Ioannis Alexandrei Philoponi In tres libros De anima Aristotelis breues annotationes, ex dissertationibus Ammonij Hermæi, cum quibusdam proprijs meditationibus nuper e Graeco in linguam Latinam traductæMatthaeo à Boue Veronensi

발행: 1544년

분량: 300페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

SECUNDUS

liri.Hic ergo dubitatiue .pponis duas q mihi in medente cotemplati& dctae sunt,quaesti osudere: Utrum unus est tactivus sensus,an plures.Et utru caro est sensetisi tangibilissi, ut uisus uisi hilium etia in aliis aialibus i quae carne quide non habent,sed aliad, quod cu carne habet a porti Mnem dc couenientia:sunt enim quaeda animalia,quae came adem non habent,sed aliquid, qd cun came Iportione habeat,ut insecta formicae,& muscar,& similia. An no est side caro sensor , neo quod cum ea habet .pportione,& couenientia: sed ipsa quide est intermedia, per qua sensus: sicut erat & in aliis sensibus,qd inter sensilia,& sensoria itercedit.Quod aut Oprie,& primo tagibiliati est aliquid aliud intra carnem,quod cum aliis sensoriis habet oportionem.

Nam π omnis sensus unius cotrarietatis esse videtur,ut visius albi,o nigri:s auditus acutuo gravis.σgustus amam, o duliis:in tangibili autem multae sunt cotrarietates:calida frigiduo scis humidum:durum nolle:σ aliorum quaecuns eiusmodi. Hic est primum argumentsi,st non unus est sensus tactus.Si quilibet enim sensus una cotrarietatem iudica actus autem pluresvrecesse est utim quot sunt contranciates quas tactus appresa

dit, tot esse tactivos quos sensus. Habet aute aliqua selationem ad banc dubitation et, in aliis quos sensibussunt plures cotrarietates.Vt in voce nonsolam acume, εν gravita sed π magnitudo,eν paruitas, ta lenitas, Ure ritas vocis:ο eiusmodi alia.Sunt autem υ circa colorem tales aliae disserentiae.

Labefactat perlute prius argumentu: se non solutactus circa plures oppositioes uersatur: secl& reliqui. Iam mi miximus, o aspersi de lene in uoce,fc candidu dc sustu scem oportione dicitura de st magnum dc paruu, qd est in sonis non est ide cum eo, qd est in magnitudinibus. Ut dicimus' magna lineam,uel magnum corpus.In coloribus aure,magnu quide,& paruu non dicimus: aspe rum aute dc lene, p uehemes 5c exile.Simili nes odor magnus de paruus dici Sed dulcis,dc ama rus,& acris,& grauis.Clam est ergo,q, hic quos no scdm .pportione magnu de paruu dicituristam sonis tantu, magnu dc paruu est quatitatis otinuae,ec logum de breue. Sicut ergo longu de grauem sonum dicimus,qui fit in maiore uel minore extensioe teporis:eo si lepus est quantu uum,lanum,a magno,uel paruo motu factus est,uel magnRuel paruu dicimus. Qm ergo so 'retorio in motu,ssico aut eo,a est scem locuIpse autem est qualitatis: nullum aut alioni opus habet subiecto motu, qui est sm locum:metito in illis no seruas magni 5c parui proinrtio.

Sed quidnam e ubiectum, sicut aadites sonus,su lactes,non est claram.

Secudum argumentulo no est unus sensus.Quilibet.n.sensus circa unum aliquod genus uera salutauisus colares: auditus sonos: gustus succos:olfactus odores. Quae aute tactui sudiecta sunt, non lint unum coe genus. Videas autem nes uisus circa unu aliquod uersari genus, si adem ipse prius dixit, uisibile ade est 5c color, &, quod oratione adem licet dicere caret aut mi:Dico autes, hoc quos sub colorem est reducendu.Est enim hoc totum splendidus color.

V trum aute est senseri u intus vel n5,sedfatim caro, itu videtur esse signum,st sensui fatsimul eorum,quae tanguntur. Nam π si quis circa carne velutifactam pelliculam extenderit, iliter sensum, fmulac attigeris, significat. Atqui clarum est, se non est in ea sensorium. Si autem congenitum quos fuerit,adhuc celerius sensus permeaverit. Eum,quia nobis in peedente ditemplatione dictus est, hypotheties syllha non est aperte in uer

his cotinus inuem taleost&eius assumptione,& conexum potetia refelli syllogia quom in iis coprehcditur.Quis erat aut syllogismus Si sensoria tactus unum ud aut est caro: necesse est sensum quos unum esse.Atqui sensoriu caro.Et tactus ergo unus est sensus.Probat ergo,Φ nem si sensorium unum sit,unum necesse est esse sensum: sicut habet in lingua. Cum enim unum sit semonum,duo sensus:tactus,& gustustac quod omnino caro non est senlarium.Sed nos quid an praecedente contemplatione priorem connexi consutationem exposuimus et secundam autem assiumptionis, ut vimentem redderemus oratione,q adstruit, carnem no esse sensor .sed id quod

thetica syllogisma colatauo erat unum de idem: prius duo argumenta, per q ondit non γ camma sensonum

212쪽

sensorium .poninia deinde syllogismi conexum redarguit Sc assumptionem haesecundae .ppost

Nonis nfirmatione Potentia aut utiq; 6c ductum a nobis hypotheticu syllogismii posuit. Cum hae enim situs no esset syllus apud Artitotelem: ex dictis collegetat interpretes,st quedam eiusmodi syllogismum Isutaret. Utrum au t est sensorium intus uel no,sed statim caro,nullum uidec signu,s, fiac simul sensus eorum q tangunt .Trium argumentOm,per q Ondit,non esse carne sensorium, unum per hsc ponit. Id autem est, qd refellit argumentu quo ostendere uidebat carnem esse sen latium: quando etiam si per pelliculam tangibilia attingamus, sine tempore ea apprehendimus:

etiam si non sit illa pellicula sensorium: intercedit autem inter carnem, di sensilia.Quid ergo pro hibet carnem eiusmodi quid essec ιζ Quare ei talis pars corporis sic habere vide queadmodus circulo nos cogenitus ambiret aer. Videremur em uno aliquo sentire,e sonu, I color π odore:ο unus sejensu visus,o avdMtus,o odoratus. Nunc autem quia definitum est, per quidsunt motusemanigestum est dictassenseria

esse alia an tactu autem hoc nunc incertum est. . Secuda ratio q confirmat carnem sensoriusx eo si nihil aliud pter hanc appareat per qd tangi

bilia a hendimus. Hanc itast refellat, hoc uidec esse caro sile cctingeret ii nos aer circulo ambixet,dc cogenitus nobis esset ueluti Idensatus. Qucadmodum ergo si hoc cotingeret,opterea,tegerentur sensoriaὼ unum aut, S eunde aeremta audiremus de uideremusidc olfaceremusiexisti maremus unci esse sensorium Dium dictoruin uisibiliu audibilium Sc odorabili uicogenitu nobis aere:& ne esse adem cino aliquod aliud sensoria pler ipm:nes. n. apparet nobis aliqd aliud:quod nunc redarguitur:qm aperte sensoria discernanc: hoc nunc existimidum cotingere in carne nobis Longenita di ambiente S tactiva, sensoria tegente. mare,no ideo,s, no appareat alio aliud pleri

carnem,s er qd sensilia apphendimus, hoc iam satis esie ad Obandu existimadum est,st caro sit lensorium. Potin aut hoc argumentu θc conexi syllogismi esse colatatio. Hoc itas deinceps de evisa ncbis conexiolatationem ponit Aristotelis,de huic nostro argumento cohrrere dc ab eo de mdere facit.Vt aut hoc ostendamus dico autem illi per micta syllogismi connexu refellitur,superius Propositum dictionis cotextum de exponemus di interpretabimur.

