장음표시 사용
531쪽
pus Antoninus floruit medio G Io xv. obiitque die a. Maii rus. quo tempore Lauretanum templum fuisse totius Italiae Guberrimam scribit Blondus Flavius, qui fuit Eugenio I Uin secretis, ct ejusdem cum
Antonino aetatis, pag. edita Basileensis 3 I S, quod nescio num gratanter audituri sint adversarii, eodem sere tempore concione , liturgia , precibusque Lauretanam Virginem decoravit Erasmus Rciter
damus: de quo vide illustrem Canilium lib. v. de Maria Deipara Virgine pag. 798. Floruit paullo post Mantuanus , de quo supra . Sed
ante horum aetatem meminit almae Lauretanae mmus in Apostolicis literis Benedictus XII . qui Pontificatum iniit anno i 334. apud T sell. S Mariorellum Tom. I. pag. 47. Probabilitate non caret Lauretanae domus mentionem secisse celeberrimum quoque poetam Danthem Aligherium, natum anno I 26s. vel ut quidam scribunt, Ia . & qui tempore transvectionis sacrae aedis aetate, ac iam florebat, dum de Petro Damiani Cantico iracant. XXI- inquit:
m nostra Anna insul lito ea iano. Ita legitur in Veneta editione anni is 29. pag. 2 o. & in altera Is69stg. sas. Octo editioncs similia habentes adnotavit vir clarissimusoannes-Antonius Vulpius in sua anni I 27. pag. 2. Ipse tamen secutus est lectionem alteram , Et Metro pereatoris uella Casa : quam vidimus haheri in Florentina editione antiquiori anni i48 l. ct arbitramur sulciri M sis. optimae notae : quippe eam prohavit Landinus ,
qui ita in hunc locum scripsit: In quel lavo . I. ueli'heremo di C tria su is plero damiano : 9 pone et nome proprio . Et pietro pee-eatare su vella easa di nostra Anna insulum adriano : Lasententia eio fui heremisa In eatria rive non si ebiama peceatore: perche purgatoria da vitii era dato alia eontemplatioue. Ma prima era flato mona- eho insancta maria di raveuua is fulsito det mare adriatire : 9 quivisi ebiama peecatore perebe non era aneora purgato sis vitii. Ita juxta
editionem anni i48i. Mariorellus tamen ex scntentia Antonii Ma-gliabeci V. C. priorem lectionem praeserendam censet Tom. 2. Pag. 394. Mihi compertum est ex Uita Petri Damiani conscripta a Ioanne Monacho ejus discipulo, & cx altera edita per Ioannem Antonium Flaminium, non in Coenobio S. Mariae ad litus Maris Adriani, sed tu Eremo Avellana eumdem Monachum induisse . Ouare falsu&est Lan dinus: qui etiam errat, dum montem Catriae situm iii, dioecesi Eu gubina locat inter Picenum , ct Aprutium . Si ergo Danthes tam primo , quam secundo versu loquitur de Damiano, dicendum cst cum Augustino Fortunio lib.v. Hist. Camal. cap. 6. Petrum antequam ad Eremum Avellanam sub Catria sitam comniagrasset, sese aliquandiuin Diqitigoo by Cooste
532쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. IV. sas
in eoenobio ad Adrianum litus exercuisse ad eremittet rigoris Vitu diarim, quamvis Ioannes Monachus, & Flaminius scribant illum se ad eremiticae sanctionis instar conformasse in eeuula quadam, nullo commemorato coenobio. Sed S illud falsum est , Petrum priusquam ad eremum iter arriperet, indulsisse vitiis; cum illius affictationes ,
eleemosynas, tacularis fastus contemptum, atque supra aetatem singularem prudentiam laudati Scriptores commendent. Uero itaque similius est, Petrum nec pereatorem in Danthis Cantico nuncupari, nec ad litus Adrianum posuisse vitae eremiticae tyrocinia; ideoque poetam clarissimu in memoriam Lauretana domur eodem tempore, quo ad Picentes transvecta est, literis consignasse. Verum quicquid sit de Danthis Cantico, Lauretanam Aedem Catholici omnes venerantur , atque ut Mantuani verbis hanc absolvam dissertationem,
Hae Itali, Sieulique feruntsolemnia vota: me fluit Epirus, fluis III is, aetati Rbent, Aerela Danubii: venit usque a litore Narbo Galliae, ct Iphmiaeae Spartaπus ab aquore terra.
