Ioannis Alexandrei Philoponi In tres libros De anima Aristotelis breues annotationes, ex dissertationibus Ammonij Hermæi, cum quibusdam proprijs meditationibus nuper e Graeco in linguam Latinam traductæMatthaeo à Boue Veronensi

발행: 1544년

분량: 300페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

togitationis adiecit quod est circa negationem , . iam dia Lua iam ora, H

Pellauit:& eam esse salsa uel Ppter praeditatum,uel Ppter tempus dum Quod autem unumsacit,hoc rntellectus,unumquias. Hoc est ud Be superius dictum estin hyperbato aute orone sic lege:Quod aute lacit unuqis horum unu intcilectus. Diximus .n. intellectus eua diuisibilia idiuisibiu intelligit.Et uide, DP .ddest intelligere uales admirabiliter.Sicut.n. id,quod est,oibus re impertit: dc pul chrum pulchri ut pulchra sinusc dc intellectus sm sua ipsius simplicitate,& unitateA sunt coposita,ncit simplicia.Dilenam simplicia,ea itelligit intellictus,& non ut composita.

ntelligere indiuisibile, sando intelligit longitudinem. indivisibile enim actura in tempore indivisitati Ad scdm indivisibilis uenit significitu qd est magnitudo siue c&-.Vel potetis quivi est divisibile:actu aut idiuisibile,ut magnitudo: uet,actu ade diuisibile poteria aute idivisibile,ut M.tn m lectis eroo incit & od est potetia diuisibile,ut actu Idiuisibile,nouat:&,qd est actu diuisibile ut sis indivisibile instas de ud nuc est,male dicta. Instas.n.dc illud,nunc,no est ips,sed principia tria.

Dem:& t est Nuc aut de mometo Uis,qd nucestia nobis inmo habes No quia aut duobus mo is est idiuisibile dixit se soli1 est idiuisibile duobus modissed Φ- ip am magnituduus sectione in duo latii diuidis.Magnitudo.n. uel poteria est indivisibilia,uel ru. gitudo aut actu case est continua potentia aut diuisa. Logitudine aut nunc audi, P eo qd est,cotinuu. Dicit ergo,nihil es quod shibeat intellectum logitudine non quatenus est ciuila,intelligere d quatenus continua. Est enim arui continua. Hoc autem ut contimatorium accepit eius, quod lupea dictum est: quod composita intellectus,ut simplici'apprehendit.

Similiter enim tuas diuisibilem indiu ita ut longi suti. Om dixit et, in Idiuisibili me itelligit me quis dicat,stips est indivisibile,dicito esse εἰ diuisibi

Ie & idiuisibile male ditans. l .n.Num,accipit pro Ne idiuisibili, ciciis, eius, qd est quatum, Principia no sunt quatitate Naia.Principiu ergo temporis no est tempus.

Dici ergo pol, id inviros dimidio cogitet.non pol au nissumi dirui se ster a petesia.

Hoc rursus est cofirmatoria eius quod superius dictu est,st,qtenus lepus est diuisibile, id m, te comphedimus,& no,qtenus est idiuisibile.Dece pedu lignia in dimidio fortasse temporis dunt diu ligni meae cocipimus,qd est qnque pedes:& in alio rursus dimidio temporis,alios qnque podes Ouod quidem non sic uidetur. Magnitudo enimiingi non est actu diuisibilis ut dicas quod dimidiam in dimidio temporis intellexiuis est potentia tantum diuisibilis. Intellectus a utem ipsam ut ama indivisibilem,nouit.

Seorsum autem inruis dimidiora refelligem,tempus eliasmal diuidit:lunc cute vel si magnis tudines. Si autem,ut ex utri , ta in tempore, quod est in utrast.

Illud aute,Intelliges pro eo qd est,cogitantidixit abusive loquens. Nuncin.ab eo de cogitatione agitur.Qm enim dixit intelis idiuisibist itelligereidicitis, cogitatio diuisiimm seorsum unuq nouit Porro 6c quido ipsa unita nouit,& simul: sic ipsa nouit, ut magnitudines ex duobus qbus dam copositas,quod dixit ex ambobus.& in tepore ea nouit, qd est,in uitiis: id est diuisa:& non amplius,ut magnitudinc: sed ut diuersas magnitudines. Hoc est.n.quod dicit,ueluti magnitudies. Et recte addis illud,Veluti magnitudies.UM.n subiicic magnitudo,qua si scdm diuersa tepora in telligit intellas,erunt magnitudines,qd actu una est magnitudo,qd est absurdum.

Quod autem est, non secundum Fantitate indivisibile, sed forma d in indivisibili tepore is

272쪽

ut indivisibile.Quod aut est forma unu,& indivisibile, citra ditrouersa in indivisibili tepore, εἰ laindiuisibili alae lacultate cognosci .Quae est aut indivisibilis ais factatas nisi scilicet intellii

Per accidens autem,o non,quatenus illa diuisibili id quo intelligit,o in quo teporcised quatenus indivisibiliadnest enim Ombisqvid indiui bile se fortasse n separabit quia facit unum,

tempus o magnitudinem. Materia Iem,inquit,sorma intellectus indivisibile inteII it per accides.Persemimaterialis sol