Quare er talis pars corporis ' habere videtur, quemadmodu si circulo nos cogenitus ambiret cer, videremur una aliquo sentire e son λο colorem, odorem: G unus quidam esse se Hus,

Nisus, auditus, odoratus. Post qua ostendit carnem no ese sensorium:eo tolutato, per quod esse Ibabilis eon Iectu ra ui/ idebatur carnem esse sensoriu dico autem apphensionem, quae fit sine tepore:Cum ita* reliqua sit ut ea quidem si,quod intercedit congenitu corpus,es intus esse tactivum sensorium:hac opinio ne utens hypothetici syllogismi conexu redarguit,ostedens no esse necesse una esse tactiva lacu Itatαν per unu Ac idem nepe carnem fit tagibiliu apphensio.&.n.inat truculasus nobis aer congenitus ess)rsc codelatus Ut sensoria tegeret:quia per ide videmus εἰ audimus,& olfacimus:nobis ui 3derens hi tres sensus unus estereo st per unu quide acrem,uisibilia audibilia,& odorabilia apphe dimus tecta sunt aut q illa diiudicat,sen ria.Qucadmodu ergo etia si p unu nobis cogenitu fieret apphcsio no xpterea unus ect de uisus,& auditus, de olfactus, sed plures,eo ς, sint plura quoqi sensilia: colores:I idc odores:Sic neq; qm nobis cogenita caro cohaeret,unaq; est,per qua oes tagibi Iesiq plures sunt cotrarietates apphcdimus,unus fuerit tactivus sensus, sed multi,ppter sensilium diuersi tate. In aliis n.sensibus,st separatu sit id,qd intercedit per qd fit sensiliu apphensio, dico aut acrem Sc eoru instrumenta sint a se inuice distincta manifesta est eoru diuersitas:m carne uer mea nobis cogenita cohaereat,m sit intermedia incertu est an sint multi tactus. Sed tagibiliu diue clitate discemimus sensuu tactivoru multitudine. uquid aut Ac xpositu argumetum est etia syllo/gismi assumptiois resutatori u quod clia magis uerues .Uult. n etia per hoc ostendere,q, no quo niam per unum,scilicet carnem sensIium est apprehensio iam de unum est tactivum sensorium. Nunquid.n.c emta quide caro est,quae intercedit, intus aut sunt plura sensoria ut in euplo

Ex aere enim,vel aqua,feri non potest,ut constet corpus animatum. Ortet enim esse aliquid solidum. Restat ut sit mixtum ex terra,ο bi cuiusmodi vult esse caro, π,quod cum ea habet proportioncm.Si enim omnissenses per id quod intercedit ἰο tutus. ι: Io.GILsuP aia. a a iii

213쪽

Vult tam dicere quaobre id per qd tactus fit,nobisc5genitu adhaeret caro inquΞ:no ita aut Naer,& .perq dicti sensus appliendusinobis cogeniti cohaeret,sed sunt exterius Quia. n. Inqtificiri no pot,ut corpus aiatum S in terra uicturu ex uno ex simplicibus collet, uel aere, uti met o Diet.n. unuquod i iis maxime adsimilari,in quibus est uersatum: per haec aute mictoni sensuu fit apphensio aerem dico S aqua:merito haec no sunt nobis cogenita,& cohaeretia. & qui in auribus inclusus di inaedificatus est aer no cohaeret quide cogenitus,sed est inseparabilis. m auae ta/ctus per carne habet apphensionem: φ est illi id quod interces intale autem est di animalis cor/pus solidum,& mixtum: rure ergo nobis cogenita cohaeret. Et propter hanc causim,per congeni tum nobis cohaerens corpus quod intercedit,iactus fit apprehensio.

Quare necesse est corpus quos esse congenitum, er cobaerens, tacti ut intermedium, per quod fani Ioesus, qui plures sunt.

Ne p.n. amplius Ohibeant quominus cogenita cohaereret,ut alia,s, no possit tale ee aiata cor pus. Na si possent,illa quoq; necesse eet cogenita cohaerere. Si.n.& ex tali costaremus,& P tale sen/siliu fieret apphensior ad uetaret per x tu,& familiare uidere,alieno aut no egere iam ergo iagi hiliu est apphensio per carneud est,ut itermediu per qd fit sensiliu apphesio: eius.n.qd est necessat .& qd fit copendio,est natura:propterea ergo,il, in partibus aialis carne inuenit,per qua tagibi Ita sunt apphesibilia natura ea usa est,nec aliquo alio opus habuit,qd intercederet exterius.

Declarat autF,st plures, qui in lingua tactus est. Omnia eni togibilia sentit Icrm eande parte, er succum. Si itas alia cara succumsentiret: videretur idem er unus esse sensus, gustus er taectus. Nunc autem duo,quia non conuertuntur. Uides,quomodo,ut Geba priora quos eiat resutatio conexi syllogitat hypothetici.Dico aut non necesse est,si per unu aliquod sentimus,etia unu esse sensum. Ut q enim per predentia ostedisset,st cotingit,etia si unum sit sensoriu caro,plures esse sensus ex eo se supponat hoc circa carnentingere,quod cotingeret si nobis cogenitus,& cohaerens esset aer, per que videmus,& audimus, di odoramur,sic subluxit,Declarat aut,* plures,qui est in lingua tactus.iam mi no ex ipsis rebus ostensio scessit: sed per suppositione collegit,c5tingere P unu Oem fieri sensiliu apphensione, esse aut una sensitiva iacultate:& s, no est eiusmodi suppositio,ut fieti no possit,in ipsis rcbus hoc .cofirmat dico aut in tactu,qui est in lingua. Ecce ergo lingua,& gustabiliu & tagibiliu est sensor . Sed tame alia est gustativa facultas q tactiva. Non est ergo uera oratio,q dicit,si unu sit sensoria, cesse in unu quos esse sensum .Quod . n.alius est tactus a gustu apertu est: qm in reliquo Oe corpore tactus es Austus novilingua aute di omnia tangibilia apprendit,& praeterea succos.

