장음표시 사용
521쪽
1 14 De Τheologicis Disciplinis
hono . IV. Evangelista Magorum regium comitatum, Ac cetera, quae in Dei honorem cederent, minime praetermisisset, cum Sc Reguli meis minerit , cuius filium Christus restituit sanitati. Accedit veterum quoque Patrum silentium. Scripturae testimonia; quae huc a quihusdam adducuntur , non sunt peculiariter accipienda de Magis, sed universe de regibus gentium advocandis ad Christi fidem. VI. Si reges fuissent Magi, quomodo non praemissis nunciis ingressi suissent ditionem Herodis Z quomodo Herodes ipse cum imperio egisset cum illis, dicens, Ite, er interrogate diligenter de puero, er eam is-
veneritis renuntiate mihiὶ Postrema argumenta sunt Walaei in Matth. aliorumque . Vidit haec & Mantuanus , dum cecinit: e reges , ut opinor, erant, nee enim laeuissent
Historiae fuera eAuctores genur istud honoris , Inter mortaler quo non sublimius ullum .eAdde quod Herodes , ut magnificentia Regum Postulat , bospitibus tantis regale dedisset Hospitium , feramque Iares duxisset in amplos .
Ut iis respondeam ex ordine, ac simul vindicem piam, ac valde probabilem fidelium traditionem ς animadvertendum est splendidis. sine mentiri Casa ubonum Exercit. 2. in Baronium, & Theodorum Beram in Matthaeum , dum inquiunt Romanam EccIesiam sola tyrannide tradero, ut fide certum, insignitos suisse Magos dignitate regali , nec pati aliud quomodolibet opinantes . Movit id stomachum etiam Mantacutio, qui Casa ubono respondet, aliter de pia traditione loquendum et non prodiisse hane e gurgustio: sed fulciri Patrum multorum auctoritate. Diximus qua moderatione loquatur Canus: eamdem adhibet Cornelius Iansenius in Concordia cap. 9. Cardinalis Gotti pag. 236. S qui vel sententiam oppugnant, vol ni hil definiunt, ut praecitatus Mantuanus , & Calmet. Atque nos pariter communiori suntentiae ita assentimur, ut adversariis nullatenus indignemur . Primum itaque argumentum confirmat potius regiam in Magis dignitatem, quam evertit. Etenim in Oriente, &praesertim in Perside neminem regio potitum fastigio, qui non calleret Magorum disciplinam assirmat Cicero in primo de divinatione num. 4r. atque olim Magos imperium obtinuisse scribunt Strabo lib. i. Geograph. Plato in Alcibiade , Plinius lib. I. cap. I. Iustinus lib. I. Histor. cap. 9. Ammianus Marcell. lib. 24. Severus Sulpitius lib. 2. Hist. sacrae cap. I I. Ex quo ergo Magi fuerint sapientes , ct in astrorum contemplatione occupati, quomodo eosdem non fuisse Reges evincitur 3 At, inquit Schimidius , Magi ex Strabone ab honore pristino ceciderant. Utique e non erant amplius Monarchae ; sed tamen honore adhuc conspicui, regni primorer, ut appellantur a Iuvenco pio quarti saeculi vate, sive Dynastae, Toparchae, reguli, ac
522쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. IV. y I F
