장음표시 사용
131쪽
ius fuisse vendendi liberos. Scriptor Graecus facile iii rebus Romanorum errare potuit, uti revera erravit, dum patrem ter vendere potuisse liberos, asserit.
D iuribus , quae Matrifamilias ex flatu familiae competunt , tum intuitu mariti, tum intuitu liberorum. g. CLXIII. DIXIMUS, uxorem esse in potestate mariti, atque hane potestatem ex statu familiae sequi f. i 8. Cum vero haec uxor certa lege in familiam mariti transeat, ac se potestati mariti subjiciat, examinandum est , quaenapa jura vixori inde competant. 3. CLXIV. UXOR, quae in domum mariti, eiusque familiam transit, duplicem cinem sibi propositum
habet: I. ut omnis vitae commercium eum marito habeat, eique ad individuam vitae consuetudinem iungatur; 2. ut sobolem marito, eique soli, procreet. n. r. Ex priori fine sequitur : I. ut membrum fiat familiae mariti, eoque iura divina , & humana mariticum ea communicentur pr a. quod participet de dignitate mariti, etiam post ejus mortem, donec ad secunda vota transeat hinc nomen eius gerit, & insignibus ejus utitur. 3: Uxor sequitur mariti domicilium r, forum, & municipium ε . 4. Quodammodo est domina bonorum mariti 's cujus effectus est, quod post mortem dimidiam bonorum acquirat e quae com
132쪽
De Iure Personarum. Prmunio bonorum hodieque pluribus in locis obtinet tr. Iure Romano antiquo uxor filiae loeo fuit , & uti reliqui liberi, tamquam sua , & necessaria haeres marito successit ti . 3. Martius uxorem repudiare , vel deserere nequit absque justa causa V, 6. Cum uxoris bona acquirantur marito, illaque nihil proprii habeat, ali debet a marito si ve dotem ille acceperit , sive
non , eiusque sumptibus sepeliri debet ν, nisi propria bona habeat n. 2. Ex po teriori fine sequitur, 7. ut maritus de bitum conjugale ei praestare teneatur 8. , quod uxor , si maritus impotens est , ad separationem agera possit, nisi eognita ipsi fuerit impotentia , vel ea superveniat : 9. quod cum alio rem habere non posisit, &C.
f. CLXU. Sed & MATRI FAMILIAS ex statu
familiae iura quaedam in liberos naturali iure competunt, quia liberi aeque, & magis, sunt portio corporis materni. Hinc I. liberi debent matri reverentiam; quae ratio est, cur jure Romano spurius matrem inius vocare non potuit ε. 2. Mater rrigere mores in herorum , eosque castigare potest, At 3. alere eam praecise liberi non tenentur ; sed tontra pietatem agerent, si egenam matrem non ale-νent. Hinc tantum ex arguitate, & charitate sangui, nis haec alimenta deberi dicuntur φ.
133쪽
De iviribus, quae Liberis ex flatu 1 amitiae competunt 6. CLAVI. CUM dictum sit , liberos esse portionem corpori3 parentum, inde iacile constat , I. alendos euis liberos a patra ι, & quidem staιim a nativitate q: a. deficiente patre , ad avum , reliquosque aste poteς paternos ossicium alendi nepotes per inere. 3. His quoque deficientibus mater mariti, & ea desielante ascendentes materni alimenta exhibent g .
o. Si omnes desiciunt, ipsa mu*r infantis alere eum tenetur in subsidium λ . Hare omnia vera sunt si partus se ipsum exhibere nequit, seeps si ipse habeat unde alatur 3.3. CLXXVII. Ali quoque a patre debent i aberi na-f.rales , i. e. ex concubino uati A. Nam etsi concubina non sit uxor,' nec maser familias, tamen loco uxoris est , & supponisur, eam udi soli indubitata assectione coniunctam, & sine nuptin in domo alicuius esse i, indeque de pri rtu e staro . Vid. iur.3. I73, n. 7. Non ergo ali , patre debent spurii , t e. vulgo' quaesiti , quia cum de certo patre non constet , nemo obligatur alieno partui alimenta subministrare, Μο-xibus ,- etiam spurii ali debent, habetur enim pro certo patre , qui se rem habuisse cum foemina fatetur , modo legitimo a die concubitus tempore partus edirus sit. Idque verum est , etsi I. mater antea iam stuprata fuerit ,, vel 2. stuprator se invitatum esse ad
134쪽
De Jure Personallam . stuprum, probet, vel 3. ipse manu sua quotidiatrurn
Jure Civili liberi ex nefario , aut ineestuoso coitu nati a patre, &e. alimenta exigere non potuere ε: at id qgoque jure Canonico, & moribus ρ mutatum est. Quid si stupratot neget se esse patiem , & stupra eta cum alio quoque rem habuisse asserat ρ Resp. tenetur alere partum, donec id probaverit. Modam procedendi exposui ia iure meo controveris f. CLXVI H. 6. Educari a parentibus debent liberi. Sub educationa autem etiam ea continentur, quae ad formandos mores pertinent ν.
