장음표시 사용
81쪽
noueramen hoe vim ullam Fabra aDectionem illim la actandam e vetioremque nam laudem vocat dignitatem, ouae aliquo st dio ς pitur: amplo limam a zzu,hisomorum, obtinetur. SIgniseati itur L Pisonem.ucto: 'insuinii iesi quid scrupuli illieoM. euellisse. eum ipsemet suo iudicio rideatur si, ΣΩ , iurem inimctoriam, ςuius insigne est laurea. Plutarchi quoque testimonium opini UM meim eon at de snceritate legionis' ita enim vocem hanc Cimonis , eumia tauri nullum ipsum habui iste dixisset in rebus suis celebrandis. Demam κωώ- κά - μή - . od vero ad sententiam pertinet, vocemqua' titie nium iotem Aeschines quoque ineau GCtesipho is probrauit Demostheni in taudum areoontiae illum venisse, fietum opibus Thebanorum: socie teque, quam eum eorum Tistiatibus occulte coietat,ut omnia ex volunta e su in rep- ν cxet Ous' si quis inquit e qui exercitus ducunt, contra alἰquid iliquando diceret,imuitute opprimere volens maepaulatimque assii incere. ne vita in re sibi aduersarentur, assirmat minaturque letum ut suggestum, unde verba fassunt oratores, inibat dicam praetorio: in itidiciumq te Tm Voo quod maiora beneficia a se acceperint Athrentes ex eo loco, quam a belli dum bus ex altem illo, in quo ipsi manebant. Hoc autem idem pene valet, quod pars illa Cice Tui vessiti. Aeschinis v rba sunt haec: quae interprMaius etiam est Badaer, in illis suis.
82쪽
nestis ac lautae ditias viri percre .
A E p t miratus sum, qua mente saltust us In prooemio de bello Catulἰnia '
tantopere madium agri colendi, atque venandi contempserit, ut non vetitus sit seruilia ossicia apinure. cum ceteri scriptores ac sapientes viri magno' te illa laudarint : grauissimque atque honestissimi homines e nec non summi reges, ipsa coluerint. hoc autem tam apertum est, ut non oporteat exemi piis confirmare, quorum magna copia omnibus temporibus Hippeteret . constat enim ex utroque studio magnas utilitates capi, & ad valetudinem tuendam, Ze ad viro corporis confirmandas . nam venationem rei militatis meditatiotiem esisse, multaque inde transferri ad bellum administrandum nemo ignorat, atque ipsemet Crisputtestatur, qui cum instituta Iugurthae adolescentis exponeret: quibusque in rebus se exerceruis consueti et ostenderet, inquit, laudi hoc ipsi dans. Ad hoc pleraque tempora in venando ag ., te: leonem atque alias seras primus, aut in primis, serite. Quantopere autem politissimus ninium philosophorum: cuneusque honestis artibus ornatissimus, Xenophon venandi studium probarit, nemo dubitare potest, cum laudationem eius consecerit: plurimaque inde bona eapi significatit. Quid igitur impulerit Romanum auctorem, ut hoc memoriae manda-xit: neque ab aliorum iudicio tantum, sed a semetipso quoque tantopere discrepatit, qua is rendum. certe ita eo loco est locutus, cum rationem suae vitae consiliique redderet. Neque is vero agrum colendo, aut venando, seruilibus ossiciis, intentum aetatem agete. An culpa liberatur, quod Inquit, intentum aetatem agere. quasi haec non reprehenderit, si modice temporeque fiant. sed nimium illorum istudium accusarit. & sane ingenuis artibus pra diti, industriique viti, qui in alterutro studiis vitam contererent, nec altiores vllas cogi
tationes umquam susciperent, merito possent damnati: nee sine causa in tenuioribus talis dici volutati
I Ouius . eum vim verbi transmittere declararet, quam vult esse, tradere dederelinquere, deprompsit exemplum e libro xxviij. Lucilh: Id autem cutopinori valde illic deprauatum legitur'. quare libuit videre, an coniectura corrigi possit. praesertim cum illis verbis narretur, quod ad historiam per
