장음표시 사용
121쪽
Iutrint Tarent mi in vetere militia : receptati e lactio confirmata es lae ciu dum ad Atticum. Praeterea, Pene eueniat, dicere solitos olim, quirme minabantur: exitumque alicuius rei secundum optabant, declararum .
. V Ax de Tarentinis in milIlla laboraui, ea tibi grata esse gaudeo. Haec verba Ciceronis sunt ex epistola quadam v. libri ad Atticum: quae, cum nulla egeant emendatione, quidam tamen coniectura emendare conati, quantum in ipsis suit, corri Perunt: secerunt enim illi e Tarentinis, parietini si existimaruntque Intelligere M. Tullium id, de quo in epistola ad C. Memmium cum illo egit, ne vellet scilicet aedificatione sua Occ pate se lem , ac domicilium Epicuri, ac reliquo tum eius similiae summorum virorum . Nam quod illo ipso verbo in ea epistola utitur, hoc nullum argumentum est: rem enim mἴ-nuere volens, vique facilius id concederet Memmius, illo modo recte illi e locutus est: locus vero hie contra postulabat ut rem ipsam, ut erat, exponeret: si augere nollet, ad eum scrἰbcris, cuius precibus motus, id contenderat a Memmio. Tarentini vero vocabantur genus quoddam equitum : quorum meminit etiam T. Liuius In xxxv. ab urbe condita, ubi de sollertia PEilopoemenis Achaei, summi ducis, diligentet locutus, addidit. Et tum omnium primum, , agmen constituit et dein Cretenses auxiliares, & quos Tarentinos vocabant: equites binos se cum trahentes equos, ad Prima signa misit. de infra. Luce orta Cretensium leuis armatura. Tarentini equites sit per torrentem proelium commiserunt. Sed et am Plutarchus menti nem horum secit, de in Philopoemenis huius vita. & in Agidis ae Cleomenis: nec non P lybius in excerptis xj libri. Aelianus autem non longe a principio libri de instruendis aci
bus, accurate totam rem docet, ostendens duo esse genera Tarentinorum quorum alii longius iaculentur, & ob eam rem equites iactitatores dicuntur: alii vero, cum semel. aut bis iaculum miserint, quo leuIore utuntur, manus de cetero cum aduertatio conferam, &comminus pu-pnare incipiant, qui leues nominari soliti lint, ainisso superiore nomine. Praeterea, quod supra In hae epistolam enito est Patronis Epicii reἰ & ceterorum condiscipulorum Attici, quorum ἰd intererat: ut enim eorum voluntatibus, studiisque serviret, rogarat id Cicero accura. te a Memmio: hoc enim inducere illos potuit, magnopereque aptum eii ad sallendum, qui tamen diligenter attendit lententiam superiorem: cognouitque Epicurl decretum, quod aduer satur sententiae illa. facile perspiciet verba illa eo referrἰ debere, atque inde pendere. Vt autem verum este Intelligatur, quod dixi, conserendus cum hoc est locus alter e vii. horum librorum, in quo eadem explicatius traduntur. hie inquam. Fit ola tua te delectati laetor: dcis probari tibi, esse τ&ἰ x re in siriae. Etenim si haec non est, nulla potest hominiis esse ad homἰnem naturae adiunctis: qua sublata, vitae societas tollitur. Bene eueniat in- quit Carneades , spurce: sed tamen pudentius quam Lucius noster, de Patron, qui quum o-- mnia ad se relerarit, quicquam alterius causa fieri putente & quae sequuntur: subtiliter ea nim disputauit derat lo ne hac. Cum igitur hic quoque iidem appellemur, manifestum est in priore loco cum sit periore sentemia illa connecti debere. Quod autem Pomponius, quaaiummo studio suo Cicero in militia gesserat de Tarentinis, probauit: gratumque ei id olscium ipsius fuit, multis de causis contingere potuit: quas coniectiaris augurari non possumus. Quod enim in militia inquit, id est in bellicis rebus, confirmat hoc mirifice lectionem hanc. Epicuri vero decreti huius, quam uls o ni in explicationibus mearum castigationum de eo non nihil disputarim, meminit quoque Pimarchus in libro aduersus Colotem Epicureum , in summo studio omnes illius familiae sententias exagitans: inquit enim in aliis. Ta A,
que, satis longae, diis uiationi addam, in posteliore loco, quen itaui, bene eueniat, legi debet, utata meo libro est; de in a iis etiam, qui prius excusi fuerant: a sua tamen. Vera pro sus, de antiquorum monimento tum fide confirmata lectione, nonnulli sine causa discesse. runt, legentes, conueniant: praeterquam enim, quod hoc egregiae sententiae quadrat, est elegans sermo, in ulu veto in sc is totum. Ilaec enim Pomponi, comici verba legunturis apud Non; uni. Bene eueniat. Ita iri :& tibi bene sit, qui recte ominatis. Cum igitur bene ei leniat dici io itum citet ab iis, qui recte ominarentur, vere Cicero inquit Carneadem, qui id pronuntiarat, quamuis spurce sentiret, tamen pudentius respondisse, quam Epicureos, qui cum omnia ad se reserant: utilitatesque proprias sequantur, nihil alterius caula fi
xi a nobis in vita debere asseuerabant: ille enim quasi dolebat ita se rem habere: deosquartopitios esse optabat. Restat paruus scrupulus in vel bis, quae antecedunt ea, quae supi
122쪽
a me positastini: quomodo scilicet legἰ illa debeant: nam maeula aliqua illic est rexeusum estis enim in mea editione. Etiam, atque etiam vale. de Patrone, & tu s condiscipulis: optimusis vero libet habet . Etiam, atque etiam valde. Patrone, & tuis condiscipulis: non sine
mendo , & ipse .ut plura Graeca voces uti in Tusci. m nostrum simonem penetrariore, is modo quosdam loquendi, quibus νίν Humeri videri inde profectos .