Dubitauerit aute qui piu:β omne corpus habet funditatem:id aut est tertia magnitu torqvorueule est inter duo corpora corpus aliquod,non cottingit ease inuice attingeremumdu aute non est ne corpore: nes m de factu:sed necesse est esse agis, vel aguae cohaerere: Quae cute se inaeice in aqua tangunt, se nomi sicca extrema,nec se est aqua habere intermedia, qua plena sunt extrema: Si autem hoc verum est, fieri non potest, ut aliud in aqua aliud tangat. Eodem autem modo er in aere. Si maliter enim babet aer ad ea, quae sunt in ipsa aqua. magis autem nos latet, Vt G, g aesunt in aqua animalia, s madefactum attingit madeJactum.

Hic est tertium argumentu eoru,qui ostedunt came non esse sensoriu,sed id qd intercedit. Est aute elusinodi.Instantia ut dixi xponit iis q came sensoriu esse uolunt,& ea soluit,& rursus sola tionem refellit. instatia aute est,psi in aliis sensoriis per aliqd,qd intercedit est apphensio:caro ausis, tangat tangibilia apphendat:uides no esse sensoriu.Ostendit ergo ad est qd intercedit.Si mi oecorpus,inquit,habet Isunditate:id est aut e tertia magnitudo pro eo qd est,tertia dimesio.Pirena enim dimensio est longitudosecuda latitudo:tertia planditas.Inter q aut intercedit aliqd corpus, necesse est miti Osunditate esse aliena q intercedit quata U,& qualiscus sit.Quom aute est profunditas aliena,fieri non psit,ut haec se inuice tangat.Quscus aut aliena habent humiditate in s perficie, circularum aliqd corpus habent.Quaecus ergo in aq se inuice attingunt,ut q sunt made facta, habent aliquod corpus qd intercedit,ia se inuice no Ugunt.Sicut aute,q sunt in aq,se inuice

. . . . . tangunt:

214쪽

DE ANIMA

rangunt: sic Sc q in aere. Et in iis ergo, quae in aere tangun est aliqd, qd intercedit aer. sed id nos

later Ppter paruitate. oc in iis,q in aq se inuice tangunt, ygnoras esse aliqd aqua', qd interctallt. Sed non Ipterea dixerimus non esse inter ea alim. Dubitauerit aut quispia: si oeco us haberfunditatem inordinatus uides Iocus. Posta mi dixit, Dubitauetit aut quispia G labiuxit O d bitauerit. Est aute eius dubitatio inserius. Opoiteleni subiugere, Madefactu vingit madefactu. Hoc ent,inquit dubita an madefacta se inuice attingunt,& non intercedit atqQ alienu col pus tostendit Φ est humidu:id aut e corpus: humidu aute non est sine corpore e Qe madefactu. Humidu sidem est qd cogenita habet humiditate ut N:madefacti aut , qd aliena,ut lutu. Humidum aute in corpore habet esse. Est ergo necesse humidu Oem esse Muai madefactu aute esse aqparticeps. Qm ergo quae se in aqua inuice tangunt,non habent sices supbcies: aut e h u midum est cum corpore:inter ea ergo corpus aliqd intercedit de se no iniice lagunt. Sic ergo dc, q in aere, etia si aer plusci aqua ignores intercedere.Quado dc in iniq se o aqyra attingunt,nestiat an sit ali quid quod intercedit. Magis aut e nos latent q sunt in aere β aqua a alia,si madefaelii attingit madefactu. Et ad id, cohaeret,n, quae in aqua sunt a lia de cin aere, no, latent an se Inuice tangant,

cum madefacta sint,q tangunt hoc est supficies. Propte cotinuitate mi, q est ad acrem uel aqua, non est apertu . Hoc aute ostendit se si madefactos in Hua digitos tetigerimus postq separati su rint,adhuc seruant humiditate Sed eis nos latet τε tame Iatio cQuincit ex eo, qd cotingit in madefactam carne habentibus, de sic tactis. Vides eo post separatione caro adhuc esse humida. Et si aqua,cum sit crassior, dipter humiditate tame 'expitinis,sed carni insdet,multo magis fieri no test,ut aer,qui est subtilior omnino exprimas ab iis,quae se attingunt.Quid ergo si haec ita ha/bent,dc uera est haec oratio eueniet ut nutum Blidum corpus tangas:s qdem Oia,q se inuice tat gunt, uel in aere, uel in aqua tangunc: Menit ergo ut solida sidem corpora sola humida tangant. SoIidum aute a lalido nunqua tangiKAd hsc aute dici PO si quadO,madefacto digito uel aliqua alia parte corporis aliquod aliud sol da tetigcrimus:cam,q est rara dc mollis,in copressione admittit in eos,qui in ipsa sunt meatus is mauitates, humidu,& in seipsam Ppter raritatc: dc se postus arata fuerit humiditate rurus apparere cotingit. tingit ergo tota exacte carne tangi sed in illis cocauitatibus in quas c5suxerat humidu, non alio aliud tangere. Postu ergo separata fuerit, diffundis rursus qd in illώ humida,& replet supficiem.Cotingit aute & in obscuris meatibus

xtrusum esse humidumqd rursus post uim facta diffundac circa supficiem. Na de si ualde dura,

releuia corpora acce eris,ut uitrea, uel aerea exacte splendentia, εἰ sic figurata, ut si alia aliis inter se admoueans exuae quadrent supficies,ut ne ulla adem uacua regionem,q interceda relinquat: deinde ea madesicta inter se admoueris,dc cdpresseris,ut se exacte lagant:deinde separaueris:nul iam puto in os inueneriS humiditate. Necy eni aqua sua natura apta est,ut solidis corporibus resistat. Est ergo roni cosentaneum,illis copressis,cum aqua suapte natura solidis corporibus resistere nequeatines ullus itercedat locus,nec apertus, nec obscurus,in quo aqua separare oporteat,ipam

elidi. e cedere: dc multo magis aerem,q est & motu facilis 6c minie resistes,& q cuilibet corpori cedere sua natura aptus sit.Et alaea non omnino necesse est,q lagunc,p aliqd tangi qd intercedit. Sient necesse est q tangunt,per aliquid se inuicem tagere:in ifinitum necesse est hoc cotingere. Si eniare,dc aqua tagibilia:ipsa uti sentimus,q sunt stigida uel calida quado aqua uel aerem tagimus. Utrum autem est aliquid iter nos ec aerem,uel aqua uel no Si ergo no est, de illo rursus eadem dicenda sunt: siue aliqd est inter im de nos siue no,idq, uss ad itaim.Non est ergo necesse,q tanguntur,per aliqd mediu se inuicem tagere.Oino aut quae Pprie se lagunt necesse est ut no habeari aliquid,qd itercedit: qu doadem ne se inuicem qdem tangere dicans: qm ea se tangere dicun ut ipse in quinto Physicae definiit quom sunt simul extrema. Simul aut non sunt, inter q est aliquid intermediu quod phibet. Quod aut non necesse est,q in aere tangunsi alio habere aeris itermodium hinc quos didiceris.Mollia mi corpora,ut caro, uel O eiusmodi, si as ea digito uiolentius xtruserit: cedunnita ut a sprio situ recedat de qd dico mollia otingit ut q madcfactas manus habeat lapidem trudat uel O eiusmodi.Si ergo no citra mediu manus t gens sic trudit,sed per cor pus itermediu dico aut humidu: cotinget sic per im trudi,ut per baculu ianua. Quomodo ergo non est absurdu dicere solidum corpus a fluido dc cedente cuilibet utrudi Dicet aute fortasse qDpiam. Sic per media humiditatem,q est in manu trudit,ut si O manui pellicula,uel uestem obtendens sic truserit.Et quid dico ipsa caro est mollis:sed in F non ipsa p stipam trudit, sed cum ossibus quae per ipam intermedia trudunt pol etia durissima Ptrudere. Ad haec ergo dico,st caro cusit sibi ipsi cohaeres nec dispergi possit no ditauit: nes in Pirusione,decidit: etia si re uera inde ο

