Petri Victorii Variarum lectionum libri 38. Ad Alexandrum Farnesium s.r.e. cardinalem libri 25. Ad Ferdinandum Medicem s.r.e. cardinalem libri 13. Quorum librorum veteribus editionibus addita sunt quaedam, pauca variata

발행: 1582년

분량: 534페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

86 Variarum Lectionum

Mita reqvirere valde dura corpora et tolerans pie laboribus . atque omnibus in is caeli, exercitata .

CAP. VII.

V A M dura vetus milica suerit , exponit elegans earmen , quod nunc , Virgili j nomine excusium , legitur post lusus in custodem hortorum . nam corpus firmum ad labores, iniuriasque caeli tolerandas, habere milites oportere , cecinit quia is cumque auctor fuit eius stactae diuulsaeque eluiae, his verbis. Immoderata pati nunc , , frigora: nuncque calores sternere vel dura poste super silice. Asper autem homo, iden que summus imperator, apud Sallustium idem de te magnῖfice praedicauit In coni one adis Quirites: haec enim verba illic a Mario eduntur. Hiemem & aestatem iuxta pati: humiis requiescere . quae sententia est nulla . discrepans, duorum horum versuum. Eodem tiam loco positum est vetus aliud carmen, malediciorum plenum . quod ut iracundiae laxat habenas: essunditque omne vitiis in aduersarium, qui prius laeserat, ita elegans eo in genere est i oletque ingenuam eruditionem. In eius initio, abrupto ac concitato, eadem sententia est : Incipit enim.

Iacere me. quod alta non possim putas, is ut ante. vectari stria; Nee serre durum frigus. aut aestum pati, is Nec arma victoris sequi.

Plato In iij. libro de Rep. cum durati ad labores corpo et sectae Illius Reip. desensorum vellit, hanc eius rei causam attulit, quod eum tempus venisset belli gerendi, haec incommoda n cessario serenda sint: inexercitati autem dc molles illis tolerandis pares non serent. Verba dia, , uinissimi scriptoris lia sunt. Κω κον - λώιροῦ : -r G άναν σίαν, - δε ιαν viderisophoclem in Trachiniis uerta si tribuere hastam quoque, non. arci modo ac clavam, vi ceteri pestae faciunt .

N Trachin: Is Sophocles, non arcum modo & clauam . propria suaque ipsius 4 d arma, Herculi tribuit, sed armare etiam ipsam videtur lancea r quoi ab aliisl scriptotibus, quod sciam, memoriae proditum non est. Homerus enim cum in xj. libro Odysseae de umbra ipsi is apud inferos cognita ab ulvise, loquitur,

δικ. quibus appellantur&areus de spicula de claua. Suspicari tamen posset aliquis vocatas eo loco a Sophocle sagi iras ipsas, quas v c plerumque poetae sermone illo v

care conluerunt: praesertim cum eo nomine videantur Pro alio etiam genere armorum aliquando us , ut Pto gladio. Iestitutum veterum Eserum declaratum, triti pueros in dorsum arietum imponebant rvi illis sine periculo rudimenta equestris artis perdisserent. CAP. IX. l o si xv s aesertunati pueri, priscἰs temporibus, Impossit arietibus primum

quitare discebant, ut artem necessa iam sibi: quae iamen periculi multum rudἰ-bus afferret, si in equis tractaretur, illo pacto attingerent ac degustatent. Id autem veteres grammatici putarant significare et ana potuisse Homerum, cum, et ρλεν, cecinit in xiij. libro Od steae . nam aliae ovoque declarati nes eius nominis afferinitur. Loeus autem est elim Vlyssi, in liliacam deposito ab Phaeacibus, apparuit Minerua, quae ipsum regeret: ut erat illi semper praesto in maximis perἰculis ac malis. speciem enim corporis, vestitumque ipsius describens poeta, teneroque puero tantilem faciens: quales regum si ij, opulentorumque hominum esse consuerunt, id protulit: sed plenam sententiam hic ponam. A οἰ . 2 -ν ἰω τυι ει. , pis- ,Δαν ηαδμ ιασν. Eustathius autem idem vidit. nam pastorem

112쪽

Liber Octauus.

eu um accipit, docens heroum aetate solitos esse regios liberos greges irasceret Apud Hesychium autem id lem tur: qui cum oc ipse ostendisset, pallorem magistrumque pecoris posse illo verbo intelligi, hoe quoque addidit, dicens. - ζέι νη- ζι ι - βασιλί5ν - πρωπι

Valere in Crae sermore, meia QM, qui po uenit in oram igi quamet de cases: lsae ob bonem facta: siue ob turpia. Vide ue Veronensem n tam id intellexisse, cum molarriata.

C A P. X.