Ο N tantum in patrῖo nostro sermone pluribus Graecis verbis ut Imur nam mutitas voces ex ea lingua in nostram manasse constat: quae, & notionem suam conservarunt.& ne littera quidem immu tata sunt sed nonnulli etiam modi loquendi, qui elegantis eius, copiosique sermonis proprij sunt, hue radices V illa videntur: eonuenit certe his, tantopere di serepantibus linguis, in usu harum v m cum mitisce, ut quod Herodotus in secundo libro historiae Inquit. vel λδων, translatum ad nos videtur: quod exemplo etiam ingeniosi, poliisque in primis nostri poetae intelligitur, qui in equadam inquit. Conqueste aleato, vengo adire horcose. Exemplais Herodoti sunt haec. Ai, πο .is m, δωτι, καὶ sciis ἰeχ ι Me eLων. idem autem Graecus scriptor, suauis inprimis,atque orna tus, alitet etiam aliquando variavit posterius verbum: ut cum in eodem libro inquit. --πα αματα. - . Nec mulio post. --, τωιτ
is sed etiam taenophon in Agesilao κα ἡ τ α xli1, Plutarchus quoque in li-- bro de institutione puerorum, Herodotum Imitatus. T. A m - μο σαν, κἀκ. p. iατυ ρ ι --σρήσων. Neque tamen solum ita loquebantur, cum dicturi exposituri ve aliquid erant, sed alia et Iam facturi: ut Plato in epistola illa praui, ac plena optimarum sententi in rum, ad Dionis propinquos: ait enim . ἰαν- λM. αὶ κ . Nν Quod enἰm translato verbo vulgo dicimus eos, qui In aduersis rebus siti, pendent ab inani aliqua longinquaque spe, pascet si di speranta, id etiam in Graeco sermone usitatum erat, ac prouerbii locum OblInebat: ut testimoniis optimotum scriptorum Intelligimus. Euripides enim in Phoenissis,ubἐis Iocastam cum Polynice filio de exilio disputantem inducit, ita iacit illam loquentem. - νυμ ευκι σι a. c. t, Aeschylus praeterea in Agamemnone fingit hoc pronun-m tiari ab Aegistho, contemnente, quod chorus minabatur, reditum Orestis r impetumquem eius in te, ae Clytemnestram uxorem. iis e me cis immum lato sane verbo: pro illo tamen posito, quod idem valet. Nam superior tragicus in Bacchis idem illud usurpauit de Pentheo i qui rem, quae essici non pollet, temptaret: irritaque atque inani spe teneretur. Apud cum enim ita Liber pater loquitur cum choro, naris rans quemadmodum cluserit ltultos conatus ipsus , vincire se volenti x. - - .α-- ἔτι - , G: . vibiis . Latinis ni cum hoc significare vellem, ut videtur, si spe aiebant. Tibullus enim inquἰt. Spiam alit agricolas .
Artificium Pisonis iam senis, m exposiendis suis sermonibus, a Dionysio celebratum ostencitur: smulque ab eadem re transulisse nomen, eum oe ipse de ornatκ librorum loqueretur, cicero indicatur . CAP. U. A vn AT mirum In modum Dionysius HalIcarnasseus dii gentiam Platonis, qua utebatur in componendis verbis: probatque studium ipsus, qui cum pectus haberet reserium plurimis scientiis: iamque ad octogesimum aetatis annum peruenisset, non cessaret tamen expolite sermones illos suos: praecipue autem recta constructione vel tum ipses ornaret. In hac autem re exponenda, studio. que doctii limi viti indieando, verbis translatis ab ornatu muliebris comaevius est: Inquit enim, huic artificio collocandorum alte verborum auctoritatem asserte volens a philosophi illἰ-
re voluisse, cum in Pluto, de C. Caeraris commentariu agens, inquit. Sed dum voluit aliosi habere
123쪽
habere parata, virile sumerent, qui vellent scribere historiam, ineptis gratum sottasse sec t. qui' volunt illa calamistris inurere.& quae sequuntur. Nam calamistrum instrumentum se illi id ' cincinnos formandos, apertum est: vel hoc ipso testimonio Varronis e v. libro de lingua La lina ad Ciceronem. Calamistrum, quod his calfactis in cinere, capillus ornatur: qui ea ministrabat, a cinere cinerarius est appellatus. Administrii in autem ipsius hoc ipso nomine voea
uit Catullus, in epἰ thalamio ita caneus. Sordebant tibi vilicae Concubine hodie, atque heri
, , Nunc tuum cinerarius Tondet os , miset ah missier. vetas prouerbium e tent bra erutum, asirmatur , indicio orationis ,
puscs homnes sint Iacile per ι i. CAP. VI.E τ v s sententἰa erat, qua tradebatur, culus notae foret homo, atque naturae, ex Pi oratione qua uteretur, intelligi. illa vero his verb s pronuntiabatur . A, Vocatur autem a Graecis desct Noa i ptio, ae serma: primumque, ut existimare licet, ita appellata est nota, quae i- - nuteretur corpori beluarum, ad genus indicandum: deinde translato nomine, quae declararet ingenium, ac mores virorum: unde a Latinis etiam vocant ut mel oris , & deterioris notae homines. Credi autem sicile potest Terentius ad hane sententiam respexisse. vel Di Ius haec ipsa verba expressit se, cum in i υπν τ tu er e , ita induxit Bacchidem eum Antiphila loquentem. Nam mihi, quale ingenium habetes, fuit ῖndicio oratio. Vnde in aniailquissimo libro, qui fuit Petri dem bi, honestillimi, atque amplo stimi viri, is ipse Graecus versus seri pius est contra poetae vel ba, quae indocaui: ut perspexi v Politiam: libro, cum illo iis pso diligenter olim collato: quamuis ill c non nihil dcliderari videatur, deletis propter ustustatem l tietis . lnveni autem ipsum quoque inter sententias Graecas Variorum poeiaturum. Nam post hunc versum, intericcta copula, in lium alter us Graecae sententiae positum est, quae eodem saceret. Significabatur ei am idem pene a Graecἰs hac quoque . ce, quae itidem prouerbij v Im babet: Vulgoque ferri solita erat. ut ό τι Me mi Q. Lee; tui autem apud Aristi deni ibi histen in ii. oratione contra sermonem Platonis, quem inscripsit Gorgiam: ut indicauit etiam vir valde doctus in Prouerbiis: qui tamen sup .rior s sententiae, idcm valentis, non meminit: quia sui opinor apud nullum Graecum scriptorem Inuenerat. In Graeco Veio Versu cleganter γοή .m distum est: valetque id ver bum , nota qi ad m, de tamquam indicio cogi a Dicitur; unde aem quoque Graeei in sabulis vocabant monimenta, ut utar vocabulo Terentiano: &cuncta denique illa quorum auxilio persona aliqua, diu ignota, cognosceretur. Aristoteles appellauit o. His in libro, qui restat, de arie poetarum. Superiore autem vel bo, V alij, ita quoque idem, eu us paulo antea testimonium citaui, sophistes usus est in oratiotic rix r. . Ita enim Inquit, ad
Deletae multae maculae M. Varronis: exemplis priscorum po&arum ,
quibus ille Uus erat, illustratu. CAP. VII.
