장음표시 사용
81쪽
sines terrae dominium extenderit. Vers. 4. & 7. dAlectus ille bellator, sortis, triumphatorque populorum describitur: Accingere gladio tuo superfemur tuum potentiistae. Sagittae tuae acutae, populi sub te
cadent. Salomon autem quamdiu vixit bellorum omnino expers suit, ac propterea pacifici nomen obtinuit. Agitur insuper in hoc psalmo non de camnalibus nuptijs, sed de spirituali quodam regali, ac praestantissimo connubio, quale est illud, quod Divinum Verbum caro factum Rex, ac Messias D minus noster Iesus Christus cnm Ecclesia dilectissima sua sponsa contraxit. Cui pro antiquis patribus tot illustres, inesitique silij adhaeserunt. Eon om
nem terram nomen illud, quod est super omne nomen deportarunt, quo & efferatas gentes sibi subiecerunt, & non ferro, sed ligno totum terrarum O bem sibi resistentem perdomuerunt. Videmus er go, quam apte titulum psalmi Α . adduxerit Cle. mens, ut ostenderet Unigenitum Dei Filium sese Patribus, atque prophetis antiquitus revelasse, ut ejus in terras adventum mysteria praecurrerent , fides annunciaret', spes firmissima deposceret.
VII. Similia de revelato patribus antiquis filio Dei legere possumus apud Tertullianum, qui adversus Judaeos sic scribit. 9ui ad Mosen loqueb tvr ipse Filius Dei, qui ct semper videbatur: Deum
enim Patrem nemo vidit unquam, ct vixit, ct ideo
82쪽
se ad populum: Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam. Origenes autem ad hoc caput 6.Isaiae inquit: suis eniste unus de Seraphim Z Dominus meas
yesus Christas. Ipe juxta dispensationem carnis missus est habens in manu sua carbonem, ct dicens: Ignem veni mittere in terram. Item D. Leo Magnus Epist. I 3. ad Pulcheriam Augustam , potuerat, inquit, Omnipotentia Fily Dei, sic ad docendos, justificandorique homines apparere, quomodo , Patriarchis, ct Prophetis in carnis specie apparuit, cum an lucta. men tui', aut sermonem construit. Cumque, incia hospiralitatis non abnvit, vel etiam appositum cibum sumpsit. Ad eamdem rem confirmandam Propheotico Danielis cap. 3. testimonio aliqui magni nominis Patres nituntur. Cum enim Nabucodonosor Rex tres innocentes pueros in fornacem eomb τendos misisset, ac circa eos ludentes flammas ad
mirabundus spectasset, consessus est pariter, seu, disse in fornace illis associatum quartum similem is Ito Dei, cum tres tantum in praeparatum, & regio imperio zonclusum incendii locum essent conjecti. Unde D. Augustinus ih concione ad Cathemmenos Cap. II. ait: O Alienigena unde tibi hoc Z quis tibi annuntiavit Filium Mei t uuae lex, is Propheta annuuciavit tibi Filium Dei λ Nondum quidem man- δε nascitur, ct si militudo nascentis a te cognoscitur.
Unde sibi hoc Z Psis tibi istud muneiavit, nisi quia siste Dres illvmivavit, ut cum illic apud te captivi tene-
83쪽
reuiar inimici sedaei, se diceres testimonium Filio Dei. Rupertus denique devictoria Verbi Dei lib. 6. suis di e sufficit admirari ubi nam viderit Rex ille filium Dei, ut in medio ignis ejus similitudinem agnoscere posset Dixit enim, ct species quarti μfis Filio Dri . Et insta. Nonne ergo mente non sua is quatus est Τ Nonne in magno exce , ct stupore e affectus est i siuem stuporem indicavit Scriptura, cum dixit: Tunc Rex obstupuit, O surrexit propere. Sicut igitur dormiens viderasatvamprofundissimorum musteriorum psenam: sis nunc obstupescens, nec inte Mena quod iidebat, aut dicebat, nominat filivm Dei, 9servos eiuspraedicat. Sed utcumquesit, ni
hilo minus tamenoeciosa fuit haec victoria, ct insigne 'nosium My Dei, quod istum manifesta confessione
prius est esse1 est inimi ins, quam amicus, persecutor,
quam fictator, gentilis, quam Judaeus. Ivis ex emnibus . Prophetis tam aperte nomen istud ex intan gans Filium Dei Non enim tutum erat aeternam
Fili, ex Patre Deo generationem Ddaeis carnalibus manciare' Unde oportebat Prophetas clavdere, liga-rs, ct fimare testimonia ejus in Scriptura Per Luncantem Regem summum ex Mundi principibus, quem Judaeus, out gentilis arguere nonposset, cujus opprimere os neu auderet Mundus, hoc nomen Filij Dei primitus enunciatum, O evulgatum in.