tinet. ut tamen de te incerta loquor: constat enim quod quantisque mendes, reserta sint haec testimonia veterum scriptorum, apud cum grammaticum. In exeusis igii tui sie est. Polemon de amauit mortem, de huic transmisit suam stolam quam ducunt. Ipse vero, rem ipsam spectans, & quod memoriae proditum est ab auctoribus: nee valde dῖ- . scedens ab his vestigiis, quae restant, ver ac lectionis, emendarem. Polemon α amauit Cris. tem, de huic transmisits m scholam, quam dicunt. an omni noselsus sim, a veroque abeotarim, nunc politi ingenii viri iudicabunt. Lac tius certe tradit, quod ex hae, ita eqn- cInnata a me, lectione elicitur: cuius haec iba sunt in vita Cratetis, de illo ipse loquen- tis. Miae eri ηαμα- si τἰὼ αῖ . Id ipsum autem valere iransmittere, quod assirmauit Nonius, Ostenditur etiam testimonro Paeuiiij, eti
tato ab eodem grammatico . ubi docet a boni. aucto ibus usurpari etiam potior cum accusa dicasu:
83쪽
di Osui pluribus enim exemplis huius locutionis positἰs. addit. PacuuIus Atalanta. Reprvi m inorab s nune regnum potitur irans issupatris. Hoc autena libentius testatus sum. qui. non desuerunt, qui locum hunc attemptare ausi sint: atque improbe Pro transmissu, quod ve rum est, promissu facere.
Locus ciceronis e primo tam de Diumarione, qui manifesto visis laborari me peccarum id librarinum e sue auctoris saeris , diligenter examinatus. CAP. I M.
Ate venis ciceronis e primo libro de DIulnatione illumultumque mente reis uolui, ut videtem si possem sententiam illorum tueri, ae quo conlatio ab auctore prolata forent, ostendere: suspenso enim animo & aliis cogitationiblis impedito, edita videntur : sunt autem Laee. Quid Aristolochia ad moisus serpentium possit: quae nomen ex inuentore repperit: rem ipsam inuento rex somnio. mulinta autem sunt, quae hic me perturbant: & aliena ab his, quae de hac herba a peritis huius rei tradita sunt, veritateque ipsa videntur: neque enim nomen illa ex inuentore adepta: nec ut litatem ipsius inuentor ex somnio. non impositum autem ipsi nomen ab inuentore constat. ei mon namque Aristolochiae est, quod optimst: pro sitque mirifice puerperis. id autem testatur quoque Plinius. culus haec verba sunt. Inter nobilissimas Aristolochiae nomen dedicin se grauidae videntur. quoniam esset a io M s. it. dc si errauit in eo, quod prauidae, inquit; neque enim illa grauidis opitulatur,sed postquam pepererint: Mλήα enim d.ligentia curaquo est, quae adhibetur ἰn partu. valere hoc autem ipsam consensu omnium scriptorum traditum est. Neque praeterea usquam lectum utilitatem hanc Aristolochiae ex somnio cognitam. qu te cogitaui aliquando an vitium scripturae hic sit: vel potius in antiquis enim quoque libris. eodem modo legitur an effugerit memoria Ciceronem: atque in hac herba peccarit. Non
sine causa tamen putate aliquis poster, cum iis pra Scamoneam appellarit, nomen tertiae e
Iusdam herbae deiid reari, relictum negligenter a librariis: quae herba morsibus sementium opituletur: illi autem nomen inuentor dederit inihil em in certi in tam obscura re Cicero si ne ipse in ij. de Diuinatione Gmmemorat huiuscemodi herbae utilitatem vidisse Alexandium