ma estindiuisibilis, qtenus etsi eum exten ne aliqua cosideramus in infinitu factam cotinui di uisione. Per accides aut dicunc habere sdivisibilaeo st eis exterius,& aliunde accessent unio. Hoc est ergo,quod dicit non qtenus pro eo qd est, non sicut sordiae illae materiales sunt diuisibiles, sic eas intelligit intellas:sed etiasi sint diuisi blles, ipsas indivisibili intellus intestigia quia eas indivisi hili sui parte anima intelligit. Est aut indivisibilis alae pars intelis,& in tepore indivisibili. Expone aute&si formas,& species intellectus cognoscit in tepore indivisibili,& in indivisibili ais facultate per accides:eo ς, ne ills quide per se sunt indivisibiles:sed habct unione per accidens. Ouid est ergo quod intellectus intelligit per accides & dicimus st ipse adem a natura habet,ut indivisibi liter intelligat: Per accides aut iudiuisibile intelligit: qm ipsis intelligibilibus accidit,ut sint indiuisilia per accides Quida aut dicunt ipm dicere anima imaginatione:& quid uult dicere, P utemginatione inrelsus se a materiale intelligit Utitur aut inqui indivisibili parte imaginatiou.Hahet enim parte indivisibile ut ostendis ex hoc st, qui sunt in ea primi typi a secudis non delenturi Per actassis aut,inquit,diuiditur & imaginatio, g, sit in subiecto diuisibili. Na& forma ea est rone diu Isibilis. Quo ergo,inquit,instrumeto utens intellas intelligit, utpote imaginati . Est aut ipsa diuisibilis per accides,& non,qtenus est imaginatio. Iam de in tepore,in quo intelligit, intellas est indivisibilis:rursus aut lepus instans seu,quod nu appellauit. Est aut & im nunc, diuisibile pezalcidens Φ si in tepore diuisbili Quarum ergo colligi m .hoc dicitia, elusi per accides imaginωtio diuiditur,& qd nunc tepvirata tame hsc, ut indivisibile,& unu accipies intellas,sorma materialem intelligit. Nuquid aut diri pol, o societate quos uoluit dicere, qua inter se habet imaginatio, ec sorma materialis,m ambo sunt diuis bilia per accides. Inest em de in his alio indivisibile sed lartasse, non separabile. Est,inquit,& in t ore,qdnunc,indiuisibileta sus aut abuti Sed& in imaginatione est indivis bile quo utitur intellas.Cur aut dixit fortasse,ia dubitavit Nondu in cote est imaginatione non esse separabile sed corru ptibile. Nunqd ergo dici po quonia ea intellectu passuu appellauit,& ea cum intellectu coopari dixit,ppea no potuit ea dicere is arabile, ut itellectu: S ideo dubitauit. Deide qm dixit noee sepabit ait se no est separabilis. uo odem separabili olatat unu intelligunc di magnitudo,& lepus. Hoc enim separabile in omni magnitudine uel tepore vel coturuo, ut i uno est:& ideo intelius,ut qui sit separabilis,om nia,ut unum,nouit.

Ei hoc est ilifer in omni continuo,υ tempore,o magnitudine. s Hoc est pro eo qd est,sorma indivisibilis,& inseparabilis in toto est tepore,& magnitudine. Punctus autem,υ omnis di so. Hie est stud significatum indivisibilis quod in quattitate est indivisibiletidem est aut dicere de

omnibus diuisibilibus.Sed qm eorum,qsunt Oino diuisibilia haec sidem per priuatione cognosci tuta illa uero peris mu dicit de iis q per priuatione,ut q sunt nobis notiora ut punctus' mit' incoleplanoe cludi est,c6tinui negatioe cognoscis,& post punctu inducit qd sic quom

est indivisibi Ie,ut uerbi grailinea,& supficies. Haec rei sunt allaia finci:& sortasse ducti: ra Quid ergo, linea&ipficies sunt indivisibilia &dicimus. Φqtenus Uem lant allata mune

Et,quod sic est indivisibit declaratur,ut priuatis, milis est ratio in ad s.

Et quod sic est,inquit,indiuisibile. Sicut aut punctus, sc 5c ipsum declaratur fim priuationem. Hoc aut dixit Ipter incorporea,& diuina,q priuatione non cognoscunf. Priuanoe mi Diundi sa. diuidit:

273쪽

diuidit:& linea superliciem:& superscies torpus: per te autem sunt indivisibilia. Quemadmodu, quomodo cognoscit m alsi,vel ngru: cotrario enim quodamodo cognoscit. Quod malum honesti est priuatio in cingo est.Quod aut nigr u m albi priuatio est,selsum est.

Estent nigrum forma Nilum ut diximus. Nunquid ergo pro tenebris dixit nigm,ut albi priua vi sint tenebrae:album autem ut intelligas lucem eius enim priuatio sunt tenebrae.

Oportet autem potentia 4se, quia cognoscit, o inesse in ipso. Si autem non est alicui ex causis μηtrarium,ipsu eipsum cognosci ο est actu,oppar bile.

Inesse dicitur pro eo quod est,intus esse:nuc aut qum quo oportet Deum intestigere:& duo em praesumit.Primu cidem,se oportet id,quod intelligit,esse potetia,ut,quod intelligis. Potcua aute dicit M aptitudine: non uult enim Aristoteles esse rerum rones in ala. Sicut o,inquit,po ventia est quod intelligis: sic oportet esse &,quod intelligit. ortet ent,qd cognorit, ei sic alumi lari,quod cognostic Sc simile ei reddi,& idem re potetia:& rursus, quod cognostis, inesse in ipso,

quod cognoscit:qd est st .Et qa haec sic habet,qd itelliginDeu cognostit fim quin q dicta sunt,

α ea dici praeterqua illud,ut cam. Dint aut ipsum nihil hre traiiu utpote qui nulla cum a Oco

unctionem uel oino oppositione habeat: qm ipse trastenderit. Quod aut actu quoq; et t.los Imseipsum cognoscit.Illud aut separabile ut Plutarchus inquit, non solu intellige a materia tomoru, - etia ab salibus facultatibus. Quod quide dicere uolens separatu dixit separabile. Diama enim sunt separata Quare fim rone Aristotelis Cuicus rei cauta existeti no est couariu lose ipla Icipsam cognostit:& actu est,& est separabilicia non solu intellectus,sed di aliud tale sim

Est autem propositio enuntians alte uid de alias' ut affirmatio in vera o Issso si istiG

lictus autem non omnU.

Postqua ostendit Aristotelas,st est aeternus intellectus:& sta sensu differs quo inteIIcerest