alterius principis tributarii: quales permultos tune temporis extitisse demonstrant subjecti Romano Imperio, Ariobarzanes , Aretas , Tigranes , Deiotarus, Herodes ipse. Neque enim credibile est dejeAos Magos ad fortunae ludibrium, sive apud Persas, sive apud finitimas gentes; quibus semper fuit nomen inspectorum stellarunia, Sophorumque praeclarum atque honestissimum. Quod picturas attinet, nec recentiores omnino, nec plebis inventa dicendae sunt quae Magos referunt reges ἔ quippe X. saeculi extant nummi, ubi sculptivisuntur tres reges puerulum Iesum adorantes; de quibus vide Anselmum Bandurium Numism. Imp. Tom. a. & Cangium in Familia Zimiscae pag. Is a. edit. Billainii. Cur Evangelista , qui ct Reguli meminit, Si Herodem immanis-smum tyrannum non fraudavit regis titulo , regiam istoruin conditionem nequaquam expresserit, rationes satis congruas reddiderunt Interpretes . Prima ratio est, quod ad veritatem occultam consirin mandam regia appellatio otiosa erat, Magorum vox opportuna Se praeclara. Ita Canus. Alteram afferunt Palacius & Salmeron, ut commoneret Evangelista neminem mortalium coram summo principe Christo regia appellatione esse dignum. Tereiam assignat noster Simon a Cassia, quoniam reges quidem erant, sed parvi. Non militat eadem ratio de Herode, quia erat rex appellandus, ut distingueretur ab Horode Tetrarcha , atque ut ex rege alienigena innueretur Messiae adventus. Ioannis Iv. 46. Regulo non aliud tribuitur nomen,
quo distinguatur : at Magi proprio designati sunt charactere. Quid praeterea , si inficiamur hunc Regulum fuisse parvum regem λ Si Capharnaites erat, & sub Herodis Tetrarchia, quomodo Rex Z ROgulum dictum arbitror , quoniam erat Herodis , aut Tiberii minuster. B-, Regius, habent Graeci Codices vetustiores, & SDrus , & Arabs, Servus regius . Non repugno tamen legendum B. ισMe , Regiaus, ct Christum etiam primoribus attulisse salutem: sed quid cavilli valeant, ostendo duntaXat. Regium apparatum utique in Matthaeo non legimus , quod humilis fuerit Christi Adoratorum incessus et Iegimus tamen ad eorum adventum commotam urbem
universam : legimus liberos ab Herode dimissos: Iegimus obtulisse a munera apertis thesauris; quod in reges maxime quadrat. Quod spectat ad Patres , fatemur permultos regiam dignitatem in Magis non celebrare, quosdam etiam id non asserere quod contendunt quidam Interpretes . Sed Magos tamen fuisse reges probabilius est, quod nullus Patrum id expresse neget, nonnulli diserte assirment. Tertullianus adversus Iudaeos cap. IX. inquit: De Me auri
munere etiam David dixit, D dabitur uti de auro Arabiar er iterum, Reges inabum er Saba munera offerent illi. Nam ct Magos recer scro babuit Oriens, ct Damascus Arabia retro deparabatur, aπ-
523쪽
tequam transcripta esset in Smophaenisem ex distin87isse Syr aruis reaius tune virtutem Christus areepit. Ubi Iudaeis objicientibus Christum Messiam non esse, quoniam non accepit Damasci spolia, neisque regum obsequia , respondet id completum in Magis , quoniam ct reges erant, & ex Arabia, cui deputahatur Damastus. Idem tradit in III. contra Marcionem cap. ig. S utrobique, quicquid alii sentiant, literalem sensum exponit, rationem asserens, cur Magi sint Damasci spolia, atque in iis compIetum suerit vaticinium Psalmographi. Quare ut vere taxia Tertullianum erant Damasci robur , quia Arabes , ita vere erant reges . Auctor Hom. de Baptismo Christi inter opera Cypriani inquit: Musistis est quod Auxeli sicuti sunι Pastoribus, quod apparuerit stella Rexibus, dre.Theophylactus in cap.
