieri non posse. ut sit sensus, et comunia sensita apphendat. Bemotum posuit exeplum comuniu sensiliu .Si enim iquit est alius sensus plicularis sextus,qui pro Ptia apphendet comunia sensilia: erunt haec comunia sensilia ab aliis quinιν sensibus P accides co gnita.& exeplum dicit ipse,a, dulce a uisu cognoscis hoc aut ab eo cognoscic per accidens: hic aut dicit duo significata eius quod est sensile per accidens.
Hoc autem,st amborum sensum babemus et suario simul inciderint,cognoscimus. Sin minus, nullo modo na, per accidens sentimus.
Quam coc erat sententia dicit,quo ex flauo dulce potest cognosci eo ν amboru sensum prius habemus deest enim in cotextu illud, prius,ut ait Plutarchus dulcis, uerbi Maidc flaui. Amboruaute dicit comune sensum .Quia inquiti habemus sensum de dulcis,& flaui uisum,& gustu: ea ti /ne quado inciderit color flauus,dulcis typo Gmoto cognoscimus,ll, est mel,ex typo accepto,qua
do uisus dc gustus simul operabatur Sin minus nullo modo nisi p accides sentimus. Id spectat ad hoc,quod est superius. Si dixeris inquit communia sensita esse alteri sensui subiecta nihil aliud di cis,quam quod alii sensus ea per accidens sentiunt:quod non est.
Ut Cleonis Ni non *Cleonis filius, sed st albas. Ei aute accidit esse Cleonis filium.
Exemptu dicit unius qd per accidci a sensu apphendis substantia ea n nulli est sensui subina. Cleonis eniti nillifilius ris,ut substatia uides,sed qtenus est albus. Albu aut accidit Cleois filio. Communium autem communem iam sensum habemus,non per accidens. Comunia inquitisensilia habent comunem sensum. muia aute sensum dico, de comunissio sensu de quo deinceps disputat&d comunem sensum uocat quius sensus.Est ergo hoc,quod
229쪽
dicit:Communia sensilia habent sensum communem alium sed qui non ea per accidens apprehedit. hoc enim ostendit,ut 5c nos in contempIatione ostendimus.
Non ergo sunt a pria. nequaqua enim sentiremustae qui dictus Cleonis Liu nos videre. Quae sunt autem inter se inmicem propria, per accidens seηtiunt sensus.
Hic orationis dicit coclusione,& ainnon est ergo Iptius sensus ccmuniu sensiliu: sed uel sque dicebamus Claonis filiii 3d est per accida.Ostensum est aure,st quin sensus no per accidcs comunia sensita apphendunt. Ea enim per motu apphendunt. Hoc aute non inest sensilibus pQuae sunt autem inter se inuicem propria,per accidens sentiunt sensus.
Dicit aliud subiectu eius quod est per accidens, est,uidelicet alteri sensui subiectu ut ex flauo dulce cognoscere.Superius.n.dixit aliud accides,qd est nulli sensui subiectu.Quid aut e nuc dicit, D inter se mulce sensilia apphendunt sensus per accidens no iide sed quatenus unu habent comu cem sensum s Ipse eni ex colore colligit per accidens de dulci. Recte dixit, In eode ut eiusde rei co/lorem.& gustu iudicet per duos sensus comunis.Tunc mi iudicat com unis sensus id.qd est p accidensiqn prius per duos sensus habuit eiusdem rei typos. Uide aut e quid dicit, et, con; unis sensus per accides nouit discretione albi de dulcis. Nos aut dicebamus in coteptati ,st hoc per se ei inestet
ex colore autem de dulci colligere, per accidens: quoniam alterum ex altero colligit.
