장음표시 사용
311쪽
2go Dig. Proclem. III. Lib. IV.Cap. III.GRX. SECTIO X. in De modis amittendi Dominii. f. CCCXXII. UIDI ΜUS, unde dominia orta
sint: explicavimus modos acquirendi dominii natur Ies, sequuntur jam modi , quibus dominium amittitur . vj. CCCXXIII. Amittitur autem L morte domini; mors enim omnia iura solvit. II. Voluntate , & dispostione domini : uti a Js alienat Alienatio autem est actus, quo is , qui ius in re habet, non ergo valet alienatio rei alienae i rei d
minium in alium transfert. Requiritur autem a patre domini traditio & ae ceptio. ab altera parte v.
f b J Si rem dorelinquit tunc. enim res fit nul- Iius ex voluntate domini , & cedit occupanti tacitam derelictionem , qualem in pr scriptione Grotius supponit, non agnoscimus p. )Non derelinquit, qui rem tractat negligentius ' , eam non satis custodiendo r: nec qui navis levandae causa res in mare projicit, nedum qui naufragio rem perdidit . f. CCCXXIV. III. Si res interit ut nam tunc facultas naturalis cessat disponendi de re , quae non existit. f. CCCXXU. H
312쪽
De Obi at one Persule. 24 f. CCCXXV. IV. Si res nostra ab hoste capitur non si a piratis V ; nam res illa iam est sub pote-itate hostis, ex cujus audicio iure capta est s nec civitas aestimationem domino restituere tenetur, quia casu res perit, qui domino nocet .
At amissio haec est conditionata, nisi postliminio reversa fuerit; tunc enim restituitur prillino domino. Hoc ius eventu ale a domino rei legari , & m divisonem haereditatis venire potest I. V. Si res hostilis a nobis capta postliminio revertitur: per ea, quae tradita sunt u. praeced. VI. 1, poenam . si lege superioris ob delictum dominium reo aufertur v. Huc pertinet edictum : ea, quorum vectigal non solvitur, in commissum cadunt M. Si enim auriga vectigal non solvit, ejus v. g. equi, non res vectae, quae alterius sunt, fisco cedunt Q.
g. CCCXXVI. VII. Interitu speciei ; si prior las
novam speciem induit, quam ante non habuit 9 tunc enim ius prioris domini vel in totum desinit , quando scilicet ad pristinam speciem reverti nequit s vel in tantum, quamdiu scilicet res illa est accessu rei praevalentioris, seu pars totius. Quod ex rationibus nat
rae nunc paulo plenius excutiemus. n. I. Praemittendum autem est, omnes res ex una,& prima materia constare : adeoque omnium rerum
substaret iam esse eandem , nec inter se differre , nisi diverso partium situ, motu aliisque accidentibus. n. 2. Hic situs, motus, &c. efficiunt , ut diversae species nascantur, quarum quaelibet speciale nomen im duit, & hac ratione aliud est arbor , aliud homo , aliud aurum, aliud aes, aliud argentum. Sum de Cocceii Introd. ad Gror. Q n. 3.
313쪽
n. 7. Haec igitur diversitas specierum veram, & sositam rerum differentiam constituit ; & hoc principio nixi plerique philosophi dixere, formam dare esse rei:& abesse videri rem, cujus corpus manet, serma mutata est ι . Speciem igitur , ad substantiam rei adeo pertinere crediderunt , ut si in specie erratum sit, negotium vitietur e in. 4. Idque verum esse, supra f. 264. n. a. m q. probavimus, etsi res ad pristinam sermam redire possit ; res enim quodammodo interit - , aliaque res facta videtur : & cum nova species hoc facto demum in xerum natura esse incipiat f, anteaque nullius fuerit k, nihil hic est, quod pristinus dominus vere suum dic re possit h. n. 3. Neque obstat ratio Pauli, qui statuit dominum materiae esse dominum speciei, quae ex materia facta est; quam sine materia nulla oecies e i pos a
Nam haec ipsa materia novam qualitatem induit novum nomen nanciscitur; Θdeoque hactenus nova ressit, quae nunquam alterius fuit. - Si igitur dominus vindicaret pristinam materiam , s naul vindicaret novam speciem , quae nunquam ejus fuit. Cum igitur jus materiae, & speciei, concurrant, in hoc eoncursu merito praefertur novior titulus hi,
imprimis cum materiae domino , s ad pristinam speciem reverti non potest , pretium restitui debeat, adeoque ei injuria non fiat. Perit igitur dominium materiae priori domino. n. 6. Idem ubtinet si res reverti ad pristinam spe -
314쪽
De Obligatione Peryonae. 2ψῖciem potest ; tunc enim prius dominium non in totum interit ι: nam mutatur quidem species, sed ' non
extinguitur res eadem manet n.