qn somno:elus tamen nomen non dicit. Totum autem hic locum ponam, ut commode quilibet conferre ipsum possit cum eo, quod de eadem re eodem modo memoriae prodidit Diodotus, , Siculus in xvii. libro. Quale etiam de Alexandro, qui, cum Ptolemaeus similiaris eius in pro se lio telo venenato ictus esset: eoque vulnere summo cum dolore moreretur, Alexander assi is dens somno est consopitust tum secundum quietem visus ei dicitur draco is, quem mater O- ,, lympias alebat, radiculam ore ferre ,& simul dicere, quo illa loci nasceretur: neque is longa ,, aberat ab eo loco: eius autem esse vim tantam, ut Ptolemaeum mille sanaret. Cum Alexanderis experrectus, narrasset amἰcis semnium, misisse,qui illam radiculam quaererent, qua inuenta Mis Ptolemaeus sanatus dicitur, de multi milites, qui erant eodem genere teli vulnerati. Verbi
m ramis. ω . Libet narrare, quid senserit de hac admiranda re Sirabo, qui cum quod suurra a me commemoratum est, oc ipse exposuist et In xv. libro inquit,verisimile esse, quem piam ruitum eius herbae virium, indicasse regi vim eius, ac potestatem , quod autem, instar sabu-e est, additum fuisse ab iis, qui assientarentur Alexandro, quales multos ille saeum ha it,
84쪽
re opines riri ac maximi imperauris. CAP. IIII. st V v M apud sophodem In Oedipo manno Creon dilueret erimen. onod obla/ 'ctum ei fuerat ab Oedisin: Insimularat enim ipsum rex insidiarum sibi paratarum: astutisque consiliis dixerat eum se conari eiicere e ciuitate, laeti hoc senis damentrum suae defensionis . quod utile sibi illud futurum non fuerit, cum . fruatur priuatus omnibus commodis, quae capi possent e regno: eareatqtie m Iis, ae periculis instantibus illῖ, qui summum locum in ciuitate teneat, addiditque.quod veli menter faciebat ad sententiam suam confirmandam, atque id quod contra dici posset, refellendum, se trun es le ex eo genete hominum, qui splendore isto ac titulis capiuntur. sed potius Ita. a natura factum.ut tacitus magis gaudeat rebus ipsi β sine inuidia, quam speciosis nominibus. plenis tamen iisdem periculorum in ea trema hac igitur sententia exprimenda Inquῖr. E, d M. N -κα - . Diiunxit enim poetam hastaliud que esse voluit rRnare: aliud posse, quae laciunt reges atque opulenti viri, praestate . nam erasi & aubritate, qua apud ipsum Oedipum ac reginam sororem suam. valebat, videri u luit eadem essicere posse,quae illi ipsi, eon. intelligit autem adiuuare amicos, salutem multis dare. vicis ei inImicos . atque huiuscemodi multa moliri quae propcla regum sunt,ue fortunatorum hominum.nisi autem praua ambitio peruersos homines ageret, uint illud prorsus vetum Cicero enim quoque pro in Ligario idem protulit,cum de indulgentia C. CaesarIx in tuo, disputaret. Itaque tribuis tu quidem tuis ita multa, ut mihi 'atiores illi esse viaeantur. qui tua lἰ- . talitate fluuntur,quam tu ipse,qui illis tam multa concisis. Vt autem Creon apud summum tragicum, in optima tabula, separauit res illas. ita P. Scipio in secundis suis rebus ae victo ia magna. cum ab ingenu manu Hispanorum rex salutatus esset, concessit illis, ut regiumanImum,ltilitesque altis limae illius Artuna se dicerent habere: ei namque mi semper se toto animo studuisse dixit: regis appellatione in reliquum sibi temperarent. Polybius iis x. historiariam libro id rettulerat, qui omnis locus in excerptis, quae nuper in lucem prodiere linitur. quod ad hune locum tacit huiuscemodi est. tam δε τώ -- ά - σμία πωσπια -- ιαμ
M Wαm ν αδ υ T. autem Liuius idem his verbis narravit. Cire infusa is inde omnis multitudo Hiipanotum N ante deditorum dc pridie captorum, regem eum ingen-- ii consensu, appellauit. Tum Scipio, silentio per Praeconem laeto, sibi maximum non in linis peratoris esse dixit, a se milites tui appellassent: regi uni nomen ali minoum: Rhmatis
is tolerabile esse. regalem animum in se esse, si id in hominis ingenio ambiissimum ducerentis tacite iudicarent: vocis usurpatione, abstinerent.