secudum differentia intelligibiliumon prius ab intellectu recedit,q absolutidica quo distemas,taristinguatur. Et tribus odem modis discemit intellectu:eum,qui circa sippi ia uenat, ab eo, qui versatur circa coposita,quod est cogitatiou ntellectu,qui est potetia .P,qui est acturactim , Tellectum a cotemplativo. Et primu Oem una differetia distemit m 'duabus:& tertiu tribus. Dufert ergo inquit,qui circa simplicia uetias intellectus,ab eo qui cito coposta uersas, id est,a cogitation psa.n .circa coposita uetia :st intellectus Oems p est ciem: cogitatio aut& uera est, α fallitur:& nem simile est uerum cogitatiois uero interiis. Est em ntessius uerum substatiale:c citationis aut est in copositione alicuius si aliquid:& est intelluridem sensui similis, qui uetiactarea Dpria sensilia,qui est semo uerus. Cogitatio aut est similis uerlac circa sensilia per accidens Ipse enim aliqado adem fallitur aliquado uero est uerasita est in apositioci aliud enim ex alio cognoscit,ut ex albo o homo est.Simplices ergo metu Gceptus, ut qui habeat a porticinuti couenientia,cum sensu,qui Iptia gerit negotia,& est semr uerus, ueris p sunt. Mentis aute positi inceptus,ut qui Oportione habeant cum sensu vina gerente negotia & qui aliquado ucem est uerus,siquado uero sallitur,opterea N ipsi aliquaeo 3dem sunt veru i quado uero saltu Lur. Sic ergo discemit eum qui circi simplicia uetias telictu,ab eo qui circa coposita uetiac DG inde discemit intellectu,qui est,potentia ab eo,qui est actu. Pinnu om,Pintellectus actu res ipssest Qui est aute potentia,non est res ipis nisi ipsas intinxerit.Se ido aute P. intellus sidem pote Iabin Pticulari tepore eo qui est actu,prior intin uniaeco aute non est prior est em semp S actis N potentia. Oportet mi s p esse,quod actu est,ut la,quod est poteria in actu, reductat Postri ergo hoc sic distinxit discernitia intellectu cotemplativa ab activo:& hac dicit prima disserentia re activus Uem intellectus semp circa particularia uecatur: cotemplativus aut ena circa uniuersalia.Secudam dicit disserentia. Miuus quide s P imaginatione uinuCGaeputium autenon semp.Tertia est differentia se sit in cotemplativo adem veru,& salsum:m fluo t bonum, di malu :atm adeo h est melior disserentia. Secuda em non est ualde necessaria. na &intelis semptotemplatione utitur Sciendsi est aute, o non est alius ab activo intemplativus inrelseM o. Sicut enim non est alius qui est poteria intella ab eo qui est actu ubiectoridem mi est. sed solum tempore differusic & habet intellectus activus ad conreptatiuu.Subiecto em idem est,iud eli rabitudine diuersus. Cont latium enim habet ae portionem cum uisu, qui colorum species tantum

274쪽

uidet, εἰ cognoscit, quod hoc quidem hoc est album, illud uero nigrum. Actiuila aurem latelle

ctus habet proportionem cum uisu non solum colorum species cognoscente, sed S, quod dele ctat, sibi asciscente, quod autem molestia aruit, auersante. Sicut enim uisus qui praeter nigrum, ec album, quod est iucundum, & molestum, cognoscit: sic dc activus intellectus non solum uoxum,& salsum cognoscit, sed de bonuβ malum, di sportione sidem habet, quod in uisu est iucurdum,cum bono:quod aut in uisu est molestu,cum malo. Saepe aut intellus quod molestu est Pr iucudo eligit: si qd molestum est, nu,quod aut iucudum est,aliquado etiam mesu.Quare haec est driais coteptatiu us quide intellis operas sine appetitu, ueritate solu Bc salsum cognotas. Actiuus autem stellus cum appetitu operas ,6 sciat quidna bonu quide est, quidna uero malum Postqua huc u 3 Pduxit ditam inter actiuu S conreptativa, alia quos tradit disserena intellas aiensu.Quoniam.n.& in discemedo intella a cogitatione, 6c rursus in tradeda dria contreptatiui ab activo,intelis sensui assimila uinne quis existimaret,il, in othus similis est intellias sensui: a picrea nunc tradit dpiam inter intellectes,dc sensum:& dicit,st particularis sensus, ut uisus, nouit alta,&nigrumaec est coe uehiculum albi 5 nigri uisus:albi aute S dulcis Gis sensus coe est uehiculum, flarentia,qua habet alta ad dulce,no nouit uisus sed con sensus:Sicut ergo pticulariu sensu uniterminatio est c5is sensus: sic εἰ conicplativorum intelligibilia comune est uehiculii, intellectiva Tognitio,& activorurqueadmodu boni ic mali,intellectiva actio.Utrorus au dc conteplativom, de amπom in telis est uehiculu.Et intellectiva sidem cognitione Plato προ--, id est attentiuia appellatini cli cliva alit actione id est conscium. Haec aut dicebat esse subio eadem.Na de cosnoscere agiticii cognitione enim uita ziuncta est: dc unu est quod dicit:ego itellexi, & couersus sum.Si hoc in in no sic habet est rationi osentaneum dicere,a, tu adem hoc,ego uero illud isse rim. Haec aut ritione differulis, hic sidem agat ille uero cognoscat:& in hac adem inopione Ari solesta. Porro C secundum i pia subiecta comm unionem habent, & societatem. Quod enim bo num,etiam veruti est:Quod autem malum falsum. Sed disserunt, quoniam bonum ad aliquid dicitur. Quod enm ad animam bonu est in uirtutibus, hoc est malum corpori. Verum autem non dicitur ad aliqd semp idem est veru de honestu. Ne . n. Plato est admittedus dicenS,PH xenti ensis deposim coiteri,uem mem,malum aut.Uerum enim fim Aristotele,qtenus veru,se, per honestu.Sciendu aue,st etiasi diximus simile esse coem sensum itellectui:qm, sicut Gis sensus est terminatio otum pariculariu seni uu .se Scotum intelligibilia terminatio est intellius,& cogita hilium idcopinabiliu:ueruntame est quaeda differetia. In sensibus mi est alius comunis sensus P pter quinquin itelligibilibusliit non est aliud quod cognoscit piet tria: sed unu est ex tribus,quod Lognoscit disserentia Intellestus en I cum sit pars tim:&opinion dico dc cogitatiois,fc intellectus: ipse nouit dictrentia intelligi, ilium ad cogitabilia, de cogitabilia ad opinabilia. Haec est ergo dii, serentia intellas a comum sensLSciedu aut, st sicut comunis sensus no solu ea nouit, q cognoscut sensus particulares,sed de alia pie.haecinouit.n.cois sensus driam sensim,q cadui sub sensum hoc sensibus' i ta diximus,nemEribus ParticuIares.n.sensus dulce de albu tatu cognoscut: is autem sensus no hm tam sed εἰ ipsoru nolit driam:sic ergo de itellas no solu intelligibilia 6c cogitabilia,

Ec opinabilia nouit,sed Beeoru driamQuae. n.deteriora cognoscit,& meliora scit.Quae aut melio Ia nouit,deteriora nescit.Dpiam ergo enitabilia 6c itelligibiliu uel cogitabiliu 5c opinabilium non uit,nec cogitatio nec opinio:ea aut i insus cognoscit:utrisq; ergo melior est,fc cogitauoc sic opi

mone. Est ergo eiusmodi ortio. Sicut a una ad spriu metis coceptu:sic εἰ albu ad Iprru metis ioceptum:& Goueris,sicut nigru ad albuse mctis chceptus albus ad metis coceptu nigrum. Et in his, o est gra finis coteplatio. Est aut Opinuo enuncians aliqd de aliquo,sicut assirmatio. Quia uult diceresst dissert ade,quici rea simpliciauersas intellas ab eo qui circa composita uersa :circa mente. n. cepta,& interna Immittat ueras assi auo: sa.n. ueluti simplex est,eum in animi adhuc dispone sita estifc semp uera est.Qui ait circa coposita uersas intellis in assirmatione, q est sm Ibatione,uersa q habet uerum,dc falsum.Dicere emo ipm uera,vel falsa in ol accepit assimatione q est sim Platione,no aute de intema.N n.ois intellas pro eo qd est,uerus est,uel Allic.Simplicium.n. memicoc tuu dc intelligetiam intellius uerus est latum,no etia fallic Quare no Ois uerus est intellectius uel salsus,ppactivum ait dictum esse. t latium.n.simplices,de puros men tu conceptus i& intelligenti apprehendens non fallitur. Aetiuus autem, quoniam de secum, Minter se iamas materiales coponit,in eo inquit cogitat,& propterea fallitiar.Quare propter in gitationem rursus salsum sequitur. l