Ie M. Varronἰs locus e vij. libro de lingua Latῖna corruptus est, & ea potustam iam parte mendum insedit, qua deformata, exemplum, quod profert, irritum est: sic enim in excusis libris legitur. Multa ab animalium vocibus tralata in limi 1 mines: partim quae sunt apetis: partim obscura. Perspicua, ut Ennij: animus
cum pectore larit. In post temis autem verbis sane nihil est, quod diictum sita
voce animalis, unde existimari potest vilium hic esse. Exemplar vero illud vetustissimum, morito saepe a me laudatum, integrum hac parte est: latrat enim habet, non lactat: quod verbum valde accommodatum est bilic loco: confirmatque id, quod hic ostenditur a doctissimo seti-piore. Sed praetet fidem eius libri, testimonio etiam Sex. Pompeij non parum adiuuatur haee iis lectio: qui inquit, quamuis exemplum ipsum poetae non ponat. Latrate Ennius pro po-- scere potuit. Lueretium autem eodem pacto vium hoc verbo, ta a cane, cuius proprium est, ad aliam rem, &quasi seminam transtulisse, perspicuum est, cum cecinit, extol-
, , lens , a nonne videmus Nil aliud sibi naturam latrare , nisi utque corro te seiuno usi dolor
124쪽
. dolor abst, & quae sequuntur. Graeci quoque poetae verbum, quod huic respondet, eo .dem transferunta ut Sophocles in Electra, cum virginem hanc ipsam, undeLbula vocata est, inducit narrantem, quemadmodum mater se male verbis acciperet, cum Orestis metus alii quis ipsam invadit: omni namque u ro acerbitatis ipsius exposito,addit. τοι - υλακτι ι, sumaepto a canum voce verbo, apte importuna ni ipsi iis vocis elationem appellans. Sed Aeschylus etiam in Agamemnone fecit Aegii ilium ipsum, impurum hominem, illo vi I: cum chorum accusaret, Clytemnestrae maledicentem : ο αγμα ut en m idest latratus, comi icia Ipsus voca.
uit. Infra quoque in exemplo Caecilii et ratum habet , superiori par. Aldi liber, & alij postea
oculi: quod abest ab eodem antiqv mmo exemplari, de quibusdam etiam super ore aetate impressis: cum enim illic sit. Tantum rem dilabare, ut pro nihilo habuerit. legi debet, ut in meliotibus est . Tantam rem di balare pro nilo, ut habuerit: a balatum mouium videtur nomen ductum et ut ipse quoque M. Varro in ij. de re rustica inquit. Quoniam sali, balasti o Faustule noster. de quae sequuntur. Sed primum etiam exemplum, quo uti, tur, Lucili . mendosum in extremo est: cum enim illic sit. Lucili j. Haec inquam rudet ex rostris militabat. Legi videtur debere, iisdem libris auctoribus, atque heilii ab i. Sed hic quoque versus Lucilii e Satyrarum libro vj. citatura Nonio eum altero, qui ipsum consequiatur. in quiritate. Ita autem apud eum est. Haec inquam rudet e rostris, atque heiulitauit, Concursans veluti harenarius: lateque quiritans. Totus igitur hἰc Varionis locus, nisi subest ad Luc aliquod occultum vulnus, videtur sic esse legendus. Multa ab animalium vocibus italara in homines: partim, quae sunt aperiar partim, obscura. Perspicua , vi Enia jAnimus cum pectore latrat. Plauti, Gannit odiosus omni totae familiae: Caecilii, Tantam rem di balare pro nilo, ut habuerit. Lucii j, Haec inquam tu det ex rostris atque hellit bit. Eiusdem, Quantum hinnitum, atque equitatum minus aperiant. Reliqirae parti
curandae, quae & ipta maculis respersa est, alias ori tam dabo . Meus mendatus in primo de arte poetarum: qui cum valde corruptus esset in omn)bus libris, tamquam ansera deis interpretibus pccc di.