De Itur Epoeha Tiberii Caesaris, annus, quo
S. LUCAs Evangelista cap. I i i . r. narrat Ioannem Baptistam ministerium suum coepisse prope Iordanem anno XV. imperii Tiberii Caesaris, & versu 23. Christum ad baptisimum venisse cum ageret aetatis suae annum ivigesimum . Liquido constat Tiberium , postquam decessit Augustus , adeptum imperium anno V. C. 76 . die l9. sextilis mensis. Annus itaque xv. erit annus V. 782. quo juxta recentiores Chronologos coepit Ioannes baptizare,& si Christum natum dixeris cum Martyrol. Rom. an.V.C. 7sa. tunc annum trigesimum ipse Salvator inierat; si placeat Baptismum eius cum iisdem recentioribus referre in annum proximum 78 I. S secundum praedicationis Ioannis, iuxta veterem Chronologiam inchoaverat Dominus a diebus XIII.trigesimum primum aetatis annum. Vertim cum iidem recentiores Chronologi nobiscum Natalem Christi retrahant ad an. C. 49. ct quidam etiam ad praecedentem, servata Epocha illa Tiberiana , nequeunt locare baptismum Christi in Urbis anno 8a. Tiberii quintodecimo, vel in proximo V. 783.
Tiberii xvi. nisi assirment haptigatum dominum anno trigesimo tertio , aut trigesimo quarto ineunter quam postremam sententiam propugnat vir clarisis. Natal. Alex. dissi. II. q. a. Nobis verh extra
sontroversiam positum esse videtur, venisse Christum ad baptismum
533쪽
sas . De Τheologicis Disciplinis
cum esset fere annorum triginta, idque ex Evangelica historia , ae Traditione compertum esse; ideoque consentientibus jam omnibus Christum natum an. U. 7 9. aut saltem praecedenti, iure contendimust ininim Ioannis baptismate anno in 779. die sexta Ianuarii, cum ageret annum trigesimum , vel hunc a paucis diebus explesset. Vertiniacum iste sit annus Tiberii ab Augusti obitu duodecimus; gravis oritur quaestio, quomodo Ioannes incoeperit ministrare baptismum anno Tiberii decimoquinto : aut quomodo si hoc anno , vel insequenti baptizatus est Iesus, non attigerit aetatem illam, quam adstruunt Recen
Ut hunc solvamus nodum , recurrendum est ad imperium Tiberii Proconsulare: de quo etiam non levis insurgit quaestio, a quo anno sit deducendum . Pagius enim in dissert. Hyp. censet hanc dignitatem adeptum Tiberium anno V.C.76ῖ. x.Vulgaris Aerar, Coss. Dolabella &Silano, anno ante obitum Augusti i V. quam opinionem propugnat disistri. cap. . Schel stratius , & dissert. X. de Myst. & An. Christi Cl. Gra-vesonius. At Pagius postea ad annum Christi XI. n. a. & io. retulit hunc Tiberii principatum in annum proximum V. 764. Coss. Lepido& Tauro r quae fuit quoque sententia Cappelli dissert. de Anno Passi Christi, & Henschenii in Exposit. vet. Catal. Pontis. Et quamvis Grais
vesonius assierat non videre se cur doctissimus Pagius a priori sententia recesserit, permotum hunc fuisse momentis firmissimis ea, quae subjiciam apertissime commonstrabunt . Tenent praeterea Petavius lib. xi. de Doct. mp. cap. . Norisus differt. 2. Cenotaph. Pisan. pag. si9. Tom. O I. ct in Epist. IV. ad Pagium Tom. IV. pag. 76s. nec non Tille mont. Not.rν. in hist. Augusti, indeptum Tiberium Proconsularem dignitatem Cossi Caesare Germanico & Capitone , anno V. Ae. XI I. SU. C. 76s. quam sententiam nec Pagius reiicit, scribens citato num. io. incertum esse , an erraverit Vellejus assirmans collatum imperium Tiberio ante triumphum, an Suetonius asserens concessum triumpho acto . Nam possunt haec in eumdem annum convenire , idest, in praecitatum Romae 76s. quo Tiberium egisse triumphum res est apertissima . Pighius denique Tom. t Ii. Annalium ait datam Tiberio in provinciis parem cum Augusto auctoritatem anno V. 66. C. Silio SMunatio Planco Cossi S V. Ae. XIII. quod Suetonius id evenisse seripserit post triumphum. PRop. i. Tiberius imperium Proconsulare indeptus est an . U. C. 6s. Cossi Caesare & Capitone, anno IV. Olymp. l97. Iuliano S 7.