a. Matth. ait: Iudaei quare turbanturὶ oportebat enim gaudere potius, quod regem ipsi habituri essent, qui a Persieis regibus adoraretur . Innocentius III. serm. i. de Epiph. Seeundum historiam isi Mati tres Reger fuerunt. In vetustissimo hymno, quem Damaso adscribuat, legitur zGee pastores ovibus relictis
Convolam Sethlehem. videant at ortam
Priseipem mundi, properant dr atii Sidere Reges. His accedunt Caesarius serm. 43. in Appendo Augustinensium , Paschasius Radbertus in cap. a. Matth. ct alii. Addere possumus Martyrologia Usuardi, & Germanicum apud Bollandum Tom. I. pag. 8.&323. IIS. Florarium apud eumdem Bosandum die xl. Ianuarii, Μο-lanum in Addit. Usuardi, vetustum Codicem Carthusianum . Gelenium , ct Broesmaianum codem i. pag. 664. Flavium Lucium Dextrum in Chronico ad an. o. qui omnes communem traditionem reddunt probabiliorem , & quartam objectionem abunde refellunt . Saerae quoque literae piam ipsam traditionem confirmant: nam Isaiae Lx. I. de Christo praenuntiatum est, Et ambulabunt genter inlumine tuo, ct reges in Iplendore ortus tui: ac Psil. LxXI. Rege32 bar' er infula muuera offerent, reges Arabum er Saba dona a dueent. Accipienda haec de vocatione Gentium satemur, sed gentium fuerunt Magi primitiae. In iis propterea implendum vaticinium, S ad Messiae incunabula adventuros Reges agnoVerunt veteres quo que Rabbini, de quibus Ioannes a S. Fide cap. 6. & Raymundus Martini Pug. Fidei P. a. dist. 3- cap. io Atque impletum reapse videtur tenere Ecclesia , quae dum celebrat Magorum adventum , laudata a Verba frequenter intonat, affirmatque disertissime Leo III. & Fidei propugnator Echius in homiliis supra laudatis . Et quidem tria in his vaticiniis praenuntiantur: lumen 2 splendor ortus, oblatio mune
524쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. IV. Ip
eum, & regalis conditio . Primum completum est in stella, quae apparuit in oricnte: alterum in auro, thure, ac myrrhae Cur te
tium quoque non putabitur adimpletum Z Accedit quod si Magi eκ
Arahia venisse dicantur, ut sententia seri nostra , etiam aliae praecitati Psalmi notae in ipsos quadrant. Dicuntur enim versu 9. Aethiopes hebraico vocabulo 's , quo intelliguntur incolae Aethiopiae Orientalis habitantes circa eArabicum simam, iuxta Strabonem lib. a. pag. 89. Aethiopes enim occidentales appellantur, Tradita. Dicuntur retes Tharsis ct infularum, ara , nempe , ut Pagninus , S Marinus reddiderunt, incolentes infulas maris . Dicuntur denique Reges Arabum, ct Saba, deum miti Ubn , ubi Saba scriptunia
eum V , Hieronymo interprete, eArabiam designat, cum D, vero virbem Aethiopicam . Quare si dicamus Magos venisse ex Arabia , , vel, ut quidam tenent, e Carmania , eX Strabone lib. XV. pag. 449. Arabis, Persisque contermina, non erit in Psalmi LXXI. nono, ac decimo versu lexis aliqua, quae Magis ad literam non conveniat.
Ipsi Aethiopes, ipsi Arabes, ipsi insularum incolae, ipsi Sabaei, ipsi
postremb Reges. Quod in eos Herodes cum imperio se gesserit, inius superbiae
tribuit cum Interpretibus ceteris noster Sanctotisius pag. I M. tria Matth. Addo verba illa Ite, M. non esse praxipientis, sed cum mmulatione dimittentis. In tanta enim perturhatione, si fas ei fuit exercere in Magos imperium, cur ut redirent indictis poenis eos non coegit 3 Cur dies ad redeundum non praeseripsit ὶ Cur Itheros absque satellitibus dimisit optime nimirum noverat, cui in Catena inquit ex Chrysostomo D. Thomas, quod tales viros noria potuisset blandimentis flectere, nec minis terrere, nec auro corrumpere . Nam in regiam urbem ingressi, quamquam stirent Herodem illic regnare, natum tamen Regem Iudaeorum, eique se detulisse munera palam testati sunt , quamquam regi alienigenae nil posset nuntiari molestius, quam ortus regis proprii, ac legitimi. Talis eringo conditionis erant Magi, ut Herodis indignationem minime pertimesterent.