Vo Mono corsgi debeat locus deprauatus in libro, qui restat Alistotelis de arte poetarum, ostendere libet: quo enim loco de vocabulis disserit, in quibus poea
--iae licentia aliqua usi sunt: a consuetudineque sermonis, addentes, aut dementes Inde aliquid, discesserunt: sue aliqua huiuscemodi noua ratione utentes, exemplis decla. rans cuiuimodi sit et cum antea docuisset in quo vis eius maneat ita autem itale appellat nomen, a quo aliquid in extremo abscissum sit: grammatici vero im-- mutationem hanc vocant ὶ inqDit: ἀ* M , ti, κοα το δω. quae verba ad
.. hue integra sunt, ac vitio carent, cum in h s, quae sequuntur, foeda macula sit: Mῶ mae xia rimia his, mea ν - . unde recte in libro, ab Aldo excuso, nota apposita suit, quae vitium ἰnd I. caret. Quamuis autem in aliis calamo exaratis libris aliter legatur, ut rie .ic: sue I te .ci nulli tamen veram lectionem retinuerunt: sed contaminata illa est ut opinor in ab his, qui omnia temptarunt, ut locum restituerent: nec tamen consequi, quod conati sunt, ullo pacto potuere. Apparet autem quomodo legendum sit ex Strabone. Umnisque hic locus auis xilio diligentis illius,& eruditi scriptoris ea plicatur: neque enim verba illa. - μία xumia sunt Aristotelis, alἰquantulum diuersam a superiore rationem alteram eius i centiae tradentis, ut quidam acceperunt, sed poetae: unde sumptum exemplum est. Isau
iem Empedocles suit, ut Strabo indicat, qui cecinit in par xe quadam poematis sui: cum t viis ut bitrorὶ doceret e duobus oculis unam fieri visionem, amborum vi congri gata. κωμίαν, ,- is ita pro e ic. quare mandesto intelligitur usus eadem, qua cete. i. ratione. Cum
enim Strabo in viij. libro existimasse nonnullos positam esse in catalogo ab Homero M., olis pro M. M , dixisset nam illo nomine oppidum nullum Peloponnesi vocaba iiiij exciripta etiam poetarum posuit: quibus auctores huius sementiae, sedulo a se collectis, idem quod vite ab Homero usurpatum putabant, ab aliis etiam aliquando Actum declarabant: in quibus . est hoe etiam Empedoclis. Verba Strabonis, quae auxilij aliquid ferunt Aristotelis senten . tiae: siquis comemus auctoritatibus ipsus non fur et, haec cant. Eriti A . ari
125쪽
bonis. quem unum In hi s rebus in I me ducem sequitur, In testimoniis es orum poetarum citandi , paucioribus contentus, non peruenit ad hoc Empedoclis exemplum. Hoe autem primus vidit erudit stimus iuuenis Antonius Angelius, quem ego semper magnopere dilexi, re propter anἰmi probitatem, & propter egregiam doctrinam: commendatus vero ille his do. tibu , summae spei admotus est, ae studium omne suum operamque nune coni um in principi liberis erudiendis, atque omni ingenua arte ex pol en sis. Eam igitur,quein mea etiam
lapde libentςs ornarem, sua, ingenioque ipsius paria nolui fiati dare.
Eleganter ocens dictas ab optimis auctoritus res, quae tantum resilia eu tim generis praestarens . quantum luna a ceteris corporis ammantium part v.
V A M apte Ieptileque Catullus sirin onem, villulam suam, quam laudare volebati ab animalium fronte tran lato verbo, ocellum peninsularum insulari m-que appellarit,omnes facile intellisunt: neque enim tantua ornatus verbi: splendorque quempiam potest latere . Est autem metaphora e genere illarum , qt et in primis probantur, atque ingens lumen asserunt: vocataeque sunt ab eruditissimo viro, opi moque harum etiam mini, rum rerum magistro, ἐκ τει Cicer quoque in epistoli a Vadam ad Ait ἰcum eodem pacto locutus est: cum ill celsum suum ex li lia, peregrinationemque, quam si sceperat. deploraret i iniquo animo se tens te, Intur ἰa adue siclorum, improborumquec; uium .haee vitae commoda, quibus praecipue ἰlla aetas egebar, is relinquere coe': ac tam honcstis oblectationibus spolisti. Inquit ἐς tur. Cur ego tecum nona, sim: cur ocelios Italiae, villulas meas, non video. Praeterea in i j l bro de natura Deorum eodem lumine usias est, cum suspir O quodam de dolore, dicens, Critolaus inquam euertitis Corinthumi Carthaginem Asdrubal. Hi duo illos oculos orae mar timae effoderunt. Pinis datus inode ij. Olympiorum, qua Theronem Agrigentinum otii luit, elegantiam huius translationis perspexἰt, & maiores ipsius intelligens: si immissique laudibus in caelum serens, ceci
tiam optimus nostri temporis poeta: quique vestigia, dc Latini. & Graecἰ, supra a me appetilati, poetae, premit nam Inlus : liue illos imitatus. siue ingen i acumine, quo neutri eorum valde cellit, idem per sp ciens de ipse in hςndecasyllabo de laudibus Mantuae non minus ap- ,, posite cecinit. Felix Mantua, ciuitatum ocelle. quid valeat ora cum verbum, α - ουια in epistola ad Atticum di locique plures Huram auctor , in quibus idem nomen en, explicati .