Etenim Velleius Paterculus lib. t r. cap. Iar. de Tiberio ait: Cum res Galliarum maxima molis, aecensisque plebis Viennensiam dissensiones , coercitione magis, quam paeus mouisset; ct Senatus popul0que Romanus postulante pan e ejus, aι aquam et jus in omnibus provinciis
534쪽
Liber Vicesimus nonus . Cap. V. sa
exerelassusque esset: c etenim obsurdum erat non esse sub illo , quae ab illo Oindieabantur; θ' qui ad opem fereπdam primus erat, ad vindia eandum honorem non judicari starem ) in urbem reversus , jam pridem
dehitum ,1 ed euentinuatione bellorum dilatum, ex Pannoniis Delmatisque exit triumphum . Igitur tum primo Imperium Proconsulare Tiberio delatum est, cum sedato Viennensium tumultu, compositisque rebus Germanicis reversurus erat ad Urbem , ut ageret triumphum ob Uarianam caedem, bellorumque continuationem diIatum. At Tiberius triumphum egit anno V. 76s. Caes. Germ. & C. Fonteio Capitone Coss. Hoc ergo anno Tiberio aequum cum Augusto jus in provinciis collatum est. Praeterea Suetonius in riberio cum narrasset domito Illyrico Tiberium distulisse triumphum, moesta civitate clade Varia. na , scribit proximo anno repetita Germania prospere rem gessisse, ac e Germania in Urbem post bisunium reversum, decretum, dilatumque egisse triumphum ; S denique cap. ai. inquit: viso non multo post lege per Consules lata, ut provincias eum eAugusto communiter administraret, ere. Animadvertit Norisius in hoc tantum discrepare a Velleio Suetonium, quod unus paullo post triumphum , alter paullo ante, Tiberium evectum ad honorem Proconsulis, littoris consignarit; ac Pagius , Uter , inquit, erraverit incertum. At sive paullo ante triumphum , sive paullo post, amrmes Ialam per Consules legem decernentem Tiberio par eum Augusto ius in provinciis ἰ cum certum sit illum triumphum egisse anno V. Ae. x I l. in hunc annum referri debet Tiberiani principatus initium. Aequum tamen est, ut Velleis potius, quam Suetonio credamus: illi enim fratrique suo triumphantem Tiberium. ut scribit Iaudato cap. Iai. inter praecipuor, pracipuisque dosis
adornatos viros, comitari contigit. Contraria argumenta sunt. I. Suetonii haec sunt verba: Dedisa
viii eae tantaria aedem. Item Pollucis, ct Castoris, suo fratrisque
nomine de manubiis. Me non multo post lege per Confuser lata, tia provivetas eum Augusto communiter administraret, cte. Aedem verbConcordiae dedicatam an . U. 763. die I7. Kal. Februarias constat ex Dione lib. xv I. pag. s86. Sc ex Ovidio l. Fastorum . Igitur paullo post hanc dedicationem , eodem anno SI. Coss. Dolabella S Silano Tiberius Proconsulare imperium indeptus est. ll. Tacitus lib. r. Anna I. cap. r. inquit: Nerosolus e privignir erat: illae euncta vergere e Filius collega imperii, eonfors Tribunitiae potestatis adsumitur, omnesque per exercitus ostiuratur. III. Dio Cassius citato Ioco pertractans de rebus gestis Cos . M. Aem. I epido, & T.Statilio Tauro, idest, anno V. 6 . inquit: Tiberius er Germanicus cui Proconsulare erat imperium impressisnem in Germaniam fecerunt. Dio autem minime appellasset Tiberium Proconsulem initio anni 76 . si tantum V. Kal. Septembris ejusdem anni, vel anno proximo accepisset imperium .i V. Diuiti eo by Corale
