장음표시 사용
261쪽
cognoscere,dicebat sprer Platone qui dicit anima semp mobile.Illud aute semp mobilam, in hoe, si semper uiuum corpus facia accepit:sed de in hoc,ς, ιpm semp cognitim reddat. Et semp meminquit cognoscit intellectus.Si aut non sentimus etia eum semp cognoscere: hoc fit xpter turba Meumultum corporis. 6c in his cotemplatio Dei gra copletur. Quonia aut aliud est esse magnitudonem Sc esse magnitudine:& aqua.& esse N.Dictu est 6c in micamentis S in Physica, paliud est, uerbi grana hom aliud,qd per hoc.Illud nepe hoc uinas simul significat,qd est,sorma cum materia u t & magnitudo: Illud aute per hoc, forma tantii sine materia significat,ut esse aq S ma/gnitudine. Et in materialibus quide rebus sc est significatio:In rebus uero imaterialibus idem est illud hoc,& per hoc ut in deo,ec signo & talibus. Iureni significat in duobus casibus.HAest ergo rota Aristotelis sentetia N unquid intelis nouit in Ous aliud est esse hoc,& p hoc id est materialia. an itellinus illa solum nouit,in sibus idem est hoc,& p hoc, id est imaterialia. Magnitudine ergo dicit utrus simul:magnitudine aut esse,sorma tantu,& aqua dicit ut russi simul:m aut esse,sorma tantum.In nonullas mi idem esse carne,& esse carne,non apto exeplo uIus est. In carne mi non idesgnificat hoc N per hociHoc est mi in solis itelligibilibustalioqui diximus,st in materialibus adealiud fgnificat accusativus, ct aliud ablativus. Hoc autem fecit, propter ingenii magnitudinem contemptis exemplis,ut epe mos est.
Et aliqvel aliter habent iudicat intellistas.
Adhuc quide dubitat.Sunt haec aute superioribus totvngeda.superius eni dubitabat an intel Iectus intelligit materialia. N unt aut laqua tacite cocesserit eum materialia intelligere dubitat nu quid alia sidem sui parte italectus materialia intelligi Calia uero imaterialia.Hoc est ergo qd dicit. Vel alio,& alio iudicat pro eo qd est alia quide sui parte intelligibilia: alia uero materialia. Plutar chus iram & Alexader uult imateriali sidem imaterialia cognosci ateriali aut materialia. Aristoteles aute dicit Π, eode intellectu ambo cognoscunζα materialia.& imaterialia,sed aliter S aliter ha heletaliqsi quidem utens instrument corpore,in materialibus: aliquando autem non, ut in ma terialibus, & intelligibilibus.
Caro enim non sine materia, sed sicut hoc simu in bM. Noe dictu est defenso oppositi dogmatis. I nuper dictae dubitatio is . Quonia mi dubitauit
dicens,nunquid intella alia quide sui parte materialia intelligi tralia uero imaterialia: r hsc deseradit dubitatione,& dicit. Caro ens non est sine materia: sed res est materialis.Sicut mi h simitas in hoc est, pro eo qd informa in materia: sc 6c caro forma est in matem. Quare est rationi cosent, neum intellectum non eadem sui parte intelligere materialia,& immaterialia. Sensititio ergo calida ostigidum iudicat quorum ratio quaedam caro. Hinc Plutarchus & Alexader sui dicti fidem faciut. Ecce inquiu dicit ipse materiali materialia cognosci:Sensitivo eni dixit calidu cognosci. Qiud nos ergo dicimus Quod no hoc dicit sed dolandens dubitatione deinde ab hoc loco ueri solutione adducit. Dicit eni intellectu sensitivo utentem instrumcto iudicare materialia id est calidum,& frigidum.Deinde qm frigidi,& calidi membninnon solum aut haec caro iudicarista & ex quihuscias aliis est eius comoderatio, ut scru: humidum: & huiusmodi alia: no poterat aute indictionis cotextu omniu meminissicine nimis eam produceret.Opterea breuiter relu signisi auit subiungens.Et quotu ratio quaeda est caro, hoc est exobus costat ratio carnis uel eius definitio. Intelis ergo utra sensitivo instrumeto, iudicat stigidu,&calidum N alia, ex Ous costat camis definitio. Et huius est opinionis Aristoteles: primu qdem ex hoc,s, soluit tertia dubitatione quae dicit, o si intelligibile intelli erit 6e lapis, qui est intelligibilis, intellectus.Illic rei dicit,st intelligibilia uel sunt a prie intelligibilia uel non sprie,ut sensilia. Sen. stia ergo intelligibilia dixi tu non .ppM.Quod si ita est,siquidelicet, ab intellectu ea intelIui exi. Rimat. Et ex alio etia stari potest.Ipse est mi,qui dici et, sicut discipling rone separanc sic de intellectus ratione a seipso differt.Si aut differt a seipso ratione. ideo dissere, ut cognoscat materiali Mimmaterialia. Si sola enim immaterialia cognosceret,quid opus esset disserentia
Alio autem, siue separabili, vel vi obliqua, o inflexa habet ad ipsem, quando extensa suerit.
Carne enim esse etiam iudicat. Dissiligod by
262쪽
Hoc dictum rursus interrogatiue ocedit ex diuisione interrogas.Est aut ligesen retia. Qm alis quide intellectus materialia iudicariatio uero imaterialia: quid hae partes intes , per quas materialia iudicat,dc imaterialia,sunt a se inuice separatae:uel sicut recta est subiecto aderade, rone aut diuersa. ' Aliud est mi esse recta di aliud obliqua,& inflexa. Et hic est sidem scopus. Interrogari aute oportet S sic dictione circuloqui,q in hyperbato dicta est. Aliud mi iudicat came esse,pro eo qd est:alia parte iudicat imaterialia. Sic t hyperbato. Alio au siue leparato, ab alia parte q materia tu iudicat:uti ut recta inflexa subiecto adem unus en intellectus:ratione aute diuersus.
Rursus aute in j quaepunt in abstractio quod est rectit,ut,quod est simu.cu cotinuo em. Ad aliud uenit exemptu disciplinam: Be quid dicit: Quod sicut simu 8c rectu est oino in subiecto, tinuitate:Sunt eni in aliquo coire,cotinuo. 8ctii ea cotinuitatis rone separamus:& dicimus, si aliud est in his o quid est esse id est forma leparata,& aliud materia ipsa cotinuitas. Declarauit id per hoc qd dixit rectu esse.&cut ergo in his forma a materia rone separam us: sic de intelis a seipso differt rone. Nunc aut pro hoc facitim sunt materiales disciplinae. Materia mi est,ut dicat iῖura Tum continuitas. Forma autem ipsae figurae.Sunt Itas materiales disciplinae.