AT vitus clualem eupiens absterrere a suis amoribus: annis ill f se usurum contra ipsum minatur, quae tractare in primis ac vibrare sciebat: illa autem e rant Iambi, improborum sceleribus notandis, ae per omnium ora dissem inanis dis, inuentum carmen. Ostendit igitur se illum infamia obruturum, atque itiquit. An ut peruenias in ora vvlhie Quid vis, qualibet cisse notus optas.., Quibus verbis videtur id Intellexisse. quod mii rae Graeci saepe dicunt. Nam purissimi sermonis amator Lysias ita locutus est, cum manifesto id ostendere vellet: in apologia enimaduersus Simonem, cui oratio scripta est, significat se verberibus caesum, tantaque iniuria accepta situlisse: nec iudicis expertum de ipsa esse, ne perueniret in ora vulgi: tantaque ipsius ., turpitudo palam fieret: haec autem ipsius verba. Q. En iis hae, et in ii. in Anne --, : -- xi m. Et post, qui locus inagis similis est Catulliano huic. ἰα-ῖ: A x si re sit, o

- - -- ας ς.πιν , π tig et M. Demosthenes quoque pro Ctesiphonte Graecum hoc verbum in deteriorem partem accipit: loquens enim de turpi α peruulgata coitione multorum perditorum hominum in singulis paene Graeciae Gu tatibus inquit. T-- e Tenu , τλη e. 1ι ρας κρα me B ra. mn σιωη - κακι- , & quae sequuntur . est igitur in M, hoc vocabulum: ita enim Graeci, quae nunc laudem: nunc vitium ostendunt, verba vocare consuerunt: ut nobilis.

Idem valere fingere vultum, piis τ' liora τροπαν, testim is optimorum auctorum con matur.

CAP. XI. V o p fingere vultum, ut incessum, aut mores, Cicero ἰnquἰt, Graeci auctores Sips πλάξια is incere consuerunt. Valet autem id in utroque sermone, sua illa te propriaque non uti, sed alienam induere, dc ad tempus sibi accommodare . Elegans in primis scriptor, atque Attici sermonis tamquam norma quaedam Lysias in oratione super Aristophanis pecunia - , , , se loc in tus est. A .ri οὐχ ὼαν δ πινα rie πλασαφιτμαν Wνα r.: εἰ Am imσω οῦ λαΘti, πωρ η . non diuturnam cile polle asirmans hanc alienae personis simulationem. Cicero manifesto hoc intellexit, cum pro Coelio dicens, de ingento Catilinae ει quanto artificio ille captaret voluntates hominum, disputauit: ait enim. versare su-- am naturam,®ere ad tempus,atque huc &illuc torquere dc flectere . cum itis libus seuere in cum remistis, iucunde: cum senibus, grauiteri cum iuuentute, comiter: cum Acinorosi aud

in cter: cum libidinosis luxuriose vivere. Nam propius adhuc accessit ad sententiam Lysiae cumis in I j. libro epistolarum ad Atticum exclamauit. Quam non est facilis virtus: quam vero dis ficilis eius diuturna simulatio. Quaesuit autem Aristoteles in posteriore eorum librorum, qui .a a vocantur, an id, quod Cicero tribuit Catilinae: in congrestibus se licet paeunicuique reddere, ac quibus moribus quisque praeditus sit, tali se in colloquio illo congressuque consorinato, obsequi studiis illius, si ossicium boni viri: statim tamen id dissoluit, at que omnem hunc scrupulum euellit: assit mans id est e proprium assentatoris, & eius qui pii , te omnibus, quavis ratione studeat, quem Graeci appellant.

Vi vocati sint comici Iulii senes a causi A : locique emendati ciceronis; alter, in catone maiore: alter, in Melio. CAP. XII. A T N verbis his Ciceronis ex Catone maiore. Nam quos est Caecillus comicus stultos sota I ne , , hi s significat credulos, obliuiosos, videtur esse mendum. Si namque stultos tanium sines dixi: C ecilius , quid orus suit declaratione i inanis Praeterea de super.

113쪽

88 Variarum Lectionii in

vaeanea esset vox, qtrae studium Caeci iij indicat: apertum en m tune satis omni bii . C, cilium poetam comicum este: nec ita Cicero loqui consueuit ut d cat, Tetem ius comicus. xut Asianius comicus, siue Pacuuius tragicus, cum testimonia eorum citat. Arbitror igitur. vita tantum littera immutata, quae immutatio casum solum variat, comicos legi debere: quoseomleos stultos senes Interpretatus Cicero est, di quales accipi debeant, docuit. Comicos ipse op nor valere, quales a comicis in sabulis inducuntur: Cultos vero, quia fingi etiam pota sunt iap entes. In comoediis autem saepe ita stolidi snguntur, ut exemplum stulit tiae lintrquili, est Nicobulus ille Plautinus in Bacchidibus . confit mat autem opinionem meam, atque omnem scrupulum evellit, locus ipse Caecilii, qui integer, non ut hie mancus. ponitura is Cicerone in Laelio: haec enim verba illic leguntur. Quid autem turpius quam illudi ' quod

is ne accidat, magis cauendum est, ut in Epἰ reo. Hodie me ante omnes comicos stultos senesis Veis atIs, atque luseris lautissime . Quod enim illic in excusis libris coamicos legitur, manis sto corruptum est: nec enim verbum illud Latinum est: neque sensus eius, si in consuetud nosuisset, illic quadrat. Vidi quoque calamo scriptos libros in quibus comicos recte legeretur. Videndum autem accurate est, an quod dictum est a Cicerone in epistola ad M. Caelium, idem valeat . idest qualis in comoedia inducitur, idest subitus atque opportunus: Dies enim illic inducuntur, ut cum res postulat alicuius testimonium, repente Iple appareat , praestoque sit tempori illi. Eadem quoque ratione videntur seriti comici vocati a Plauis tu in Capti uis, cum Ergasilum parastum ita induxit loquentem: Nunc certa res est: eodem is pacti, ut comici seruis ent Coniiciam in collum pallium, primo ex me hanc rem ut audiat. Nee non a Pomponio in Praecone posteriorer haee enim ipsius verba, inde sumpta, exen is pii loco ponuntur a Nonio . si sciam quid velis, quasi serui comici commictilis. Afranius etiam . cuius test monitim ab eodem grammatico citatur, videtur idem secutus: a locoque, in quo fabulae ipsae spectantur, formato nomine, appellasse mulieres scenicas. Inquit enim. - Quam beatae scenicae videntur mihi mulieres, inae iurgio de beneuolentia terrent des

esto viros.