215쪽

uirin, in ptrusone cederetQuare se si s multaui usus suetit disrumpas quo . At Q similc stta ipsa ωpergi no possit,& sit circu circa extensa.& ueluti coharens,dc cogenita rade,qus caro in sinet. A qm aut 6c aer dispergi possunt εἰ sunt friabilia,& cuilibet ui cedunt, Bc locu dat trudinibbus Hinc auHidiceris.Clam est utigio uacua amphora aere plena est. Quado ergo eam aq iple uero, is aer recu lit,ut ne eius Adem aliad uel rmnimu relinquas. Certe si qd relictu sit,st aqus nocesserat,bullas facit isq, ruptis,se .ppris uniuersitatiseu ut ita dici,totitati adiugit.Si ergo aq, qupest adeo mollis,N nui a &ei spemodu similis subesse no pGr,nes eius copresione sustinere:quato magis solidis quibus .de duris inter se occurretibus corporibus itermedius relina no poteri qui ne culios Oem uim inmet,sed qui Oibus cedit Quare fieri non pollut inter ea,q se tagunt, aliquid aeris uel aqus relinquet&nisi itercedant loca alu aperta .uel ob cura,scem qus no quadraxinter se A se attingunt.NeF en IIc sunt corpora figuratae supficies, ut totae exacte totis quadrent. Humiditas itas in iis locis,qbus ti sectus est, residet Quae, postqua disiuncta lunt a se inuice, q se prius tangebat, rursus diffusa implis supficie: de maxime si sint mollia, q se attingunt,dc trudant, Dei ambo,uel alterii. Copressa mi cario.nmaxime coprimi por,in cocauitates cofluit humiditas. Postqua ergo seiuncta suerint,q se tangeu ni:in sprium situ caro reuertituta& sic,cu in una planicie suerit humiditas ad reliquas quOP pares circunfunditur.

Utrum ergo omni militer aliter,Feadmota nunc videtur: Gustus en o tactus tangat .alu aut procul. Hoc sivid nobita est. Sedo duri , o molle per alia sensimus:scuto sonatiuum visbil ο odorabile. Sed haec ' is eminus: illa vero cominus. Quare latent. Quudoquidp omnia per mediu Jensim 1: Sed in bis i mrasui queadmodu prius quos diximus, et1άδε per pellicula omnia tangibilia sentiamus, qης nesi ur sta hibeat, similiter furia haberet,uto nunc, in assa, o aere'. Putaremus enim ea longere, o e intermedium Postqui ostendit,st neq; in m nec in aere se inuice atting in in eis se tangere vidcns: eo in intercedat uel aer uel N:hoc ueluti copendio utcs,trist ad P silc Id aut erat ostedere.ς, in tactu quos seruas eadem .ppo o,q in aliis sensibus. Dico aut, per id q-qd intercedit,in tactu fiat apphensio. Hac eni rone nidebanc ostendere came non esse sensoriu, eande seruaret yporcionem quae erat in aliis sensibus. Non est ergo inalidiuersa sensorioru appi sensio ut nuc uidec. Videtur rei gustus,& tactus, ipsis sensoriis sensilia lagentibus, sic ea apphenderis relin aut no sic:sed cuprocul sum a se inuice dc sensilia εἰ sensoria sic p id qd intercedit ea apphensivi Hoc ergo inquit no est veru sed de in tactu est aliud,qd intercedit,sicut Zc aliis. Sed in auditu,& Gu 6c cliactu mestum est,quod intercedit.& ideo manifestu est de non latet. In gustu aute,dc tactu paruu, nam latet. Si enim ita habentes in aere se tangunt,sicut 6c,qin aqua:illa aure sic se lagunt,ut sint extrema humida:ergo εἰ quae sunt in aere,no citra mediu se inuice attingui. Sed qm in exiguus,quim med:o intercipi aer: merito latet,dc nec esse uides. Nec est mirandu,si latenquado si nobis tagentibus a set circucirca extensa pellicula citra mediu ineret,illa xpter paruitate latente nec apericle, per se ipsam intermedia arcet ea q tangunc Sic ergo dc nunc nos latet opter paruitate aer phabens,nec sinens ut citra mediu tangat tangibilia. Sed de si latet sensum:ratio tame covincit ex eoAd in iis avcidit quae in aqua se tangunt,ec madefactam carnem habent.

S d diffrt tangibile P visibilibus, o sonatiuis, st illa qui sentimus,eo g, id, quod intercedi nobis ali d faciat: togibilia aut, non ab eo,qs intercedit, sed is eo, tintercedit, sicut qui est per c peum percussus. Non eni cineus percussus percutit:sed virus percussum esse euenit.

Postqua dixit comune esse in omnibus sensibus ut per alio, qd intercedat satapphensio: nune dicit in quona differa gustus, Sc tactus a reliquis. Alii.n.sensus inquit ino ab ipsis primo sensilibus patiuntur sed eo quod intercedit, primo a sensilibus affecto sensoriu ab eo qd intercedit pati , Naec colores motores esse dicti sunt eius, qd est pspicuu scem actum,&sonus planatiui motor: similiter aute 8c odores eius,qd sonos trisuehit.In tactri aure εἰ gustu non eo qd intercedit primo pa ciente a sensilibus,sic ad nos per id quod intercedit.transmittis affectio eo in nos agente: sed simul cum eo, quod intercedit, afficimur a sensili.Tangibilia enim simul S, quod intercedit,& sensoriuafficiunt. Aperto aut ad PMdu hoc exemplo uti Qui na lacea,vel lapide,uel aliquo alio, per cIν/peu percussus est,smul cu clypeo ipse quos a licea uel Iapide uulneratus est sed no ipse a clypeorcypeus aut a Iacea: sed in ea ipse quos. Hoc. n. illud,Simul declarat.Sicut.n.humidu,succis susce/