Ciersto eum in epistola quadam ad Atticum ἰnquit. Bruti ad te ep stolam ni si zd j boni, quanta cognosces cum legeris, videtur appellasse
animi Bruti dissicultatem, ineptii ola illa ex prellam, qui suas rationes explicare nolit,osset: haec enim nollo: si Graeci illius verbi: valetque vacultas, ac penuria consi- ,: cum ab avrs quomodo nodum quempiam di soluat non videt: nee viam inuenit, ut inda honeste exeat. Xenophon de paranda tuendaque re similiari illo vlus est, ut aliis in locis, ita etiam in hoe, cum lschomachum, de uxore ita loquentem, indux t: quae laetata vehementet suerat piaecepi s Ipsius de recto ordine utensilium, hi tu . δἰ Me a aucis τινὰ Euripides quoque in primo choro Hippolyti coronat . v bi inducit cliorum Ipsum secum vel intem qu dnim moibi inuaser trepente Phaedram, aut qui tantus animi dolor oppresserit, ut in ed Ia vitam finire velit, usus est hoc verbo: vocavitquec nisi fallor in viii iam mulierum, quae malarum sitarum rerum remedium ii mei ire ne queunt: neque artificio ullo se inde explicate quaerunt. sed tradunt se totas a gritudini. Lo .cos sane obseurus est, εe eulus sensum in Ii Ime Graecae deci arat unculae aperiunt: quae hic ut
, , plurimis aliis in loel si frigidae nimis ec in siiliae sunt. verba poetae. - κακὼς s- -x ur . quasi dicat: huiuscemodi eli temper
126쪽
mentum in mi mulierum, atque ita durum et quodque vἰx flectἰ queat, aut temporibus se a commodare, ut plerumque sectam habeat hanc . importunam sane, ac ni eram. Mi namque udet hic lut opinor) consueuit: quod sciliret hoe delectetur.&enἰxe cupiata ut sane Latino verbo, quod huic respondet. usus est etiam Horatius In iij. Odarum libro, i- , ta canens. Aurum per medios ite satellites Et perrumpere amat cxa. In eadem tabu- , la post, ubi inducit Hippolytum criminantem mulieres, incredibilemque sentent amedentem, qua assirmauit praestare imbecilli consili juxorem mumducere, quam acuti sapieris, iisque: in reddenda ratione sui iudicii, tantopere ab aliis discrepantis, ait: T. n. π έοῦ
. Vbi manifesto valet stulta, dc quae nesciat se expedire e suis enitalioniabiis: nec viam exitumque rerum inuenire. Est etiam idem verbum in tetrasticho hoc, quod Aschines, ut alia non nulla, recitat in accusatione Ctesiphontis: insculptumque suisse docet Athenis in primo Mercurior una, in porticu ab ipsis vocata collocatorum.
Laudans enim series illos viros, qui ita ornati a rep. fuerant, dicit eos primos sse consilia
hostium: omnesque eorum machinas conatusque repressiisse. γ.Argi olim examinata, mola assis multu, imitur adiud Euristidem
Hippoly u, in muliebri gram eo tritato. CAP. XI.
N eadem oratione Hippolyi , acerbaque insectatione mulἰebrῖum morum, quod, inquit, valde insensus ipsis adolescens: inde etiam liquido intelligi posse, quam ingens malum semina sit: quod parens, qui procreauit, qui aluit, bonam mis gnamque partem Patrimoni j, cum filiam alicui collocat, una cum ipsa dilat g
tur, ut liberet se eo malo, videtur argumentum esse ductum ex eo loco, quem Alistoteles in. ij. libro de te dicendi pluribus verbis indicauit. atque ita denique inscripsit. H M e κα ς. iis, εἰ μοῦ μι ρια, τα ra. iai L . - ας , ο : certum enim est hoc ea de causa non fieri r neque parentem spoliare se aequo animo parte rei familiaris, ut e domo filiam extiu- dat, sed ut commodis ipsius consulat et neque enim decet filias experies esse patet norum bonorum: M tamen videri potest ea de causa factum. res certe nonnullas molestas, de odiosas Mia a nobis eiicimus: ac damnum omne quod iacimus , negi simus. Verba poetae haec sunt d, Ταν Αδοῦ ο, 1 κα ιμ;- rom ri, ne Φ. ., ἡ ω , ἀs ἐ- or κακον. cratrem medicit , catus t et mim tumen suis,
atra te cisemdiu 'misse . CAP. XILCR A et et Ri, summi medici, meminἰt Cicero in epistola quadam ad Atticum, de Aristica , tunc aegrota, loquens. Commouet me Attica: etsi allentior Cratero. Nee mulio post Iterum, totidem verbis, in alia epistola. De Attica doleo: credo tameni Cratero. Praeterea Horatius in Satira iij. secundi libri. Non est cardiacus, Craterum dixisse putato, Hic aeger. Sed&Pelsius. Sed quid opus Cratero magnos promittere monales. Hic autem Clateius ille videtur, cuius seruus in nouum inauditumque morbum Incidit : idemque admirabili quadam curatione sanatus est, ut memoriae prodidit Porphyrius Ty- , lius in primo libro Ctαν νῶτά tartara L. t I mei σαν νο ματι, δοῦ, σαν A aa ἴασιν λα οδε ALA, α - ,δ. . μάκ&ς ω ἰ .rvi A Wίπω ἔ- , τι , uti hesii 'ra g.σnia, ns σαρκὶ uσM. Cum igitur cato discessisset ossibus et nee medicament f quicquam profici potuisset, narrat vipeta, piscis in morem conformata, d uorataque ab eo, liberatum Ipsum eo morbo: ita namque carnem ossibus haerere coepisse, ac conglutinatam esse.