De obsit huius verbi ta cutiri: usus est C. Caesar in commentariis r declaratum x: M.; etiam raecos appellare μου , hominum quasdam coagmentationes. CAP. XIII. CIncut Arci quid valeat C. Caesari ἰn pt mo commentatis de bello e uill diligenternἰmadueriendum. inquit autem. Tot Is vero eastris milites circulari, & dolere hostem is ex manibus dimittit bellum necessario longius duci. Haec enim vera inturaque lech ἰo est huius loci: In scirpi Is namque omnibus &excusis multis inuenitur: neque tamen d fuerunt, quἰ verbum hoc inde extruserint: proque illo conturbari. posuerint: improbe sano atque audacter. Ipse Igitur arbitror significare circulos quosdam licere, ut re aliqua noua vi sau ut audita, homῖnes sacere consueruiit, ac multitudo ipsa: paucorum enim congressuἰ aliqui semper, audiendi cupidi, se adplicant: atque ita inter se coagmentantur, ut circuli faciem pra beant . ita autem nos quoque patris nostro sermone, ex re ipsa ducto nomine, loquἰmur, cuni huiusmodi coagmentationes nominum significamus. aliquando tamen verbo, quo circulum vocamus, utimur, cum minores scilicet crebrioresque circulos illos intelligimus Idem autem apud Euripidem in Andromacha κ. λα valet: quo loco nuntius Peleo exponit

Orestis dolum, insidiasque, Delphis Neoptolemo factis, iterum ad oraculum Apollinis prosecto: narrat enim reditum ipsus stat in iuspectum fuisse incolis eius loci: coepisseque iit quinter se loqui de hae re & circulari: additis autem dolosis rumoribus, quos insensus Neoptolemo Orestes: Interitumque ipsius procurans, duleminauit, nullum negotium si isse popu-- lum concitare, & ad necem innocentis iuuenis impellere . verba poetae haec sunt. Σ . Ain o mam: . Cicero quoque in Bruto cum inquit. Videt osci in rantem iudicem : loquentem cum altero: nonnumquam etiam circulantem, ut eodem verbo usus est, ita etiam hoc ipsum, quod ostendi, videt ut significasse. declaratur enim omnibus illis rebus negligemla iudicis: nam cum attente audiunt, nihil eorum faciunt. extremum a tem non unius, aut alterius auersum animum ab oratore indicat, sed plurium. Restat vim

dete nil ἰl enim praetermittere volo , quod possit studiosos politioris huius doctianao

adiuuare quem iudiciorum morem, serendique sententias rationem ostendant haec verba Ciceronis in epistola ad Q. fratrem : in vocabulo enim unde superius verbum conis sorinatum est , iora x s posita est. Quid plura de iudicibus e duo praetorii sederunt.

- Domitius Caluinus. Is aperte absoluit, ut omnes viderent: & Cato, is diribitἰs tabel-- lis de circulo se subduxit, α Pompeio primus nuntiauit. Nam illo ipso sensu, quo docui,

quandoque

114쪽

Liber Octauus.

quandoque eum opuli, declaratur vecbis his ex epistola ad A tueum . Sermo In circulis dun. taxat & in conuiuiis est liberior. vulare nam ni ν nunc pice tata pilos e corpore euellere t mmc torquere, ac quaesionem de aliquo habere, exemplis confirmatur: eadem materia valde esiuersis rebus accommodata .

CAP. XIII L

IT T o Y N Graecis aliquando artificium quoddam turpe hnIscat impi borum hominum qui pice illi in pilos detergebant e partibus corporis, quas natura vestitas esse voluit: a materia enim, qua uterentur in foedo miniit rio studiuna telorum appellatur. Vsiis est saepe Clemens Alexandi ni shoe verbo in iij. libro Paedagogi, ubi tam molle delicatumque institiuum acclisai: queriturque de moribus sui tem iis, quibus nefaria haee venus

flagraret: inuenireturque tanta copia cinaedorum, ut extarent, qui hoc v- num studium haberent. Inquit enim capite iij. quo increpat viros cultui corporis studemes. --γιοῦν πι- α πολε emquo , me ex 'or Ur diuelsis namque rationibus ae viis idem, ut his verbis ostenditur, esiciebatur. Paulo Item ἁ- ιν η κα νερυσιν - άη Tti die παντα τbπα παροχη- . Alibi quoque inquit. --zἰΘxδε πινώς ωας- mmsrom avi s. Quibus omnibus locis . aliisque elus dem operis,idem significatur. Animaduertendum tamen veteres Graecos auctores eodem verbo longe alio intellectu saepe usos: pice enim quoque torquebant corpora hominum. unde κα, me is valebat cruciatu illo & supplicio assicere . id etiam intellexit Lucretius cum paenas in mortalium, IOrmentaque breui exponens, inquit. Verbera, carnifices, robur, pix, lumina,

tedae. Nec non Plautus in Captiuis,cum induxἰt Aristophontem es ellentem astutam vocem - serui, qui dixerat in eum : Atra bilis agitat hominem: est enim; At pol te, si hic sapiat senex, Atra pix agitet apud carnificem, ac tuo capiti illuceat. Plato igitur in Gorgia, cum Polum phillam induceret contra incredibilem illam sententiam Socratis disputamem, qui affrm bat praestare re aliqua iniusta commissa paenas luere quam euitate: inquit enim. α

cum dedit cordiis Milesiorum, intestinisque malis eius ciuitatis loqueretur, ita locutus est. Narrans enim 'uam male diuites tractassent plebem, ut ulciscerentur dolorem suum, victo-

δώ: lusit enim adiuersa materia consormato verbo: longeque contrarios usus praebente. itetiam etiam post in eadem comoedia illo usus est.