Baptime denique Mantuano Carmelitae doctissimo opponimus
alium fusilem Instituti virum celebrem Ioannem Mariam verratum Ferra riensem, qui in Causa docet Magos fuisse sapientes ac reges. Et si Poetarum versibus certandum est; sententrum 'angunt nostram Alorus Gomer in Thalichrist. lih. . S Emmanuel Pimenta lib. sacrorum Poematum. Contentus oro antiquo Epigrammate: Dant tibi Chiadis praenautis munera m es.
525쪽
s18 . De Τheologicis Disciplinis
Gaspar Barthius in notis . Hunc tamen Poetam fuisse a Christi nomiane alienum scribunt Augustinus Itb. v. de Civit. Dei cap. a 6. Sc or sius lib. v. Historiarum cap. 3s. Ceterum, si Claudiam nos est, eerte eugantissimi poeta es, inquit Canus. III. De exhibita a Magis adoratione autumarunt sociniani no suisse religiosam, & quae possit divinitatis Christi praebere argumenis tum , sed qualem Orientis p uti regibus suis exhibere consueverunt. Idem scripsit in caput secundum Matthaei Grotius ς atque in
dubium vertit, de qua adoratione Ioquatur Evangelista , Auctor verissionis Gallicae Bibliorum, quae typis Trevoltiensibus cuia est anno 1 oa. ejusdemque versionis Apologista adversus Censuras eodem anno emanatas a Meldensv doctissimo Epistopo Bosiuetio, Si a Cardinali de Noailles Archipraesule Parisiorum, sive Apologista ille fuerit
Simonius, sive alius quispiam . Resellitur autem perniciosus error ipsa Evangelica historia , traditione Patrum, mysterio munerum , necnon manifesta ratione. Primb enim ex Evangelio colligimus, Magos ex Oriente prosectos non spectasse ad Iudaici Regni ditionem, ut deberent nato regi Iudaeorum, tanquam regi suo in faciem procidentes praestare obsequium, atque hujus rei causa ex longinqua regione, sponte, ac tanta animi alacritate discedere , digna Deo munera offerre, S jacentem angusto in loco puerulum ahsque ullo majestatis apparatu, tam demisse venerari; ac tametsi Grotius, S Sociniani observarunt Iosephum de Davide Saulem venerante scripsisse , emorat eum in foetem procidens, ut moris erat; iattamen in novo Testamento se nullibi, quem viderim , locus Occurrit, ubi ea phrasis
--. ἄνοσκυν-m, proelisur adorat, aliam significet adorationem ., quam Deo dignam . Nam Apostolus I. ad Corinth .XI V. et s. ait: π--ἰ--ω- νει τῆ θεῶ , Cadens in faelem adorabit Deum: ac diabolus, qui non aliam assectabat adorationem , nisi divinam , inquit Matthaei iv. 9. me omnia tibi dabo, si eadens adoraveris me , quae phrasis etiam usurpatur de Christo Patrem adorante Mat. xxvI. 39. de Petro ad Christi genua provoluto Lucae v. 8. de leproso Samaritano, cujus fides ceteris praesertur Lucae xvii. i 6. de senioribus ante Dei thronum prostratis Apocal. x i x. 4. ubique iisdem Graecis verbis appositis. Historia itaque Evangelica verborumque accurata proprietas commonstrant revelatam Magis pueruli Jesu divinitatem. II. Patres diserte affirmant Magos exhibuisse Christo adorationem , tanquam Deo. Irenaeus lib. I l. cap. Io. nunc 9. num. q. scri
bit, deductos Magos a stella ad Emmauuesper ea quae obtulerunt ma nera ostendisse quis erat, qui adorabatur. Origenes lib. I. contra Celsum ait decrevisse adorare eum, quoniam e stella praenunciatric. conjectarant potentiorem esse omnibus daemoniis. Naziangenus Orat.38-