127쪽
CAP. XIV. t vo o Clcero In mente Insculpere dixit 'ut bus locis, Graeci bonῖ tael σm eo *odiis dixerunt, idest condere in animo quippiam , atque illic urninec collocare, ut ea, quae litteris consignamus. Aeschylus in Prometheo vincto .ia ἰνοδεν σἰ - nis δι' me Me αν. Pindatus quoque, cum significare velle M ita sequempiam in animo Insculptum habere, ut inde non posset deleri: nec ullum suturum t pus, quo penitus memoria eius extingueretur, quamuis tunc oblitus foret. ita locutus est initio M odae Olympiorum, mandans Musis , quae id sciebant, hoc duoque Terentium in Andria his verbis, apparet . Etiam nune mihi scripta illa dira sunt in animo Chrysid s. Contra Catullus in venio & aqua scribete dixit, de rebus quae lubito dissipamur: nec stabilitatis siquid, aut constantiae habent: cruod Graeci homines ρον uulgata vocer quaeque vim prouerbii optinuerat, intelligentes, aiebant ἰt Hirm: cinis enim quoque im leui vento impellitur: nec quod impressum in eo suetit, esu retinet. N arum sonus Vmae adhibitus bi triam honestorum homi r resipis ad Manduite docilitareticae, quam litteris mamidarus Pavis octor,
RO M A a nobiles, ac fortunatἰ homines efferebantur cum tubarum sono. quod obscure sienificauit Propertius, cum in elegia inquit. Tibia, senesta itimor illa tuba. Et post
eodem libro eanens. Nec mea tunc looga spatietur imagine pompa, Nec tuba sit fatiis vana duerela mei. Plutarchus autem aperte in libro, quo disputauit accurate, vitae animantes prudent Iores sint, illae ne quae In tertis, an quae in aquis ultim degunt . narrat enim Romae tonsorem quendam, cuius ossicina prope Graecostasin erat, sicam alui ita : quae non tantum humana verba, ceterarumque animantium voces, sed musico instrumentorum sonos redderet, nullo cogente, sed ipsam temetipsam exercentem, studentemque nihil a lenon expressumessictumque relinquere. Cum autem sorte illaci unus diuitis hominis duce tur, in quo multae tubae canebant; & ut morῖs etat, eo in loco reititiiset, tubicines illos probatos a multitudine: iu solque canere, non parum temporis ibi consumpsiste. Post illum auistem d em picam Ita sermone omni, sonoque carulisse, ut ne vocem quidem si am propriam-oue ederer, ad motus animi indicandos ipsi a natura datam: quod silentium ipsius admirati rem non paruam attulit illis, qui antea, illac iranseuntes, se icete soliti erant loquacitatem eἰus au s. diuersique sui ait causam eius quaerentes varia afferebant: partim enim suspie bantur aemulos medicameniis quibusdam id fecissie: partim autem, quae maior pars erat. arbitrabantur tubarum clangorem audiendi sensum corrup stet unaque u em etiam extinctam esse. In quo tamen virosqζe salsos deceptosque suisse constitit: n ue enim alterutrum eorum suerat, sed med latio ut intelligi potuit, & tamquam secessus quidam, reditusque in se ipsam. partis pnimae, quae imitatur. Illa namque tamquam instrumentum quoddam, instruebat v cem, aς praeparabat. Repente enim venit, ac resislsit, ut inquit, nullam consuetatum vetust ruinquerillarum imitationum, sed tubarum cantus iisdem circuitibus quibus artifices illi usi fuerant, edens,vi persequeretur etiam immutationes, atque omnes musicorum ictuum numeros percurreret. Ex hac autem longa narratione & institutum veterum, quod e tenebris et u res usui declaratur. de lepida incredibilisque res exponitur. Sed motis huius ipsius mentionem quoque secit Hyginus in fabulatum libro, capite c c L x x r i i l. quo commemorat ouis duid inuenerit, hi: verbis. Quod exemplum hodie Romalii semiant, & eum aliquis', decessit tibicines cantant: & amici conuocantur, testandi gratia cum, neque veneno, n
is que serio interiisse. Graeca Menandri verba, quae Terminus duobus locis expressa, adpo ra. CAP. XV.
Is I calamitate temporum superiorum, aut errore quodam nlmis seuerotum homianum, qui omnes virilique delicias, de an mi remissiones multitudini eripere voluerenti
fabulae Menandri, Plulemonis, Apollodoti, de aliorum eius generis comico Vini
128쪽
dissent, praeter mut 0 stv v , qui inde maiores capi potivissent, hare etiam non medioeli, Hilitis inde sumpta sex x, qv d L linae linguae studiosi; eandorisque ipsius amat ita. veram rationem in Latinum v Ddi Graecorum seripta didicissent: eum plures Latinaseomoediis, dea Plauto, d aTς tuis poeti versas, habeamus. Sed quon Iam tanto huie malo te medium ρdhil ti non po pii, conandum est, si quae illorum suauissimorum in-kentatum reliquiae vi qum inii mn ux, quae hoc praestare queant, illas sedulo tueri: & ne omnino exsinsuantur operam da ς; cui xpi ipse diligent et in inbam . Cum Igii ut domihubtam Terentium poliatum b Angelo Politiano annis ab hine i viiij. cum vetusto exemplati Peir; Bembi, nobilis ac magnὸς ς iam tum spei adolescentis, &in eius margine versus nonnulli Graeci ex presti a Terentio lF nxur ineque enῖm contentus fuit raudii illimus ille, atque in sum Is antiquitatis studiissu it, mitatione ipsa poetae, sed declarationes etiam, quae in eo testuntur , deseripsit in li x illo, hic ponere, ut ab omnibus cognosci, ac legi possint. ln, Heauton timorumeno igi M con vcrium hunc, Texentem telam studiose ipsam ostendia, mus. adnotarum est. 3i N G i o qui manifesto versus est Mena dii illic expressus. In quo etiam mim duertendum Graecum poetam indicasse priscam rati nem ieiendi, dἰcendo ipsam aptam fuisse, ac pependisse ex ipsa tela, quam etiam ostendendae udhue magis tenuῖraxis Ant Philae causa imminuxo nomine appellat. Praeterea non multo. potabidem adnotatum est. - - μια λύ, i. - Movit a. quae . interpretatio est huius loci, praeterea una ancillula Erat: ea texebat una: pannis obsita. N glecta, immunda inluvie. Menandxi