275쪽

quid est subam declarat: Quid est Ut esse,iorma,taa tale sit quod dicas:Ille solus uerus est intelle/ctus,qui subam q est sm forma apphendit,id est,qui ipsam forma per se apphendit:is est aut te platiuus,qui & s p uerus est,& no est aliqd de aliquo,id est,no circa coposita uersas. Circa coposta. n.uersari n5 est intellius spreessed cogitationis. Ne existima aut in itellectus quide Me est subiecto, quod cogitatio: est aut rone diuersus:na ta stellus a cogitatioe est subiecto diuersus.

Sed Acut videre propriu,verum: si autem homo,quod est assu vel non, non semp verum. Quid est illudruidere .ppim pro eo qd est,qd est sibi xpriu uidere,&rpriu negocili gerere,ut

uidere,quod est albun solu,non itide aut & subam cui quide hoc alta inest:hoc. n.non semper uexum. Fallitur enim quandos sensus circa sensilia per accidens, sicut superius dictum est.

Sic autem habent,quaecunq; sine materia. Quid dicit a, sicut se habet sensus ad yptia sensilia & no xpria:sic &,q sunt sine materia ad i/telligibilia Sine materia aut dicit cogitationem itellectu:Immaterialcf.n.sunt hae sacultates, Sic gitabilia,& itelligibilia sunt rursus res imateriales' itelligibilia quide,qquide etia simplicia dicit, ait m uisu habere proportionem,qui proprium uidet:cogitabilia autem,quae etiam composita appellat dicuntur cum uisu habere proportionem,qui gerit alienum negotium,& qui non'vuli is tum cognosccre,q, album,sed etiam P albus homo ueI equus. '

Rem dicit,scibile.Dicit ergo sciam quae actu est,ide re,qd scibile. No cognoscit.n scia scibile nisi ei assimilet & fiat qle ipm.Hoc aut no temere interiectu eli: sed qm de intelligibilibus agi :intelli. cibilia aut per media sciam fiui itelligibilia:& itellectu cognoscunc. Opterea scientiae mentione se/ci dicens.lcientiam,quae actu est,similem esse scibili.Quae autem est secundum potentiam tacti est prior scientia,quae est secundum actum in uno indiuiduo.

Omnino datem π smpliciter, nec tempore quidem. Sunt enim ex eo, quod persectione υactu est, omnia, quae fiunt.

Quida libri hut Graece rm. id est orno.Quida uero idest simplicitenhoc est aut qd di xit put in uniuersum & semel dica in uniuerso mudo no est prius qd est potetia, eo quod acta est: qa osa ex aliquo quod pistoe,& actu est,uducrunc in actu per id qd por Iducere.illud aute, Ex eo.qd persectioe,N acta est,quida dicut no debere ad opifice referri: sed φου est potentia est in alio qd est actu aliud aliud ut seme potetia quide est fimus:actu aurieme:& panis potentia Oeest sanguis:actu aut panis.Existimo aut eos non recte dicere nihil. n.solu semp actu est ex quo Oiamdumns nisi solus opisexta hic aute esset Alexander,dixit perturbata esse orone, siqde superius quom discrevit itellectu,qest potetia ab eo q ina .Porro & nuc hoc ipm facit. Ad qd dicimus,a, duobus ede modis loquitumo est aut pluriata oro:hoc.n.nuc feci ut tota simul driam dicat.

Videtur autem sensile quide,ex eo, quod est potensia, sensitivo actufaciens.Non enim patitur,nes alteratur. Quare haec est alis species motus. Motus enim imperfecti actus est. Actus autem Ampliciter alius est,qui est perfecti.

Quid sibi uult hic cotextus Uult discemere itellectu activu a cotcsativo.Priusq aut ad trade dam driam accedat: uult alio de sensu dicere Miner duas causas:uel st hoc habet coe itellas cum sensu,q, citra mediu operatruel quia in hac distictime in asseredis sensus exemplis magnopere deIectas: ppterea dicit aliquid de sensu ia dictu,qd poteti a sensus est sm habitu,& non sim aptitudine, ut cogitatio quado no operas Quado aut sensile adsuetit,& sensus opatus sit tuc a psentia sensilis deducis in actu:uenit aut ad id qd actu est,no per motu,nihil .n.patis nec alterac sensus qui dedacis ab eo qd est fim potetia ad id qd est actu.Vult. n. Aristoteles id qd a scdo potentia ad id qd smactu est,deducis,no alterari nec pari. de uel no est motus,uel est alia spes motus. Siquis. n. vult huc motu dicere alia spem motus dixerit pler eas q in Physica dictae sunt,& natura inouauerit.Deinde Gfirmat etia, γ no est motus,a se do pol Eua ad stdm actu Iῖressus.Dicit.n.motu re i per/

276쪽

lecti vi:motus.n .ab imperfecto ad persectuser 8 pati εἰ aItera Quod est aut poteria, persectu est. Perseitam aut actus no est motus,sed aliquid aliud puter motum. Non est ergo motuisa secundo potentia deductio ad secundum actusta mutatio.

Sentire ergo simile est ei, quia est diceresia intrinsecus,o intelligere.Quado aut iucundu ermolestum, veluti limans, vel negans persequitur,vel fugit: υ es delectari, vel mollia lui,

operari senstrua medietate ad bonum,uel malum,quatenus talia. Discernit intellectu coaeptatiuu ab affli uo, F ω dicit g sicut sensus qui habet latu dicere intrinsecus idest cognoscere,& itellectu complicdere,dicis coteplativus.Qui aut habet ut molestiarii ciac Sc delectes assimare ait 6c psequi qm ipm suscipimus,& ad ipm uenimus.Suscipere ergo irsum dixst & amrmare. Molestu aut negamus: Om. n.no suscipimus,sed oc sugimus. Taqua auti in quit iudicativa facultate activi itellus iudicas bonu dc malu.Ne ergo omnia de eode accipe. Dcideqm orisum est superius,ide re subiecto sensum,qd appetitu:cu oporteret aut dicere,q, activus inetellectus cu appetitu operas dixit, cu sensu eost subiecto ide sit sensus,& appetitus. Ad bonum, uel malu q tenus talia. Recte aut adiectu est illud, Quatenus talia: s.n.ipsa per se sunt bona uel mala,sed ut ad ales: utiqd seruat quide,dicatur bonu:quod aut corrupit,dicac malum.