526쪽
Liber Vicesimus nonas. Cap. IV. s Is
pag. 62 3. Cum Iulia curre et cum magis doua: User aurum , ibus , mirrham , ut Rexi, ut Deo, ut tua causa mortuo. Theophylactus in Matth. pag. i . Vide anima illastratissem. Pauperem videbant, eradorabant; multis enim argumentis didiceram quod esset Deus : ideo ct ei offerust munera ut Deo , O ut homini. Consentiunt Graecis Latini PP. quos inter Ambrosius lib. a. in Lucam num. 48. Et euuoverunt hane ese stellam, qua bominem , Deumque significat. Araverunt parvulum: utique non adorassent, si parvulum tantummodo eredidissent. Hieronymus in cap. 2. Matthaei pag. Io. Tom. IV. Puia eberrime munerum sacramenta juveneus presister uno vertulo eomprehendit, reus, aurum, myrrham, re ique hominique Deoque Dosa ferunt. S. P. Augustinus ferm. acio. alias 3 . de Temp. num. 3. instituens antithesim inter Iudaeos, & Magos , Ut, inquit, tu membris parvis Deum agnoverunt, illi in factis Musis nee tanquam bomini pepereerunt. Et serm. proximo num. I. Numquid tanta devotione requirerent, tauto pietatis assetiu desiderarent, nisi eum agnoscerent retem Iudaeorum , qui rex est etiam saeuiorum Z Gregorius Magnus lib. I. in Evang. hom. X. num. 6. Eum etao Magi quem adorant , etiam mUisis muneribus praedicast: auro Regem, ibare Deum, orrha mortalem. ΙΙΙ. Ex iis consequitur, quod tertio Ioco posuimus, Magos fidem suam obIatis muneribus contestatos, quod exis pressit etiam auctor antiqui Epigrammatis Claudiano attributi , nec non Sedulius lib. a. num. 97- urea nascenti fuderunt munera MII, Thura dedere Deo, orrham tribuere sepulto . Magos denique puerum Iesum veneratos tanquam Deum , comprobat ipsemet ratior prim γ, quia illi erant primitia Gentium, atque
ut ait S. Pater serm. 3 i. de Temp. nunc aci I. num. I. Inde coepit, quod
in universo mundo frustificaret O eresceret; fides nempe Evangelica , qua profitemur Christi divinitatem . Praeterea hanc mirabilem in Magis fidem ostendit Chrysostomus hom.8. in Mat. pag. 73. eX eo, quod admoniti ne redirent ad Herodem , in nultam bine Ieandalum commoventur, nihilque omnino turbaotur , neque i siseeum disputast dicentes: Si magnum quiddam esset hic puer, er potentia aliquis haberet, nobis adoratoribus ejus quid opus esset fuga, Oecultusque
discessus Incredibile demum est, viros superni luminis ductum, ct
praevii fastoris indisium intenta eontemplatione comisantes , ad agnitionem veritatis gratiae spisurire non pervenisse, ut inquit S. Leo serm. I. de Epiph. cap. g. praesertim cum sacramcntum fidei siuae intelligentiaeque manifestarint, & quod cordibus credebant, protestatitat muneribus, scienter divinan; bumsuamque naturam venerantes.
Opposita verb argumenta nullius sunt roboris . objiciebat auctor Apologiae Simonio attributae, nullum legitimum censerem alicujus
527쪽
cujus versionIs censendum esse , ias habeat exquisitam linguarnm peritiam et Lucam Brugensem , aliosque nonnullos fateri verbum
-- - , adoro , usurpari etiam dum homo hominem veneratur.