3. CLXIX. Liberi 7. participes fiunt privilegiorum familiae paternae. Hinc patris nomen gerunt, ejus in-sgnibus utuntur, sequuntur Brum, & domicilium patris ν- , immo & fortunam ejus, nam ex servo, &se va nati fiunt servi, &c. g. Liberi continuant familiam patris , adeoque eo mortuo suecedunt in omnia eius iura: nisi ea lege eoniuges coluerint, ne liberi suecedant. Vid. i. q. c. 3,
De Juribus, q/ de Agnatis ex sam famne
f. CLXX. DENIQUE AGNΑΤΙ quoque ad se.
miliam, quae communi onmersae cognationis iure comyinetur , pertinent ; quia 'eorum parentes sub unius
135쪽
94 I si Promni. XII. Lib. III. Cap. IV. SeoL V.
potestate fuerunt , adeoque omnes agnati ex eadeingente , & domo prodierunt s. Ex hoc statu familiae itidem varia iura oriuntur. Nam I. omnia privilegia, quae familiae adhaerent, etiam ad gnatos pertinent , adeoque idem nomen gerunt, iiciem insignibus utuntur , &c. a. Injurias familiae illatas vindice possunt , cujus illustre exemplum exstat in vindice sanguinis. 3. Defendere mem-hra familiae debent, quae ipsa se defendere nequeunt, quae est ratio tutelae legitimae. Non vero 4. saccedunt
SECTIO VI. De sponsaliis, o de Nuptiis . . CLXXI. DIXIMUS , jura quaedam ex Atu
familiae conjugibus, parentibus, & liberis quaeri, cum vero familia non nisi per justas nuptias constituatur . , de his num ex professo agemus. .
g. CLYSII. Nuptias praecedunt SPONSALIA, quae
sunt mentio , repromissio futurarum nuptiarum ia. NUPTIae sunt viri, atque mulieris coniunctio, individuam vitae consuetudinem continens Q.
f. CLXXIII. Hinc constat disterentia inter sporis, tia, oe nuptias. Illa eriim nudo consensu partium consistunt de se conjungendo in futurum; unde sola actio ad implendum, nullum vero ius in personam conjugis quaeritur, neque enim per θο alia , etsi verbis depraesenti concepta, sponsa constituitur in potestate sponsi . Sed in NUPTIIs supponitur confunditio, s. e. fa- eultas actu sese conjungendi e adeoque nuptiae supponunt quasi traditionem, per quam tamina constituitur in
136쪽
De Iure Personarum . In potestate mariti, ita ut ius in ipsam personam, &in corpus conjugis quaeratur.
Atque haec ratio est, cur apud Romanos deductio in domum ad es entiam nuptiarum pertinuerit ; quia tune demum in custodia , & potestate mariti eonstituta , eoque quasi tradita marito videbatur . Hinc quoque apparet ratio, cur vir absens uxorem in domum per procuratorem ducere , non vero uxor absens per procuratorem duci potuerit, quia in mariti potestate nondum est constituta , . Unde porro apparet ratio, car donatum sponsae ipsa nuptiarum die su
sfiat ante deductionem in domum, sin post eam L. Sponsalia, etsi priora , postponuntur nuptiis poste- fioribus quia per hanc quasi traditionem , quae in nuptiis supponrtur, marito jus aliquod in personam i
sam, eiusque corpus, competit , cum e contrario in
pacto sponsaliorum factum aliquod laturum promittatur , ubi sponsus liberatur praestando id , quod interest . .
