장음표시 사용
221쪽
ita occupata sit, ut in nostra custodia sit posita. Hi ne notanter I Cti Romani aiunt, dominia rerum ex pollissisione naturali originem cepisse i , quia per possessionem
demum res sub nostra custodia constituitur m. Hinc iam apparet , nondum rem occupatam esse; adeoque nec nostram dici posse : I. si animum saltem habemus rem occupandi, quia solo animo possessio non acquiritur ', adeoque Nec dominium . II. Non ergo visus selus sum cit . . Nec III. per iactum teli res, quae antea nullius fuit , in nostra potestate constituitur E contrario, occupata Censetur IV. sera , quae laqueo capta se amplius eX tricare nequit '. V. Pisces in piscinis , non vero in rivis privatis ν . VI. Ferae in vivariis , non vero in sylvis circumseptis', . VII. Res hostiles, quae intra fines nostros pervenerunt, . g. CCLV' Occupare, i. e. dominium acquirere possunt omnes, qui maturum iudicium habent, & rem,
quae nullius est, animo sibi habendi occupant'; non ergo seriosi, nec infantes. f. CCLVI. Verum, & per alios rem, quae nullinsest, occupare possumus. Quod variis modis contingere potest. Primo enim liberae persenae, quae in piscando , an- eupando, Venando, margaritas legendo , &e. operam suam aliis addixerunt, statim quod acceperunt a Nubrunt ipsis, quibus operam navant . . Sane , possessionem per alios acquiri posse , JCti asserunt υ . Rario est, quia naturaliter homo hominis alterius volens volentis instrumentum esse η, i. e. ita de actionibus suis
222쪽
diibonere potest, ut voluntas sua ab alia pendeat. At quo hoc casu actio non est agentis , sed cansae ; &commodum actionis non ad instrumentum pertinet, sed ad causam . f. CCLVII. Secundo, acquirimus dominium, etiam ignorantes, sit res ab illis nostro nomine occupatur, qui in potestate nostra sunt; nimirum , a servis , ac filiis familias . . Hinc verum non eu , quod Gr
rius ait, discrimen, quod traditur in liberas personas, o semiles, circa acquisitiones 4se 1uris ciuilis , aa
acquisitiones civiles pertinere. Nam servus naturali ratione est instrumentum domini, quia omnes facultates naturales agendi servi alterius dominio subiunt ι quod egregie testatur Democritus . . f. CCLVIII. Tertio, imperantes acquirunt omnia,
rae a subditis bello eapiuntur ; quia subditi sunt in-
ramentum imperantium ε : quicquid enim in bello agunt, iure, & nomine imperantis agunt . Hinc admitti non potest distinctio, quam Grotius affert, interres mobiles, & immobiles et quasi res immobiles demum captae cedant Principi; mobiles autem , quae exintra ministerium publicum capiuntur, occupanti . Nam utrobique eadem est ratio. Causa belli ad imperantem pertinet; subditi eius iure, & nomine agunt : qui . quid igitur tanquam instrumentum imperantis occupant , non sibi, sed causae acquirunt ἰ adeoque subditi sim inper, quae capiunt, actu bellico capiunt: quo casu ipse Grotius fatetur, capta acquiri imperanti q. f. CCLIX. Quano, Tutores quoque , & eurat res, quibus naturali ratione defensio earum personarum iniuncta est , quae se ipsas defendere , rebusque se is praeesse nequeunt quae occupant nomine pupillo rum, &c. his acquirunt 1.
223쪽
131 D f. Proclem. XII. Lib. IV. Cap. HISes. I. f. CCLX. Occupari possunt RES NULLIUS, i. e.
quae in nullius bonis , & proprietate sunt . Si enim alius jam occupavit, ei ius voluntate Creatoris utpote qui cuique hominum propriam facultatem occupandi concessit ) quaesitum est , quod illi absque injuria auferri nequit .