Duae sententiae Aeneidis e Graeco expressie tet induntur ιCAP. X v. OV oo Maro in prἰmo Aenesdos cecinit, cum seditionem describeret: motumque z-lum populi turbulent stimum ante oculos eorum, qui audiunt, poneret. Σ Furor ar-- ma ministrat. & Ipsum e Graeco sermone fluxit haec enim verba a vetere scriptoreia prolata, leguntur apud interpretem Homeri Eustathium pluribus locis. τοῦ me x χω- Lxιν ἰων a. s. o. verum etiam idem in trVoeuia verbis aliis dictum fuerat, ut Ba- filius, pius auctor, testatur: qui tamen simpliciter hoc prolatum non probat: ac correctione putat indigere. Id autem nis primus pes deesset, inllito senario editum solet. Absoluta at tem sententia ita illic pronuntiata fuerat. Σ-N1m quod in ii. M ρ Coroebo pronuntiari secit et dolus an virtus quis in hoste requirat, non dissimile est ab erit quod praecis It Pindarus in iiij. ode Isthmiorum: nulli enim rei parcere nos oportere dicit ut conteramus hostem, gloriamque eius extinguamus. verba eius scutae haec sunt.

Exemplum

115쪽

so Variarum Lectionum

G -- csimus Arinotelis illustratum in primo libra de arte porta : loco , quae sim signa innata, declarus.

CAP. XVI.

l N primo libro de arte podiarum Aristoteles, quo loco quomodo agnoscantur

personae, quae diu nos fefellerint, tradit: pluraque genera cognitionum harum esse docet, cum primam rationem huius rei esse dicat: eandem tamen maxime expertem ariis, quae signis quibusdam constat: ac signa ipsa part atur. assit -m1ns quasdam notas ἰnnatas elle nobis: insitasque in corpore statim ab Ortur alias vero assumptas, priorum illarum exempla ponens, inquit. ire M . . iii ., O S iis se quodad prius igitur pertinet, significauit, dἰcens, terra natos, qui dentibus serpentis, a Cadmo disseminatis, e tellure procreati sunt: in eorum enim coris pote lanceae nota erat: eulus etiam formam, qui in illa familia postea nati sunt, corpore retianuere: perdurante multa secula nota illa eius stirpis. Testatur hoc Plutarchus in libro . in quo disputauit de his, qui sera lentaque paena assiciuntur a diis immortalibus. Cum enim ostendere vellet mores aliquos: motusque animorum, tectos atque extinctos in filiis, longo postea interuallo in nepotibus posterisque, remotis multum ab illis, quandoque reuiuiscere, usus est similibus notatum corporis: in quibus id usu venire ut multis exemplis constituit. ni an festum est. In illis autem narrat quendam e filiis Pythonis Nisibe qui dicebatur sanguia ne coniunctus cum Spartis enim ipse vocat, quos Aristoteles habuisse lanceae formam in corpore. tanto tempore posteri impente&ememente quas e profundos militudine zd eam simillim. Aeschylus quoque in sabula ἐπει Ea C Me, re, gen-

rem eam appellauit, cum de eo itidem, qui inde natus esset, loqueretur: hic enim grauis eius M poetae versus est. τε maeo γω:ς. Non tantum autem Plutarchus eo loco exemplum hoc posuit, sed etiam alia plura: quibus omnibus docentur hae notae, adis fixae in corpore r nobis eumque limul nascentes, cum tempore aliquo non apparuerint, In p stetis postea repente extitisse: ceteris tamen relictis verba tantum hic ponam, quibus hoc, de

is ta A. i. , τῶ -ἀ μ- Idem praeterea Dion Piuliensis, qui eogii men ab eloquentia inuenit, Chrysostomusque vocatus est, accurate exponit in iiii. sermone de regno, quem fingit Alexandrum cum DIogene habuit te: cuius haec sunt vel ba . Aa α

tratinem reprehendere ρορutes , qui duci s exercitu a peregrinu Nuntur: sesque Militates suas achbertatem mandant. Iudiciis ridem Isocratis ci ritibus, mercede conductis.

CAP. XVII.

T grauis 3c erudἰtus stes or Strabo magnopere peccam putat populas, quἰ externis ducibus utantur in bello: copiasque suas ac totam Rem p. fidei eorum eommittant: vitium namque huius rem lato tum magno cum damno florentis simarum nonnullarum ciuitatum cognitum suerat. Id tamen nunc cotidianum est: ab usque et alii rebul publicis fit, quae bene institutae sunt, ae summo consilio reglexistimantur. Graecus igitur ille, cum In vj. libro Geographlae Tarentinos non rexisse esultatem suam sapienter doceret, assirmauit satis etiam certam notam eius esse, quod scilicet bonis legibus ornatam ciuitatem non habuissent, quod usi fuerant exercituum suorum ductoribus, peregrinἰς viris: quorum etiam partim enumerat, Alexandrum Moloitum acci-uisse illos ostendens contra Messapios de Lucanos: & superioribus etiam temporibus Archidamum. Ases lais illam: posteaque Cleonymum, dc Agathoclem edeinde Pyrrhum,cum susce rerunt bellum contra Romanos. Isocrates quoque iubialiter disputat in libro, quem seripsit de Pace, adueitus milites me icennarios: vitiaque erus militiae monstrat: qua tamen nunc. non lis ae tantum ciuitates, sed opulenti reges utuntur. tantus error occupauit animos principum, sue quae aliaeausa ipsos mouet. Vnde maiore laude digni sunt, qui veterem Graecorum ac Romanorum hominum morem renouare conamur: suosque honi. nes instituunt, Min tam praeclato stud o exercent. Censet autem oportere suos ciues politus ille sci pior, de

auctor satis bonus, alma in aximis capere contra externos hos, dc qui mercede conducuntur milites.