216쪽

DE ANIMA

ptis fit ipsum sensile: γ sucta in s ipso suscipiatmo itas per ipm succu sentimus: sedcu ipso ab hu/mido patimur:Sic & tagibiliu qui per ea q intercedui sunt sensus,fiut ipsis patietibus sit ac senistiam. No sic aut sc uisus colores apphcditiis coloret aer,sed per eu intermediu. Sed dissere lagitii Ie a uisibilibus d natiuis. iam ostedebat sentctia,q carne uult esse sensori uiresellis aut, se in tactuno seruec silitudo ad alios sensus,oe in tactu quocriqd intercedit,scut 6c in aliis,& no citra mediu me ad tagibilia accedi:In idipira qd dixerat rursus incidit,si no amplius seruis tactus yptietas, ec significatio.No.n se mutuo lagunt, Τ per alio,qd intercedit arcens. Ea ita rone dc tactus ap/pellatus est,q, alii Oem no citra mediu a sensilibus afficiunc sed a sensilibus quide id qd itercedit: ab eo aut sensus.Tactus aut ab ipsis tagibilibus citra mediu assicis. Hoc aute qd cotra opponic ue luti di Iuens haec subiunxit, stet si est qd intercedit in tactu quo* ut in aliis non inrpterea pe/Teuntes sunt tactivae facultatis Ppria. Afficis n.sensus no ab eo,qd itercedit ut alii:sed ab ipsis sen/silibus cu eo qd intercedit.Quare 6c silitudo,q est ad alia sensilia,seruas in tactu quor ut sit in eo quo qd intercedit:&,quod tactus est xprium.'o perit. Im. n. qd intercedit, ituqlitate reddi/tur,& fit materia calidi uel frigidi uel sicci uti humidi:& cu ipso sensoriu qd no fiebat in aliis:sensilium. n. peratioci lotum suscipiebat sensus.Sciendu aut,ς, nem tactiuu sensoriu ab omni sensu qlitate suscipit. Nely.n.quado graue de leue apphendit letum de stiabile asperum 6c Iene talis fit came sed solum cognitiue eius spes suscipit.Qm aut elut saepe dictum est, e corpus ex coteperatura hu midi,& sicci, calidi εἰ modi costatappterea de quado ab eis amicis ut sensus quide ea apphcdit. Et est adem hinc colligere ς, face solae sunt duae oppones ex abus costat oe corpus naturale, de ista q/litatem tribuunt iis,q ab illis assici unc sensoriis dc in eis subali insunt.Grauitas aute 5c leuitas etsi omne corpus sequanc:omne. n.corpus quod generati potiest uel graue uel leue: m qn in tactum' Mut,no mutat carne in sua Iprietatem, sicut caliditas& humiditas de frigiditas, di siccitas.

Omnino aulF videtur carobo lingua,Vt aer, o aqua ad visum,o auditu, odoratu habent, sic habere ad sensoria,ut eorum vnύPods.Cum ipsum aut tangitvrsensemurnes hic, nes illi Uen

sus. Ut si quis corpus bo verbi gratia,albsi, super oculi ex remsi posuerit, certe vel mani)σί est,s, id,)s est intus,est tangibilissenserissi sic rei cotingat sicut ετ in ali s. imposta enisur senseri u nosentis:imposita autF super campsensit. Quare,sinter tactiva intercedit,caro est.

Ita dubitauit nunqd in tactu,& gustu est alio,qd inter carnem, Se tagibilia itercedit sicut MIn aliis sensibus,ut ex eo in tactu quo ,eade I portione seruata,s t caro senktiumhic rursus contra argumentat , no est sensorium ne* lingua,n ca .Hoc aut e cofirmat,ut ia dixi, ex couenientia dc oporti&,q est ad alia sensilia.Sic aute lamat syllogismu in scda figu ra. Sup sensoria i si

ta sensilia no faciunt sensum.Super lingua aut e dc carnem i posita faciunt sensum.Non est ergo curo,& lingua sensoriu. Atqui albo corpore 2per oculam iposito,oino necesse est esse alim,qd itercedit sicut erat θc in tactu. Sed in no apphendit, eo P certa quatitate praedito opus est eo,qd itercedit. Si ergo oportet eadem oportione in ossius sensibus seruare: In aliis aut sup sensoria positis senslibus n5 fit eon1 apphensio: fit aute positis sup came tagibilibus: Vides no esse sensoriu tactus degustus:sicut in aliis oculus auris dc naris. Estn.auditiuar sdem facultatis sensoriu mcbrana: Od ratiuae mamillae forma prae se serens cerebri pressus,qui graece .Necesse est ergo intra carnem esse gustatiuu,dcta livum sensoriu.Spiritus.n.coeotum olum sensoria. Est.naeois in eo semius Hucusq; ergo Aristotelis argumetatio in utras parte pressit. Ut aut ia dixi tota eius sentencia ex mictis excerpta, dicet quispia, Φ,6c id qd intercedit,& sensorium uult recamem,ppter ictis rones. No necesse est aute olao eadem sportione in olbus sensibus seruare. Na si caro est id quod intercedit, porteret proportionem seruari in omnibus sensibus:de sicut in aliis id quod interce dit per quod sensus est,non sentiusic oporteret nec carnem quidem sentire,si per eam intermedia fit tactus.Non est ergo necesse eandem proportionem in omnibus seruare.

Tangibilia ergo sunt disserentiae corporis,quatenus corpus:Dico cute disserentias, ρυς elenisseta definiunt,calidum, frigidLhumidum, siccum: De suibus prius diximus,ubi de elementis egimus. Sensorium autem eorum tactivum, in quo, qui tactus dicitur, primo inest: pars quae potentia D lis est,qualia sunt tangibilia actu.

Postq dubitauit de tactu omnem relamit εἰ qtiiqnam sint tangibilia:& eoru spes enumerat, scut in aliis fecit Dicit ergo,q, tagibilia sunt disserentiae corporis qtenus eo uiadisseret .scori tutiuae. Qilaesiuit aut e dc in libro de generatio e dc corrupti cita.n. librum uocat et tractat de cle/

217쪽

SECUN DUS I

quicq eiusmodi: eo ς, maxime cola principia qrimus.Ho aute no ad Dia pertingunt. Sut. n.no colorata corpora ut aer,& ipse succus S sc alia plura. Scdm medicos aut & aq. maxime aut cola cor/ιorum principia,tamuae silitates:eo P oe corpus est Irinus quos ragibile.Sed tagibilium pluri/us enumeratis opponibus, s reduxit sub opponem calidi,&stigiduhumidi,&scci:& ostendit ea re maxime cola corporu principia sim q forma ellata quos accipiunt. Metito aute addidit & il/lud Quatenus corpus. No.n qtenus sunt corpora,colorata colorata sunt.Si. n.ita esset, corpussatim quos oporteret has his qlitates Nunc aute no ita est. lidi aute,& frigidi,et sicci,& humidi oppositio in ola corpora pervadit. .n .corpus statim est uel siccum uel humidu uel calidum uel frigidu. Recte ita dictu est has solas qlitatu oppones reostitutivas corporudisseretias. Quiduis,nunm di graue & leue in Oibus corporibus Osideras in corporibus aute nunc dico,q sunt.s. generabilia. Sed dimis, maxime adem graue & leue sunt tagibiles qlitates S ad mictas reducunὸ tuti ut in libro de generatioe ostendit:Deinde oe corpus,qd est in Ipria uniuersitate laui ut ita dicam, titate,nes est graue ne* leue.Graue aute uel leue tunc si quado a Opria uniuersitate re cessit.Qm ergo nihil est semp in eo qd est pler natura:quado ignis prer natura isetius fuerit, festi nat ad eum occupita locu qui est fim natura:& ppea sursum mouec. Qd aute sursum moues,le ue dicimus.Silh de gleba,si pter natura supeuus fuerit festinans ad Optiu lacum,deorsum mouecQd aut deorsum moues graue dicimus. Si aute corpora qsunt in loco,qui est sim natura nem sursum,nel deorsum mouenstneq; grauia suerent neq; leuia. Et alioqui caliditas de frigiditas, sicci tui& humiditas sunt activae,& passiuae differentiae. Levitas autem,& grauitas non ita.Illis autem inus est ad elementorum generationem,& constitutionem.