Gin i indicata interos stotelem, ciceronemque dela OAriopas. CAP. V.
Is turix ab Aristotele Cicero, in eo quod triari de eonsilio Ariopa teum enim iudicium hoc, constitutum a Solone vesit, non constituisse Ipsum Aristo. , teles sapientem hunc virum, legumque scriptorem narrat, sed antiqpius multo . . ab alioque ante constitutum, retinuisse ac conseruasse Ipsum solonem assirmat: nee, ut alia quaedam prisca instituta Atheniensium, dissoluisse. hoc Igitur ei, ad veterem memoriam pertineat: nec patrat ponderis sit. adnotare voluI : M. Tulli, namque, verba sunt in primo libro de Olficijs. Citetur Salamis, clarissimae testis viboriae, quae ani , ponat ut consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas. de Insta. Est enim bellum ste, tuum eonsilio Senatus eius,qui asotone erat conluturus. Hoc autem, quod Latinis verbiis exisponam,scriptum ab Aristotele est in secundo libro ης tr αν. Consilium scilicet quod cogitur in Ariopago accommodatum esse dominationi paucorum: magis iratus autem suntagi Is ereari proprium esse status optimauum . iudicia vero instixutum populare. videtur autem ialon illa, quae iam manebant,non disieciste. intelligo inquam senatum: magistratuumque optionem. inultitudinis autem statum, populumquς, cunstitutae, cum in iudicia venire omnes v luetit . Locau
85쪽
treus ex εἴ la qradam ad Q. fratrem, qui videtur modosus, yraecipue Gin. o verbo depra Mo, diligenter ponde M.
CAP. VI., T lepidi &entiara epistoli ea illa M. Ciceronῖs ad Q. s auem, tu ut nil ἰum est.
Tu metuis ne me interpelles: eadem tamen pluribus maculis aspersa, quae suauia talem ipsius corxumpunt, ac non paxuam, moram inerunt lemnii. Conabor igitur si pote in , aliquam e multis delese. :Primum igitur cum verear ne vitium iri hoc loco sit,existimaui aliquando illud ita ut ostendam, corrigi posse: veiba A. nIm prius, ut nunc In excusis imuntur, ponam. Spd mea Actiam est infusa verecundia, ut te pro- , fidiseens non tolletem. oppostasti semel -- causam, Ciceronis nostri valet,linem. v ibum igitur primum Graecum obitror deprauarum et neque en m vim illius vllam sententiamque nic puto perspiςM. quod si in nimio littera ddatur, iniciaturque αλτιλι em ratio ipsius exta ri: iq; o modoque mola matum sit ii Mido apparesit, ac fortasse hoe pacto loeuxpumatus Mahumi labe vacum t. quod liqu3 ratione occum possit. excusatioque illa ontutari. Si cui tamen durum videa ur ponem Ciceronem valetudinem Ciceronis fili j ire illa causis, quae tolli possunt i mari ques reotiam requirere ut, πιαντλαπι mutui igitur, non valde repugno. μ' minuuimini videli potest Graecum verbum hic ita eoni oatum, cum multis locis Latina in Iacepi istola miserum in modum sint dii lipara .,Praeie rea non omnino exploratum his , vel bum hoc, infusa, vitio vacet. eum optimus libreale quoque in rius siti nec mes illis in alii oculis legi, inuisa. contra tamen eiuslem exemplatis auctoritatem, quod si legesquit hiulsa, magis c utopinor qiradraret, ut insulsam vere cundiam hic potit, quemadi dum in epistola ad Loccesum, pudotem subtust;cum . nee diis splieerit etiam, insita. sententia totius loci haec est. Q uritur Marcus Q. Ciceronem fiat rem. una non ςsse, es accusat seipsum, duo secum eum, Ruina exiens, non duxerit et purgat tamen eam to diligenter. nain inppististas P a Quin tu ut ex vobis hic inita positis perspiei oti diaixerat se, hi yetitus esset, ne mol istum soret, una ha I a uiu si iis ut etiam tunc timetat ne epist . iis ipsum intemel aret, ostendit i xur Maicos se id nimisisse, quia cum antequam discederet exibis liquid in scimo te de peregi natione illa: togassetque ut una secum iret, recus Mai Qv qqu; docens se discedere non possie, quia opiniebat curare valς udinem filij eonis
.iraqucida ut dici aliquid, aut nihil poterat . iacis in peddet ex verbo illo Graeco, viro modo legat ur. natures ipsiae pe ritus cognitae vobis et s. non possunt.&quae statim sequuntur ve ba obscura sint, δή ut arbitrur, co rupta. vides ut tamen potius causa illa, vicu acet. iusta su Isse . quare ostendit secon .icu ille . Gunque id rerum em, asset, iust re adhue caula meo mendi accepta, in m peni us se quieuisse, ut ἰia omnia v leant ad siti purgationem. Laertius in Aristotele, cum opera ipsius ad qi adtingenta peruenita dixiss et, addidit. σα ψα H δεπιν- aikm: alia namque etiam illius nomina circunferebantur, quae dubia deincerta erant.