116쪽

Liber Octauus. 9I

milites. Vim sua aetate contra ipsos alerent & multis commodis assicerent: quorum inquit partim sunt ciuitate orbati: partim transfugae: partim autem, qui similitudine vitiorum in unum conssuxerἰnt. Nam addit etiam, quod multum valet ad eos insimulandos: ae verum este nimis saepe expertum est, squis pretium auxerἰr, maioremque mercedem ipsis dedetit, eos socios se statim illi praebituros contra eum, quem antea auxilio suo tegebant.

nilem auarisiue refellendae rationem, usus est is epilliola, videri Hortis Ui se is illo modo avi rorum hominin Litantiara dei ratus: delitaque macula e loco Plutarcti: quo sententiam Aristippi celabraais .

CAP. XVIII.

Vo vi Itur argumento Horat us in epit a longiore ad Iulium Florum contra auaritiam, acceptum est a Graeco philosopho: Aristippus enim Cyrenaicus id excogitauit: multumque valete merito putauit ad eliciendum e pectoribus nostr Is hune morbum. Versus poetae hi sunt. Si tibi nulla sitim fili rei copia lymphae, Narrares medicis: quod quanto plura parasti Tanto plura cupis, nul- ,, li ne saterier audes 3 Vsum autem suisse hac ratione Socraticium illum philosophum memoriae M prodidit Plutarchus in libello et Z σι , πλαυτία his verbis. ἰχω

videri mendum esse in tio loci huius Plutarchi: arbitror enim legi debere, Vix A mini απο sententia satis aperta: in simulat enim manifesto eos, qui fructum nullum voluptatemque capiunt ex iῖs, quae iam possident: unde maximi capi ab ipsis pollent: semperque plura quaerunt. Est igitur valde accommodatum hoc verbum: illud veto, nisi salior, alienum . Similitudo autem fraudi fuit librariis: nam aliis etiam in locis inueni ipsa inter se temere commutata. Aristippum vero ipsum, quamuis aliquando in s mutatus sit huius viiij, quia coleretis fortunatos homines, indicat habuiste vacuum animum hac peste, quod ut hic idem poeta nar- , , rat, seruos proiicere autum In media iussit Lybia, quia tardius irent: Iropter onus segnes.

Hoc autem ipsum de illo rettulit ei iam Laertius, auctorem secutus Pionim, qui csαrctori id scrip rat. Eius autem verba sunt. Ta. Θ, iati τα c. ; δῶ Αας clx rec,, εο- τὸ πλοῦν, - m. Discrepat tamen, ut apparet. t stillionium Bionis nonnullis in rebus ab eo, quod Flaccus tradidit: neque eo ἰm aurum si iisse, ted argentum pecun ain ve Graecus ille inquit: neque iussisse ut omne onus abiiceret, sed quantum ferre posset gereret: de uno namque seruo loquitur, non de pluribus ut Horatius.

in Astica praeterea id usu venisse non docet, vetum simplicitet in itinere contigisse . Declarari plures eleerantes modi loquens, qui a Graecis siptori urtantur: emendu-ι que lacus Polybir, ini de calaritoso exitu Asdrubasis, summi imp. Qit. CAP. XIX. o A E M E PN quo modo loquendi. sumpto a lyrico poeta, ustur Plutarchus in vita Thesei, valet veteri opinioni repugnare,& ab eo quod dia creditum est, libere diissentire. Id autem ipse fecisse illic docet Megarens ex

de Osiride, citato illic quoque pociae eiusdem nomine, unde sturiiset, usurpauit Plutarchus rcum enim aduersari vellet receptae opinioni, ac reconditis litteris A in ptiorum : intelligere si que id dissicile ac periculosum cile, inquit. O νω A mgra ; - ακι .m κnta, uti παλιμεῖν, is i. iis κατα Σιμ ιδ μ-: ποῖ ait A liri σι uti de quae sequuntur. Suspicor autem aliquando ei iam dictum esse ποῦ- ub eodem sensu, atque id ex contrario: inueni

117쪽

Variarum Lectionum

inueni namque apud eundem M. Θοι , quod valet peruulgatam opinionem adiuuare. tiuxilioque illi esse. In vij. quaestione quinti libri ubi disputatur de laicinati.