Porro G fu π appetitus idem,qui es secundu actu ο non est aliud appetitio'πsugie dum,nec Pse inuice neca' senstruorIed quia quid est esse,aliud est.

Quid dixit Quod actu molestu est,uoluptate,q est actu coparans, it rone differre: uocauit autem iustendu Fem,quod molesu:appetitu aut,iucundu. Deide,ne quis mistimaret, P alia quide facultate aliqd mcudum appetimus,alia aut qus molesta sunt,sugimus:nuc dicitis, no differt uO luptas a molestia,nisi r5ne,seu definitiocino.n.1ubiccto:ambo. n.lunt sub ala irronali.& ad hoc dico,cum nec sentire quidem ab eo qd est uoluptateassici,subiecto disserat na de hsc ambo sunt sub irrationali:in eo autem,quod quid est esse disserunt:id est,in ratione,seu definitione. Hoc aure di xit,ut ostenda contemplativum eua intellectum ab activo ratione tantum differre.

Cogitatu aut animς visi,visens insint.Quadoatis bonu vel malu affirmari Vel negVit, fugit vel persequitur. Quare nunquam sine viso intelligis anima.

Cogitatiua alam dixit abusive loqucs,totcplatiuu intellectu:& ω dicit ipse quos imaginastione utis,ut de activus intelliis.Sed si utitur,inquit,imaginatione huic uisa insuntiiquit ut sensa: hoc est sensus solu,sne dolore,& uoluptate.Activo aut itellectui, qui habet bonu, 6c malum,subta inquit sunt ueluti affirmationes,& negatiore: dc sic uoluptate utitur,dc tristitia: de iucundu quide Psequitur,fugit aut,quod moletlu.Hic aute semp quos imaginatione utitutaeo D semp delectes. uel molestia afficia quod quide no est sine imaginatione. Primus aut non semPmihil n.particulare sine ima natione intelligit.yniuersalia aut etiam sine imaginatione itelligit. Ne existimes auteide:ee bonu dc iucundu 6c malit 6c molestu. Est.n.iucundu malu rebus uti uenereis:& est molestia exhibes bonuire circa Oia cotinente. Ne ergo putaueris activi iucuta ide re,qd eius bonum.

Sitia aute aer pupilla talem fecistina aut aliud: π auditus similiter: extremo aut νηυ, π una medietas: ei te septura tribuunt. Quonia aute diiudicat, qua ratione disserat dulce o calido, quidem N prius:dicendum autem Osic:est enim unum quidpiam: c autem ut G terminus. 'coi uehiculo nuc agis:& qd dicit et, sicut aer pupilla alterat:& pupilla spiritu: dc ille faculta/te crystallina:& ipsa excitas,& uidet,cu sit una. In eo aut qdest eqhoc est rone,ab aliis iudicatibus diuersa est. Na 6c auditus sili habet unu,qd iudicat:Sicut ergo in his sic in itellectu est coe uehiculum qd quide est extremu discretiuu mediui& primu quidem dicit cotextus de uti,dc auditu:IDiud aut Sic habet itellus uehiculuin5 dicit:sed cu prima dixisset phs,relin subaudire pmisit, q sunt de intelim,& ad alia couertis dicens in sic quide particularis sensus iudicauesta,& dulce no ipse iudicatsedilsina sit supius diximus,& nuc quo dicemus nepe coissensusu e.n.instilioru est coeuehiculu,existes insitivi terminus.Terminu aut nuc uocat intru circuli,a quo mulis Iines PMdat.

277쪽

Quid dicit Quod sicut terminus hoc est cetru sic habet 5c cois sensus,& P portione,& nuero. Proportioe quide,ς,.sicut Gtru se habet ad utras ex his lineis,q a centro rcedit sic habet 5c coissensus ad utrus ex suis sensibus:& sicut recte se lisit inter se sic de particulares sensus inquiti hnt aliqua Pportione.Sic quide .pportioe numero aut quo st sicut centribu sit unu, ad multas ha/bet lineas habitudine: sic de cois sensus cum sit unus habet ad multos sensus habitudinem.

Quid eni refert hoc dubitare, quomodo,quae sunt eiusde generis,ludicat,vel cotraria,ut album, o nigrumr Sit aut ut . A. quide album ad. B. nigru. G. ad. U. ut illa ad semulcem. inare o e 'coverso β.G. D. Vna insint,ita habebui sicut π.A. d. idem autem o vnu. esse aut non idem. υ illud similiter. eadem autem ratio ptasti A. dulce quidem sit B. vero album. Quonia dixit et, sicut cois sensus se habet ad yptia:& ne dubita insitiquo,qus sunt eiusde gene1is nouit sensus particularis,siqde non dubitas,quo q sunt diuersorii geneni,nouit cois sensus. ideest enim Eiusde aut generis uocauit albui& nigru:ambo. n. sub colore. Diuersorii aut generu,albu, εἰ dulce: haec.n. ut q sub diuersos sensus cadat,sunt diuersoru generia.Sit aut ut aliqd quartu albuad scam nigru,teritu ad quartu ut illa ad seinuice.Nuc accepit clinia primu qdem significas album, Icdm aute nigrii:aliquado aut e dc dulce:tertiit aute de quartu P itelligibalibus accipit: ut sit tertiusdem ro albi quartu aute ro nigri:& qd dicit Quod sicut cois sensus nouit primu S stam:ut ac cipias primum qde siti significas album: scdm aut e dulce:sic εc itelsus nouit tertirm de quartu id est eoia rones Novit aute & Nouerso in illiintellus primu tertium,& scdm quartu,hoc est,etia sensilia. Ide aut & unu: re aut no idc:& illud Sis subiecto qdclinili. idem est,sorma dico albi,uel nigri, uel nigru uel album: ne aute sunt diuersaraliter. n. videt albii,& nigrum,Sc aliter itelligit.