Non est enim alius dicere, st ambo vnu. Quare o fallitur.ο se sit fauribilem esse existimati Quaesiverit aut qui pia, quam ob causem habemus plures sensus dia non unum solum: an ne late
ant conferuentia, o commvnia tComunis inquiti sensus est & non unius sensus siticularis dicere.*mel res una est, et si & gu/nabile dulce,&color flauus Fallitur.n pticularis sensus: 5 qui cad flauu uiderit, melec existimat. Quaesiverit aut quispia,qua ob tam plures habemus sensus,q unus Sed cur, plures habentes sensus, comunia sensilia no uno sensu apphedimus de dissoluit ut no minus sensilia apphendamus. sequentia aut uocauit comu nia, Be sensilia,no ut qua da ociosa de supuacanea, sed D ppria sensilia uniuscuiusς sensus cosequunc Psectiora quaeda, de intellectu magis mita, quae cocurrui. Ipse aute non dicit, ut diximus, in magnis scientiis haec comunia sensilia subiecta sunt.Motus mi oc uesastronomiae subiicitur. Si mi εἰ i mobilia sunt astra, atq 5e quo ea fixa.& firmata sint, scire uult In imaginatioe enim ea assigit 8c firmat ut q sint in aliquo loco. Figura aut,& magnitudo geometrigsubiicit. Numerus aut, ut imaterialis ade, Arithmetics,ut materialis uero,& in sonis,Nusu. Ut motus,magnitudo,V numerus. Haec dixit per haec alia quos comprehendens. per motum enim quietem comprehendit. Permagnitudinem autem figuram.in magnitudine enim figura.
Sient esset visus solas,et ipse albi magis lateres etias hoc videretur esse omliars inter se inui
cem cosequerentur simul color,o magnitudo. Nunc aute, quonia in altero sensili comunia insunt, apertum sqq, est quid aliud unumsuods eorum. Plutarchus Philosophus,qua diximus dubitatione in tertio cotemplatissiis capite, sic dicit: Cui
natura comunia sensilia no uni sensui seposita attribuit siquide videmus S in ipsis quin* multas oppositiore sensiliu:dc hoc magis dicit Aristoteles.couenit enim solutio,& soluit dubitatione Ppraesens dictu dices,st si sub unu solum sensum caderet tam unia sensita,ut, uerbi gPa,Uilum subeundem aute uisum caderent de .ppria sensilia,ut albu,si ue color:laterent comunia scnsilia.& idem putaretur, quod color numerus:& figura:& motus: dc reliqua: Nuc aut no solii in colore coside ramus numeruised Sc in sonis de succis 6c hac rati a se inuice discemunc. Si aute unus ex nque sensibus haec iudicaret multo magis nos falleremquado 6c nunc sunt apphctu nobis difficilia,eu pquinque lenias cognoscunLSi aute unus qui de eqnque sens bus deesset,adhuc rent cognitu diosicilia. Et quid haec dico si unus haec iudicare ne cognoscerens quide.Nunc aut qm inat diuersissensibus insunt eoia sensilia dc in multa cosiderankpPea cinu est,& qnam re disserunt,ta a se iuu
230쪽
cem, & a propriis sensilibus. Et in his est praxis praxis inqua Dei gratiat secunda.
Quoniam autem sentimus, quod videmus,eu audimus: necesse est vel visu sentire,quod videt,
vel alio. sed N ine erit π vibus, s subiecti coloris.
iam superius ostedit no esse sextum sensum qui coia sensilia .ppria habet sensilia: nuc uult per
haec aliaqstione .pponere. Quaerit.n.nuquid no sint anque sensus sed decem. Qm. n. inquiti uide/mus,5c sentimus,qd videmus: rur us audimus,&sentimus, qd audimus: sirit uim eode sensu ecuidemus.& sentimus qd videmus:an alius quide est sensus .q uidet subiectos colores:alius auic,qsentit uisua opationem .id est,qui sentit ili videmus. Duo ergo sunt qrenda: unu quide ut m eodesensu dico aut v si uo.& videmus colores.& sentimus Cpationeiq uidet colores ' Scem .an alius q/dem e It sensus qui uidet colores,alius aut qui sentit si uidcmus idem est aut dicere,qui semit uisiuam opatione na qm nullum erit a prim sens te alia ola erunt coia sensilia. Nam si colores dixeris emi coes facultatis.q uidet & eius q sentit,ς, videmus et si sonos dixeris,erui es auditiuae facul ta is .5c eius.q apphcdit auditiua Patione id est,qsentit O audimus.Similc& i reliquis sensibus.