At respondet G. Meldensis Episcopus Instruet. I. pag. I 22. Minnime a linguarum peritia pendere praeeipsas circa dogmata Mias ἔeosque decipi, qui contrarium sentiunt: quo nihil dici poterat verum magis , S utilius, cum fidei norma sit Ecclesiae traditio , non Ioquacitas Grammaticorum . At Cardinalis de Noailles in sita Censura num. I 2. arrogantiam quoque Apologi stae iure, meritoque his verbis perstringit: II r'Eleve avre une prefomption inopportabis auis dessus de taur eeux qui ant tradait de nous Dura is neuveau Testamente
tes adoraverunt eum, non uno in loco novi Testamenti religiosam adorationem, cultumque Iatriae designari. Nonnulli denique interpretes , si de Cathesicis loquamur, dixerunt tantummodo verbum adorare suapte natura cultum latriae non semper praeseserre; sed Magos civile tantum obsequium praestitisse, nullus, quod sciam, assirm
vit : ct idem Burgensis pag. 24. ait: Prosecuti Ibnt puerum honore, eo qui regem , immo qui Deum decet, & paucis interiectis , Inferi fetum munera isa dederum. Quod si aliquando interpretes aliqui
minus accurate locuti sunt ἰ exorta nondum erat tanta opinionum
licentia , S audacia Criticorum , aut saltim haec nondum Catholieorum studia labefactarat. Quamobrem Simonius, aut quisquis conscripsit citatam Apologia dum laudat Burgensem , Huraeum, S Biblia quaedam Gallica edita an . is 34. & Is4 I. Antuerptae , quemad modum ait eruditus Auctor Bibliothecae Criticae sacrae Tom. Iv. pag. Io . num. 86. miserrimam ostentat eraditionem. I U. Sunt praeterea , qui negant Domum Naetarethanam Angelorum ministerio e Syria translatam Teriactum, olim Tarsalicam , hinc vero in Picenisnum agrum, inter Recinetum ct maris Adriatici oram. nunc Lauretum, urbem augustissimo templo, atque peregrinorum undique confluentium religiosa pietate clarissimam . Conati sunt prae Novatoribus ceteris transIationem hanc oppugnare Apostata vergerius in Idolo Mariano, Thomas Bexnegerus, Baseagius, & alii. Sed refutantur a Hieronymo Angelita in Historia Virginis Lauretanae, a Christiano Adrichonio pag. i4 i. a Caniso lib. v. de Uirgine Dei in
para cap. 2 s. a Raynaucio Tom. VIII. pag. I s. a Turiellino lib. I.
Historiae Lauretanae, a Francisco Turriano contra libellum Uergerii,
528쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. IV. fra
a conterraneo nostro Sylvio Serratio a Petrasancta, ab Honorato Animadversionum lib. i i I. differt. I. ac postremo a Viro Cl. &da Lauretana Historia optime merito Petro Valerio Mart relli Auxima te, Episcopo olim Leopolitano . Ut autem ex Angelita , ac Turselliano narrat Tom. X l v. Eccl. Annal. Raynaldus, Nazarena Ecclesia, in qua saera Deiparae aedicula claudebatur, a Saracenis Syriam inunia dantibus solo aequata , Teriactum Dalmatiae oppidum sacra ipsa aede, divinitus transvecta est anno I 29 I. VI I. idus Majas, Nicolao IV. Pon tifice Maximor inde vero, sedente Bonifacio VIII. anno I 294. imidus Decembris in Picenum delata , ibique posteaquam sedem semel iterumque mutavit proximo anno, in loco, in quo etiamnum colitur. stationem Hegit. Appellatur vero Lauretana Domus , S urbs L
retum a loco, ubi constitit , ut inquit lib. 6. Agelariorum Man.