Quod quid est autem esse,= aliud est esse recto, o rectum,allo. Si,inquit quod quid est esse, id est forma disciplinam qd qd est mi esse forma significan iudhabet esse rectu id est,aliud est hoc ab eo qd est per hoc tue aliquid aliud est qd alio pro eo quod est,tunc alia sui parte disciplinas iudicat intellectus N no ea qua imaterialia iudicat. SLn.aliud est hoc ab eo,qd per hoc:sunt.1 imaterialia. Et notadii est ut Plutarchus in cometaris significatis, di sciplinas habere subiectu dicit Acistotelas. Est autem ho qd dicit,uidelicet:Si quod quid est esse, id est,si forma aliud habet ee recto,quod est,per hoc,& alterum rectu,qd est hoc sunt materialia. Si aut materialia,alia sui parte intellectus haec iudicat:& non,qua imaterialia iudicat.
Si enim dualitas. alio ergo,vel aliter habente, iudicat omnino ergo, ut res a materia sepa rabiles. Sic erigvaesunt circa intellectum.
Hoc ut ad aliqd ut ad sumas,A sunt in tot inuitate. Quae.n.sunt in abstraction una tantu sorma significat.Quae aut no sunt in abstracticte,duo declarat forma simul cu materia. Et haec meri eo dicunt,ut materialia,& q diuisione recipiunt,ut duo. Quae.n. sunt in abstractide,utqsunLInciuisibilia sunt unitati silia. certe dc inflexa recta,ut q si duo materiale alio significabat. Sunt ergo S disciplinae duplices:hae qdem fm ipsam forma:ς, fgnificauisitu dixit Esse recto:uel fim forma, de materia,quod significauit,cu disi Rectu. Alio ergo uel aliter linteiiudicat. Coeluso, si necesse est uel alio dc alio iudicare materialia de imatenalia: uel eode aliter hiate.Deinde totius dices dubii solane inquit.Oino ergo ut res a materia separabiles:sic do,quae sunt circa stellectum,id est,ut co Pendio dici potest,Sicut formae solo mentis conceptu,& ratione a materia separans,non aute ipsa substantia:sic dc intellectus inseparabilis,quod ad se quidem attinet lammest,ut qui sit subiecto
lanm idem:mentis autem coceptu,& ratione separatur ad ea,quae cognoscuntur.
Dubitauerit autem qui pio, si inserectus est smplex quid, π assectione Vacat: nec cu ullo quidquam comune habet,ut dicis δε naxagoras: Omodo intelliget, si intelligere est aliquidpati: Si ali
quid en.m est ambobus commune:hoc quidim videturIaceretillud pati. Hic est secunda dubitatio quae dicit,st, si intellectus sensilia cognoscit patiet ab ipsis. Nihil auteab eis patitur,qd non sit eiusde m eis substatis.Hoc.n. sigruficavit,in contextu subiugenS,Si.n.ali quid est coe ambobus hoc adem lacit illud uero patit, pro eo F est,fm coe,id est,fm materia pa titu LSi ergo ea cognorit intellectus: dc ab eis patitur.Si autem ab eis patitur: est eiusdem cum eis materiae. Si autem est eiusdem cum sensilibus materiae: non est itellectus simplex,sed compositus. Hoc autem dictum est stcundum resolutionem.
Proeres, si intelligibilis o se,vel e H eliis aliis intellectus inerit, sin sim aliud sis in ira telligibilis, v aut ali3 pe intellubile:vel mixtu ed habebit,3s facis Tm uelligibile icut alia. Antea scdi dubii solane dicat,tertia hic dubiupponit, di dicit,Si ipse itellectus est intelligibilis:
263쪽
quo ergo seipm intestigit Et primu dicit et, si Atenus intellectus stim cognosci erit in ossius itelligibilibus itellectus:ergo S in lapide:& etit Iapis itellectus. uertas.n.Hoc aut inuit in textu, in dicit. Vel .n.etia aliis intelle lus inerit,pro eo qd est,aliis intelligibilibus inerit hoc est,ec intellus, ut oia intellisibilia sint itellectus:deinde priusu diceret aliud absurdis,utpote,si aut no,qtenus est intellus cognoscit erit duplex & intelligcs.& in lus,& no undis stim cognosces: neus. n.intelli/gens:ante hoc ileri secudi dubii solane,st intelligibile no in unu numero sed spe.est.n.yprie ites ligibile & no specie.Quod autest sprie intelligibile,est & itellectus. Deide infert aliud absurdum a se do:q, si no quatenus est intellectus cognosci etit duplex:ut sit stelligibilis,& itelliges.Hoc aut significauit ta dixit, Aliad habebit miatu, qd fastim intelligibile ut alia:pro eo qd est habe bit aliqua copositionc:quae copositio ει aliud sidem facit inn intellectiam aliud uero stelligibi Iem,sicu i & alia intelligibilia. No hoc aute dico, a, alia itelligibilia sunt composita:Sunt enim sim Plicia omnia intelligibilia: Sed habebit inquiti aliquid intellectus,quod facit ipsum intelligibilem, ut faciebat alia immaterialia,intelligibilia. Velpati quidem est secundum aliquid commune. Hic soluit duas dubitationes.& primu side scdams collegit,intellectu re eiusde materiae cu sensilibus:& dicit esse nomen comune passion seu affectiois. Hic est enim persecti cilla uero corru priua. Affcctio ergo, quam patitur intellectus, in persectiva. Quod autem est persectivum, dicitur proprie affectio, uel passio.
Quare prius dictum est,st potentia quodamodo est intelligibilia intellectus,sed nulla actu, priu suam intelligat. Sic eate oportet,ut in tabula,in qua nihil actu depictu est: uod euenit in intellectu. Ac ipse quidE est intelligibilis, ut intelligibilia. ln bs em, quae sunt me materis dem est quod intellus o quod intelligitur.Scientia enim contemplativa, o sibile idem est. Cum paulo superius dixisset re duplex itelligibile,& qd xprie,& qd n5 Pprie, c dicit qd istellectus potetia Iprie est itelligibilia,quado aut ea stelligit,actu. Ne a. habet instιintelligibilia sntessus nisi ea intelligat.No pictae.n.tabula sita est. Et videlitati lamblicus D γραμμανυ, graece dixit,& no chartae. γρομι ω aute no diceret,nisi γραμματα hoc est iras hret.Hoc aute dixit, uolensaiam pueroru,qd est intellectius potetia hre revi rono.Quare si eam sem -- assimilauit,habet reru uidelicet rones sicut habet hoc est iras.Si aut αγρο dixi id est nostri Prae,intelligit male scriptae:eo se habeat exiles di obscuras iras. & dicimus tragoedu id est mutum eum qui est id est qui malam habet uocem.Quare & Aristo. iquitiexistimat esse in anima intelligibilia ut Plato,&omnium rationes,& esse reminiscentiam, non disciplinam. Haec autem dixit ut ostenderet Aristotelem quos esse in eadem opinione.
Ac ipse quidem est intelligibilis utit intelligibilia.