VIty Hunc igitur Dominum Propheta noster super solium excelsum, & elevatum sedentem vi dii s
84쪽
dit, ut hae admirabili visione cunctis mortalibus de Clararetur, quam excelsa, quam summa sit Divina Majestas, quam latum, quam amplum ejus dymianium, atque imperium, quam remotae a sensuum Perceptione res coelestes, &quam infinite a Crea etore suo creaturae distent, qui psal. Ira. dicitur: Excelsus super omnes gentes Dominus, ct saper ciui gloria ejus . Hinc Job summo quodam stirpore cor reptus cum Cognovisset immensi increati Solis ius gore humanarum mentium acies perstringi sic effatuSest cap. O . vers. 7. 8.& 9. Aorsitan vestigia Dei comprehendes, ct usq; ad perfectum Omnipotentem
resperies δ Excelsor Caelo est, ct quid facies' profundior Inferno, ct unde cegnosces st longior terra mensura eius, ct latior mari. Et cap. 2 2. vers. I 2. M von cogitas, quod Deus excelsior Caesi sis, ser Belgarum verticem βublimetur in Baruch etiam cap. 3. vers. et s. hanc Divinae Majestatis celsitudinem nobis commendat, cum ait: Maguus est, ct non babetfinem excelsus, ct immensus. Et quum ea,
quae nostrae intelligentiae vites superant, Captumque etiam perspicacissimarum mentium excedunt auta , & sublimia dicantur , nil mirum esse debet,
quod Divinum Solium excelsum, atque elevatum viderit Propheta, quamquam enim rerum conditarum dominatrix illa Majestas per omnium oculos sese ultro obtrudat, & per creaturarum Ue
stigia sua pulchritudine mentes alliciat, illam tamen
85쪽
per specitam in aenigmate contemplamur. Quae enim Dei sunt solus Divinus spiritus cognovit; Et qui temere praesumit incomprehensibilem Dei Majestatem perscrutari profecto opprimetur a gloria. Hinc ipse Deus, qui luce sua admirabili cuncta recreat, ac perfundit dicitur, ponere tenebras latibulum suum, & lucem habitare inacccssibilem, ut discamus, non omnibus datum esse nosse mysteria Regni Dei, nec Patrem Coelestem cognois stere , nisi illis , quibus Filius , qui est increata sapientia, voluerit revelare.
86쪽
Majesas , quare quiderit Divinum Solsam excelsam , ct elevatum . Quare dicatar Deum ponere tenebras Iat,batam suum, edi inaccessibιlem inhabitare . Quare Dei Majectatem sedentem 1ndurat Propnta . Non loquitur de Temis Io materiau , sed per Templum Coelum intelligis , O miniis Auctoram sententjs eoinrmatur. Sacra litera doceat Deum aliis qua loea pracspua ad cultum sua deputase, idqu colligitur ex D. Patito, O AElio Lampridio. Di cillimum est iuxta Plutaris ebum, invenirι Urbem sacrificiis , Temploque earentem . Quare
homones ante Salomonas Templum nullam aliud bastierant. Qua re δεδει bab erint musis Tabernaculum . Ante Tabernacfflam aliqua Templa fuse probatur Reg. I. cap. I. mers. 2. Parat p. a. cap. IO..6 IO.. Machab. I. V. IO. mers8q. e. Initio bomines sepulibra pro Temptis eoiebant, quod auctoratatabus eomprobatur. In solatium eorum, qu filior, mel parentes amsserant , prι te et/am adreala quadam erigebantur. TabernaexIam Iadaoram
1ώιd Eius Aetitudo, ιν ovisio . Ingressus Summν Poηt eism S. Sanctorum fuit umbra expiationss generis hamani per C Lsam. Tabernaeati constractro. Eius opertoriam . Μον veterum texend. pelisbus Tabernacula. Unde ortam nomen Cappellae in Christavis Ecclesiis . Primis saeuiis erat diseramen ister Templam , ω Ecclesiam. Auctoritate S. Meronymi probator. AGentilibus Ecclesia, non Templa appellabantur Aea Deo ὰ Cbriasianis Heata . Primi Cissiani etiam a nominibus AE3vicorum abs ruabaal. K Non Digiti su by Cooste
87쪽
On incongrue Summa Dei inj stas sedens inducitur, ut aliqua nobis figura immutabilis, & sempiterni boni proponeretur, illud enim semper idem est, stabile,
firmum, perpetuum, ac constans. Unde Regius Psaltes: Et omnessisut vestimentum veterascent, is velat epertorium mutabis eos , o mutabuntur, tu
autem idem siemper es, ct anni tui non deficient; &alibi: sedes tua Deus in seculumsecta. Quibus verbis ostendit sapientissimum omnium rerum Opi em , apud quem non est transinutatio, nec vicilsitudinis obumbratio, se ipso esse felicissimum , ac persecth beatum, permanentem, ac immutabilem, & illum esse, cujus potentia omnia producantur, Cujus sapientia gubernentur, cujus beatissimo splendore illustrentur omnia, cujus ineffabili Majestate omnia repleantur. Et hinc Propheta noster, antequam pronunciaret Deum sese illi veluti in quodam visibili Templo mani sestasse, ne putarent homines Deum , aut circumscribi posse , aut materialibus
spatijs contineri, antea premisit. Et plena erat Omnis terra Majectate ejus.