Caeterum, quia res illa aliam qualitatem ad tempus saltem induit, .& corpori alicui accedit , eiusque pars fit, interit dominium quamdiu nova illa species du- .rat: cessati te autem illa specie, δc pristina ma Ieria restituta , ius prioris domini re,iviscit, & ille rem vindicare potest. Vid. f. 26 . oe 277. n. 7. His principiis positis facile apparet ratio , I. cur per specificationem , commixtionem, oe confusionem ius prioris domini pereat, & nova species acquiratur facienti : nova enim haec species nunquam domini materiae fuit' .f. 264. 2. cur cruda , planta , arbor ,
in alienum territorium translata, es iant domino territorii, ex quo coaluere, S radices egere '; quia nova planta, nova arbor, dic. et, adeoque ius prioris domini interit .: γ. cur is , qui rem restituere promi-; sit, liberetur sublata specie pe q. cur fructus decerpti 'desinant esse prioris domini; quia dominus arboris nun- quam suit dominus fructuum, nisi quatenus sunt parsi arboris, i. e. quatenus pendent: 3. cur distatuta ei Vi . tatis specie populus esse desinat; extinctus enim vide
xi. 8. Porro o. haec ratio est, cur usu sfractus qui ius in re est, ex hypothesi JCtorum Romanorum J
mutata specie intereat. Sane aὶ ususfrufius noυis perit ea dissoluta, quia species periit , nec reviviscit, etsi iisdem tabulis restituta sit navis , prior enim ademeta, &' haec alia dicenda est. Idem de usu fructu aedium Q. A asse-
315쪽
asseritur: si enim sedes ad aream usque ges bructae sunt, finitur ususfructus , licet ex eadem maῖeria restitutat sit; nam alia est domus m. b Si servus' manumitti'tur, desinit usus fructus servi, quia species servi interire dicitur i. e si ex massa vasa facta sunt, sit omnamenta dissolvuntur, si balneum id habitationem mustiatur, si histrio ad aliud ministerium transfertur , usus fructus harum re/um interit, quia species perit 00Ususfructus fundi interit, si per inundationem specie landi mutatur, id est novus alveus fit μ. se J Usus
fructus quadrigae ' finitur . uno equorum mortuo , ux& legatum quadrigae, nam species perit. Et iam 7. ex his apparet' cur ia. , cuius ager per. novum alveum occullatur, ρ mittat domin m 1 ; &cur is, cuius ager fuerat, nihil quicquam in eo alve
habere possit γ Quia is ageae, qui ante fuit , desiit esse, amissa p pria forma L. :
Non ergo amittitur dominium I pristina forma non. mutatur, adeoque species non in erit: uti si citra constitutionem novi alvei - , . vicinis ager vel .a flumine publico, vel a mari inundatur M. Denique 8. lini constar ratio, cur in oecificat oue o accestone, dominium amittatur , etsi res integrae separari possint .: quamdiu enim in . eadem specie con sistunt, nova species sunt f pristina serma mutatur, adeoque dominium interit. Dominium igitur materiae , & tigni arnmittitur,..h alieno aedificto iungitur Semmae dominium interit, si alIerius annulo. ccedito.