Hic est tertii dubii sola: pquido est yprie intelligibile,est intelllis. Scientia. n.contempIatiuae Quod est aut sic scibile idem est.Quid dicit Quod nihil absurdu idem esse uellectu & quod ita ligitur. god est enim sprie intelligibile quod dicit scibile, & qui est proprie intestus quod dixit sciam iidem est. Illud aut, Proprie additu est disciplinae no sunt xprie intelligibiles a nobis auteolao intelligibiles di turis a nobis efficis sint,& in nostrs mentis agitatione uersentur.
Cur aule non semper intelligas,causa est comeranda. in iis aut, quae habet materia,potentia so/rum s νηυ uods intelligibile. Quare illis quidem non erit intellectus: Sine materia enim potentia est intellectus talium:Illi autem erit intelligibile.
i. Hic est quartu dubiu cur no semp intelligit intellectus& dubitat quide, Um aute non soluite nos aute iam soluimus.Sed post hoc rursus euenit ad solanem dubii dicetis.* erunt intelligibilia intellectus Cum enim dixisset,st inyprie intelligibilibus uerum est,nunc dicit,* in materialibus quae sunt intelIigibilia potentitam no Pprie no est idem intelligibile,qd intestas.Intellectus. n.res est materialia. Et in his Praxis deo est gratia,coplet r.
Quonism cute, picus in omni natura est aliquid, hoc quide materia unicuis generi: id vero est.
264쪽
qvod est, quod Oia illa res tiar alterum a t quod est causa, τ essemau, ς, Omnia facias, quo ars admiseria o secta est mecesse est O in anima has esse disterentias. υ est hic quide intellectus tulis, θ
emnia facille vero, se omnia Iaciat ut quidam habitus: ut lux. quodammodo enim etiam lux sacri
eos,quisunt potentia, colores actu. Post qu.i quatuor qsiuit in itellectu, qui est potitia: uenit deinceps εἰ ad Itellectu qui est actu:dcin eo decem qrit. Primu quidem,s, oia iacit itellectus. Secundu auris, substatia operas. Neq; enim ut aIiae subae operationes Pponu sic est dc in itellectu qui a tu est. Nes enim suba intellectus quia tu est,a ponit operatione sed ex seipsa ipsa stata ipsius est opatio:& non est substatia intellectus, qui actu est aliud ab eius operatione.Tertium,iqua innest stellectui qui actu estis semp intelligat et operes di ab operando qua desistat. Quartum, est aialis.Quin tu, imortalis,di separa
hilis. Sextum is cum habitu ,ec luce habet Pportione. Sicut enim lux no ipsa facit colores, sed, qus sunt,formas apertas reddita sic de intellectus qui actu est res no facit,sed formas imprimit 6c iniculpit in eo,quod mi. Octauu,st qui est potetia itellus ab eo,qui actu est differt tepore,& ipso subto. Nonum obluiscic intellectus. Decimui semp cum imaginatione operas. Haec sunt capita dictio nis Itextus,q dicit inesse itellectus,qua actu est. Et cum nihil aliud dixisset, intermes ad multas,scuarias uias uersi sunt,aliis aliter accipientibus itellectu,qui actu est. Alexander adem actu intellis appellauit unum olum principi usiue intellectu, qui est soris. Marinus aut intellectu actu dixit,no unum olum principiu,sed qucdam daemonis inici lectui uel Angelicu. Vt semel uas dicam,nec no strum dicit intellecta, qui actu est,nec eum,qui est unius olum pricipit. Plotinus aut a tu intestiri intellexit humanu intellectu: hunc adem semp o nitem: illu uero aliquado. Errauit aut Plotinus ex Platone.Cum . .ex illo audivisset esse semp mobile aiam: existimauit eum illa semp mobilem dicere se Iemp in ligat: dc ypterea esse existimat intellis semper intelligente. Plutarchus aute qata nos ponimus,no existimat esse apud nos duplice intellectu,sed simplice. 6c huc simplicem dicit non semp intelligetem,sed aliquado intestigente. Existimat ergo Plutarchus intelim,qui actu est, eum dicere humanuique putat etiam qns intelligere. Tot suerunt oriones de itellectu, qui acta xst,quatuor numero: Alexadri: Marini: Plotini: Plutarchi. Et unaquael earum pbabilibus ad sui desensione Ionibus utitur.aequu est essio exponere quid unaquaelose afferat. Alexander qdem dicebat esse actu intelim, prima cam. E rrabat aut ex eo, o audire eum ola sacere. Quis est enim,acia facit nisi prima cac Si ergo dicit Aristoteles,st,qui fim actu est, intellectus ola facit: uidelicet,in tellectum si actum, prima cam dicit: Sc s, rursus dicit cum suba cocurrente habere opatione in tellectum. qui actu est AEd est soli Deo sptium Neq; enim nosterulaec intritus per potentia sacereopatione. Et rursus, is semp opatur. Hinc ergo fallebas A lexade sidc dicebat haec nulli, nisi soli Deo, conuenire. Est enim solius Dei oprium cum suba cocurrente habere opationem, εἰ sem P operari: N agere. Plotinus aute falleba sex eo quod est semp operari: de supponebat esse in nobis intellecta
semper opantem,& eum dicebat esse actu intelis. Marinus aut e u triusq; ronibus utensiDaemonis
intellectu dicebat Aristotele dicere. Humanus enim no est,eo, se dicit eum Oia sacere,& per subam 'peratur,& se intelligit. Sed ne ,qui exterius est,intellectus. St. n. dicit,Cum luce de habitu ha het y portione dc ut cum imaginatione opera & oblui scism5 sunt aut haec itellectus qui exterius aduenit. Dicere ergo, se cum luce εἰ habitu habet x portione ondit haec esse ypria alicuius intest . qui est medius inter exterius accedente,dc humanu nempe angelici intellectus. Nam 5e lumen est modium inter id quod illuminat. 6c, quod illuminas. 6e habitus est medius inter aptitudine,& P pensionem: his aut intellectu assimi Iauit. Quare stellectum. s. dicit mediu quedam inter eu,qui ex terius intercedit,& humanu. Plutarchus aut se iustis ronibus defendit dices,' est hic de ala tractatus, nec suit,st Aristoteles de intella, qui extetius aduenit dissereret: sed actu intellectu appellat hamanum. Deinde aduersus ea. qa tribus, Alexadro inqui Marino dc Plotino dirutur, cois fit incur so Inuenimus. n. Aristotele dicente .s, actu intelis subiecto Mem idem est: tepore aut diuersus ab eo quod est potentia,& qd actu. Na,cum ptius si potetia actu postea factus est. Si haec ergo in cotextu dicit Aristotelas uidelicet nec Deum nunc dicit intellectit qui est fim actum ut Alexadro ui idetur. Deus eni non erat prius potentia, sed est actu, ut a sit sons bonitatis. Nese daemonius, uel angelicus prius esset potetia Nam S hos uult Alrstoteles esse actu intellus. Quare male quo F dicit Marinus. Sed se Plotino aduersas: Si enim fm eum, semp agit: nsi erat prius potenria. Aristoteles, autem dicitis, erat prius potata. Per haec ergo clam factu est ci, nec Deum dicit,nec daemonia saeangelicum itellectu,nec intelis,qui semp operasita de eo intellectia agit, qui est in nobis. Haec est