que illi oratam in VI. libro M. Omnis, eodem pacto sublatum. CAP. VII.
Axe quoque In eadem epistola verba manifesto corrupta sunt: ae multis m dis deprauata. Hoe vero miri peculiare tuerit hic etiam isto frui. nam Illorum praedio rum scito mihi vicinum Marium, lumen eae apud Anitium videbimux. vi paratum sit, nos enim ita philologi simus, ut vel eum sistis babitate possiamus. vi autem, cum ope fidelis exemplectis. destitutus sim, conlecturis quaeram quomodo resiliu locus pol it, suspicor vacare verbum lumen a tollique omnino debere: illud enim Jn primis selicere sententiae a bitror, importune huc inculcatum. vel potius hie natura reonssitum enim ipsam puto et potiem syllaba ante dentis vocis, de prima consequentis: pr ma tamen ulti maque ob simili udirem aliq antulum immita is . hoe aut dublato verbo, nullum negorium ς il ecte: suisque locis, a nemiare,pungerer quae nunc confusis par tibii, , confusa ta ipsa mi una in modum est . quare meo iudicio ita omnlis locus legendus. Hoc vero mihi peculiate ke it, hic etiam isto filii: nam illorum praediorum scito mihi vi
, num Matium. Apud Anicium vitabimus ut paratum sit: nos enim,&quae sequuntuta huem Marium autem intelligat, constat: cura infirmum hominem, &ra uva imbecilliorem, a papellet: ill si ilacet ad quem Haegantem epistolam scripsit de ludis Cn. Pompeij, quos ille. ruetudine impeditus, ponire uerat. sententia vero posteriosis rartis arcita est. Inquit
86쪽
enim, si venetii Ohlntur, ne ipsum in villa aperti adhuc: impedἰraque tumultu aedἰficantium. ace piat: quam molestiam ille, quia delectaretur sermone quarumvis personarum, aequo anuuio ieiebat, curaturum ut apud Aniti uim paratum sit . familiarein autem hune sitisse cibice ronis ex prima epistola tet iij libri cognoscit ut . quod autem soleret Marcus cum fabris architectisque multum temporis tune consa mere: familiariterque eum ipsis loqui, vi qui totum animum in eorum studio occupatum haberet, intelligitur ex his verbis epistolae superioris. -.Si te haberem, paulisper labris locum datem: valent enim illa, nisi sillorὶ dimitterem illos: a meque temouerem. Hic quoque M. varronἰs locus in v. libro de lingua Latina, eum eodem vitio laboret: eoalitoque in medio ipse negligentia librarii, verbo de formatus sit, eodem remedio videtur posse sanari. Ita autem In excusis scriptisque exemplaribus nunc passim legitur. ., Sicelicis Iouis visa ara in Aventino ab eliciendo. Ipse vero arbitror legi debera. Sila elicii I uisata in Aventino ab eliciendo. sublata inde voce illa visa, quae conflata dc ipsa est ex viti
ina prioris, de ptima consequentis vocis syllaba. d. tam, quod prauerbis vim habet in parrio Ieremis, declarum apud Garos etiam dici flatini: necim a mura ira auctore et Arparina .