Formas ergo intellemuti in uisis intelligit: ν, sicut in illis, ipso definitu est,id, quod est perse

quendam, π Iugiendum: π intrasensum, quando in ipsis visis fuerit, moueturaut sentiens facem,

quia est ignis,communi cognoscit, iam videt moueri,e se hostem. Quid dicit. st activus itellus formas rerum itelligit ut es imaginatioe: A sicut in ipsa inquest Psequi.& sugere cum sit appetitus: sic de in itellia. Haec sunt qui eclectat idc molestia afficit. Vel hoc ergo dixit, uel aliud, qd uisa.qsupius sensilia,appellat:isecius aute imaginatione. &quid dicit itellectus quide simul cu sensilibus aliquado operas de laetas εἰ dolet. Aliqn aute sine sensu imagi

natioe uti & Operat .Quado. n face uisa itellexerit,este hoste cum sensu cooperatus est. Qn aute insultis ubi bellum gerere oporteat: tunc imaginatide utis ut senties sacem, ignis,col cognoi II. Quid est, i cognoscit nonulli quid.i dictit motu ignis.Motus. n. est coe sentile. Est aute absur dum in cognoscete dicere de coi sensili cognoscens. n.dixit.Dic ergo eu hoc dicere,q, igne coi sensu cognoscimus:hoc aut dixi ut scics, γ,q particulari sensui subuciuns subiiciunc quos coi.

Quado aute in ise,sus sunt in anima, uisu, vel mentis coceptibus, sicut uidens, ratiocinatur,oco ulat, futura ad praesentia coparans, o quEdo dixerit,i illic iucundu,vel molesta hic Jugit,uel persequitur, o omnino in amonebo quod sine amone est verum, osalsum, in eodem est genere

bono,o malo: sed dissert quidem eo, quod simplicitetio quod alicui.

Quid dicit: st quando imaginatus cosultauerit, ubi bellu gerere oporteat, εἰ accomodatu sidelarum εἰ iucundum elegerit,molestii aut sugerit,tuc imaginationς utitur Scire aut Oportet,s, tu

cundum Oem dc molestum semp est in activo intellectu in quo est de bonia. Differt aut eo quod est simpliciter & alicui: quia uerum Fe semp simpliciter dicitur, & lamp eodem modo se haberet Bonum aut ad aliquid quide malum est,& inutile. Quod enim ad aliquid bonu cst, ut ad anima, hoc ad corpus bonum non est. Et in his praxis, o est gratia,completur.

Quae aute sunt in ablatione seu abstractione intelligit. Queadmodu si simum, quatenus quidesimse,non separate.Quatenus aut est coccuu, siquid quide actu cogitares, sine carne cogitaret, εὐγtenus c5cauum,sic mathematica separata viseparata,intelligit,quando illa intelligit. Postqua simplicem intellectum a coposito discrevia de activu a cotemplativo: Se eum qui est potenti'ab eo,qui actu:rursus uenit ad intelligibile:& hoc nunc docet. Et quoniam intelligibile

278쪽

forma est:Forina autem triplex: uel omnino materialis,ut res naturalis: uel sermς penitus expers, uel partim quidem materialis,partim autem materiae expers, ut mathematica: Superius autem examinauit sc materialem formam,quando dixit ho illud quidpiam esse:Sed ec imaterialem ubi quaereba t hoc per hoc qd quid est ehe:nuc uenit ad mathemata & qtit quomo ea nouit intellius S dixit Π, no ut materialia ipsa nouit,sed ut imaterialia. Non nouit enim ipsa,ut simu quod Oino in materia, nepe nare intelligis: sed nouit ea, ut incuruu ,hoc eni sine materia intelligis. Mathemata autem itelligit intellius instrumeto utens idiuisibili imaginatione. imaginatio mi est indivisibilis. Qinido. n. curretem Socratem mente agitarit imaginatio, ut unu im intelligit S no qui sit diuersus, quatenus curiit. Si enim imaginatio est alcnsu, qui trasmigrare non pol. s. 5c ipsa est diuisibi Iis 6c ab alio in aliud non descendit scd simul imaginatu r. Ex hoc autem colligis imaginationem solum esse uera sicut Ze intellus 5c sensus no aut etia salsam e eo ς, ω imaginas in copositione. Ex hoc aut ostendic etiam alam eme separabile: si quide ea, q separino possunt, dico aut mathema ta intellectu separat eo ς, subale habeat separabile. Haec post qua diait qrit si intellectus sm actum res ipse est εἰ si est in generatione,an res imateriales pol cognoscere,an no. Et id dubiu qde mouet, in psentia aut non soluit. Ad hoc aut dicit Plato, in pol intellectus qdem,qui est in generatione eta ciuis cos estis 5 circa imaterialia operari,ia corpus negligere. Si eni,q extra sunt alae,qus cc OIis sunt amates,cum corpore sunt sempi& in sepulchris: quid absurdu etia eas, q sunt in generatione, animas circa imaterialia operati Et sic quide Plato. Aristoteles aute in setius dicit triplicia esse it cl/ligibilia. Sunt.n materialia intelligibilia prima. Secunda itelligibilia media: S tertia materialia. Et in imaterialibus qde dicit no esse opus imaginatione: imaginatio is enim expertes sunt itelligentis. ado aut inquiti mathemata itelligit,subiecto imaginatione utitur. Etsi auisa ut subio, ut is adcogncscenda mathematica:no ob id eade sunt visa,& mathemata. Uisa enim soli subiiciunc imaginationi: Mathemata aut aiae,quae subiecto utitur,imaginatione. Materialia autem cognoscit ala instrumento utens sensu,S imaginatione. Si ergo actus est imaginationis expers, fieri no pol ut in tellectus qui est in generatione,huc actu intelligat. Nullo enim indiget ad eum cognoscenda. Hos

autem facit M opinione q dicit intellectu no cognoscere formas q sunt Oino imateriales. Hs autem sunt a materia separabiles. Deberet ergo dc ipsere a materia separabilis, ut ipsas itelligeret. Siquideassimilari oportet in Oibus id quod cognoscit et,quod cognoscis. Atqui in a tali non separatus est: ipsas ergo no cognoscit Haec est aut prima illius opionis defensio. Falsa est aut b Aristoteles. Si eniintellus qui in in alati, no intelligit ea q sunt Oino imaterialia: quomo in tuo tractatu qui est post