265쪽
prima oppugnatio. Secunda aut haec est.Quomo dicit AristoteIes, a, iteIlectus BIus est imortalis,
ct aetemus Ait enim.Et hoc solu est imortale fc aeternu. Siue.n .primam tam intellexerimus,non est sola imortalis Sunt enim te alia imortalia. c si angelicum, uel daemonia intellexerimus is est rursus solus imortalis.nam Sc prima ta est,imortalis. Nec rursus si fim Plotinu,stellexerimus,ltellectum,qui semp intelligit,is est solus imortalis.Sunt enim re alia imortalia, ut qui aliquado intelli/gunt,intellus. ne enim soli itellectus, qui semp itelligui, sunt imortales sed oc,qui qns itelligur,fm Plotinum .Quare & haec est cois aduersus eos incursio,st apsin5 inueniat, de quona intellectu dicit Aristoteles cum dicit esse solu imortalem. Qui aut dicunt intellin humanu aliqn intelligere,fic hoc solum re de nos non hre alium intelis pollunt respondere, εἰ sic dicere, picum multa sint, quae holem psectum Sc absolutii constituat,solus itellas est imortalis ec aetemus.Illud ergo, solus, ad ea quae holem Pficiunt,& coplent,relandu est. Plotinus aut hanc resposione pro se afferre non potest.Duos enim supponit intelli.eum,qui semP intelligit:& eum,qui quado . Quem ergo pol solum dicere imortalem Sive enim eum,qui semp intelligit,fallis: Nam sc is qui aliqfi intelligit, est imortalis.Siue eum,qui quadoq; intelligit dicat imortalem: sed εἰ qui semp intelligit is eum. Quare nec Plotinus dicere mi quomo nos dicimus,solumodo imortalem it elim. Pulchre autem adiectum est imortale,& aeternum esse itellectu. Nam de irronalis, dc uegetatiua sunt quide imor tales no aut aeternς. Si enim uita suppeditat: nihil aut suscipit cotrariu eius,quod suppeditat:Si eram uitam hnt: dc sunt imortales,no aut aeternae. Aternu enim dici fim id.qd semper est. Immorta
Ie aut, id quod est semp uiuere. Q uare itellectus solu ex iis,q sunt in nobis,& s p est,& semptituit.Irrationalis aut Zc uegetativa semp quide uiuere dicis non aut semper α.Quare dc hoc ha mano itellectui inest. Hae sunt cora incursiones aduersus tres. Aduersus Alexadrii autem dc Ma rinum hoc possumus dicereis, eum,qui est sm actum intelis separabile dicit,no separatu.Prima autem causa qua dicit Alexader esse actu intelis uel daemonius seu angelicus,que dicit Matinus, sunt separati non aut sepabile.Separabile quide significat qd nodum qdem est separatu,sed potest separari: illi aute sunt iam separati Sc prima es,dc d onius, seu angelicus intellius,no solum mne, sed θc suba quod est,subiecto. Quare dc ex ipsis uerbis textus laursio est ιν dixerit eum,qui est actum intelis eme separabile,& no separatu. Sed dc alia est icursio,st hunc,qui est sm actum intel lactum atalem appellat.No aut prima taest animalis o Alexader nec d on siue angelicus,h Ma rine. Quare nec eum,qui est fim actum,intellis nec angelu possumus itelligere, nec primam tam sed eum soluiqui in nobis quados opera humanu: Eqq, in cotextu dicit intellectu, qui est sc actum .cum imaginatione operati Non aut prima ca cum imaginatione Opera nec dsmon nec angelus:sed solus qui est in nobis intelsus. Et haec ergo cois est aduersus Alexadni,dc Marinu incur/so. Aduersus Aleaadrum aut seorsum haec possumus dicere:Quomo possumus mete comphen dere ς, itellectu qui est actum primam cam dicat ' si adem luci Sc habitui eum coparat Prima enim causa suta est 6c no habitus: dc substatias .pducit: dc nulla cum luce habet a portione, sed cur o sole Quare εἰ hoc ei qui in nobis inest intellectui couenit.Et rursus dicit AristoteIes,st sicut lux non facit colores,sed eos esse manifestat,sic de intellius ola iacere inde st cla manifestet. Est aut absurdu hoc de prima ca dicere. Pri .n.causa ipsam subam producit eoru quae sun dc nihil est,
. quod ipsa no fecerit. Et rursus,is Alexaderitim habitu appellauit.habitus aut est,qd est is potentia.Pcima aut ca nullo mo est potetia. Et rursus de eo dicit Aristoteles, D subiecto adem idem est, tempore aute diuersus ab eo,quod est potetia,& actu.Ptima aut causa nullo mo se prius quid ha/het uel potina uel actu .Et alioqui obliuisci quo dicit intelis:hoc aut qui inerit ei, qui est extorius Qui enim inest in nobis itellectus u est qui obluisti per eam,q est corpus habitudine impe ditus. arcus ergo dicit Aristoteles couenire ei itellectui.qui est fim actum :ea dicit de humano intellectu qui a potetia sere in actum. Hoc aut demostra si ea q illi no inesse uiden dico aute ora facere dc suba operare,& s p intelligere,ofidemus ei inesse. Scire ergo oportet. ia, oia facere dies intellectus,qui actu est,il, oium typos describat i intelliu qui est potetia.Quare 6c eum Plato stylo quo scribi assimilat: Aristoteles aut ex seipso ipm scriptore supponit.Si enim qui potetia est intel lectus .fit oia:qui ergo actu est ola facit.Quare hoc in itellectu humano ineme mi.Qui enim exterius aduenit no describit oia,quae sunt in intelliu potetia: sed is si in nobis actu est. Ei aut e couenit ec aliud qd dicit, y per subam operas. Et ut hoc intelligamus, paulo altius psumamus.Sciens nuata est solum: ne* scia solum: sed est quid ex utriis comixtu. Coponitur.n.sciens ex ala,& scietia: α p portione quide habet ala cum materiaescia cum forma. Et qm cuiusuis rei, ut in Physica no/uimus,magis suba est forma, a materia:suba ergo scientis est scientia: dc sciens is sciam operatur.