535쪽
II . Seripserat ibidem Dio ob victoriam a Tiberio reIatam e Desmaiatis , Niserio nomen Imperatori m sc triumphum decretum; & Sue tonius pariter cap. 17. Triumpb 1 ei dccretus est, multique'moeni hojores di ideoque Tiberius antequam Germaniam repeteret, potitus erat imperio. V. Plinius lib. XIV. cap. ult. appelIat Tiberium Princi
pem , quando Pisonem ad praefecturam Urbis delegit. At Pi obiit,tino V. 8s. Domitio & ScriboniaΠO COT. ex Tacito lib. vi. Ann. cap. et .viginti per annos probatu . Si ergo viginti hinc cximas annos. inVenies anno V. C. 76s. Tiberium Imperii collegam . Haec sunt argumenta , quibus Scheistratius S GraVesonius certissimum putant Epo-eham Imperii Proconsularis figendam in anno V. 76I. ita, ut Grave-
sonius scripserit: Nec sane video , qua ratione docti as Paetus ab hae eertissima Epocba, quam isos dissertat. 'natisa mauis flabia nerat argumentis, postea insuo Critica ea alium reresseris. At recessit, me quidem judice , iure ac merito , cum nihil his aris
gumentis erui queat circa e ordium imperii Tiberiani. Etenim, quantum ad primum attinet, Suetonius non sellim eo loci commem eat dedicationem aedis Concordiae, verum etiam Castoris & Pollucis,
quam liquet consecratam anno V. 7s9. Coss. Lepido, & Arruutio. Sustonius ergo ordinem temporum non servavit, sed utramque dedicationem , nec non manubias, S praeda titias Pecunias, quae pompam auxerant, narravit post triumpsum a 'n. U. 76s. Quae cum Norisius
per Epistolam Pagio significasset, recte is sententiam verbis Suetonii haud recth ponderatis innixam retractavit. Igitur ea verba , ae non multo post, non ad aedis Concordiae dedicationem , sed ad triumphum referri debent: maXime cum sint exordium alterius capitis, ct a prae-eedentibus sint seiungenda et ideoque Suetonius sententiam nostram eonfirmat. Tacitus vero demonstrat sane imperium Tiberii, sed de imperii exordio ne .μυ quidem . Drusi tantum , ct Cati narrat obitum , ex quo colligi nequit Tiberii Fpocha: nam Drusius obiit anno V. s s. ut demonstrat Pan vinius lib. 2. Fastorum pag. 296. ex T. Livio , ct Suetonio, ac Iustus Lipsius in lib. r. Taciti num. a 6. Caius autem ex Norisio dissert. 2. Cenotaph. Pis cap. I . decessit anno Romae s6. ix. Kal. Martias . Argumentum quoque tertium corroborat sententiam nostram , nam Dionis Verba, Cui Proeonfulare erat
imperium , ut liquet, non ad Tiberium sunt referenda, sed ad Germanicum : quod recte animadvertit Norisius in Cenotaph. dis a. eap. q. & manifestissimum est ex Graeco Dionis textu, rq -- -τὶ v. m. hv. , Germanicus pro consule imperans. Cum ergo Tiberius &Germanicus anno V. 764. impressionem in Germaniam feeerunt, Tiberius nondum adeptRs fuerat aequum cum Augusto in provinciis imperium , sed illud obtinuit anno duntaxat insequenti. Quod sequitur , & nullius est roboris, ct sententiam adversariorum evertit:
536쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. V.