,, ne, sic locutus est . . A ia- αν ac τα in A1.2. . :,, A aiariae α π:γν, α sit adiu τυώ μορ- εἰ δὴ c. M. Remi aut hanc admirabilem reiici. explodique ille non oportere aiebat, quamuis causam ipsius anetre non possemus, quum ea, quae cotidie fierent, traditum nobῖs a maioribus sermonem, famamque, confirmarent. eo σι vero

quod inquit in Thesei vita, ante quam modo illo loquendἰ uteretur, prosectum esse a rebus bellicis r di huc inde translatum, constat . fgnificat autem comminus congredi cum hostibus & concurrere, non e longinquo tetisque pugnare. Idem etiam significare volentes dicebant. . ita ut locutus est Plutarchus in libro ostendens Antipa

quuntur. Vnde perspicitur locum Polybij, ubi de interitu Asdrubalis, vicit in proelio, diuisiit, in excutis libris mendosum esse. Legitur autem omnis illa pugna in excerptis xj. libri:

se τὸ ν i a , . Io . κραται τμς ολ ς, ιμ- 'mes σι, - - δ πω ου Q. προιλ α αἴυ, legi debet, ut est in calamo exarato libro Alexandri Farnes j, summi antistitis, ιμ--τ e me M. Nam praeter auctor tatem eius libri sententia manifesto declarat hoc modo legi oportere: narrat enim grauis scriptor constanter se gessisse, maximoque animo, imperatorem illum eo tempore: nee aduersae fortunae succubisse. Significat autem hi mi Tm παρ lini, non est e perterrefactum eum rebus aduer

sis, sed ausum resistere iniquitati sortunae: mortique demum se obiecisse, cum in consertissimos hostes incurrisset. ex lectione autem peruulgata, etsi repugnat, di iis quae ante diam erant, & consequentibus, contrarius sensus elicitur. T. Livium etiam celebrasse sortia iudinem Asdrubalis: praesentiamque animi, extremo illo tempore declaratam, notum est . . Nam quod tespondet superioribus verbis, apud eum est. Postremo, quum haud dubia sos tuna hostium esset. ne superesset tanto exercitui, nomen suum s uto, concἰtato equo se in ., cohortem Romanam immisit. ibi, ut patre Amilcare, dc Annibale fratre, dignum erat, is pugnans cecidit .

quid valeat in ido apud Plotuim lacu iue poetae torrems, ea voce, quae inde tumore subura erat, res uiuo,

CAP. XX.

I e 1 N A r duae maculae locum plauti et gantem Inquinarunt In Pseudolo: eum enim modus loquendi, familiaris hominibus eius temporis, illic est et, contaminatus ut puto in suit, ab iis, qui omnia consuerunt, quaecumque non intel ligunt, mendosa putare: &, quia multo peius est, non metuunt immutare. Vbi enim seruus, a quo fabulae nomen impositum est, s e purgat maiori ero si. moni, Ita nune in excusis libris legitur . et animum aduerte nunciam Quapropter experiemis amoris nati te habuerim: Pistrinum ineundum scibam, si id faxint, mihi: cum in scripto quodam inuenerim quae prorsus vera lectio est) Pistrinum inmundo scibam. In mundo enim dicebant antiqui, ut his ipsis verbis testatus est Sex. Pompeius, cum aliquid in promptu esse interuligi volebant. quamuis exempla illi e posita non sint: iniuria eius, qui eruditum auctorem, ac mirum in modum utilem Latino sermoni, concidit. Cum tamen Flauius Sosipater menti nem fecerit huius ad uerbi j: ad uerbi j enim vim ipsum habere videtur existimare, vi Caecili j Enniique auctoritate, quid valeat, confirmat, ita etiam hoc ipso Plautino loco: licet comoediae nomen apud eum desideretur, cum multis locis lacer mutuusque hic grammaticus st. Inquῖt Mgitur. In mundo pro palam&In expedito ac cito. Plautus in Quia sciebam, inquit mihi pistrinum in mundo sere. Caecilius quoque,&quae sequuntur. In Poenulo

praeterea Plautus eodem modo locutus est, cum aduocatos malum, quod leno ἰplis precatus suetat, paratum ei esse induxit dicentes: qui locus in excusis etiam a mendo vacuus est. Cum, Ig i ut leno dixist et, Ve vostrae aetati, illi responderunt. Id quidem in mundo nunc est tuae. Sed aliis quoque in sabulis: quibus tamen exemplis, re iam perspicua certaqne, supersedebo. Siquis autem quaerat, quae latorigo huius sermonis, ut in mundo valeat in promptu fortas se a mundo muliebri id ductum est: mulieres enim, quae ad cultum corporis faciunt, in prom

118쪽

Liber Octauus.

hoe enim placere vldeo eruditis de ingenioss viris. Sive in mundo dicebant, signIseantes paenam illam aut malum extare , ut illi cons in sibi suae vitae, in se eadere faciti id posse intelligerent: Obscure,ut mos est minantium,quod volebant indicantes: ut si furem improbum ve aliquem hominem verbis perterrefacere volentes, diceremus. Non ne tu scis inue Diri carcerein, compedes, carnificem In versu etiam, qui consequitur in Pseudulo est idem in erratum: nam simo respondit, repetens verba serui. Non a me scibas pistrinum inmundois tibi: non ineundum tibi, ut est inexcusis.

Insem Platonis senumam, piam cicero expressit, d-ο Aratin Sta sim etiam exprem . CAP. XXI. PL A τ o Ni s locum, ovem Cicero in epistola ad P. Lentulum intellexit, cum Inquit.