autem ipsius Eunucho verba, quibus descripsit ingenia, de mores meretricum: ediditque quod Terentius ita expressit. ae dum sotis sunt. ni- , hil videtur mundius, Nec magis compositum quicquam: nec magis elefans Quae cum a- , maiore suo cum cenant, ligurriunt Harum videre ingluulem. sordes, inopiam Quam inho- nestae solae sint domi, atque auidae cibi: Quo pacto ex ἰure externo panem atrum vorent, non sute inueni, verum cum in eandem sente iriam ab eleganti str ptore Graeco prolatam incide6m, hoe quoque adnotare : duos luc hos locos inter se conferre, non Inutile putaui. A lianus igit ut In epistola, quam fingit Chremetem, agrestem hominem, mittere ad Parmen , rem, insimulans, de ipse studium, artemque meretricum, inquit. Mu-μν ίλοῖσι παν- , - , olivi'νας - , clire ἀλή: - A. M , Quod autem panem atrum, vilem significare volens, Latinus comicus inquῖt, verisimile est apud Giactum utre, μοῦ - extitiiser hocque verbum ex verbo expressumsiisse: commemoratur enim acuta
lepidaque vox Philoxeni parasti ab Athenaeo in vj. libro ubi plures condicionis hominum
tales exponit: in qua ha ipsa verba sitiit. Cum enim qui vocasset eum ad cenam, atros panes adposuisset, admonuit ne mulios eius senetis adponexesine tenebras induceret. Muta macida ex oratione Dem Penis, quae nata fuerat ex corrupta promortio i
Iζαλ et v M librari jest in quarta Philippica Demosthen s. ut veteres ipsam v
care consuerunt: quae tamen nunc prima inscribitur. Vbi enim quid consili rat ad resistendum Philippo exponere voluit, metuens ne repudiaretur, quia modicam classem Putabat ornandam, antea tibi viam munἰuit, viilitatem illius senteni Iae diligenter explicans: docensque non eos, qui magnas, ac sebitas e fias decernant, videre quid tempus illud requirat: cuius etiam rei rationem reddit hoc pacto: ., non enim quae iam iacta sunt, auxiliis nunc eo missis, ubi incommoda accepta sunt, prohibere possumus: sed qui ostenderit, qui apparatus belli: quantusque, & unde eomparatus, peromanere possit, donee aut honestis condicionibus bellum sniecimus, aut superiores ineoli stibus fuerimus. Initio igitur huius ηραλγα--: ita enim Graeci, magistri dicendi, huius - .cemodi locos appellant, cum oratores, timentes ne explodatur, quod dictu i sunt, praepisiani anzmos eorum qui audiunt, ita legitur in excusis libris, ac nonnullis etiam scriptis. ., Δ, si ιζ άε- πσω ν: ἰη λιν ἄπανm οἰκ , , t ri - μή πριορυνin. μή νίν si αο --ππι μι - πών -- ίμι mi. cum videatur omnino legi debete, longe diuersa notione huius nominis, quamuis pariaua immutatione facta, sonoque tantum vocis variato: qui simplex nunc est, cum antea mixtus ex duabus litteris foret. Locum autem hic non esse illi lectioni inde etiam perspicitur, quia noua consilia & antea non audita, attentiorem per se iaciunt auditorem: ac veterum malorum finem in se habitura putantur: cum praetetitae rationes, usitataque consilia, ab exitu Ipsi inutilia iudicentur. Auctor quoque declarationum, quae in primam partem eius orationis excusae sunt.
129쪽
ne sunt, man festo sielegit, cum ira interpretetur verba illi κινώ quamuis apud
eum quoque idem verbum corruptum sit. sententiam autem exprimam. Quantum ad existim itionem Atheniensium, qui magnas copias decerni volebant: Demosthenes veto. intelligens quo loci sortunae ciuitatis sint, paruas . Nam infra etiam Demosthene, contemnit illos, qui maximas copias censebant armandas, cum eorum nihil pos a fieret. Vnde, via iam conficiendae pecuniae indicata, adiunxit, excitans illos ad ea, quae plebiscitis complexi es- si peragenda. ρ - ω τώς---ἰm Mia x . - τ---Quod etiam in eorum moribus notauit Liuius, cum aduersus alium Philippum plebis iussaeuirent, aesacti essent, crescente semper desidia, ignauiores. In xxxj. enim libro ., inquit. Athenienses quidem litteris verbisque, quibus solis valent, bellum aduersus Philip- pum gerebam . Omnino tota hac oratione ciuibus suis persuadere conatur Demostheones, ne mittendo auxilia putent se posse Remp. tueri, sed manum semper instructam, ae par tam habeant, quae omni occasione bene gerendae rei utatur, nec um uam cesset ei molestiae se aliquid detrimentique importare. Vnde, cum infra dixerit. τοι, - a: τ α
-- ωα - , fiagitium illius magis intelligi potest, quirro scribi oportere consuit Facere videri buriam abunduare in Latmo sermone, eum tono, si non eueintiam , ornariim saltem verborum a Get.
CAP. XVII. . V u et certi quidam modi loquendi, singularum linguarum proprii, qui suspectἰ
hominious non eiusdem nationis sani: saepeque corruptἰ existimantur: &t men non solum omni macula carent: nihilque in ipsis aut abundat, aut deest. sed plane elegantes ac venusti soni. Huiusmodi autem est, quod Cicero in v. bro Tus lanatum inquit. An Scythes Anacharsis potuit pro nihilo pecuniam, ducere, nostrates philosophi iacere non potuerunt ρ Quod enim videtur otiosum hin, sacere, nullo modo vacat: neque tolli debet: sed ita Latini homines loquebantur: ut Lucretius et an . ubi de sutore amoris disserit: ostenditque voluptatem, qua in rebus venere s irai intur, ea, perturbatione inflammati, liquidam sinceramque non elue: ait enἰm. et quoniam nil inde abradere possunt Nec penetrare, & abire In corpus corpore toto. Nam facere inter sum velle,& cetiare videntur. Hic enim quoque sine illo verbo, indefinito tempote posito, sententia constaret: venustatis tamen non parum elegantiaeque id verbum secum adportat. Budaeus quoque, summi iudicii vir, reconditaeque doctrinae, hoc Latinum verbum saepe πα- ιι x v adnotauit. Nos etiam patrio sermone hoc retio uimus, ac saepe ita loquimur.
sapptivis carmor cum Horarii carmine conat , nute senumue si situdinem .