nomen quippe Imperatoris non significat twperium praeonfuliare: sed
appellatio erat militaris, qua duces consecto bello, primum acclamatione militum, deinde Senatus decreto honestabantur, ex Dem-pstero lib. x. Antiq. Rom. cap. 6. quare Tiberius appellatus est Imperator anno V. 7s9. Ob res contra Illyricos praeclare gestas, ex Paninvinio in a. Fastorum; S ex ipso Dione, ac Suetonio ante Varianam cladem, ideoque ante annum V. 767. Sed nec verum est consignandam cladem Varianam anno V. 763. x. V. Ae. & Dolobella &Silano Coss. ut Schel stratius ait Tom. I. Antiq. Eccl. pag. 63. sorte deceptus a Baronio idem tradente ad an. xi I. Christi. Hunc enim anachronisimum emendarunt summi viri, Petavius lib.xi ii. de Doct. temp. g. 663. Norisius in Cenotaph. Tom. Ili. pag. 94. Pagius ad annum Christi ix. num. 2. cum ex Dione Iib. LVI. pag. 663. quem sequitur Pan vinius in Fastis p. 4 l. inciderit Variana caedes in Consulatum Camerini, ct Poppaei, scilicet, in praecedentem annum in his 62. S nonum vulgaris Aerae . Postrema denique argumentatio ejusdem farinae est: primo, quia anni XX. inter annum V. 76s. & 8 s. intercessere , ct consequenter non refutatur sententia nostra ex anno Pisonis emortuali: deinde Lipsius in notis ad lib. . i. Taciti ait ex geminata litera x. errorem in Taciti librum irrepsisse, quod pluribus confirmat Norisius Cenotaph. diss. a. cap. XVI. I. I a. Deniquo Suetonius in Tiberio, cap. 42. scribit Tiberium in epulis, quas noctem, continuumque hiduum cum Pomponio Flacco, Se L. Pisone protraxit, illi Sariam provinciam , huic vero praefesturam urbis deluiniisse . Syria autem Pomponio Flacco commissa est juxta Norisium . anno V. 77s. Ae. V. 22. non dissentiente a ScheIstrate Tom. i. Antiq. Eccl. pag. I 24. imo & Pagio ad annum XXIr. num. 3. licit is ad annum Christi x r. num. s. scribat incertum esse, num Flaccus statim demandatam provinciam inierit, an propter ignotas nobis eaussas tardius prosectus fuerit ad Syriam regendam . Ut ut sit, nequeunt haec argumenta Tiberianam Epocham e suo loco amovere; cumque Pighius statuens illius initium in an . 766. nulla alia ratione utatur, quam petita ex verbis Suetonii scribentis lata per Consules Iege, ut cum Augusto provincias administraret, simulque censum ageret, eo dito IVDo is librieum Tyberium prosectum esse : quorum verborum sensus est , legem hanc latam non multo post triumphum , non vero paultatim ante lustrum an. 767. conditum ς firmior apparet assertio
nostra etiam consutatione contrariarum, certissima autem ex ea .
quae consequitur , positione. Pstopositio II. Christiis baptizatus est anno V. C. 9. Coss. Cornelio Lentulo Getulico , & Calvisio Sabino , Ae. V. XXVI. secun do Olymp. et oi. P. Iulianae 4739. aetatis suae trigestino anno ineunte . Demonstratur I. Lucae cap. III. describi tur tempus praedicatio
537쪽
F3o . De Τheologicis Disciplinis
nis Ioannis , quo baptizante confluentem ad eum multitudinem , ipse Iesus ad nostrae humilitatis exemplum ad baptismum accessit. Est autem tempus istud annus imperii Tiberii Caesaris xv. uno quintorienmο imperii Tilerii Cesaris, inquit Evangelista . Atqui hoc loci nequit intelligi annus xv. quo Τiberius regnavit a morte Augusti, juxta enim hanc Epocham quintus decimus imperii annus incipit a die sextilis
mensis xl x. anno V.C. 78 I. &si Christus dicatur natus v m. Kal. Ianuarias, an . U. 49. eadem die, labente praecitato anno Romae 8 i. usque ad palilia explevisset annos duos supra triginta, atque die sexta Januarii egisset annum trigesimum tertium , aut, si retrahas Christi natalem in prax edentem annum V. 7 8. vel unum annum
statuas inter inchoatam Ioannis praedicationem & Salvatoris bapti Drmim , c ut quidam faciunt, annum inchoasset quartum supra tricesimum; quod eidem Evangelistae, & Ecclesiae auctoritati repugnat. Igitur EWangelista loquitur de anno xv. imperii Proconsularis, qui annus xv. iuxta epocham fixam praecedenti propositione incidit in annum U. C. 9. ideoque hoc anno Christus baptismum suscepit .