sed nullu ee .ppriu sensile sed ola coia,nodum absurdu re uides. Atqui aliud absurdu colligit. Ait enim si alio sensu,uerbi gra, videmus alio aut sensu nouimus,s, videmus sensus ille qui sentit ut sua opatione nuquid de ipse sentit opatione: an rursus alius est sensus qui apphedit ipam opati nem Si.n.dix ei is .ς, ipse quide appliedit Oprii Natione: alius aute sensus apphedit uisua opatio/nem: Qm ergo est absurda de reiiciem oro no est igic alius.qui colores apphedit. 8c alius qui sen/tit opacione Sed negi huius,qui sentit,il, audimus,uel uidemus fieri potest ut alius sit sensus qui operationem apphendat. Erit enim εἰ huius alius: idq, in infinitum.Si autem quod est in infinitu, salsum est,salsa ergo est oratio quae dicit alios quidem esse sensus, qui sensilia apprehendunt alios uero qui apprehendunt ipsas operationes. Deinde & ad aliam se confert orationem, quae dicit.ς, iidem sensus de subiecta apprehendunt di proprias operationes & affert dubitatione eamst, soluit: ut Ct hoc coniiciamus in hac esse seia Aristotcle ut existimet ς, iidem sensus di subiecta sensilia 6d operationes appliendat. Est aute haec dubitatio,q dicit,s non idem sensus de sibi subiecta applieni di dc ipsem opationem sentiri& ratione adducit,ut in uisu.&dicit, uidere nihil esse aliud q colo res apphendere. sentiu aute opationes no sunt colores. sunt enim scorporeae Cpationes. Ergo operationes uisus no apprehedit. Soluit aut dubonem dicensis, no sem p uidere est colona apphesio. nam Sc tenebras apphendimus. Atqui tenebrae no sunt color.Quare salsa est oratio.& alioqui qn. etiam concessero uidere re coloni apprehesonia& sic nihil absurdu. Nam 5c opationes sunt quo damodo colorais, etsi no Pprierincorporea enim quo proprie colorata esse dicas atqui si colora ta esse dicas exsplendoribus,qui quodamo apparet etiam post absentia uis biis. manent. n. ueluti lampades circa uisum etiam post abscessum splendidi sensilis quo.scolorata est operatio.& hoc in animatis fit sacultatibus ut post sensilis absentia typos stineant rin inaiatis aute hoc no fit:ut in speculo. post absentiam. n. sensilis nihil manet: no est enim qd cotineat. Nos aut ad hoc dicimus.Valedicis Aristoteles.nes enim sunt uisus opationes coloratae:sed pspicuu Olcdorum in est. im enim perspicuu post absentia uisibilis splendores quosdi ante uisum imprimit Se pfigurat .Et hsc qdem sunt,q perdictiois Itextum apparet.& est,ut copendio absolua, mens Aristotelis aperta. Vult enim particulares sensus 6c sibi subiecta apphendere,&oprias quo* operationes. Alexander aut in co mentario uult quinque sensus sibi subiectoru sensiliu esse apprehesium, coem autem sensum esse uult εἰ subio toru dc ipsam opationum apphensivu.Plutarchus uero ait esse opus ronalis aueco gnoscere opationes set suu.ait enim is, circa ignobile rationalis ais part A est opinio,hoc fit.opio enim q est maxime Gis N ignobilis pars alae rationale irratinali onectit semp enim,ut saepe cognouimus per ignobiles sui pies prima secudis uiunguntur:ut nunc quos esse dicit.Opionis ergo est hoc sacere de sensoria operationes apphendere. Recetiores aut iterpretes ne' Alexidri supcilium reueriti negi Plutarchu audientes sed&ipso extruso Aristotele recentiorem interptatione inuenerunt.Dicunt. .esse attentiuae rationalis alae partis,qua uocit sensuu opationes apphen εdere.Rationalis enim ala no solum habet in potestate intellecha:cogitatione:uolutatem dc electionem sm eos: lad 6c alia quBa Acultatem ronali alae adtrudutiqua attentiva appellant.Que sidem attentiua,iquiunt,ea quaerit 6caiaduertit,qus fiunt in hola.& dicit ego intellexi:ego cogitaui: ego opinatus sum: o iratus sum: ego desideraui. Et ut semel dicam haec attentiva pars rationalis ais transit per oes facultates mnales εἰ irronales,& uegerativas seu naturales. Si ergo oportet,imunt attentiva per oes transire: r sensus quos Ocedet.& dicet ego vidi:ego audiui. Eius enim, quod.