' naturalia dc formas oino imateriales qsuisti,& inuenistifc nobis renuciasti Quare clarum est euetiam,qui est in alali,intelim cognoscere formas Oino materiae expertes. Haec est prima defenso, Scad eam oppositio. Secunda defensio. intellectias no intelligit formas ima tetiales: qm nec Oino qui dem sunt formae materiae expertes:& qm no sunt,ppterea nec intelligit. Haec est scda defensio ad qua dicimus: Quomo haec dicis Aristoteles,qui i aliis tractatibus aperte clamas re diuinas formas, quae sunt materiae expertes. ' Tertia defensio. Intellectus semper cum imaginatione operatur. Si autem nunquam per seipsum operatur,sed semper cum imaginatione, etiam quando circa diui na operatur: nam tunc quos cum imaginatione operatur. Si autem imaginatio semp materialia cognoscit: ex eo enim, g, intellectus cognoscit pulchm mudi ordine,& rerum uirtutestigic ad in gnoscenda,qilla exomauit,& administrauit, puidetiam: Quare neo quado diuina intelligit sine imaginatione agit.Imaginatio aut, ut dictu est, s p materialia cognoscit. Sola enim illa nouit imaginatio,quae sensus nouit. Si ergo intellectus, quae nouit tantum imaginatio nouit,quod sine ea non agata imaginatio autem illa nouit, quae nouit sensus: Sensus autem sola materialia nouit: In stet Iectus ergo sola nouit materialia: nequaquam autem,& immaterialia Et haec est tertia deseri sio' aduersus eam contradicimus Sc dicimus,s, intellas, quado circa particularia sensilia operactunc cum imaginatione operas,& ab ea no recedit a principio ad fine u i sed cum ea est in sensili bus. Quado aut diuina intelligit tunc p imaginatione mem opera se dicimus mi nos ex pulchro ordine,& ornatu,qui a nobis cosideras ad diuina traduci. Quare per imaginatione quide, sed non utis cum illamegi enim ea amplius indiget. Incorporea n. etiam sine imaginatione intelli tur.&hsc est des sionis laso.Qgarta defensio. Non pol itellectus materialia itelligere,eo quod intellus idem est cuni imaginatione. Sicut enim imaginatio nec est uerus,nec salsus. Si ergo intellius idem est cum imaginatione: imaginatio aut no intelligit formas imateriales, nec ergo intelliget intelli formas materiae expertes. Haec est quarta defensio, ad qua dicimus no idem esse intesta, quod estim asinario. Imaginatio. n. qualitates sola cognoscit,quas etia sensus cognoscunt. Nihil enim nouuima natio,

279쪽

imaginatio quod no sensus nouit. Intellectus aut nouit sinas. Si ergo imaginatio no nouit subas: Intellias autem nouit subas: est ergo intestus imaginatio. de de Plato iquit in Theaeteto.Ima ino autem subam no assequi pro eo quod est,no est illi cognitio subatano est ergo idem intel,de imaginatIO.Hsc postqua dixit Aristoteles, dc de cognitivis opationibus hucus I disseruit,

uult de coibus operationibus coem oratione conclusione colligere. Dicit ergo,q, Ppter sui cogni

riuas facultates 5c operationes,oia est ala quae sunt.Quaecus enim sunt,uel sunt sensilia,uel itelli Gibilia qetiam scibilia uocat.Et eoru unu quodqi est duplex. Quico enim est uel potetra, uel actu G.Quicquid. n.potentia est,fit actu. atuor iras sunt oia: potentia sensilia:actu sensita:poten tia scibilia: actu scibilia:& i iis,q sunt,no sunt pter hςcqtuor. Atqui sunt Sc haec quatuor in ala:ha bet enim ala sensus potentia,& potetia sciam:& actu sensus:de actu sciam Non aute,quia diximusota esse aiam iam sim id dicimus lapide inesse in ala uri lignum: sed st rebus assimilac S ad earum imaginem reducis: siqdem simile simili cognoscis. Et rursus ne quis existimet iuxta ea q a Plato ne supponutur,esse rones in ala nes. n.hoc dicit Aristoteles: sed quado sunt potetia sidem sensus, potetia uero siciae tuc hiat solu rem aptitudine:-ado uero actu fuerint sensus,& sciat,tuc sensiliu, ec scibiliu rones cognoscit,&,ut semel dica,tuc fit actu cognitio. Hsc ubi dixisset,eo θ Iuti suma rim tota orone dixit post intellim ad id overtis, qd is locu mouet. Ac oportebat ade post sensum ad im uenire:ab iis. n.q plibus insunt:oportebat ouerti et ad ea,q paucis is unci sed de eo tractatu collocauit post ea, q de ol aia Gnali de irronali dixit:qm his opus habemus, & in docendo,o est, quod fm locum est,& quid no est. Dicimus enim se no est imaginatio nec sensus, nec nutritiua saecultas,nec quid aliud eiusmodi.Si ergo haec no i nosceremus,quo id haec no esse cognosceremus

Hoc aut e id qd scdm Iovi mouet, appetitus comixtus ab irronali, dc ronali. Appetitus. n. irronalisaiae nos mouet,qn affectus seqmur.appetitus at ronalis nos mouet,qn ronc se ur.Si ergo no cognosceremus, qd e irrctnalis 6c ade r5nalis:quo cognosceremus,qdex eis comum e dc ideo posterius uenit ad id qd stam locu mouet:& qd de eo dicturus e.Platone aut i tribus Ousda remedit, Primu Ue.s aiam diuidit, ut totu i Ptes,cii deberet eam diuidere,ut subam in lacultates. Pro pia

tone aut respondemus, uniuersale quide aiam diuidit,ut totu in partes:in uegetati :irrationa fllem: Gnalem. Particulares aut aias,ut subam in sacultates diuidit:Nouit ergo Se hanc Mam.Si aut

dubitas quo quod est aiosum seu irascibile, 6c desideratiuu, quod mupiscibile divit,ptes esse diximus cum sint sub una irrationali ala die 5c tu O Aristoteles cur ptem alae esse dicis intelim Secu

do Platonem reprehenditis, multa ptermiserit. In tria enim alam diuidietin sum seu iram: in cu/piditatem:& ronem. 6c ronem quid e in cerebro colloc iram in corde:cupiditate uero in iecore. Praetermisit ergo Se uim imaginatim: dc sensitiva: de sim locum mouente:& appetit tua. Dicimus aut ς, de haec nouit,& hom in Timaeo meminit de natura disserens.In republica aute harum trium init, qm his opus est ad Ora respublicas. Ratio. n.dominatu obtinens facit Aristocratia, sc re snum. Ira aut Daemocratia,seu populi imperium. Cupiditas uero, q est belua uatiis formis ita, fm pecuniae quide cupiditate,facit Oligarchia, id est paucoru dominatu: Secudum aut uoluptatis amorem Sc libidine Si iure quide,& legibus costituta facit Aristodemocratia,q ex optimam,& po puli enatu copo si ta est: Si aute nullis lem uinculis costricta facit Tyrmidem. Eoru ergo tantum, qsibi coducebit meminit. Quia tota nouit tria. Rephendit Platone,st cum dicat inat in cerebro remnem in corde ira,in iecore cocupiscentia appetitu a stipodiuellit. Appetitus ninat est comixtio ronalis ad irr5nalem:haec aut in diuersis locis. Appetitus ergo diuulsus.& distractus est. Ad quod dicis, in v naquassi parte dicit oem inesse animam,sm apta aut & accomodata partem,magis appa xere rationem,uel ira:& non diuellit appetitum Sc in his contemplatio.