266쪽
Ostensum est aut ipsam esse scientis subam. Negi enim sm altam illa εἰ sublime tatemplation si,
sicut in Deo ipsa est actu suba Nam i animis 6c aliis substat iis, seorsum a ptima causa, dc suba est idcpotentia,S aetus. Suba ergo operari dici fill, scia diciat ueluti suta alae. Ex meliori ergo itellectum notauri iam. .actu agit,cic operas intellias: 5c actu existes operas in tabus aut actu melior est sub statia: Pptcrea ergo uotcs dicere eu actu operati dixit,laba:ut ab uno ptiosiore totu tam signifi/camus.O mihi dile situ Teucer caput. Et hoc ergo couen:t intelliri hois,qui actu est. Actu .n .exist intelligit.Qui aut est exterius,ex seipso actus est. Quod aut,qtenus pilosum quid est subam acce Parideclarat dic :Quod. n. hoc sic est claru . Alyas.n.est patiere pilosus,& principiu materis.Qua. de causa subam ut pilosiore accepit. Porro dc temu et couenit,st intellus semp intelligit:no ut Pio Inu S putat P semper ipse per totuit iligi no. n.unu numero itellectum semp stelligere dicimus: sed se in toto mudo humanus itellus semper itelligit. Quod si ego no itelligo alius Ade certe itel/ligit Et l accessioe illud semp fit,ne apud nos deficiat Dei illuminatio. St. n.no semp itelligimus:qnno intelligimus deficiat. Si aut sic dicimus illud,semper intelligere:hoc inest in humano intel/lectu .Semper enim intelligere dicimus non in uno fim numerum sed in omnibus: sicut dc homi nem semper uiuere dicimus n6 propter Socratem,sed φ homo quispiam semper uiuit. Vel quod semper dicitur intelligere,quoniam potest semper intelligere.Qui enim habet intellectum,in quaciis hora uult intelligit.Quare hoc humano intellectui inest.Qui enim exterius accedit intcile cius qui unus est numero,omnia intelligit. Et haec quidem dicta sunt ad exprimeda contempla tic m. Plurimum aute a nobis laboris suscipi ut haec decem capita in dictionis cotextu ostenda mus,eaq, dilatemus. 8c in his finitur conleplatio.Qm sicut in omni natura est alio,hoc Oem materia unicuiqi generi illud uero qd omnia illa potetia.Ex his quide uult ostendere, st oia facit in
tellectus,ec est aialis. ratione aut sic rducitis, sicut in naturalibus Zc artificialibus eli,qd est potetia 5 quod effectricem c m dixit:sic dc in ala inquit est intelis potetia,& intelis actu. Et P hoc qde quod dixit,ln aia,ostedit ese animale.actu ergo Oia facit:ex quo habes,st oia facit. Ecce ergo duo capita.Quare au postqua dixit in unaqua* natura,dixit sc in unoquos generes Dic, g, illud,In natura,uniuersalus dixit:Hoc uero,Unicuiqi generi, Pticularius,ut sit eiusmodi: Φ,sicut in uno quo animali,quod natura,dixit,est,qdest potentia,&,quod actu:sc de in unoquoq; genere sunt haec,ut humano uel equino,uel hoc uel illo. Ut habitus quida sicut lux. Lux eni quodamodo sa/cit colores,qui sunt potentia esse actu colores. Ecce aliud a priu intellectus, g, cum habitu de luce .pportione habeat:& merito.Q ucadmodu mi lux facit colores uisibileiano eni facit ipsos colores.sed ipsorum operatione .pserti& sicut habitus operatione .pducit,no substatia: sic de qui est in nobis,intellectuet operatione profert,non substantia. 8c ideo cum his habet ypomone.Si aute hsc ita sunt:non de diuino intellectu agitur. ille mi etia substacias pducit. Porro de fim aliud habet noster
intellectus xportione cum habitu: non g, sit qlitas, sed queadmodu se habet habitus ad id qd est primum potentia,im mi perficiusic ic,qui est sim actum lintellect us,ea q sunt γάtia intellectus, Perficit. Eo authet, illum luci assimilaui falsus est Alexader, ypterea st dixit Aristo es im om/nia facere sicut Iux.Sed falli non debuit.adiecit enim Aristotcles, Quodamodo, Deus aut no quo damodo omnia fuit: sed per omnem modum omnia facit.
Et sic intellectus separabilis,υ immixtus, o affectione vacuus, cum substantia' actu. Sem
per enim pretiosius est,quod agit,eo quod patitur principium materia. Ecce aliud propriti dicit,* est separabilis: Sc cur non diximus in cotemplatioe id qd Imixtu est, S impassibile eum intellectu dicere Qm haec coprehendunc inseparabili. Quod eni est separabile,est imixtum dc impassibile.Per hoc aut quod 1cit, Cum substatia sit actu, aliud dicit spriuis, substatia operas Et st hoc fim id,quod est pilosum accepit,significa .dum dicit,Semper eni quod agit melius est eo,quod pati ad est quod acta est eo,qd est potetia. Quod eni agit ulla est:Quod
Patitur aute, tentia. Et principiu materia est pilosius. Principia dico forma Et substantia ergo ut pretiosior nunc dicta est: non se intelis habeat substatia sine potentia: hoc eni est in intcllectu, qui est extramon in eo,qui in nobis est.Hic enim habet potentia.
Idem est autem scientia secundum actum, quod res.
Hoc in medio interiecit,st qui secundum actum est,intellectius sit res ipse,sicut inresectus,qui est potentia,potentia res ipste est. .
267쪽
Quae autem secundum potentiam, tempore prior em in uno omnino autem nec tempore Ued non quandos quidem intelligit, andos vero non intelligit. Aliud dicit Pprium intellectus,' qui est potetia intellectus,tepore prior est eo, qui est actu. Et
ne quis dicat o hoc falsum est in uniuerso mudo,hoc. s. alio actu, alio potetia, ptius est,inquit. Noenim quado* operatur intellis,quado I uero non in uniuerso mudo:sed semp. Alio,aetia,no potetia prius est. Et ex hoc habes aliud propriss Q s p itelligit. Propterea ergo dixit, st in eode hQie, quod potentia est prius est eo quod actu est non in uniuerso mundo. in uniuerso rei mundo,di cunt non ulli nihil alio prius est: nec qd potetia est, quod actu est: ne*.qd actu est,eo, qd est potentia. Si enes aeternus est naudus fim Aristotele:neuti altero prius estista sunt cotemporanea. Et hoc simile est ei quod uulgo apud idiotas qustis, uita sit prius ovum,an gallina. Hoc aut innuit Cum dicit, Omnino aut nec tepore pro eo quod est in toto mundo:& cino pro eo quod est,in uniuersum seu in toῶ,6c mu dane: tepore aut praecedit id quod actu est, id quod est potentia.
Separatus autem, est tantum id, quod est. Et hoc rursus interiectum est,st. quando intellectus suetit separatus, de fit is actum, tuc fit id quod est,id est,propite intellectus .Qui enim est potentia,non est proprie intellectus. Et hoe solum immρrtale,υ aeternum.