g. CCLXL Inter res, quae NULLIUS dicuntur , quaedam ita nullius esse , diximus, ut ipsa proprietas occupari possit ; quidam ita , ut proprietas acquiri non possit, sed solus usus. In illis res ipsa per occupationem aio itra fit, in his usus saltem . f. CCLXII. Res , quae sua natura occupari non possunt, sunt I. mare adeoque & aqua marina, alveus , & littora : a. flumina publicas adeoque aqua profluens, alveus, & littora fluminis : I. aere & q. via publica κ. n. i. MARE tribuς partibus constate aqua marina, albeo, o littoribus, de quarum occupatione quaeri potest . Aqua marina occupari natura hequit , cujus rei rationem supra g. 2I9. exposuimus. Alυeus maris itidem propter naturam rei occupari non potest . Res enim nostra tunc demum fit , quando facultas naturalis nobis competit rei insistendi: at per rei naturam possideri non potest alveus quamdiu aqua tegitur θ . Quod adeo verum est, ut locus, quem mare inundat, desinat esse meus, & fiat publicus i. Littora possunt quidem occupari sua natura, quia
aqua non perpetuo teguntur et at cum ad usum maris necessaria sint , eatenus in proprietatem venire non possunt. Hinc ICti dum mare , & littora ad res communes reserunt, notanter addunt , mare , oe per hoc ιittora maris: ut nimirum , littora communia sint, quatenus littora ad usum maris pertinent. Cum enim Creator maris usum communem esse voluerit , ex medii necessitate sequitur, etiam littorum usum communem esse g Vid, sup r. s. i. . & seet, ch L, ια, α, reb aut jud O L p ff. R D.
224쪽
De Jure Rerum. Issesse voluisse, quia sine littoribus usus maris exerceri
Certum ergo est, mare occupari non posse, nec totum st, nec pro parte φ. n. Σ. Eadem ratio est in FLUMINIBUS PUBLICIS. Nam haec quoque constant ex aqua prouente , alveo , o r*ιs . Aquam profluentem occupari non poste , supra f. et I 8. ostendimus. Sed & a eus propter naturam rei , & quia possideri nequit , in proprietatem nostram venire nou potest is adeo ut is, cujus ager inundatur, possessionem agri ' & si flumen novum alveum iacit , dOminium quoque perdat p. Hinc ICtus ait, impo bila esse ut alveus inon sit publicus , s flumeo publicum o v. Ripas fluminis publici oecupari non posse , vel e
eo constat, quia earum usus ad usum fluminis publici necessarius est y adeoque eadem ratio hic obtinet, quς in littoribus; nimirum , quod occupari non possint, quatenus ad usum fluminum pertinent. Hinc iam facile colligitur, littora maris, ripas , acalveum fluminis publici, extra usum publicum maris , & fluminum, occupari natura posse. Sane, iure Romano , insulae in flumine natae, & alvei derelicti, cedebant vicinis , quibus flumen pro limite datum est q.
lent nobilibus, qui prauia mari vicina pollident. n. AER quoque occupari per rerum naturam nequit e usus enim aeris omnibus hominibus patet. Hinc unusquisque aucupium in quocumque loco, etiam alieno, exercere potest; cuique licet aedes suas tollere in
225쪽
infinitum, nee alius aedificantem prohibere potest, &e. . n. 4. Denique VIA PUBLICA quoque occupari,
i. e. transitus impediri nequit; quia rus transeundi per vicina territoria est ius commune hominum quod nemo eis auferre potest. n. 3. In his igitur rebus, quae sua natura oecupari, i. e. in singulorum dominium venire non possunt, usus necessario omnibus hominibus communis est , quia nemo est , qui ius prohibendi alios sibi arrogare possit 3. 216. γ. De littoribus ait JCtus, ea nullius esse ,
di ideo omnibus vacare Atque haec ratio est : cur hae res dicantur publice Iure Gentium, quia omnibus gentibus patent, nec ullus hominum ab hoc usu ex
eludi potest. d. g. 2I6. n. s. Equidem IMPERIUM in has res , quarum
proprietas naturali ratione nostra fieri nequit, occupa- pati potest; cujus effectus est, quod imperans legem dicere possit circa usum illarum rerum, quatenus non pertinent ad usurn publicum. Sic Leges Romanae pro hi erunt, ne littora oecupari possint , etiam extra usum maris; ne aedificia ibi ponere liceat absque Praetoris consensu, &c.