316쪽
ν De Obligatione Person. e. 2. sPes, o brachium desinunt esse domini, si alienae statuae iungitur, &c. f. f. CCCXXVII. Non vero 9. amittitur dominium feri , si semel capta evaserit, sed adhuc in conlpectu est, nee difficilis ejus persecutio Nec 1 o. dominium serae mansuefactae , quae extra conspectum est , sed redeundi consuetudinem habet ,
donec eam retinet Nedum dominium animalis mansueti, etsi forte extra conspectum si i- Retinetur enim ejus dominium , donec spes est recuperandi . Nec ii. si quid levandae mavis causa iactatur e nec Cuod ex rheda currente cecidit, aut alias amissum e si . Adeo ut si non restituatur domino, verum ejub fur-
Nec 12. s res naufragio in flumine mergitur i. Nec. II. amissa sola possessione m . Omnium minime I . solo lapsu temporis et si longilsimi, & memoriam originis excedentis. V. g. 297. An I 3. per sententiam judicis injustam ὶ Equidem negari nequit, dominium rei amitti, fi per sententiam
judicis, utut iniustam , ea alterius esse declaratur a Partes enim compromittunt in arbitrium iudicis, adeoque ex suo consensu stare tenentur eius decreto . Id
que iure civili quoque obtinere, demonstravi in Iure meo controverso , & dubia resolvi a
317쪽
LIBER QUIΝT S. DE IURE QUOD CUIQUE
p R Ο U M-I U M. XpOSUIMUS in praecedenti libro secundum inris objectum , nimirum , RES ;& explicavimus jus , quod
cuiqse competit in res, Vel ex Fure imperii , vel ex jure dominii Sequitur nunc tertium iuris naturalis objactum, nimirum , OBLIGATIO PERSONARUM, seu ACTIONES , quae obligatione personae oriun
f. CCCXXIX. Reeentiores Iurium Doctores obli- sationes personarum reserunt ad JUS RERUM , adeoque ad seeundum objectum juris, Ius enim rerum, duplex constituunt: vel in re, vel ad rem ; ACTIONES demum pro tertio iuris objecto venditant. n. I. At parum laaec rationi iuris conveniunt. Nam r. male Doctores obligationes personae jus ad rem voeant ; vox ipsa barbara est, nec a Iuris Consultis Ro-
318쪽
De Obligatione Personae. 247manis unquam usurpata fuit. a. Obligationes illae nulla ratione ad jus rerum referri pollunt. Per jus rerum enim, quatenus res ad secundum juris obiectum pertinent, Juris Consulti Romani intelligunt jus, quod in ipsam rei subit ni iam nobis competit; at in obligati ne personae tantum contra personam ago , ut aliquid praestet, vel faciat. Et licet 3. aliquando ex tali obligatione ipsa res debeatur , adeoque ad rem dandam agatur, non tamen actio illa in rem est; neque enim affero, rem meam esse , res enim promissa manet
debitori propria sed actio est mere person lis, & datur contra personam debitoris, qui se obligavit ad rem tradendam. Immo A. in plerisque obligationibus plane res non intervenit uti in omnibus obligationibus faciendi, item in delictis , ubi fama , &c. laeditur Certum ergo s. est, obligationes personae non ad jus rerum pertinere, sed tertium juris objectum constitue- n. a. Cui vero Iulii Consulti Romani ACTIONES ad tertium tutis obiectum referunt Z Resp. quia Iuris Consulti per aflionei non intelligunt actiones in genere , sed eas saltem ; qui ex obligatione per 'ae descendunt. Idque evidenter probatur i. ex titulo Digestorum de obligationibus , otitionibus ; . ubi indubie de tertio objecto iuris agitur , & aftiones cum obligationibus coniunguntur: certissimo indicio , illas tantum actiones intelligi, quae ex obligatione personae dantur . Hinc 2. notantet actio in dicto Ititulo defini- , tur ius' persequendi in iudicio, quod nobis N B. debetur ; scilicet, ex obligaetione persenae. Quae definitio eq- cludit actiones reales, & proudiciales; utpote quibus non persequimur id, quod nobis debetur ; sed vel rem nostram petimus, vel statum vindicamus , qui ab alio
nobis negatur. Sane, I. .per rerum naturam actiones
proprium objectum iuris constituere non possunt, quia actiones nihil aliud sunt, quam emctus euiusque ob- .iecti iuris, indeque sub unoquoque objecto actiones iam comprehenduntur. Quando alicui ius quaesitum est
319쪽
2 8 D s. Prociem. XII. Lib. V.