Ecce rursus aliud dicit prope , g, imortalis,& aetemus est intelis. Hoc aut solum dixit eoruM hominem costituunt. Solus eni hic est aeternus, Sc imortalis. Irrationalis ent,6c uegetatiua ala, ut dictum est smortalis quidξ est,non aut sterna.Immortalis aut dicitur,eti.isi corruptibilis putetur: quonia non quatenus est ala eo pitur,sed quatenus est in corpore. Quamobre Plato quoq; di/cit omnem alam imortalem hoc dicens de uegetatiua εἰ irrationali. Materia aut vicevetia sternaudem est sed non imortalis.Quamobre intellectus exitii expers dicitur,ut qui sit de artemus, di immortalis. Vide aute, hoc non dicit de intellectu qui est exterius. Illud eni,Solit,in neutro postes, ad id qud superius dimam est,cost ruitur ν - oxyr, id est,pars est animae,ut sit sensus.Hre autem pars animae est Be immortalis,dc aetema.Qui autem est exterius,non est pars.
Non meminimus aiat,g, hoc qdem est assectae vacuu: passivus e t intellectu corruptibilis. Vide et, aliud propriu dicit,st intellectus obliuiscit plutarchus adem dicit, o hoc liqua aduersus dubitatione dictum est,quae dicit: Cur intellectus non semp intelligit, si em intus habet co/gnitivam facultates 5c soluens dici θ hare in estis, ipse ae imaginatioe operatur: illa aut corrupta, non amplius per illa operas de non per seipm. Dubitant aut hoc modo.Certe obliuisci intellis particulatium qus in alia uita egit,in Ous imaginatio eooperata est,qd ea corrupta siticur ergo eo si non meminit intelis,quori typos ab imaginatioe retinuit & q ipse per seipin operatus est Scimus enim stipsi etia Aristoteli uidetur,esse quaeda quae intelli agit sine imaginatioci ut ad seipm con, uersionem:incorporeota cogitatione:ad diuina Guersione:uniuersaltu cognitionem:& ut semel dica quaecus sine sensu intelligit ea etia sine imaginatione intelligit. Ad qd dici potist si in morbo particulati diuertunsidc eorum,q nuper acta sunt obliuiscun ut et Thucydides scribit dices eos sui ipsorum esse oblitosequato magis in totius uitae mutatioe obliuiscunc eorum,q paulo ante Dycta sunt Ex hoc asit tm habe placita:ς, imaginatione corruptibile existimat recce mi dicit intelloctum passuu esse corruptibilem: dc aliud placitu,quod que dicit intellectu non recordari, eum impassibilem 5c assectibus non obnoxium duit.Qui mi est exterius,non dicitur obliuisci.
Aliud propria dicit, ,sine imaginatioe inteIlectus non agit. Uide aut Get, hoc dicta opus habet aliquo,quod ipm passiper recreet de leniat. Non eni semp agit cum imaginatione:nisi sorte dixeris, ς, quando circa pticularia uersatur. Vel dic etia aliud, D sine imaginatioe paucae sunt operatims. Nam M quando circa diuina operac, ptercurrit imaginatio,iis,q figuris εἰ typis carent, pos dc ibguras imponens Et opterea eam Plato dicit extremu matu. Si ergo sere in uniuersum cum imagina e opac:qd fit ut plurimuir eo qd semp,accepit. Vel dic etia aliud et, intelis semp ta imagone operatur.Si mi ola scis principiti est,sensus: SP si desecerit sensus,di imaginatio dae Si aut imagi
268쪽
natio descit.& intelligentia. Qua obcam & ii qui sunt a natiuitate caeci,nec de colaribus imagina/tur,nec intelligunt. Clai um est ergo D sine imaginatione intellectus non agit.& in his finitur,deo
est gratia,praxis,praxis deo annuente,quartadecima.
I ndiu bilium itaq; intelligentia ut iis est, circa quae non est falyum: In quibus ariesulsum est
verumpam quaedam est compositio mentis conceptuum. Post intellectum potentia qui habuit qtuor capita S intellectu actu, qui dece, quae dicta sunt, habuit capita,uenit deinceps ad intelligibilia. Scicndu auris inronaliquide anima ab intellectu incipere oportet ut qui sit intelligibilibus mar. scidior: in irrationali aut a sensilibus. ut manifestiori/hus.Vbis. n. a manifestioribus dominae init ni capiedum est. Polla ergo de itellectu docuit . uenit ad intelligibile. Dicit ergo,itelligibile ec indivisibile. Ex hoc au t ne existimaueris,st, intellectu dicat sola indivisibilia nosse. Nouit. n & idiuisibilia.& ea es diuidunc: sed idiuisibiliter,& cctrice nouit Adiuidunt. Nioc centrucircula seminis instar,cotinet. Oia ergo intellis sidi uisibilitet itelligit. Hoc est. n. ppriu intellus,s, diuisibilia colligat,& uniat,& ea indivisibili intelligat. Quod aut et i fi diu bs bilia id tuis biliter nouit, apte osteditis, ipse dixit, ubi agis de demostrativo syllogismo,no solum restiam sed &sciae principiu,quo rerminos nouit, principiu sciae intellectu appellas.sciam aut e cogitatione:& ecce intellectu determinate.& idiuisibiliter dicit res cognoscere. Qm ergo de id tuis bili agiti scire oportet,st qnque modis accipit idiuisibile. Dici f. n. idiuisibile terminus. Scimus. n. propositione duus his terminos subiectu,& pdicatu .Que admodu,Propositio est plato ambulat. Et Plato est terminus:& ambulat,terminus:&, ut semel dica, terminus est, ut in libro Peti hermenias didicimus vox simplex. Hoc est ergo primu significatu indivisibilis terminus. Scem est significa tum,cotinua magnitudo. Haec. l . est pol ctia Ade diuisibile,actu aut idiuisibile.Tertiu aut est significatu qd est in qualitate indivisibile,ut pii eius unitas,nuc. Haec. n. sunt,q in quatitate sunt indiuis bilia .Quariti significatu indivis bilis est materialis forma. Ipsa. n. non diuidic,sed qdei sub tu est. Quin tu significani est serma imaterialis. Haec sunt indivisibilis anque s gnificata. Unde & dubitaribes duas mouere possimus: una quidc,quo a termino alia qtuor idiuisibilia distinxi usi dem Bealia qtuor sunt termini Unu quodU. n.ecm est uox simplex & Opterea terminus:Necy. n. .Pposi tio est si dicas. tinua magnitudo: nec rursus I positio est, si dicas,sorma imaterialis. Vnus . n. ter minus est sotu unuquodU eoru . Ex uno aut termino solu no fit xpositio. Si haec ergo ita hiat,quo
ea a termino distinxi .sqde ipsa quoip sunt termini Haec est prima dubitatio. Ad qua dicemus.ς, aliud est dicere terminu simplΩdc aliud est dicere, tale te inu. Primit ergo indivisibilis significatu terminu simplr significat: alia uero qtuor tale termini3. Non ergo pter rone sed cu magna rone id, qd est simpla tenninus,a tali termino distinxit. 8c haec est solb. Scdm hoc dubita moue cur sernia