q. CCLXIII. Ad res, quae NULLIUS sunt, at
oceu pari possunt , omnes reliquae res referuntur , quae sua natura in singulorum proprietatem venire possunt,& quae ab aliis nondum occupatae sunt, vel in ali rum dominio esse desierunt. n. I. Tales res, quae in dominium nondum pervenerunt, sunt L ferae v, quae scilicet sua natura non nisi vi in nostra potestate manent . Hae igitur ubi-eunque eapiuntur, etiam in alieno, fiunt capientis ν. Cur ergo domino fundi datur actio iniuriarum contra eapientem, si hic suo jure utitur, & seram, quae νγ vid. p. g. α ν. O Vid. sup s. s. ce Lib. ς - ε
226쪽
De Iure Rerum. 167 nullius est, occupando suam iacit Resp. Doo hie Mutactus : I. occupatio serae, quae licita eri , quia hactenus domino cuius sera nunquam fuit non fit iniuria o a. ingressus in alienum sendum invito domino , qui actus est illicitus. Inarediens enim contra ios domini agit, adeoque propter hanc iniuriam conveniri actione in uriarum potest. Ex his principiis solvitur antinomia , quae hactenus extricata nondua est, inter L p. 3. 3. ff. Usust. &I. 26. T. Usur. In priori Ulpiau. ait, senationis quoque Uum pertinere ad fructuarium: in posteriori Iulianus asserit, venationem non esse fructum fundi. Utruinique verum est o ferae enim non sunt utilitas, quae ex rundo provenit; adeoque rectet Iulianus ait, venationem non esse fructum fundi: at quia serae sunt res nullius, fructuarius si feram capit, eam suam facit iure gentium . Neque domino fit iniuria , quia fera nunquam in proprietate domini suit; quae ratio diserte a Tryphonino allegatur b ; us ructuarium venari in saltibus, vel montίbus pinsegionis , probe dicitur i nec aprum, aut cervum, quem ceperit, ΝΠ. proprium δε- misi eapit; sed fructus aut jure civili nimirum qu tenus ex lando proveniunt aut gentium qu tenus ram nullius occupat suos facit. n. a. II. Res quoque nullius sunt adeoque occupatione nostrae fiunt α inventa in littore si
thesaurus, qui est vetus depositio pecuniae , cujus non extat memoria, ita ut jam dominum non habeat 4 ;cedit igitur inventori tanquam res nullius, quia pari sunt, non esse hominum, & non apparere ; idque verum est, sive in suo, sive in alieno inveniat. Iure Romano I. domino loci, sive publici, sive privati , dimidia tribuitur. a. Si quis data opera, in ali
227쪽
no loco, vel sacro , thesaurum quaesivit, portio inventoris in poenam fisco tribuitur. 3'. Si quis vetitis arti-hu; thesaurum, etiam in suo. quaesivit, fisco cedit e.
γ Res pro derelicto habitae f. Cum enim domi
nus ex mente rem abiiciat ut in numem rerum suarum esse nolit, res redis in pristinum istatum, i. e.
fit nullius . Ad derelicta pertinent etiam ea , quae in tempestate navis' levificat causa eiiciuntur g ; nisi ejiciens expresse declareres : se hoc animo , ut si salvus foret, haberet, ejeci π: hoc enim casu inventor , cui de eo constat , & rem non restituit , sulti tenetur . s 'Non' vero pro derelictis habentur quae de rheda cumrente non intelligentibus dominis cadunt; nec quae levandar havis causa in tempestate ejiciuntur: si scilicet dominus declaret, eo animo se abiicere δεβ. Adespota, seu res hero carentes x. f. CCLXIV. Species occupationis II. est SPECIFICATIO; quando, nimirum, ex aliena materia n
stro nomine novam speciem conficimus u.
Equidem nota est dissensio Scholarum apud Roma nos. Sabinus, & Cassius statuerunt, dominum mate xiae etiam dominum esse speciei, quae ex materia fa'cta est; quia sine materia nulla species effici possit Econtrario Nerva, & Proctilus docuerunt , eum esse. dominum, qui fecerit, quia quod factum est, i. e. n. va species antea nullius fuit. n. I. Paulus, aliique , mediam sententiam amplexi sunt distinguendo, an species nova ad pristinam materiam reverti possit , an non . Priori casti, dixere ,
228쪽
pristinam formam mutatam quidem esse, sed non exstinctam My rem eandem manere e indeque rem priori domino salvam esse Q. Posteriori casu rem ipsam quodammodo extingui , & interire putarunt ν, novamque spectem quae antea nullius fuit . facto iacientis demum incipere esse in rerum natura j s & nihil proinde hic esse, quod pristinus dominus vere suum dicere possit , et indeque coneludunt, dominium rei per specificationem acquiri facienti . AtqueVhane mediam sententiam approbavit Iustinianus, eique vim legis perpetuae dedit M. n. a. Equidem de posteriori casu, quando scilicet se ma rei ita mutata est, ut ad pristinam speciem reverti
non possit, ratio naturae certa est. Nam I verum est,
speciem priorem in verpetuum desiisse V, eoque omne jus prioris domini in illam spe etem extinctum esse: quod plenius demonstrabimus infra, ubi de modis amittendi dominii agetur. 2. Certum est, novam speciem nunquam prioris domini fuisse x; facto enim alterius demum in rerum natura esse incipit ν , eum antea nullius fuerit Si proinde dominus ille materiam vindicaret, simul vindicaret novam hanc speciem, quae
ante nunquam ejus fuit. Sane, 3. res aliter exitum habere non potest: duo hic concurrunt jura, ius materiae,& ius formae; in illam solus dominus , in hane solus
faciens ius habet : utrique res tribui non potest. Inlκα igitur iurium concursu, merito praesertur dominus
229쪽
1 3 8 Diis. Proini. XII. Lib. IV. Cap. III.