. CLXXIV. Licitas esse nuptias, i. e. a Creatore approbari, vix opus habet probatione. Ens hoc perfectissimum ca) duplicem sexum creavit, b) facultates utique concessit corpora jungendi , c motumandidit, quo ad eoniunctionem corporum feruntur Q finem quoque hujus actionis manifestavit , ut propagetur genus humanum e omnes gentes ductum hune naturae sequuntur, &c. Adeoque eXtra omne dubium positum est, conjunctionem maris, & foeminae , non repugnare voluntati divinae, quia alias frustra erea iset duplicem sexum , frustra facultates illas concessisset, frustra motus illos indidisset, & frustra propagationem generis injunxisset. At Deum non promiscue illam coniunctionem maris, & iceminae, neri voluisse , sed tantum ad indiυi
137쪽
ι tuam vita consuetudinem, ipsa ratio nos docet . Cunienim liberi, qui nascuntur, sint vera portio corporis paterni, etiamsi mater cum pluribus rem habuerit, eoque pater ignoretur ex hac unitate varia iura, variaque officia inter parem tes , & liberos oriuntur , quae invicem praeilari neeessario debent. Ita enim a patii debetur reverentia, etiam invito; b filia cum patre; filius cum matre , frater eum sorore, &e. propter illam unitatem catnis eoncumbere nec naturali ratione possunt; e) Liberi educari, hi eli ad maturiatatem produei, & ali a patre debent, &e. Omnia haia ossicia praestari non possunt si pater ignoratur ; uti
ignoratur si tamina torpore suo quaestum Deit. n. I. A cedit, quod Deus vo uerit propagari. gen humanum. Omnia igitur uolamini divinae repugnanr, quae propagationem impediunt, Certum amem est ,&experientia doeet, nimis veneris usu, e. si tamina usum corpori sui promiscue coneedit propaga tionem impediri. Atque in eo consistit verat ratio si perfaetationis 'o per confusionern enim seminis foetus istum quasi opprimit, adeoque procreationem sobolis impedit . . r . n. a. Sed & ex natura fanctissimi Creatoris certissima ratione demonstratur, eum nonnisi per iustas nuptias, i. e. per talem con)unctionem , quae fit ad individuam vitae consuetudinem per quas solas pater certus constituitur, propagationem generis humani fidiri voluisse; nisi asserere velimus, Deum incestus inter patentes, & liberos, &e. permitisse, ac reliqua qu que ossicia omitti posse : quod necessario sequetur si
pater ignoratur, & certus non est. . . n. β. Usus quoque omnium gentium comprobat, promiscuos e cubitus apud eas non admitti s sed unumquemque sociam propagationis sibi assumere ad individuam vitae consuetudinem, i. e. ea lege , yt cum
D 3. si pars haer. ibique Pudaeus.
138쪽
De Jure Personarum. strnemine alio consuetudinem habeat . Egregie hoc t stantur ICti Romani : postquam enim conjunstionem maris, o forminae, procreationem sobolis , ejusique educationem , ex iure naturali, quod natura omnia animalia docvit, deduxere, addiderunt , quod nos matrimonium vocamus id enim non contrahitur nisi ad ..dividuam vitae consuesudinem ι'. n. q. Hinc iam certum est, foeminam non posse usum eorporis sui pluribus permittere, sed uni saltem. Idque extra dubium positum est si fidem uni dedit, qui eam sociam propagationis sibi elegit, & individuam
vitae consuetudinem cum ea contraxit, i. e. familiam
eonstituit. Vid. supra g. I i. ,
Equidem Dionysus Halicarnassensis allegat legislato res quosdam , qui exemplum a brutis sumentes , solu- ros, m communes concubitus maris cum Demina fecerint ; quod hoc modo humanam vitam ab amatoriis furoribus a se liberatam imputarent , quodque rasit iam mutuarum eaedium causam eqse judicarent: denique quod timines a multis aliis malis, quae o nisatas domos, integras civitates propter mulieres solent in dere ; a se liberari posse exi marent. At nullum talem legislat rem nominat, nec sorte nominare poterit Q. . n. 3. Per hanc conjunctionem maris , & sceminae ad individuam vitae consuetudinem naturali iure F ΜILIA eonstituitur: i. e. scemina fit socia omnium fortunarum mariti, & eommunicantur eum ea omnia iura saera, & humanae liberi ex tali concubitu nati Pars fiunt illius familiae, & post mortem patris continuaue familiam, id est in omnia ejus jura succedunt, atque talis scemina uxor vocatur, mater familias, ct cis vide infra n. II. )n. Aliquando tamen sese coniungentes inprimis 17 foemina est vilioris conditionis pacisci. invicem so-