Sentire enim est aliquidpati. Quare, qsfacit quale φm actu,tale illud fati pol tia existes.

Postu dixit tactim potetia esse qd tagibile,hocim cofirmat. Quatenus.ninni sentire est alladpata ut dictu est:a nobis aut positu erat,si id,qdpatis partim Oeidem est,st id qd agit:partim aurem no est idem:potentia quidem idem:actu aute no idem: tiens n.no ide:passum aut idem: Si autem patiens a sensili fit ei simile: potentia ergo erat,priusqua pateretur quod sensile.

Quare quod est similiter callisi, vel Irigidλυ duriho molle,non sentimus sed excessus.Vt

pote psitsensus surda veluti medietas eius επς insensitio est,cotrarietati fronterea iudicatsensilia edi si em est quod iudicat:ft enim ad Virsis eoru altero extremoruo oportet scat, quod est sensurum album, o nigrum, noutrum esse octu sed utrunque polentia r se o is aliis, Nistactu, nec frigidum, nec calidum.

Quado em .n.sensoriu corpus: aut corpus tagibiloactivum aut a tagibili paties fit ei actu sith:nihil aut patic a simili:ney.nsiu sentit sili teperatu ligibile: Quare si silia no apphendit excessuum & desectuu fuerit appheso: utpote ς, sit sensus medietas a eiu s,q in sensuuis est Itrarie/tatis S ppea iudicat sensilia. Sensum nuc sensoriu dicit. Medietate aut se nium siue tactu:de eo eninunc agiti uel etia de omni.Oes.n.sunt in medio contrarietatis,cuius est unuse i iudex. Sic.n. est in medio utrius p cotrarioru ronem suscipere. No.n .simp ,qd est in n eutra cotrarietatum, in medio esse Oprie oportebat. Q des .n.coloris expers,quo dicas esse nigri vi albi medita Nisi ut dixi quatenus pol utriusq; intrarioru ronem suscipere. Ser aut &,qdesis Ini expers,&,quod succo α ore caret. NG. n.sicut in tactu necesse est sensoriu ita esse teperatu rei sit mediu inter cotrarietatestagibiliu:sie S in aliis sensoriis,q, in med tale c5trarietatisqlitat 1 halmi sunt eoru sensitiva Non enim corporibus naturalibus fim illas qlitates est re,sed - tagibiles. Itasi reuera qdem tactus est medietas. Habet. nintercedetem aliqua extremorum qiitate.Quae uero no in mixtione extremo vi sed in absentia eotii quonamo media suetinimisi sim micta rone,D possint extremota Gnε ὶν scipere Hl.n ad utru* eoni alteru extremoru.Quo medium excessus iudicet ostedit.Qd est. n.in medietate aliquom,ad utrus extremoruxst quodamo altem. Adid.H q, eius xpria qlitate supe/rat,stigidu:ad id aure,oe superat frigiditatem,calidu.Sic aut erit potan sse Qtrariis & no actu Et patitur ab ipsis no ut a similibus sed a dissimilibus. A calidiore enim,ut stigidum. A frigidiore ut Lalidum.Hoc autem proprie suetit de tactu dictum. 'Praeterea aut efiicut eius,quod est visebit π qs res ibit erat quodamodo visus:Similiter abl

218쪽

Fossint corrumpere.De uno quos: ergo sensu typice dictum est.

Qi admodum dixi & in aliis sensibus .m iudicit no solum spria sensilia sed &priuationes: sic S rubi dicit iudicare no solii tragibilia,sed te no tagibilia.Sed in illis sidem erat Pprie priuatio, ut

in uisu tenebrae:& in auditu silentiu & in odoratu &gustu qd odorem,& qd succu non habentntagibilibus aute no est oino corpus no tangibile:qm ut dictu est,ta liuae qlitatcssunt costitutivae corporia.Sed notagibilia dicit esse,ucl.qpossunt per excessum cori upere uel qsunt sensim tangi bilia Eiusmodi aut suerint q non multu distit a sensoriis sm tactivas qlitates:sed sere sunt silia:&ea sunt rone sensim tagibilia,eo st simile a sili pati non possit Tale aut est aer:& ideo eius excessus sentimus: Dico aut quado frigefactus fuerit,uel quado calefactus. Eacedit. n. deinceps spitudine qest ad sensoria: Et deinceps ut cotrarni a otrario patis Quado aut est in comoderati ,sere ne sen timus qdem ea q est in ipsoAlitatem .pot aut hic id est,no tangibile,auditi,uel quod natura non est aptum ut subiiciatur tactui uelut color,& sonus: uel qdest exiic: uel quod noctuv.

In uniuersum aut de omnisensu hoc accipere oportet: st sensus quide est, quod estsusceptiuuso marumsubitrum sine materia. Ut cera quide annalisne1erro, I auro segnu suseipit. Accipit aure aureum,vel aere5 signum, sed non quatenus ςs, vel auro, Similiter π Jensus Vmu cuiuis patitur ab eo,quod habet colorem, vel succum,vel sonum: Sed non quatenus unumquods illorum dicitur