I V o D vulgo nos d cere consileuimus, cum de Ilitur is opulentorum hominum querimur: significamusque nouum non esse, quod tenuiores exuantur pati monio a potentioribus. grandes pisces comedere paruulos, a Graecis etiam hominibus, prouerbij loco iactabatur. ut testimonio Polybij percipimus qui in xv. libro historiarum , cum improbitatem scelusque duorum maximorum regum, Philippi Macedonis, Antiochiuue accusaret, id commemorauit: illi namque mortuo Ptolemaeo Aegypti rege: relicto insante puero, regnum ipsius inter se diuiserunt: at quo ipsum puerum tollere studuerunt. cum tamen sanguine coniuncti cum eo solent: tueriqua dignitatem illius salutemque deberent. docet uitur eos in hoc nefario consilio se adeo Impiis denter cludeliterque gessisse, ut amnes serent illi culpae, quae piscium vitae propria foret: vulgoqtie serebatur: pisces enim eiusdem generis piscibus vesci consuerunt, ut internecio minoris maioris passo escaque iit. Haec autem grauis scriptotis verba sunt, cum stomacho
quodam turpis limum id tactum commemorantis, ac libere etiam reprehendentis, ex excerptis, , quae consetuata sunt, eius libri. o. εν, καε η ζ M βραγι- δε τυα προβαν, ἡμι, - -it oris, α Q. - at ei δως cr- , c tisi, in Θω- βία. In ς is , ἰμαοῦ. me Qt, τώ τῆ μή - τω τρο - γ SI, Simile igitur hoe mitifice aptum est ad ostendendam, atque ante oculos ponendam , saeuii iam diritatemque quorundam hominum; sumptum ab animante immani, atque expetie o innis humanitatis. ut autem in nostra gente certum est crebro id usurpari: de apud Graeco,
etiam iudicio clati scriptotis in usu sui ista intelligitur, ita a magno Latino auctore illud in ctum inueni: M. enim Varronis haec verba sunt apud Nonium Margopoli et L Nam humanis omnia sunt patia. qui te plus urget, Piscis ut saepe minutos magnus con , ut aues
Incus Plaurus, prem expresSi cicero, in catus : illo autem exΠαιάνδε mium Socratis, mmmu i Du interi s. CAP. IX. M C i e x K o , cum in prἰmo de Diuinatione inquit ι Est apud Platonem Soc, crates , quum est et in custodia publica . dicens Critoni suo familiari sibi postis tertium diem esse moliendum: vidi de se in somnis pulchritudine eximia semiaia nam . quae se nomine appellans, diceret Homericum quendam eiusmodi versum. Ter ita te Pli ibiae tempestas laeta locabit, intellexit manifesto hunc locum e sermone, qui Ct is ton vocatur: illic enim optimus ac sapientissimus senex iis loquitur cum Critone. Ἀ-- μιρα - δει μὲ ἀπι-γα-: paucisque interpositis verbis, quae reliquit tacero. rivico . Ais ἔκ-, ; ι- α λιμνπt ritu ταώ ς c H τ . cum autem quaesisset Crit , quod is nam potissimum somnium illud suisset, omnem rem narrans Socrates, est. ἰδι - τὰ -
- ςΘta 6im in I U. omisit autem Cicero, quod adoriratum corporis et coloremque vestimeti F torum ,
87쪽
torum . periInebat seminae illius. versum vero Homeri esse e ix. libro IlIados notumeli, pronuntiaturque illic ab Achille, respondente vlyssis orationi, unius trium illorum legatorum, quos miserat ad se Agamemnon, ut sibi eum placarent; libere enim cum eo, de aperte egit, uignificavitque se compulsum iniuriis eius, dc quia in exercitu illo nee praeiamium, nee honos vllus erat virtuti. statuit se domum reuertu, non procul remotam, de ad quam , si nactus esset felicem nauigationem, spatio trium dierum peruenturiis esset: in vertendo praeterea Homerico versu Cicero non ex prei sit epitheton insulae , quo ornatat Phthiam poteta, sed de suo aliud addit tempestati: ita enim vocavit, quam Homerus Ioae ridest lucem ae diem. Volo etiam indicare Laertium in vita Socratῖs aliter rem exposuit se, dc a Platone, non una tantum fortasse in re dissensisse; post dicta enim quaedam Meratis eoitim morata, hoc etiam ponit ; Visum tibi esse τι a, sue vir, sue femina fuerit, in somnis ad sedi cere versum illum quare conuersus ad Aeschinem inquit, tertia ab hac die moliat i dii sidet iasitur a Platone in nomine.