Et Iesiim quidem baptizatum anno Tiberii κν. tradunt communiter Patres , S nemo unus, quem legerim , differt Redemptoris hapti simum in annum Tiberii xur. Imo antiquissimus auctor Tertullianus lib. I. contra Marcionem cap. t s. scribit baptizatum Dominum annoxii. Tiberii Cesaris : quo in loco perperam Tertullianus a Pamelio , aliisque reprehenditur; cum fixa Epocha Imperii Proconsularis anno U. 76s. Vere cum anno 779. concurrat annus Tiberii xit. Augustalis . Praeterea confirmatur propositio versiu 23. praelaudati capitis Lucae, Es ipse Iesus erat ineipiens , quasi avnorum triginta . Cum itaque Christus natus sit anno V. C. 749. inchoaverat annum trigesimum anno V. 7 9. ideoque hoe anno haptigatus est . Ouid vero ad
tam expeditum , apertumque momentum Recentiores P Reponunt quidam extare in Graeco particulam ωσῶ, I. circiter, per quam particulam aetatem , qua Christus ad baptismum venit, possimus extendere ad annum usque tricesimum quartum inchoatum : respondent
alii participium illud ineipiens non ad baptismum, sed ad praxlicationem Christi esse reserendum . Mirum doctos viros ad suam chro nota xim dcfensandam tam absurda effutire t Resellitur enim responsio, sive, ut melius dicam , commentatio prima sequentibus argumentis . Primum dato particulam ασιἰ idem valere , ac circiter, nonne potius innueret annum Christi XXIX. aut XXXI. quorum unus per diminutionem , alter per cxcessum annum circiter tricesimum complectuntur Deinde particula , quasi , aut diminutionem, aut certe non tantam amplitudinem significat: nam , ut sacra proferantur exempla , ubi legimus Ioa n. l. 39. Hora autem erat quasi decima . Iv. 6. Hora erat quasi sexta. XIX. I . Erat autem ParasseTe
538쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. V. 331
Paschae hora quasisexta : Sc versu 39. quasi libras eeutam , non hahet adverbium quasi amplam significationem ς quemadmodum nec apud Latinos: inter quos dum Suetonius in Caligula ait, Hora quasi septima eunctatus an ad prandium fur eret , dum Terentius Heaut. Duasi talenta ad quindecim coe i , dum Cicero quarto Academ. qq. stuantulus vobis videtur ξ mihi quidem quasi pedalis; iα, iis , aliisque locis quamplurimis et, quasi diminutionem, non ampliationem significat. Praetcrea participium inclytens , de quo paullo infra, omnem particulae quasi tollit ambiguitatem, demonstratque
Christum, dum ad baptismum venit, annum inchoasse tricesimum . Insuper cum Latina mire conspirant Versiones aliae : nam habet Syriaca , Et Fefus erat qua lius aureorum eriginta . Aethiopica, Et jusmiebat trigesimus avnus Domiuo fu . Persica, ct Arabica, Dyesus ea erat ingredi in tritesimum aunum. Dominum baptigatum esse annorum fere triginta, ut inquit S. P. Augustinus lib. a. de Doct. Christ. cap. 28. num. 42.2 retinemus auctoritate Maneelicata ;necnon perpetua traditione Sanctorum. Iustinus enim in Dialogo