sed quatenus taleo secundum rationem. postqua seorsum dixit de unoquos sensu & .ppriis uniuscuiusq; sensilibuiauult nuc de omniγhus c5muniter dicereris de iis definire de quibus obscure dixit,cum de unoquos ageret. Vt munoquom dixit sensum qui est potentia quod stias Ie,abro in actum ductita esse id quod illud. Quomodo ergo sensus a sensilibus patitur,& eis assimilatur nunc dicit. Sic enim inquit, fit id qdseres le non albus sectus uel dulcis:sed sensilis se a sine materia suscipiens, id est, puras eorum rationes cognatiue impTas& insculpatas hias Nihil mi,ut semel dica ab aliquo patiens agentis materiam suscipit sed serma q in ipso est.sicut & cera id,quod in auro est,signaculii, non aurum. Noenimiqrenus est argenteu uel aureum sigilla ei assimilas: sed qtenus talem forma habet. Si.n.qu, tenus aureum uel argenteu sigillum cera ei assimilares: generatio esset & corruptio: Generatio indem auri uel argenti: cas aut corruptio Sic ergo suscipit quos sensus eam A in melle est,dulcedisse a non qtenus est mel, sed qtenus habet Diem serma dulcedinis. Disserunt autem A sentiun ab iis.quae simpliciter patiunturinon autem sentiunt:quod ea quidem,q senti ut sic id suscipiunt, quod cognoscant,& iudicent eam que in ipsis fit se am, cum altera patiantur quide,sed non cognoscat: Cuiusmodi sunt specula G effigies,q differunt a sensibus.ς, no possint iudicare affectum, qui i ipsis fuerit. Differat aut haec ipsa & reliqua a sensibus cna patiunt naturalia corpora:patiuncenim a caliditate,& frigiditate albedine,&similibus Φ haec adem ab agentibus,scdm utrum simul agentibus sic patiuntur. Ignis enim non secundum formam tantum agit in aerem, & ipsum culefacit,sed secundum utruq simul. nquam corpus enim agit in ipsum. Est autem apertum si/gnum in bono di malo odore. Cum subiecto enim agit in aerem di uestes bonus odor, immis xta qdam in eis suba,qus existit ex bene olente corpore. Similr S uestes q coloratur,patiunc Ars etiam succi agunt in corpora. Aliter.n.ab aquis dulcibus assiciutur eorum q lauantur, corpora: αaliter a salsis substantia qdam una cum succo imixta. Ac domoru quide aedificatores,lapides quos firmos.& ualidos esse uolunt,dulcibus aquis diu pmadefactos sic ad aedificatione assumunt.Cennitur aute maris salsum rupes,& petras exedens. inanimata ergo N oc ut semel dicam, corpus qtenus est corpus a sensilibus qlitatibus pati :& agente sm utrusi simul patiente. Sensus aut neqi ab utrore simul pati sed a sola formaesicut& cera a sigillomec ipse sim utru* simul agente,& pati te scdm utrum simul patis. Neip enim colorat senlariu uel fit bene olens, nisi sim sola forma: Dico autem ipam tensitiva facultate. Nam & corpus a caliditate patic:patitur aut & tactivus sensus,sed non eodem m5.Sed sensus quide a sola calidi larma cognitiue patis sensoriu uero caro ut materiasm utruo simul ipsa labiectu caliditati essecta.& a calefaciente toto ut tot Tecta. Et n6 est certe miradum, si a sensilibus quide aliter patis sensus:ali uero sensor .& oino corpus.aliud est eni ei esse colores uel succos uel sonos,ues frigida uel calida:& aliud sensilia. Quare color quidem est,ia succin soni S reliqua etia si no sit sensus sensilia aute non sunt, nisi sit sensus,qui ea apphendit sensas ergo agunt,ut sensilia.in corpora aut no itide,ut sensilia: sed ut colores ut sucei. Et fi una qui forma habet & substantia,& totum in totu agit,& patiens totum a toto patitur.

Sensorium cute prunum,in quo talis facultas,est quide certe idem: esse a te altera. Magnitu

219쪽

enim quaedam fuerit id quod senti non ausim eo st sisensi sitam. Nes sensus est magnitudo, sed

ratio quaedam,o Jacultas illius. Postqua dixit de sensu dicit Se de sensorio.Pimum aute dixit sensoriu,in quo sensitiva sacultas,

qui est irrationali aiae subiectam .spiritu. In eo eni primo sensus habet suum ee.Nam sensoria qui. dem Ic oculi,& aures,& nares:sed non prima Non est.n. in iis sensitiva facultas: sed per ea affectus ad illum transmittis. Est ergo idem:esse aute alterum. Sensus inquit id est sensitiva facultas.&sensorium,in quo primo facultas collocas, sunt eadem numero. Non est.n. ipse P se sensus sine subio, hoc est spiritu.qui est primu sensoriu. Unum ergo haec subiecto. ut unum holem dicimus,& una nauem imateria cum .ppria forma, tossi copositum unu dicctes. Atqui suta certe duo sunt. Aliud enim sensus:& aliud, quod est ei subiectum. Ille enim est incorporeus, εἰ expers magnitudinis. Quod est autem ei subiectum corpus dc magnitudo. Et sensitiuum diciturinoni quatenus habet magnitudinem,sed,quatenus habet sensum.

Ex his aut apertu est. ο qua Ob camsensiliu excessussessoria corrupunt. Si eni sensorio fuerit validior motus, soluit ro. Id aut erat sensus, cuto cocensus Itonas,valdepulsatis Idibus.

Cum cndisset sensoria quatenus sensoria,in aliq esse rone de comoderatione, qtenus quide hahent sensitiva facultatem,q est eorum ro 6c forma,per quae ipm habet sensorium suu esse:ex iis claram esse dicit tam cur sensilium excessus cor spat sensoria.Si enim qtenus sunt sensoria in quada

moderatione sunt 8c mediocritate,ut ia dixit:Taliter.n.contereratum sensorium fit aptu ad sensus susceptionem .P raeterea sensoriis a sensilibus motis,sic fit sensiliu sensus:merito ergo de imodoratus sensorioru a sensilibus motus comoderatione corrumpit. Corrupta autem comoderatione, sunt inepta nec satis accomodata ad otinenda sensitiva facultatem. Duos.n.affectus patitur senso/rium: unum quide ut simplr corpus: aliud uero, ut sensoriu. Ut corpus ergo a corpore patie: ut sensorium aut a sensilium operatione.Sicut oculus ut sensoria quide, tis,cogregatus,vel disgre/gatus a colorum opatione:Ut corpus aut e patis ab igne uerbi gya, calefaciente. Et auris simili ut sensorium Uem, sonis patita ut corpus aute a uehementi actis motu. Non est enim idem sonus, Bd aeris motus.Non tame sine acris motu sonus.In magnis ergo sonis magno facto sono copressione,& costipatione laedit motus auditiuu sensoriu ut corpus Quomo autem a uiolentiore ictu soluitur sensorioru ro a sensilibus,ondit collatione eom,q ad harmonia composita de cocinnata sunt.

Nam in his qui est in fidibus cocentus,quae est mediocritas & forma qdam talis chordam apposi/tionis ex qlitate quada Nita intentione 5c remissione soluis,& corripitur,ctia si chordae no cornipuntur Simila etsi chords uehementius pullanc. Excessus.n.ea corripunt,q in comoderatione Amediocritate esse hfit. Ronem autem n5 Harmonia copositorum dico: Sic enim alam diceret Hatimonia. Hoc aut in primo libro sustulit sed forma dicites accedit tali copositioni, de comoderatiot: qua solumforma quoq; necessatio coriapitur. Differt aute fidium Harmonia, εἰ sensiciua facultas in sensoriorum comoderatione: quod harmonia quidem sit ipsa commoderatio quae ab excessu, re intentione chordarum soluitur: Sensus autem,ea,quae in tali est comoderatione, facultas: illius

enim est aliquid εἰ illa: est enim huius forma. Et quamnam ob causam plantae no senti ut,cum alisua animale parte habeant,o a' tangibilibus aliquid patiantur: irreffrigerantur,o calefati Causa mi est,a, medietate non babeat. nes ei modi principisi,quod possit susEpere formas sensilium: sed patiuntur cum materi