Et ea, qκae sub ipso erant replebant Templam. II. Non loqui hic Prophetam de materiali aliquo Templo , sed ab aedificij Salomonici magnificentia argumentum sumere, quo homines veluti per
88쪽
per umbram ad notitiam beatissimi domicilii traducerentur , nemini dubium esse potest, qui Prophetim verba cum Davidicis conciliaverit, qui ps et O. cecinit. Dominus in Templo sancto suo, Dominus in is sedes ejus. Per Tem plum igitur Coelum inte ligit, & quoniam illa tempestate celebre erat sal
monicum Templum, hoc nomine Templi usus est; ut ad quoddam majus, &sublimius, mentem homines erigerent, seduloque meditarentur, quam amplum, quam excelsum Divinae Majestatis domi. nium, quam pulchra, quam magnifica illius sedes, quantus illi Domino cultus exhibendus, cujus immenstas nullis potest spatijs circumcludi, nec materialibus parietibus ambiri . Unius, & immortalis Dei, unum, & immortale Templum esse, quod non vi, & casu prosternatur, non temporum injuria, hominumque invidia labefactetur, sed perpetuum se, & ubique ipsus summa Majestate pleni se
Seum namque ire per omnes Terrasque, rractusque Maris, Coelumque profundam. Antiqui etiam crediderunt, ut A. Georg. cecinit
Virgilius Lucanas XIX. belli Pharsaliti Estque Dei sedes, ubi terra, ct pontus, ct aer,
89쪽
Fuppiter est quodcumque vides, quocumque mo
III. Hinc Gentium Doctor, ut narratur Act. II vers. 24. , &seqq. Cum Atheniensibus disputans, ut eos ab antiquo errore revocaret, quo credebant Divinam Majestatem Templis manufactis indigere sic ait: Deus, qui fecit Mundum, , omnia, quae in eosunt, bie Caeli, ct Terrae cum sit Dominus non in manufactis Templis habitat, nec manibus humanis co- Iitur indigens aliquo. Stephanus quoque hanc eamdem adversus Iudaeos rationem adducit Act. Cap. 7. vers. 48. Sed non excelsus in manufactis habitat, βαι Propheta dicit Coelum mihi sedes est: terra autem habestum peduis meorum. suam domum aedificabitis mihi dicit Dominus y aut quis locus requietionis mea est y Lactantius denique in fine libri de ira Dei Paganos arguit, qui solam exteriorem speciem attendentes , in quo verus Dei cultus consisteret, ignorabant , inquit autem: sit nobis Deus non in Templis, sed in corde nostro consecratus. Destructibilia sunt omnia, quae manu fiunt. Mundemus hoc Templum, quod novomo, von pulvere, sed malis cogitationibus sordidatur: quod non cereis ardentibus, sed claritate , ac luce sapientiae istuminatur. IV. Quamvis autem certissimum sit Deum sua immenstate universum terrarum orbem replere, ubique adesse, atque in cordibus hominum, aedificante charitate gratissimum sibi domicilium con
90쪽
struere; Divinae tamen nos literae docent, Deum aliqua loca ad honorem, cultumque sui praecipuε. deputaste, in quibus homines externos religionis actus exercerent. Quod Judaeis fuisse non tantum
probatum est, sed veteribus Christianis ; quibus fuisse Templum, & oratoria divinis Misterijs d
Putata, ex sacris, prophanisque Scriptoribus colligi-gitur. Legatur D. Paulus I. ad Corinth. Cap. II.
vers. 22. A lius Lampridius in Alexandrum Severum . suum Chriniani quemdam locum, qui publicus fuerat, occupabsent, contrapopinarij dicerentHi eum deberi, rescripsit melius esse, ut quomodocumque istie Deus colatur, quam popinarijs dedatur; Pag. mihi i o o 3. & pag. 993. Christi Templum facere πο-
luit , eumque inter Deos recipere, quod Hadriaηus cogita, fertur. Origenes in Matth. tract. 8. Teditullian. de idololatr. cap. I. de pudicit. Cap. q. Eu sebius histor. Ecclesiast. XIII. i. a. IX. 9. Lactan tius instit.lib. a. Theodoretus histor. Ecclesiasticae lib. I. cap. 2 9. Et plures alij, quos citat Ferrandus in psal. 2 3. Vers. 3. Templorum autem aedificia ita ad Dei obsequium instum homini pertinere assirmat Plutarchus lib. adversus Colorem, ut dissicillimum existimet Urbem invenire sacrificijs, Temploque carentem, ita enim ait. Eo terras obeas, invenire possis Urbes muris, literis, regibus, domibus, opibus, nomismate carentes, gymnosiorum , ct theatrorum nescias: Urbem templis, Hysq; carentem, qua