Que autem in ablatione seu abstractaene dicuntur intelligit, sicut suta estsemper Imu.

Illud Quae aut in ablatioe seu abstractioqest ueluti inscriptio,seu titulus eius,qd est dicturus: quealmodu εἰ in libris Hippocratis inuenimus,sicut in mulieribus Ilogu Qtiae aute de mulieri huusic ergo εc hic dicit. ae aut in ablatioe eu abstractione,uoIens ostendere,quo intestiguns, in ablatioe, inser itelligit inquillut simu .Quod.n .est simum vi materia itelligis.Quod aut est incuruum sine materia. Mathemata ergo,q dicit in ablati Fu incurvo hfityportione.Incuruu enaist imateriale est,cum sit in abstractioe:sic mathematica q sunt no separata ut sepata itelligit. Uult per haec natura mathematu dicere, g, haec separata intestiguns sed non ut separata actu, sed latum intellectu. Hinc autem corollarium collegimus animam esse separabilem,quod inseparabilia lapa temam si non esset separabilis,nequaqua ea separaret. Io.Gra.suP aia.

280쪽

omnino autem intellectus est,quisecundum actum res intelligit. Quoniam dixit intellectum separare formas mathematicas,& sic eas intelligere,propterea addidit eundem esse intellectum cum rebus ut & erus substatia sit separata quando separabilia cogniscit:& sit ipse separabilis eo,quod simile simili cognoscimus.

Nun id autem contingit separatorum aliquid intelligere um sit ipse non separatus ὸ magni/tudine,an non,considerandum postea. Hic dubitatione qua diximus,in c5templatione .pponitis, si intellectus,qui est fim actu res ita

est res autem,utpote intelligibiles materiae expertes: materiae ergo expers est itellectus. Et quo est materiae expers,siquidem in generatione c5tinetur Quomodo autem imaterialia cognoscet cum in generatione cotineatur solutionem autem in iis quae sequuntur dicere pollicitus est. Oileium est autem etiam superius.ς, potest etiam que sunt omnino materialia,cogitare,siquidem no uticinstrumento,corpore sed ab omnibus est immixtus.

Ninc est e ευς de anima dim sunt, seummatim colligentes rursus dicamus, alam quide esse quodammodo omnia,quae sunt.Ueleni suntsensilia, aesunt et intelligibilia. auiscientia quidem sigilla quiad dorsensus vero sensilia. Quomodo aut hoc, quaerere oportet. uiditur e5t scientia, T sensus in res: Quae petentia quide,in ea, quae sunt potetis:Quae vero actu, in ea, quae sunt actu. Animae a t sensitiuu,π scietis perceptiuu potetia sunt iboc quide scibile: illud verosensile.necesse est aute vel ipsa,vel Iormas e se. Ipsa quide certe non. non eni lapis in anima, sedDrma.

Hic comunem insere coclusione cognitiuam operationu Est aut cocluso,ta, omnia. quae sunt, uel sunt sensilia uel intelligibilia.Vocat aut ut diximus intelligibilia scibilia.& hsc diuidit in id qd est potentia,& quod actu.& ostendit haec osa inesse in ala:&,quod est potentia qdem,scire ea,quae potentia:&,qd actu ea quae actu sunt. Dubitant aut nonulli,si quaecus sunt, uel sunt sensio, uel intelligibillia:Sens temtra intelligibile sunt ad aliquid:ergo & quaecu* sunt, erunt ad aliquid:&ipse quoip Deus,qd est absurdu. Dicimus aut ς, quae ιν sunt,qtenus Oem sunt uel intelligibilia, uel sensilia sunt ad aliquid: Q uatenus aut subsistiant,& substantia habent per se sunt. Nam &ipm quiny nigrum qienus Uem habet per se substantia, non est ad aliquid: qtenus aute est sensile est ad aliquid. Quod anima quide est quodamodo omnia quae sunt. Recte addi illud, Quodam do:quonia formae sunt materiales,& eas nouit ata imaterialiter, no materialiter. no mi lapis est in anima sed eius forma sine materia: Simili &in aliis. ypterea ergo dixit illud, Quodamodo .Quo/modo aut hoc qurrere oportet: st sim id quod est potentia &,qd actu es sensus,& sensilia & scientia & scibilia. ecesse est aute ipsa, I sermas esse.ipsa adem certe no.Quonia superius dixit, qrere oportet quo sensus sensilia apphendit nunc dicit, se necesse est uel ipsas copositas formas esse in anima,id est,cum materia & forma uel ipsam per se formam. Atqui,inquit, ip* copositae non sunt in anima: nes enim ipsa est lapis.necesse est ergo formas solas esse in anima.

Quare anima est sicut manus. manus enim est instrumentum instrumentorum. est autem o i

tellectus forma formarumta senses forma sensilium.

Quod dicit est eiusmodi.Sicut manus,quae est instrumentu corporis,instrumetis utitur,ut se tuti, uerbi gra,sa huel arundine:Sic & anima q est ipsa forma aliam est formam susceptrix: quia sormarum rones apud se habet.Similli&itellectus,& sensus sunt formae & sormam susceptrices, eo O formaru rones habeat. Sed intellus Oem omnia formam forma est. oes eni se s insunt in ipso,dum actu est.Sensus aut est sorma sensiliu tantu: eo st in sensu,q est sm actu,sint sensilia.

Quoniam aute nulla res est praeter magnitudines, ut videtur, sensiles sep rata: in sensilibus formis sunt intelligibilia, o quae in ablatione, seu abstractione dicuntur, er quaecums sensili/um habitus, o affectus.

Hic sunt primae defensiones, quam prima dicit esse q dicit, si, nec in uniuersum sidem sunt pranitus is r Imateriales. Est ergo hoc quod dicit, lectu in hyperbato. Nulla res est praeter sensiles magnitudines,ut uidetur cibus sed ola,quae sunt,sunt magnitudines sensiles. Uult aute dicere P

mentis

SEARCH

MENU NAVIGATION