Postqua dixit et, ex iis,q dicta sunt de sensu de sensoriis, fit manifesta ca cur excessus corrumpat sensoria in sint in mediocritatemediocritates aut ab excessibus co punc ex his ipsis dicit re apertum 6c quanam ob tam plantae no sentiunCcum aliqua partem aialem habeanCaluns itaq; de algentur 6c sibi similia generandi a tangibilibus aliad patiatunna de refrigeratur,& calefiunt. Huius autem ca in q, no habeat ipsa partem,q est in mediocritate tangibilita, de pterea facultatem dc principium in ea susceptiuu formarum,q sunt in sensilibus,sine materia. Negi enim quocuns alatum erat sentiens sed quod tale habebat lacultate.Medietatem aut dicit sensoria uel g, sensilium medietate apphendui,& ab excessu de desectu lmutur: uel medietate se sint in medio sensilia,& sensuv. Sed patiunc es materiaud est,etiasi a sensilibus patiunc non sic patiunc ut sensitiva sm forma pa/tietia.& no sm materia sed patiunc cum materia hoc est,materiair,6c corporalr. Quae est enim eis

subiecta materia a sensilibus patiens, in seipsam recipit sensilium assivius,ipsossi effecta materia et tanqua intem,ipsa in seipsam suscipiens, erat ueluti malata. Illud enim,cum materia,significata ipsa,

220쪽

DE ANIMA Ii 3

ipsa ut materia patiun patitur aute ut materia, quod formi affectus accipitique patitur. Non ulli ergo sic accepetat illud, pati cum materia,P eo quod est,sim propria materia pati,q conuertitur,&mutatur. Quid aute pati cum materia sensilis,dicit, D sensus ademi ut iam ante diximus,patiune solum a formis sensilibus: uisus qdem a colore: no autem a cerussa uel lana ius quodcus fuerit colori subiectum: similr & in aliis Inalata autem a sensilibus patientia, non ab ipsis solu sormis patiatur sed ab utros simul.Quod n hoc admixtu sit, uerbi gratia aq sic fit dulce. Similr uapor, si uesti insideat eam bene olente reddit. Similiter Ac colores agunt in corpora, ut ea q tingunc. Cum pro pria enim materia uestibus imiscet u r. Sic dc sonus,qui lignum rupit, subiecti aeris xtrusione hoc facit. Uidetur aute in calido,&' frigido solum hoc no euenire. Sola. n. caliditas apposito igne alterat subiecta ut aerem.& in frigiditate simit r. Apposita enim glacies frigefacit, no imixta eius substatia frigefacto sed qlitate illi alterans. Is aut ppea s, hae solς qlitates generationis,& corruptronis esse inuam tam lint. Generatio aut Sc corruptio subiectae subae mutatione ex sua natura fit.

Dubitauerit aute quistis, an ab odore patiatur ab L suod odorari non potest: vel P colore,

suod non potest videre. Similiter autem o in altis. Postqui dixit, g, in animata,licet sensum non habentia,a tangibilibus patiuntur qualitatibus: patiuntur autem corporaliter,& materialiterimerito postea quaerit, an fieri possit, ut de ab aliis qua litatibus quid patiatur eorum,quae sensu carent.

Si acite odorabile,odori se quid facis odoratur, quatenus odor secit. Quare eo ru, ρυς odisri non psisunt, fieri non potest ut qu:dqua ab odore p*tiatur. Eadem autem ratio in alus:nes eorum,quae possunt, nisi quatenus unumquods sensitruum.

Hinc dubitationem soluit:& ostendit st nihil eorum, quae sensum habe nt, patitur a sensilibus Si enim odorabile inqui imo est aliud qua odor:& gustabile nihil est aliud q succus: Si quid enim. gustu facit sulcus est:& si O oliachim odori simili S in aliis: Odor aute nulli est alii, et odorat uir ad eum enim dc est 6c dicitur: similr aute S gustabile ad gustu:& uisibile ad uisum:&in re ins si/militer: a sensilibus qualitatibus ut sciasilibus nihil pati possit eorum, q sensum non habent. Neseorum q posunt, nisi qtenus unumqdi sensi riuum,& ipsa, inquit,q a sensilibus pati possimi noscem aliquid aliud ab eis patiunc qua.qtenus sunt sensit a. Ut oculus alio quoui modo in passi uus: sed a uisibili non aliter patiatis quatenus est ut suus. Quare si affectus,q sit a sensilibus qlita/tibus non scdm aliud fit ab ipsis A qtenus sensitiva sunt ea q patiunc: Qd no est itaq; sensitiuuino patietur ab ipsis. Potest aut & sc hoc dictu intelligi st ne ea sidem qa sensilibus aliquid patiuntur; ab eis scdm aliquid aliud patiuntur,a secudum illud,secudum qd est sensitiuu . Ut oculus a sensiliquide pati pol .sed no ab alio sensili a secunda id, a quo pati sua natura aptus est. Non eni pati possit oculus ab audibili,sed tam a uisibiliares auris ab odorabili sed ab audibili tantu. Multo magis, quae ne a sensilibus quide pati sua natura apta sunt,ab ipsis quicqua pati non possunt.

Simul aute sic quos manifestu est. Nes enim lux, O tenebrae,nes sonas, nes odor quidqua saciunt corporibunsed e in quibussum ut aer, qui est cum tonitru, lignsidiar dit.

Non solum linquit hoc est ex cosequenti apertu,' nihil eoru q sensum non habet, patitur a sensilibus quatenus sensilia: sensus eni ad sensile: dc sensile ad sensum: sed de ex ipsa opatioe hoc aper/tum est. Ne I enim inquiti lux εἰ tenebrae.id est uisibile, per qd uisibilia videmus qtenus sunt uisibilia quicqua agit in corpus,qd no habet uisum. Ne* mi appliendit im,ut uisibile d, qd uisum non habet. Sed negi audibile quicqua agit quatenus talia sunt, in ea q nel auditiua sunt in ecp oIsaetiua Deinde qm uidens quaeda corpora eoru quae no sunt sensitiva, pati asonis: a tonitru cni qusdam diuidunc corpora, ut ligna, & Iapides se eiusmodi: patiunc aut Se ab illuminato aere ab ipso calefacta: ab odoribus quoq; bene olens fit aer:ad hoc dicit, no a tonitru qtenus est audibile,patiuntur qus ab eo rupuntur corpora: sed ab aere sonate uioleter moto Pcussa diuidun f,q tenus percutiuntur,no a sono,qtenus sonus est,fc audibilis. Hoc mi lignificat du dicit, Sed ea in qbus sunt, id est a subiectis sono: eius aut subiectu est reciabeo patiunc,q a tonitru diuidunc. Similla habet tam aliis. Calefiunt mi inaiata ab illuminato aere,no qtenus est illuminatus ni v a lumine: sed ab tyso aere,qtenus est calidus ab ipso disgregatae Patiuntur aute ab odoribus se aeta. 5c reliqua,non qtenus odorabilia odoresned scdm id, quod est ipsis subiectu una cum ipsoru uaporu substantia commixta in quibus sunt odores,ut in mulso.

SEARCH

MENU NAVIGATION