materiale a magnitudine secreuit Atqui ipsa magnitudo est forma materialis. In mia. n. materiae prima forma,ante ora alias forma haec accedit magnitudo. primu .n. qualitate deinde sic qlitatem
suscipit. Si ergo magnitudo imaterialis forma est: cur ipsam a forma materiali seluxit: siqde magnitudo sub forma materiale reducis Hare est dubitatis,ad qua dicemus,st no quis materiale forma a magnitudie distinxit:sed illa,qaccedit posta magnitudine materia suscepit. Materia. n. fornas magnitudine suscepta,manet in metis conceptu: reliquis aut formis susceptis fit sensilis. iunxit ergo forma q est actuia forma, q est in intellQu,id est,a sorma magnitudinis. Ea .n .etia si materiar accesserit ipsam itellectui relinilime . n. videri pol materia magnitudie pdita per se sine alia forma, nisi intella tantu. Quare etsi materialis forma est magnitudotipsam in a se a materiali secreuit,non
quavis, ut ia dixi sed ab ea,q actu est,& q sensile ossedit materia. Quare sub diuisione aliquam ca/dut haec unque indivisibilis significata. Est aut haec diuisio. minus uel simplr est term: nus, uel resis. Si itas est simplr terminus lacit unu significatu i diuisibilis terminum. Si uero est talis terminus: uel est potetia Oediuisibilis: actu aut idi uis bilis. Si ergo potetia ade est diuisibilis: actu auteindiuisibilis: uel per se est diuisibilis: uel per accias. Si ergo suetit per se diuisibilis: facit cotinua magnitudine. Si aut per acciis fuerit diuisibilis:sacit sorma materiale: Sc sic Oeest,si potetia qdem suerit diuisibilis actu aut idiuisibilis. Si aut 6c potetia 6c actu est idiuisibilis: uel cu materia ade est, &sacit indivisibile qd est in qualitate: ut unitate: pucia: nunc.Uel est imateriale εἰ facit forma imateriale. ergo ex diuisio e didicimus Φ qnque sunt significata idiuisibilis uideamus deiceps quo intel pus unu quod 7 eoru intelligit. Scieda ergo,q, intelligit terminu A est indivisibilis,cu sit ipse in diuisibii s ut uoce simplice Quare nes ut uera .ne* ut falsa. Circa. n. simplices uoces no sidera tur,nec veru,nec salium ,sed circa copositas. Et quana ob tam in cotextu falsi tam meminit & non itidem
269쪽
in q iid est ueritas. ouit.n.in libro Peri hermenus, no solu falsum sed Ac ueni no ec in simplicibus uocibus. o ergo ipse in textu solius falsi meminit Et dicimus,s, in libro qui est post natur, Ita que Metaphysici uocat,in corrana est opinioe ei ς, in libro Peri hermenias dixerat. In libro emPeri hermenias nec uena nec falsum dixit cosiderari circa simplices uoces seu in terminis: sed in .spositionibus veru,6c falsum apparere dixit.In Metaphysicis aut ait,in simplicibus uocibus, seu interminis falsum quide no cosiderati,sed Psiderari ueritate. Intellus. .qn simplici aggressione se applicans ad unamqua y simplicem uocem idem est aut dicere,terminuiseorsum di per se intellex riuuete intellexit nullo alio adiecto: ut dia dicitur, Ambulat intellectus quidem protinus icessum intellexit nullo alio addito. sed p hoc latu.Rursus in comededo maducatione,& cibi commutione protinus intelligit,hoc est dente couersione circvagentem,sine alia additione. Hoc itas dicit in Metaphysicinnunc aut eum tractatu sequis: de Ppterea a simplicibus uocibus ueritatem no arcet,sed solum falsum:eo se intellas nsiqua fallis sed est semper uerus,fm Plotinum dicente:Intellas uel attigit,uel G attigit. are errare non pol. rcienda autem P duplex est ueritas,uel substativa, uel falso opposita.Substativa quide ut si ita dica,Hic ho est Pprie: Hoc auidico,ut ad eum, qui est in pictura. Ille enim no est homo proprie:Illud ergo eum esse,uel subsistere de solo hola uere dicis. Dee cum de intella dixissetis, termita uere cognosci Guertis ad cogitatione,& dicit ipsam non Mum esse uera sed etia falli. Iam uero di aliud est, si intellus adem dia uniformiter nouit:cogita/tio aut ut in copositioneaec no idem est.Intellas enim,ut G uu,& unum,nouit qd nouit. cogitatio aut,ut copositum ex multis,im nouit:qucadmCdu in portaripsa enim ex multis lignis est co/posita. Et similis est cogitatio Empedoclis amicitiae,qea Gposuit,qsunt exotentione divisa. Cettere ab Empedocle dictu est, ς, nisi esset amicitia, multoru uertices collo tarentes germinassent: hoe est, suissent capita sine collo,nisi ret, quae ea conectit amicitia. Temu ad haec dicit esse cogitationis propriuist ipsa fallatur uel Ppter pditatum, uel Ppter lepus. Si eni dixero, Homo alatus uel est, Del erit,uel suit,salsa est ypositio,Ppter statum terminu,dico autem alatum. Siaut dixero,Meri Troiana suetat hic upter lepus suit salsa Ipositio.in aeternis aut circa id tantu, quod Idicatur,fit salsum:no ita aut εἰ cirra tepus.Si enim dixem,erat,vel est,uel suit Deus,semper ueta dico. Quod enim semp est dico.In no aeternis aut,& fm tempus falsa fit Iposition scdm pdicatum.Secudum Nicatum qdem ut si dixero,Hircoceruus est nuc,salsum. n.extitit no stem tempus nuc, sed M p/dicatum est:& rursus si dixero, Umbra nuc est corpus, falsum extitit,no sim illud, nuncino solum enim nuc non est corpus es ne erat,ness erit,sed Fm liquod dixit,corpus est. Quare in genera hilibus salsum fit dupli in cogitatione.uel fm miratum,uel fm tepus.in aeternis aut sc mitatu tantum Intellias aute nihil habet horu.Semper enim osa intelligit:& no habet salsum,nec fim prae. dicatum,nem sim lepus.Quartum aut in his dicit cogitationis Iprium D ipsa quide circi sposi/riones uersatain tetrus Ut cim terminos.Quado aut dico circi spositiones ne existima me hoc dicere iuxta modu dictu in Iogita,* circa affirmatione uersatur,taqua copositione, qm ipsa coponit praedicatum cum submairca negatione aut ut diuisione,quonia ipsa negat, de diuidit miratum a subiecto:no albus.n inquit, ho:nunc enim dicimus st cogitatio de circa affirmatione uersas ut dis visio,& copos .Si enim affirmatio, tenus adem coniungit, copositio dicis: quatenus aut est in duobus q possunt diuidi diuisio est. Negatio au etiamsi dicit,no albus Socrates ei