indlaeso locis pro Rabirio Po hi expressu eSophocli: quo fertur ο - 1 pinstarum amittere eos , qui pacta reaiae se committunt.
C i e g n. o pro C. Rabitis dicens, quod inficiari non poterat. Disse illum Aleo, xandriae: habuisseque non Romani homἰnis insignia, ni aluit confiteri: p irgauit tamen, in tempus necessitatemque quandam, culpam conserens, ac docens c 'cia ab uno errore profecta: cui tamen alij quoque maiore sapientia praediti astites es; quando sit rint . intelligit autem quod ad regem ierit, quo cum ventilet, ne istar o luit ei obtemperan dum. Respexit Igitur, cuia hoc inquit Cicero, ad peruulgatam sententiam: versusque Sopho.eseos, quos etiam videtur interpretatus si ille, ut locus ille, tempusque patiebatur. illi autem, de a Plutarcho in Pompeio adducuntur, dc ab eodem in libro etiam, quo instrui: adolescentes ad lech onem poetarum, celebrantur. Primum Ciceronis verba hic: deinde Graecos verius, ponam. Quarum omnium Grum una reprehensio est, quod regnum intrarit: quod pote ita tis e regis commiserit. verum si 'uacrimus, stulte. quid enim stultius quam equit in R. ex hac urbe: huius inquam Rei p. ciuem: quae est una maxime, de suit empet libera, venile in eum locum, ubi patendum alteri de serii tendum sit. Senarii Sophoclis hi sunt. eius vero poetae esse intelligitur indicio eiusdem scriptoris, qui ipsos citat: neque enim in iis sabulis le-
, guntur, quae in manibus nunc eruditorum sunt. inc A πρα r. -υ , are, im Κει ga, δωμ, καν . i. ritu μ . . Pronuntiasse enim illos traditus est Pompeius, cum postea ex iuga
In idem regnum confugit. Intelligebat enim quid iaceret . quamuis Periculosum illud conii lium, victus malis eculiare noni oti et Q
vita rata me tractatam ciceronem, cum de exitu caunis praeclaro , in prima Tusculana distulauo. C A P. X I.