ex flatu hominum, effectus ejus est', ut defendere ilium ita tum pol sit actione praejudiciali contra eum, qui statum illum negat. Si quis jus in re sibi competere, eoque rem ibam esse, at erit , effectus est , ut ast io , nimirum rei vindicatio , ei detur contra illum , quirem, possidet. Pari,igitur ratione , sit ex obligatione personae aliquid alicui debetur, effectus est , ut actionem personalem instituere possit contra eum, qui obligatus est aliquid facere, vel praestare. Sed re q. contradictio est, sub eodem genere, id est jure rerum , duas species toto coelo diversas contineri. Sane , jus in re supponit, rem meam esse, quam a quocunque polles revindicare possum . Econtrario in obligatione persona
non rem meam, sed quae debitoris est , peto ; inde, que contra solam personam ago , quia haec sola debet: uti haec summa genera ita ipso iure Romano discer
Fieri igitur nequit, ut quae cuique speciei propria sint, adeoque inter se toto genere , forma , substantiaque differunt, in sensuilegali confundantur, & promiscue sumantur; quod solide Parens in suis Dissertationibus demonstravit. Denique 3. hac ratione non tria juris obiecta , sed quatuor statui deberent: nimirum , I. Personae , seu Status hominum: a. Res; 3. Obligationes personae & 4. Actiones. Entia autem citra necessitatem nCri sunt multiplicanda, inprimis ubi verba legis, & ratio juris obstant. CCCYXX. Ut vero de causa , & natura huius
OBLIGATIONIS PERSONJE plenius nobis con .set, I. agemus de obligatione personarum in genere, earumque principio, & modis finiendi υid. Cap. I. : eaque occasione explicabimus materiam I. de frum-
320쪽
De Obligatione Persona. 2ψρ9. CCCXXXI. Secundo exponemus obligationem per-Jonar, quaIenus descendit ex PACTO , & CONTRACTU : ubi de foederibus agemus , vid. Cap. a. simulque Ic veram differentiam inter pacta , & contractus , SH. I. & a. originem contractuum n minatorum . & innominatorum explicabimus . Secῆ. Σ. er 3, g. CCCXXXII. Tenio cautiones examinabimus , quae pactis aecedere solent; quo pertinet Jusjurandum, pignus , corari, fideiussores, Cr obsides. Etiam de accidentibus conventionum agemus, nimirum, de corvii-
die. Vide Cap. 3. D CCCXXXIII. Quarto agethusi de interpretatione promissionum dubiarum. f Vid. Cap: 4. J3. CCCXXXIV. Quinto examinabimus obligati nem personae, quatenus descendit EX MALEFICIOvid. Cap. 3ι et nimirum, vel ex delictis publicis , -r: , vel ex delictis privatis, SH. a. vel ex delictis extraordinariis. f SH. g. Jf. CCCXXXV. Sexto explicabimus originem , &iuritiam poenarum tum civilium , tum capitalium .
f. CCCXXXVI. Septimo demonstrabimus, quaenam
sint obligationes , . E PROPRIO QUODAM IURE ORIUNTUR EX VARIIS CAUSARUM
FIGURI vita Cap. 7. Ubi I: agemus. de quasi contractibus .SH. I. ; a. de quasi delictis Sact. a. ; & 3. de obligatione. quae ex aliis causarum figuris descendit: speciatim autem 4. de obligatione , quae ex nudo facto po sessionis oritur . f SH. 3. σ