cum Tryphone pag. 3 is . scribit baptizatum Christum, cum habereeaxnos plus, minus trixiuta. Irenaeus lib. 2. adU. haereses cap. 22. num. i. alias cap. 38. Salvator triginta annorum existens venit ad baptismum . Eusebius lib. I. Hist. cap. Io. Duando iam aetatis suae amnum trigesimum agere ine iebat, ut scribit Gavensa , ad Ioannem ut lavsero bapti'stir timeretur , se contulit. Gregorius Na- et tangenus Orat. 39. Christus eum trigesimum veret annum baptizatar. Hieronymus in cap. I. Egech. Illud quoque intelligendum , quod trive- ο aetatis suae anno Dominus ad baptismum venerit. Mitto brevitatis gratia Bedam, D. Τhomam, Chronicum Alexandrinum , Zonaram , Genebrardum , Sua resium , Perrerium, Nicolaum Lyranum, Dionysium Carthusianum , Tostatum, Caietanum, Hugonem, &ex Chronologis Graissenium , Pagium , Schel stratium , Norisium rQuid cnim multus ero Scriptores connumerando, cum nec unum aut
percelebrem , aut proletarium , qui asserat Christum baptizatum anno aetatis suae X xx ii I. aut XXX l v. novitiae hujus sententiae patroni in medium proserre valeant ZExcutitur etiam iacillimo commentatio altera, quod participium ineipiens non anni tricesimi, sed praedicationis Christi sit nota. Enimvero in tertio Lucae capite, non Christi praedicatio , sed aetas , atque genealogia citato versu 23. & sequentibus destribuntur: ac subinde initio capitis iv. regressus Salvatoris a Iordane, quadragenarium jejunium , & diaboli tentatio enarrantur; quae etiam ex capite Matthaei quarto baptismum inter Sc Evangelicae praedicationis initium intercessere. Quomodo ergo hue speetat is incipiens quomodo e versu 23. cap. III. divulsum , ad versum I s. capitis IV. vi x x x a lenter
539쪽
13a De Τheologicis Disciplinis
lenter pertrahitur 3 Ad haec perspicua est Vulgatae authontica lactio . Et 'se Fesus erat iueipiens quasi anσοram triginta: quibus in verbis Deipiens aetati coniunctum est. Neque quidquam officit participii
post ostio extans in Graeco, cum interpune bone , quam ferunt ab Origene appositam , ad hunc plane modum : Καὶ ne G ή -e - ε, - αρχ'M- . Ad quid enim , quaeso, haec interpunctio, nisi sorte , ut participium δεχίsume ad rectum Iinia pertinere percipiatur Adde, quod emendatissma exemplaria , ct omnia, quae vidimus , inter quae Angelicae Bibliothecae Codex regius, ipsam interpunctionem non habent. Insuper Graecus antiquissimus Uaticanus n.I2o9. habet, Καοῦ αὐτὰ - -οῦς ἄρ u- ωσῶ ἰτῶ πι--α, mire ConvenienScum Vulgata, ct commentitiam recentiorum interpretationem revincens . Praeterea in Graxo non extat illud tantum ineipiens, sed , ineia ρ:ens existens, ανχ--ς Δ: quod ad aetatem , non ad ministerium referri debet; unde Valabius , Isidorus Clarius, necnon Erasmus reddiderunt : Deipiebat agere asnam tricesimum. Inripiebat esse avnorum trieinta . Denique si concedamus is incipiens ad praedicationem spectare, quid adversum nos crit consecutionis P Nonne post baptisimum, ieiunio tamen dierum quadraginta praemisso, carpit Pesus praedicare , ut inquit Matth. iv. i . Marcus I. I 4. & Petrus AE . I. 22 Christus itaque agens annum trigesimuin baptizatus est in Iordan , , eodemque anno praedicationem incoepit suam .