139쪽
ρ8 Dis Proclem. XII. Lib. III. C. IV. Se i. VI. Ient, ne liberi ex conjugio pati de commodis familia puluitan φ , nomen familiae gerapς , in bonis isted hi, &e. Hi enim liberi etsi cersi sint , & in potestate patris constituti e non tamen iuribus familiae gaudent . T se autem pactum isare naturae licitum est :nam finis matrimonii m/nyx , cςrtitudo nimirqin patris; ceterum cohabitantqρ de inis iuribus , & honit pro lubitu i aere , & ne scemina, aut liberi de iuribus, privilegiis, ac bonis familiae participent, pasisti possunt Neqne liberis At injuri , qui nihil a se ,
omisia η parentibus, & ex eorum voto h/bent , eo- sue, quod parentes ipsis destinant , contenti e sis debent, neque a parentibus ipsis praexer ςdptation alb
Concubinas h bendi mus non soluna apo Romanas . verum triam apud Hebra o. . ab antiquioribus usque temporibus obtinuer/t, adeo M ti ux0rφm simul, di concinpinas eodem tempore habere permissum esset e verum observandum, quod mos hic non pro norma habendus est, quippe qui niri naturali adversetur I nam ea omnia, quae a primaeva Dei institutione discrepabant k in I is
tolerara magis, quam approbata a Deo erant ,- testante hoc' ipso servatore, 'Urer duritiem eινdis eorum . Matth. XIX. S. Habemus enim in Genesii 2. Relinquet homo patrem suum, . m rem suam , oe adhaerebit uxori suae, ει erant duo is c - una. Dicit duo, quae vox eScindit Ium pluralitatem marixorum riminis , tym pluraliphtem minarum viris sim qitaneam Idem nn rna vit Christus in Matu. XIX. s. Erepter hoc dimittet . o patrem matrem, O a aerias uxori se , emor duo is carne 'Gna. Itaque jam non δενς duo, sed una caro. Unde cop-cilium Tridentinum contra Lutheranos & Anabaptistas sic habet seis et . can. a. Si quis dixerit licere Chr manis plures habere simul uxores, hoc nullo lege diυina es rprohibitum ,, anathema β.
Ex saera historia apparet , hune concubinatum inter Patriarchas admodum uintum suisse, & concubinas eorum t
140쪽
rum non participes fuisse dignitatis familiae . Hagam eηrat ancilla aeguptia; Sara eam marito suo in uxorem dedit , ut susciperet ex ea liberos . Manebat haec. sine illa sub imperio Sarae, I cum offenderet heram , naec eam calligavit r. Ipse Deus fugientem revocavit . iussitque ut sub manu herae se humiliaret . Tandem Vero ad preces instin tes Sara & iussu Dei ejecta edomo ei l . . Idem Abrahamus post obitum Sara: non aliam uxorem duxit , sed concubinam Leturam . Si Jaecob habuit concubinas Balam , & Zelpham st . Eliphasae concubina suit Timnat i. Liberi ex his concubinis Dati non succedebant liberis legitimis exstantibus. Abrahamus enim filiis concubinarum largitus est munera, A separavit eoς ab Isaaco filio sus ; idque de Ismaele , A liberis Leturae ' diserte traditur in sacra historia. Neque obstat, liberos ex concubina Bala , & Zelpha Jacobo natos cum reliquis liberis aequo jure sucincessisse. Resp. iure adoptionis: nam ea lege ab uxore dabantur tu coniugium marito, ut NB. ex illis liberos susciperent; & maritus consentiebat e adeoque liberi reputabantur esse uxorum. In io , Hagarem quoque ea lege uxorem datam fui L.
se Abrahamo. neque tamen filium successis . Res p. durum hoc ipsi Abrahamo visum fuit ; indeque noluiteonsentire in ex haeredationem , & jussu demum Dei
eum succellione privavit . . n. 9. Apud Romanos differentiai uxorum, concubinarum maxime in usu fuit. Atque has tum plerum-
qua libi iungere consuevere, vel ubi prohibitum fuit talem personaint in uxorem ducere ς vel ubi liberi jam G 2 ex