Es quia transvectam mulier Laureta reeepit Vietinis aedisulam, prabens ubi sisteret agrum,
Ut haec ad fabulas Novatores amandent et negant primo sacrum Uirginis domicilium Nazarethae servatum ad annum usque 129 i. non alio innixi argumento, nisi quod vero simile non rideatur, a Romanorum Iegionibus Syriam occupantibus aediculam illam dirutam non fuisse , praesertim cum Hieronymus Epist. ι . nunc 44. & et . nunc 86. jejune admodum Ioquatur de Nazareth , quam etiam alibi appellae Nazaram exiguum viculum Galilaea . Utitur hoc argumento Bassia gius ad annum I .ante Dominum n. as. At primum ex ipso Hieronymo colligi potest Nazarethanam domum eo tempore perstitisse, cum veis iustae urbis servaretur adhuc exiguus vicutas, Deo minime permittente, ut profani milites tuguriolum sacratissimum violarent; maxume quod in m as aedes, non in casas, idest, rusticas domos, ubi nulla supellex, furit militaris licentia. Cur etiam Paula , ut ibidem inquit Hieronymus, pereueurrit Nazareth nutrieulam Domini cur is ad hanc invisendam invitat Eustochium , scribens, Ibimur ad μεσα reth , ct juxta interpretatiouem nominis ejus, florem videbimus Gaiaulaeae , si in Nazara exiguo tunc viculo, nihil veneratione dignum si pererat Verum cum Etherodoxi urgeant negantes coniecturas nullius apud Dialecticos firmitudinis ἰ nos Virginis aediculam perstitisse comprobamus etiam testimonio Scriptorum. Nam Imperatricem -- Ienam , cum pervenisset Nazareth salutationis ovellare domo reia peνta , ibidem peramoenum excitasse templum, scribit lib. um. cap. Io. Nicephorus . Ejusdem templi meminit Venerab. Beda de Locis faniactis cap. i6. in eo se consecisse sacrum testatur in descript. Terrae sanctae Iacobus S. Rom. EccI. Cardinalis de Vitriaco : & ibidem S. Ludo vicum Francorum Regem lacram accepisse communionem, non si To. V. Vuu Ium Disilirco by Corale
529쪽
saa . De Τheologicis Disciplinis
tum affrmat Iodocus Clitovaeus laudatus a Tursellino cap. I. & a Rutilio in Speculo Episcop. disp. r. q. r. verum etiam praeclari gestorum Ludovici Scriptores , Gulielmus de Nangiaco Monachus S. Dion usii Tom. v. Hist. Francorum pag. 3s9. & Gauseidus de Bellolocci pastina ejusdem Voluminis s . Casse itaque, S nullo fulti testimonio Sectarii autumant ab exundantibus Romanorum copiis sacram Virginis Aedem fuisse eversam. Negant praeterea Deiparae aediculam Teriacti apud Dalmatas constitisse, quum id asserendi nullum aliud habeant fundamentum . ,
quam pervicaciam. Primo enim traditionis nostrae invictum argumentum est perpetua & constans sententia omnium Illyricorum , ac Liburnensium , qui haec a maioribus acceperunt; & praeter cultum, quem exhibent sacratae domus vestigiis, quotannis magno in numero Lauretum profecti teneris lacrymis ut ad propria revertatur, eXΟ-rant . Insuper cum Dalmatiam Praetor regeret Nicolaus Frestipanius , Veritate comperta cum juramento Tersactensium , tum missis Nazaretham legatis , in iisdem vestigiis ubi steterat sacra domus, parem extruxit, temploque Virgini sacro circumdedit i ibique in antiquo
marmore legitur: His est Deus , in quo olim fuit Ianminia domus de
Laureto, qua nune in Reesueti partibus eolitur . Praeterea Ter Elisacratam stetisse aediculam , ct illinc anno ta94. ab angelis asporta- tam , compertum est ex autographo invento in oppido Fluminis adoram Adriatici sinus adiacente; quod autographum transmissum est ad Leonem X. Pontificem Maximum Illyricis conscriptum literis, nostrisque redditum Lauretana in Aede asserνatur. Derident insit per Novatores transnigrationem sanctae domunculae ad Picenos, utpote nullis suffultam momentis r nos contra firmissimis adminiculis munitam contendimus . Ac t. liquet ex Angelita anno 1296. Recinetenses quosdam viros probatae fidei