Insuper pronositio confirmatur ex quo in priori anno Dominicae praedicationis Iudaeorum quidam de Herodiano templo dixerint, Ioan . a i. ao. Ruadraginta ct sex annis aedificatum est Templum hoe, quae verba de Templi ornatu , ruan de corpore aedificii accipienda esse ostendimus pag. so. Ex Iosepho insuper lib. V i. de Bello cap. 6. imo
ex Mat. xx i v. l. insertur in sacrae aedis structura plurimum operis etiam posterioribus annis insumptum , neque, dum ea verba Iudaei pronuntiarunt , fuisse amplissimum aedificium undequaque persectum . At ex eodem Iosepho lib. XU. Antiq. cap. 34. nunc il. Her des arduum hoc opus aggressus est anno decimo octavo regui sui; sive, ut inquit idem Historicus lib. i. de Bello Iud. cap. 2I. alias i6. anno regni sui deeimo quinto, idest, anno Xv. a caede Antigoni et anno Συ MI. ab accepto regno a Romanis: ita enim nulla ostenditur in probatissimo Auctore contradictio . Herodianum orgo Templum inchoatum est anno V. C. 732. qui est Regni Herodis a caede Antigoni xv. & ah anno, quo a Romanis declaratus est Rex, xv m. Addantur modo quadraginta sex anni, ac nobis tempora supputanda erunt usque ad annum Romae 7 8. quo exacto, nimirum anno V.C. 779. praeterierant adamussim anni aedificationis templi XLvi. S consequenter idem annus Urbis est primus Dominicae praedica1iqnis, & baptismatis Christi. -
540쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. V. s 33
opp. r. Illa Evangelistae verba , uno quintoderimo , ctc. non sunt Chronologica nota imperii Proconssilaris Tiberii, sed imperii Augustalis. Atqui annus imperii Augustet quintus decimus concurrit cum anno V. C. 782. S cum anno vitae Christi tricesimo tertio , idest, Ae.V. 29. S Dominus baptizatus est altero anno praedicationis Ioannis, ut argumentatione proXima demon strabimus. Ergo Dominus ad haptismum venit anno V. 83. Coss. Vinitio, & Cassio, anno Ae. U. 3 o. atque aetatis suae tricesimo quarto ineunte. Proba- ur major . I. Ex Τacito lib. I. Annalium Livia Tiberii Mater desuncto Augusto actibus eastodiis domum ct vias sepsit, Filiumque vix ingressum Illyricum properis Ilieris revocavit. Onid autem pertimescebat Livia, si Tiberius Senatusconsulto summum jam indeptus erat principatum p II. Inquit ibidem Tacitus: Primum facinus novi priueipatus fuit postumi Agrippae eaedes: ubi aperte imperium Tiberii dicitur novum , nuper scilicet arreptum . III. Aelius Spartianus
de M. Aurelio S L. Vero inquit: Hi sunt, qui psea duo pariter
Augusti primi Rempublieam gubernavere : ideoque nemo ante M. Aurelium , S L. Verum , in consortium imperii suerat assumptus . IV. Idistorici omnes in supputandis annis Tiberii Epocham Augustianam usurpant, dum inquiunt Tiberium imperasse tribus ferme ac viginti
annis, sive annis 22. mensibus septem: quibus accedunt PP. Clem. Alex. lib.4 Stromat. Tertuli. I ih. adversus Iudaeos cap. 8. & Lactantius lib. IV. Institui. cap. 1 o. asserentes Christum assivum cruci anno
X . Tiberii, annos natum quas triginta , Ri Consul thus duobus Geminis. Consulatus quippe duorum Geminorum concurrit cum anno XV. imperii AngusteI, non Proconsularis. Commentitium est itaque Proconsulare imperium Tiberii, ct incredibile omnino est Lucam Evangelistam in historia ubique terrarum narranda Epocham usurpasse sacris, prosanisque scriptoribus prorsus ignotam . Resp. nego majorem , quae nullatenus tribus primis momentis fulcitur; quippe nos Etemur Tiberium in provinciis tantum parem Cum Augusto adeptum eo vivente auctoritatem, quod & scribit Τacitus ; non asserimus illum evectum ad imperium Augustium , de quo anxia erat Livia , ne illius potiretur Germanicus, in cujus manu tot legiones, ct immens oesorum auxilia, ut eo Ioci narrat Histori-eus . Nihil ergo adversiam nos aut Taciti, aut Aelii Spartiani testimonia. Sed Sc parum , aut nihil urget argumentum quartum, Squantum ad Patres attinet sententiam commvnst nostram. Quomodo enim Christus mortuus est anno xv. Tiberii, uti scribunt CIemens AleX. ac TertulIianus, si anno xv. venit ad baptismum , S adversarii, qui haec objectant, inter baptismum, S mortem Christi quatuor Paschata fatentur intereessisse λ Baptigatus est ergo Dominus anno XU. imperii Proconsularis, S Augustet x ri. mortuus anno X v. imperii