nees fiungiqee rursus est copositio:est 6c diuisio qtenus album ab eo seiungit: Ac sic nuc cogitatio dicitur circa xpositiones uersari. Haec cum dixisset tanqui per digressione qm dixit, quomo intellas intelligiterentinum:qtit deinceps quo intelligit indivisibile magnitudine, quod erat fim indivisibilis signoscatum .hoc aute est Be teritu. Magnitudo enim est tertiu:θc totum.ri.est, se partes habet,& est cmpositum. Et ut to si quide ipsam intellus sine tepore intelligit, se in istanti. Nes enim pol intelliis jpsam in tempore intelligere. G.n.tepus est diuisibile Si enim in diuisibili itelligeret: & quod intelligit quod est magnitudo esset diu in bile. sicut.n habet lepus,ita Sc magnitudo. Atqui est in diuisibiIe actu:ut totum eni im intelligit:totum aut est indiuisbile. no ergo im in me intellior, sed in inflati siue nunc. Quod nisi sine tepore,& in instati ea intellas scire non amplius totu intel/iueret in ipso tepore:& inueniretur aliqsi n5 cognoscens.Cogitatio aut in tepore ipsam cognoscit. Atqui Sc ut partes hfitem, ipsam intelligit magnitudine intellus diuersas partes in diueriis instatis hus intelligens unaquas pie actu nuc itelligξs: ut copositu aut ipsas no amplius intelligit intelliis, sed cogitatio.Cum ergo magnitudo tribus modis intelligas:ut tona:ut partes hiis: ut copostum: duo sidem intelliu intelligit:ut totu,& ut pres habente: Ut copositu aut,cogitatis. Materiale uero IO.GIa.suPaia. ss ii
270쪽
so a nouit intellas,n3 utut p se sta per media imaginatione.Sensita enim n5 pol per se stellige
re intelli opus enim habet imaginatide.Hsc ergo nouit P intermedia imaginatione.Non aul,quia per intermedia imaginatione intellias intelligit iam ppea diuisibiliter uitelligit. Inestent & in immonatione aliqd indivisibile.&,q, hoc veru sit,manifestu est: ,ν primi typi a secudis no delenturet nempe et, in ea uidelicet,sit quid indivisibile.Et si hoc Indiuisibile eam itelligit intellius ut ipsam rursus indivisibile intelligat Rursus,quod in qualitate est indivisibile,intelligit intellusis nega/tionem.Sicut enim lucis negatione tenebras intelligimus: sic numeri negatioeitelligimus unitate: S teporis negatione istans, & qd nunc est:& magnitudinis negatione,punctu. Quare scdm nega tionem itelligimus quod est in quatitate uesiuisibile.Si quis aut dicat,& nuru scem albi negatimnem cognosci fallis. Ambo enim se a sortita sunt:& ambo agunt:hoc quide ogregans Illud uom disgregas:& ambo per se ammatiue cognoscutur. Nisi forte num o tenebras accepis:ut illud, Nigrae mortis.& haec mem nosterintellias negative cognouit.Diuinus aut intellectus Oia affirmative dc apphcatiue cognouitviter malu .Hoc enim no noui ut id no iaciat.Quod.n.nouit, id&sacit. Est eius enim substatialis cognitio di ideo dictu est,Dixit& facta sunt.Hoc aut sacrae scripturae uerbum pol duobus modis exponi.Quonia,qd cognoscit,& dicit hoc etiam fit: qm est repem tima,& q momcto repotis pficit eius opacio,ppea dictum est, Dixit di facta sunt. Ex hoc aut habes quodaei comitam,quod sequis.Si enim negative dicit intelim operarim ures de intellii diuino uerba facit.& sic qui in nobis est intellius cognoscit id quod in quatitate est indivisibile Immateria Iem autem sorma cognotat Fm h qnque. Vel enim ut tam idq; uel effectiva, uel per sectiva Nemenim ut finale talum,ut quida putat,ipsam cognostit:&, ut no hiatem ntrarium, ipsam cognoscita Nostro enim Iumini.& bono ea aliat corranum. Apud im aut non est: cognoscit aute ipsum,ut re quod intelligit,& qd intelligis. Intus.n. habra Deus cognoscedi lacultate, etiam seipm intelligiti Quonia ergo rure dicta sunt,in his finitur oetemplatio, o est gratia.
Ut qui unumsint,ut ait Empedocle certe mulsoru quide vertices colli expertes germinarunt: deinde,amicitia componit: sic o haec separata componuntur:
Vide quid dicit, I, intelliu quide uera solu nouit:in iis au in quibus est Alsum,& uem hoc est
togitationis:& in iis,in quibus est copositio, rursus est hoc cogitationis. Et ecce duo interea dixit cogitationis Ppria. Hanc aut,inquit,copositio Janqua unu ,diuidit cogitatio.& recte dixit illud, tanqua. Negi enim,ut unu Pprie nouit ipsa. ut unu enim nosse,Iptie est intellas,sed, ut in appo sitione unum, ipsam nouit intellus.Quare S cum Empedoclis amicitia societatem habet. quatonus illa quos in appositione unit,& non prume. Uι incommensurabile,siue discrepans, diameter. Quid uult dicere Quod etiae iuxta micatu uel uera e uel saIsa cogitatio. Si.n .dixerit diametrutomensurabile,fallit π pdicatu,comensurabile. Est. n.s p incomensurabilis & discrems latere. Si aut dicat,Incomesurabilis,& discrepas est diameter,uera est xpter Micatum. Si aute eoru,quae fiunt, vel futura sunt,tepus,adum mente agitans, o coponens.Falsum enim
se in copotione. Nam o albo non albris non albu,coposuit.Coti v avf π diuisione eua dicere: Est ergo nonsolum verum vel salsum Cleon est albus sed π q, erat et erit.
Quid per hpe dicere Iponit Quodsm tepus recte, uel mala copositu,st salsum,uel uerum is
rebus.bi enim dicis, Erunt Troiana,falsum dicis opter futuru repus.Si aut dicas Fuerunt uerum cis Ppter lepus praeteritu. Semper enimiinatim copositione est veru, uel falsum no in rebus simplicibus.Si enim alta Socratem dixeris no album falsum dicis Et si no album dixeris alta falsum dicis ypter coponem no congrua. Et quia utiq; dixit ammatione di neg6nem ee copositionem: cici aute insit pol ambo quos esse diuisione quia sunt ex rebus diuersis:& fieri pol ut diuidanc in terminos,ex quibus sunt copositi. Recte aute dixit illud, tingit: certe dici quide pol assirma/tio diuisio ut q apte diuidat in subtu,& pdicatu m megatio aute qda copositio ut q ex subiecto MNicato coponas. Et hic quide sic dicittin logica aute amrmatione quide dicit coposti eciae ne P erat, et erit,ad dicit. Quod si sit pdicatus falsus qui in unoquom tiadfitilla est. Ut si dixeris Cleone album,qui non est albus:& si dixeris,st, est albus,ues erat uel sui tuabsum dicis Ipter praedicatum.Vs.n.in hoc differentia no inducit.& uide,st alia quo. duo ppria: r l cogitationis