V M ea vἰs si amotis , ut e pectore eorum, quos occupauit. eiiciat relἰ- quas omnes curas, exturbasse ipsum ex animo Neobules muliebria cuncta studia, & instrumenta lanificii eleganti hoc carmine cecinit Horatius. Tibi qualum Cythereae puer ales, Tibi telas: operosaeque Mineruae studium at sert Neobule Liparaei nitor Hebi I. Suavissimum autem carmen Sapphonis apud Hephestionem, qui sciipsit de metris, legitur : quo virgo, blande ipsam appellans, mira quadam simplicitate anῖmi confitetur matri, se ictam vulnere amoris, desiderioque a-- dolescentis captam, non posse telam texere . illud igitur hic ponam
autem vas esse lanisciis apium , qui Graece vocatur calathus , traditum est a vetetibus in P inmatἰcis . Cicero in tertia contra M. Antonium vari: ia.ia quasillum di x t. At v, in ro liu us domi inter quaslla pendebatur aurum. Nam veram hanc esse eius loci lectio te quina restituit Feriatius ope scriptorum librorum, confirmatur et am testimonio Seru i. in-- ter pietis virgiliani: qui in declaratione vel sus illim e secunda ecloga. Ecce L runt Mnaphaa. calath.s, lacum liuac M. Tullii adduxit.
130쪽
m asto re O r stare dicitur a clier e , ira
3.s .iis seorsum. Pro Arct Ia. Quod si ipsi haec neque attingerer neque sei su nostropi stare possumus , de quae sequiintiit. Pro Caelio. Equidem mul-& vidi in hae ciuitate, dc audiui. non modo quI primoribus labris gustassen ς genus hoc vitae: de extremis ut dicitur. digitis attigissent: & quae sequuntur. Plato In rii. ribro de rep. τι - πανα πνοῦ, iati : μουσι. A uti Gi ρτ-
cuius existimatῖonem violare, cum In Eunucho induxit, militem ita loquentem. et quid Gn t o Quo pacto Rhodium tetigerim in conuiuio Numquid dixi tibi e apud Graecos απιραι eodem intellectu capiebatur: ut testatus est Arἰstotelo in primo libro de ortu &in
dere volebant, aliquando dicebant: euius verbi eadem vῖs est, quae huius supellono. Eodem etiam sensu Virgilius inquit. Nec solos tangit Atridas Iste dolor. 2 uas Ialutis, qstas vocarum latum, Graecos appellasse se a r
maioreque fluuio illa flectari μυ. CAP. XX.
QVAε nouae fabulae dἰctae sunt a Terent ἰo, a Graeclarκοωα 6,uxm vorabantur. Mnesilochi uersus hi leguntur apud Laetitiam in Socrat s v tar quo loco stat m apri - cipis tradii ut ipsum philosophum solitum este in fabulis scribendis adiuuare Eum rip dem . διαμα M.tam in Demosthenes quoque de salsa ementitaque legatione, eum Aeschinem urgeret: nec posse tune, ut rudem imperitumque Iudiciorum, non respondere assirmaret, id protulit: vetita enim studium in eodem tempore illi obrectauit: haec autem ipsius verba sunt. in δε--ας πρὸς δαμιμ re' - τ -ου me μω - , λι- να . In plebiscito etiam quodam, incluso nunc in oratione ipsius pro Ctesiphonte, scruptum est τρομώδῶν ἀμμείων πα- . Latinus comicus in prologo Hecyrae ipsarum saepe mentionem De tr de in eadem quoque parte Phormionis, cum inquit. apporto nouam in Epidicazomenon quam vocant, comoediam. In quo animaduertendum cum in lemmate
comoeiliae huIus Graecam Appollodori suisse scriptum sit, aut erratum librariorum ill Ie elle, diu taliam quoque eodem titulo sabulam editam ille. Inuenienim apud Graecos grammatiacos citatum Diphilum imώ l: ι .. Appellabant autem Graeci non fabulas solum nouas, sed histriones etiam nouo et ut Plutarchus in libro de ex iis, ubi commemorat sum nos philos phos, Platonem, Xenocratem, Polemonem, in Academiae modico agello aequo animo vitam egisse: nisi quod Xenocrates singulis annis ad unum tantum diem in urbem desce lebat να α,rie sed etiam in vij. libro Symposiaconi quo loco Laconis vocςm reseri, qui Athenas profectus, nouis tragoedis pugnantibus, cum cerneret choragorum apparatus: studiaque do tum, de conoeytationem, dixit insitare ciuitatem, quae, tanto adhibito studio ia uderet.
. Di bin . . . C A P. X X I. D L Axi . . eum videret, necesse sibἰ esse poetas, quorum sabulae abhorrebant a moribuninstitutisque illius rei publicae, quam tunc fingebat, vacuam ab omni ube, quae aliquando contaminare ipsam pollet, elicere se inde ipsos, a quorum poetarum stu aio naturi non alἰenus erat, versatusque in eo aliouando fuerat, cum laude non parua; prius quasi se purgauit, de operam dedit, ne hoc consitum suum ad aures eorum permeniret: verebatur enim offensionem illorum: quare dixit, se id sane facturum, cum confideret beneuolentiae cum quibus iunc loquebaturi speraretque eum ipsis hoc celatinum; locus est