Id enim Iubet idem ille Plato, quem ego vehementer auctorem sequor: Tantum conari tendere in republica, quantum probare tuis ciuibus pollis et vim neque parenti, nec pari triae, afferre oportere, dc quae sequuntur. adumbrauit etiam C. Sallustius in prooemio deis bello Iugurthino his verbis. Nam vi quidem regere patriam aut parentes, quamquam αδε Pollis, & desidia corrigas, tamen importunum est: cum praesertim omnes rerum mutationesis caedem, fligam: aliaque hostilia portendant. Frustra autem niti: neque aliud se saligando, in nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Politis limus vero ille atque eruditissimus seri - ptor sic ait, in longa epistola ad Dionis propinquos ac sodales. βιαν A me τρίδι παλισυας μι-

ad parentes pertinet, antea exilicarat, ubi id protulit quod Crispus extremum posuit. italu

verbis, pabus cicera narrat, quid serit Socrates xemplans, consulens ipsum den sectisne ad Cyrum iuniorem, collata cum verbis Xenophontis ipsus, qui remam genter in ea storia narrat a.

CAP. XXII ii V o D Cicero In primo de Diuinatione de Socrat s Iudicio narrat, de quemadnu

dum auctor fuerit Aenophonti, deliberanti de magna re, ut Apollinem Delphi eum consuleret, expostum a Xenophonte ipsb est in ptine pio iij. librἰ Δαδ πιε . Verba M. Tulli sunt. Xenophonti consulenti, sequeretur ne Cyrum, posteaquam exposuit, quae sibi videbantur: de nostrum quidem inquit hum , num est consitum, sed de rebus &obscuris, ε incertis, ad Apollinem censeo referendum: ad quem etiam Alfenienses publice de maioribus rebus Laepe rettulerunt. Xenophoniis vero haec: qui de se, tamquam de alio quodam, quod narrandum erat, exponit. ἔμω τοι ac , σανα ανγ τἰ- ἰη ςa ., ι --. rais AH 6 ἀau ad HS υς παρυ- , - . Σεκγ , talis sta

- ας xitu . Cicero igitur ostendit apetuisse consilium suum de ea res ratem Xenophonti: neque tamen censuisse stire illum ipso oportere: quod Xenophon Ipse suo scripto non dedarat, sed potius timorem indicat, qui: sapientem illum virum inuaserat, si per litteras ab amico euocatus Xenophon, eo accessisset, ne scilicet offenderet apud suos ciues, quod amitacitiam Cyri quaereret, qui auxiliis adiuuerat antea si tenue Lacedaemonios contra Athenie ses. Quare cum haereret animo quid optimum ellet, suasisse ut diuinum consilium, suo rolicto, de ea re quaereret. Declarariis carini locus : Maresque van aster locus emendatus, quem turpis macula in narrat.

CAP. XXIII. AProsi τε ut semper, eleganterque locutus est Catullus in Hendecasyllabo ad

Comiscium, cum questus cum eo est, quod amici ossicio itinctus non esset, in malis suis rebus, amoreque aduerto: videbatur enim ille debuisse consolari hominent: a fritudinemque animi, apta illi tempori oratione, lenire: praesertim cum id sne damno labor que ullo sacere pollet, quo magis accusesidus erat . Inquit Litur, negligentiam ipsius ino Paus

119쪽

94 Variarum Lectionum

in pans. Quem tu, quod minimum si illimumque est. Qua solatus es allonii lanea Alloqui

enim quempiam dicebantur, qui ad eum moerentem accedebant; verbiique dolorem illius minuebant. Hoc autem planum iit testimonio M. Varronis, qui in vj. libro de lingua Latina.., cum ea, quae dicuntur a loquor, explicaret, in illis inquit. Hinc adlocutum mulieres irais aiunt, cum eunt ad aliquam locii tum, con landi causa. Ita enim prorsus legendum est, non utin excusis libris, consulendi causa. auctore et Iam vetusto exemplari: qiuamuis in illo sit eo sulandi, quod ansam praebuit errandi imperitis, patumque videntibus correctoribus: saepe Gnim In antIquo sermone litterae o & u inter se immutabantur, ut rutundum pro totundum.

cuius cous udinis plura exempla extant in antiquissimo eo libro .correctau M. Varronis locus de Engua Duma, ubi mentio G veteris illius modii quendi, ni cos: de illoque . quantulum distulatum.

CAP. XXIIII. OV in viteat ant quum illud, Dἰcis causa, quod obscurum In primis erat, & a plerisque

eruditis etiam viris, ignorabatur, collat s multis locis diuersoriam auebarum: diligenterque examinatis, docuit Laelius Taureli Ius, magnus Latin tat sobseruator: sumis musque iurisconsultus in commentario suo, quem scias sit de Militiis ex casu. acceptumque id postea ab ipsis, amicus illi homo, doctrinaeque ipsius admirator, Antonius Augustinus Opi sus explanavit in suis emendationum & opinionum eruditissimis libris, miro istud o curaque ob ipso consectis. Ipse igitur, cum causam diissentiendἰ ab eo non habeam reuius iud cium eruditionemque valde probo: beneuolentiam autem in priuatis meis rebus saepe expertus sum: Mee quicquam addere explicationi illi queam. locum tamen indicabo apud optimum aucto rem, in quo vetus haec locutio est, qui accuratum vitum tunc latuit, quia valde in ex iis itabris ille ceprauatus eii, atque ita deformatus, ut sine ope mel orum cod cum agnosci non pos sit: nam alterum eiusdem scriptoris, in quo nulla scripturae labes, vidit, ne testimonio etiam illo usus est. Is autem est M. Varro, qui in vj. libro de lingua Latina prope extremum, cum de vetere vocabulo inlicium disputaret: ac priscum morem referret, inquit, ut in optimo fid is lissimoque libro legitur. Hoc nunc aliter fit atque olim, quod augur consuli adest, tum cum in exercitus imperatur: ac praeit, quid eum dicere oporteat et consul auguri imperare solet utinis in licium vocet, non accenso aut praecon l. Id incoeptum credo, cum non ad ei et accensus: dem nihil intererat, cui imperaret: & dicis causa fiebant quaedam: neque item facta, neque item is dicta In excusis namque omnibus est. Et dicimus cum fiebat. Cum autem edito iam libro