ficta ibi posita ν, cedunt occupanti, &c. 1 . Porro mare ejusque alveum v, nullius esse , statuunt ; indeque concludunt, omnia incrementa fluvialia fieri occu pantis V. Denique ideo novam speciem fieri facientis, docent, quia id, quod factum est,' antea nullius fuit α. Cum ergo probatum sit, jus occupandi ex voluntate Creatoris cuique hominum quaesitum esse, sponte inde sequitur, id, quod occupamus, nostrum fieri, &alios homines rem a me occupatam auferre mihi non posse. Everterent enim aflionem Creatoris , & factum
creatoris ἰ prohiberent motus a creatore cuique hominum inditos ; impedirent finem, quem Creator agendo sibi proposuit; tollerent media ad obtinendum finem necelsaria; inculparent perfestiones divinas , quasi Deus frui tra aliquid secisset ; & denique improbarent id quod apud omnes gentes pro licito habetur . Hinc alibi
probavimus, surta , i. e. contrectationes fraudulentas rerum ab aliis occupatarum , communi gentium calculo improbari I. g. CCXLIV. Causa igitur dominii, sive originarii, sive derivativi, est jus naturae , i. e. voluntas Creatoris, qui cuique hominum facultatem concessit res huius ferrae occupandi, suasque faciendi, & de occupatis di DPonendI. e f. CCXLV. Subetium dominii sunt homines ratio 'ne praediti : unde dominium acquirere non possunt bruta,' infantes, furiosi, summe ebrii , &c. deficit enim animuς sibi tenendi rg. CCXLVI. Objectum sunt res corporales, quae in proprietatem venire possunt, mobiles, & immobiles 3 non vero res incorporales; nec jura universitatis , nysii
L. t. c. I. I. n, A. ibique not. - L, I. Pr. de 3. R. V. s. i. in fin. Institi de Act. ,
230쪽
quatenus corpori cohaerent , nec res natura commu-
g. CCXLXII. Ediectus dominii acquisiti intuitu do
mini sunt, I. ut quilibet homo de re occupata pro lubitu disponere , eamque in alium transferre possit . Cum enim omne ius in illam rem sit penes solum Occupantem, nemini iniuria fit illa dispositione, & nemo jus contradicendi sibi arrogare potest . Atque hoc principio nititur regula illa ICtorum, nihil tam naturale esse, quam voluntatem domini remi suam in alium transferae volentis, raram habere . 2. Quod omnia licita sint, sine quibus dispositio illa exitum habere nequit ; adeoque dominus defendere potest rem suam contra vim aliorum , etiam cum internecione vim inserentis', si aliter defendere nequit . immo & vindicare ,& repetere eam potest a quocunque , qui rem illam
n. I. Actio, quae ex dominio oritur , ICtis dicitur rei viudicatio .: per quam rem ipsam , eiusque dominium a quocunque possessore vindicamus, cum fructibus pendentibus,' utpote qui sunt pars rei. n. a. Si fama mihi compertum est, rem meam penes alium, qui sorte id negat, existere , iure naturais quoque actio mihi competit ad exhibendum ; idque ex medii necessitate. Rem enim meam vindicare non pos- , sum, nisi praevia exhibitione constet, eam meam esse; unde haec actio praeparatoria rei vindicationis dicitur 4 . n. 3. Equidem Dominus iure naturae praeterea a possessore rei suae etiam fructus separatos , consumtos, percipiendos omneque id , quod interest repetere, immo ad omne damnum culpa, vel dolo in re datum, agere potest: at hae actiones non sunt reales , nec ex iure in re oriuntur, quia fructus separati , &e. nunquam mei fuere; sed hae praestationes sequuntur vel '