jubente Magistratu Tarsalicam primum in Liburniam transmisisse , ac inde Nazaretham, S utrobique recentem populi recordationem explorasse , vestigia transvectae aedis inspexisse , eademque accurate fuisse dimensos , &omnia praenarratae historiae, & Lauretani Cubiculi dimensionibus respondisse . Τemere autem Adversarii negant haec vestigia in Naetareth diu permansisse; cum ibidem constructum templum ab Augusta Constantini Matre narrent historiae, imo hodierna die antiqua eadem vestigia superesse scribat in Historia itineris sui Moristonius. II. Paulus Rinal tutius, ct Franciscus Recinetenses cives se ab avis multinties audivisse, quomodo sacra aedes ipsis , aliisque conspicientibus
tranarit Lauretum , non semel interposito sacramento asseruerunt;
uti relatum est in publicas tabulas , ct scriptum ab Angelita . III. A
cedunt in veritatis confirmationem miracula innumera ab eodem Auctore, a Riera, ct a Tursellino e certis monumentis conscripta :
530쪽
Liber Vicesimus nonus. Cap. IV. 3 23
Pauli a Sylva anachoritae per decennium caelestium flammarum intuitus in loco eodem , in quo stitit se Deiparae sacrosanctum cubiculum : Turcarum, Iudaeorumque testimonia mirabili eventu corro. horata , quae in Psalmum LXXXVI. cap. 3 I. recenset Lauretanus Episcopus Rutilius Benzonius : confluentium eX tota Europa , non vulgarium modo, sed procerum, Virorumque principum devotio, fides, vota, donaria: Romanorum Pontificum Gregorii XII. Ioannis XXIV. Pauli III. Sixti V. Alexandri VII. aliorumque Constitutiones. Privilegia, ac Pontificiae munificentiae plurima, amplissimaque argumenta : quae omnia apud Mariorelluin legi possunt, cum nequeant brevi hac dissertatione comprehendi. Denique objiciunt oppugnatores , ex verbis Bedae scribentis esse in Nazareth Ecclesiam , ubi domus erat, in qua Angelus ad Mariam venit, everti hujus translationis miraculum ἰ quoniam ex iis verbis insertur antiquam Uirginis domum aetate Bedae non extitisse . Addit Balaagius tuguriolum, quo Maria utebatur, fuisse conductitiunia, ideoque ejus ianctitatem , posteaquam virgo eo recessit, a profanis hospitibus violatam: idque conjectat ex virginis paupertate . Addit labentibus annis quadringentis Virginis cubiculum in tenebris latiotasse, cum Eusebius non asserat Imperatricem Helenam Nazaretham urbem , ct domicilium illud lustrasse. Quaerit praeterea cur Angelicis manibus transvecta notius non sit domus Servatoris Capernaliatica, ct consistens Ierosolymis sepulchrum Z Ait denique rem tanta miram ab illius aevi Scriptoribus ignoratam , nec traditam a Nicephoro , qui floruit sub ea aetate, nec ab Antonino , qui annis duntaxat uno S quinquaginta transvectionis hujus tempore posterior fuit. Haec eum levissima sint, brevissime percurremus . Verba enim Bedae sic accipienda sunt, ut eadem sacra aedes fuerit simul domus, aetemplum, S in Dei cultum veneratione fidelium consecrata: quae etsi fuisset conductitia, ob peractum in ea Incarnationis mysterium , omni soret veneratione dignissima ; sed inepte ratiocinatur Bassia. gius, dum arbitratur conductam, cum potius ex quo ibidem habitaverit Virgo ab Angelo salutata, atqus ad eamdem redierit cum . viro ex Aegypto reversa, cquam quam is genere esset Bethlehemiticus, haud obscure conjicitur, paternum fuisse domicilium, etiam sanctorum parentum habitatione conspicuum . At de Helena contrarium , quam Bassiagius sientiat, asserimus ς cum hoc discrimineo, quod ille inepte pugnat paucorum silentio; nos publica traditione,
ac testimonio multorum. Cur vero aliae Terrae sanctae monumeniata Salvatoris nostri sanguine consecrata ad nos di Uinitus asportata non fuerint, cum plura tamen Romae veneremur, altissimo Dei judicio humillime reservamus. in postremo denique argumento ni