ipsius, doctissimo viro quid inuenissem in vetustis limo exemplari ostendi issem, ille de fidem ius probauit, & confirmare exemplum hoc etiam sententiam suam mihi declarauit. Addidit praeterea se putare locum hunc Plinii in xxviij. libro itidem mendosum, purgari illo modo sese portere. Et sunt condita auguria quid loquenti, cogitanti ve id acciderit: inter execratissima. , ii pontifici accidat ditis causa epulanti: in mensa utique id reponi, adoletique ad larem piatiori est . ut legatur, dicis causa epulanti. Qitia autem Modestinus is tae. vel g:-gris interpretatus est, quod a Launis dicis caula dicebatur, apud nullum alium Graecum auctorem id inueni praeterquam Dionem, qui in xxxvij. libro historiarum, ubi de iudicio C. Rabirij, perduellionis rei, ag t: priscumque morem exponit, usque ad eum diem seruatum, Idema, an s. ae, nisi s illor, vocavit: neque enim temporibus illis metus erat, ne caperetur Ianicii

lus collis ab hostibus, ut antiquitus, eum adhuc finitimi populi bellum gerebant cum Romanis r & tamen antiquum institutum eustodiebatur, Vt nihil ratum esset, quod a populo fieret, nisi vexillum illie erectum ellet: quo astute sublato a Metello Celere, ereptus est irato pol uis Io Rab rius. Quod ad rationem huius sermonis facit, Flauius Sosipatet in primo libro iniu-

tutionum grammaticatum videtur indicare dicis patrium casum et Ie: cum enim docet et quasdam nomina unius tantum casis esse, exemplaque eorum Proserret, in illis etiam Dicis ergo posuit. Arnobius quoque in prooemio quarii libri contra gentes eodem sensu id usurpauit ris haec autem ei is verba sunt. An ita ut alibietὶ dicis eausa: ex eo, quod optamus & volumus bona ista nobis contingere, superiorum retuleritis in censum e ita enim in excuso Romae legiatur. cum qui postea pium hunc auctorem Basileae impie iterunt, falso mendosiim locum putantes: corrigereque voleo; es, deprauarint: sic enim excuserrunt. An ita, ut aisolet dici causa: dc quae sequuntur.

PETRI

120쪽

PETRI VICTORII

VARIARUM LECTIO

NUM LIBER IX.

Locus inlli Oresis explausus e IIII. Lbro de hi aanimaluim: in quo vortendo Plinitu, τι videtur , lapsu in . CAP. I.

Ris et oratis hara vota sunt e iiij. libro de natura animantuum: quo loco olfactu praediciu esse pisces signis quibusdam probat: eorum autem signorum tertium hoc est. ἔτι δε πιπιι α ξ ι.ε.

Plinius autem in x. libro sententiam, quam credidit esse Aristotelis, exprimere volens, inquit. Quosdam & speluncis latentes, salsamento illitis faucibus scopuli, piscator expellit: velut suI cadauerIs a. ,, gnitionem fugientes. Qui nisi fallor verum sensum auctoris assecutus non est: neque enim ratione illa dixit Anoteles pisces e speluncis expelli, sed inde euocari. captos odoribus ipsorum, ad saliamenta voranda. quod duobus verbis manifesto tradi videtur, προσκα- de ἰI oh --: significatur enim his potius allici ipsos ad ea, exireque libenter, quam

fugati. Quod vero in extremo addidit Plinius, tamquam declarationem quandam , v lut sui eadaueris agnitionem logientes, a superiore lapsu pendet : cum enim rem veritim lem sacere studeret, atque eius rationem afferret, hoc excogitauit, quod inane esse putor neque tantum a sensu menteque philosophi discrepare, verum etiam rei ipsi repugnare rquam bene cognitam, ac Perceptam multis muliorum animaduersionibus usuque habuit Alistoteles . confirmum tofi uo veterum illarum , quod cicero in I uisa dixit, levi bus hominibus Graecos, in messia etiam Graecia,

nis ciuitatis e largiri Asius. CAP. II. V o o M. Cicero pro Archia inquit, Mediocribus multis, & aut nulla, aut humili aliqua arte praeditis, gratuito ciuitatem in Graecia Domines impartiri s litos, quamuis rem quantum potest augeat, verum esse intelligitur testimon o Alexidis comici: cuius hi versus leguntur apud Athenaeum in iij. libro δ. via':ις- , ubi de salsamentis diliciit, ac quanto in pretio apud Athenienses suetint, declarat. Narrat enim Athenaeus ipsos Chaerephili salsamentarii filiis ciuitatem dedisse, quod eorum pater magnam vim salsamentorum Athenas comportasset, atque id auctoritate hu us poetae confirmat: cui us hi versus sunt e sabula, quam Epidaurum inser

qui visis Chaerephis i filiis dixerat scombros eos esse, Satyris insidentes, in viij. quoque libro AHienaeus carmen Nicociis comici ponit, in quo mentio ipsorum ut Pythionices meretricis amatorum, fit. Sed ibidem etiam iidem duo scombri vocantur.

SEARCH

MENU NAVIGATION