N e i n v N et aliquando mortales In tempora, adeo m Istra: plenaque maxῖma
rum erumnarum, Vt, veterum etiam sapienti im concellii, videantur posse vitis
Euntium remittere . quia perdurare in tot grauibus malis nee honestum ipsi nec iucundum sit. Quod tamen non temere faciendum esse: nec a quouis homine declarauit Plato, qui de hoc copiose subtiliterque dispinauit: vocabant au,tem tempus illud Graces, cum aifferre sibi manus sine reprehensione quis pollet, Ic--γM: quod valet adeptum esse causam iustam mortem sibi consciscendi: ἰI M. enim ἱ-ἰ, itagnificat educere se ex hac vita, tamquam e custodia: ut Plato quoque locutus es in Phaedon , se cum ait: se e rem ἰσέ, et , iaci i D ἰκ τα- - αη 'inbή - :nec non ut arbitror Varro, qui librum suum inscripsit, ἰζαγωγοῦ : praesertim cum inde haec in ipsa a Nonio verba citentur: quibus manifesto denoc agit. Et quaerit ibidem ab Annibale,m cur biberit medicamentum: quia Romanis, inquit, me Prusiades tradere volebat. Miror auaxem eruditissimum diligentissimumque virum Pudaeum cum hoc ipsum polle P -- ἰα ei tradicisset:
88쪽
trididisset: atque V exemplo Synesii confirmasset, addere. Nusquam tamen legere alibi mein
mini. Sed non possumus omnis . diim legimus, notare: nec quaecumque etiam aliquando notauimus, firmiter recordari. Cicero igitur cum in primo libro Tusculanarum inquit. C in to autem sic abiit e vita, ut eausam moriendi nactum se elle gauderet: vetat enῖm, dominans ita in te in nobis Deus, Iniussu hine nos suo demigrare: cum vero eausam Iustam Deus ipse dederit, is ut tune Socrati: nune Catoni, saepe multis, nae ille mediusfidius vἰt sapiens laetus ex his tenebrἰs in lucem illam excesserit. Alexander Aphrodisiensis in ij. librum Topimium, quo loco multis exemplis positis declarat, quomodo tractiti debeat locus a consequentibus, docet hoc etiam argumento, Inde ducto, posse consulari sententiam illam admirabilem Stoicorum, qui volebant virtutem solam posse ei licere hominem beatum : cum enim sequatur, posito eam vim habere virtutem, non dari umquam iustam causam sapienti vitam abrumpendi, si teneturisse illa: iustaque causa deserendi sponte lucem datur, non praestat destituta aliis bonis virtus vitam beatam. Quomodo enim qui beatus esset, lugere vitam recte posset Illi autem γ hanc concedebant: nec vIdebant aduersati ipsam sententiae illi tuae magnificaci qua magnopere delectabantur: propter quam se praeuare ceteris philosophis arbitrabantur. Hoc etiam eruditus hic politusque interpres uberius atque accuratius exposuit ἰn extremo longae ilialius disputationis, quam habuit contra grauem eam sententiam Stoicorum. Legitur autem nune illa In ij. libro, quem scripsit de Animo: indexque elus est. ἔτι αμρ - - ηtasAn maduertendum vero quemadmodum acutus vir in primis Alexander sustulerit illie, quod obiici potuisset. sapientem tunc relinquere recte vitam, praecipiente hoc vise tute: quia satis satisque vixetit: non enim Inquit ut ceterarum rerum, lic vitae beatae satietas nos capit: nec α α ipsius, quod seriur de aliare, umquam est: Ita enim sine dubio ligi debet, is non ut in excusis nunc est. Totus locus est. - τώ
suadere velit,ut aequo animo senex moriatur, ἰn seuera illa tristique obiurgat Ione accipIdc De non de sapiente viro beatoque locutus, sed de Idiota homine. Inquῖt enim in illo qui bene i
in eundeque vixit accusando,u mortem Idem timeat,Cur non ut plenus vitae conuiua recedis, A ,, quo animoque capis securam stulte ciuietem: cum tamen illic de morte, quae a natura, non avi affertur, loquatur poeta. Concelli sse quoque Epicurum: cuius ratio mollis & enervata videbatur, consentaneam hanc suasis teque illis, qui doloribus grauibus : iisdemque diuturnis premerentur, ut hoc pacto illos sinerent, verbis his Ciceronis intelligitur in i . libro se de Finibus a L. Torquato prolatis: ubi de isti Itud Ine distetit. Ad dolores Ita paratus est, ut
is meminerit maximos morte finiri: paruos multa habere interualla requietis: mediocrium nosis esse dominos, ut si tolerabiles sint, feramus: sn minus, aequo animo e vita tamquam e the tro exeamus. Nec non versibus his Lucretianis, quo loco ventoses hom nea, Inanisque glo- riae cuni dos exagitat: ait enim. Extorres iidem patria, longeque fugati Conspectu ex hom is num, foedati crimine turpi Omnibus aetumnis an P denique, uiuunt: de quae sequuntur, declarantia eos, quos resellit fallo sibi ea tribuerer nec ut videli volebant, mortem contemnere. Hoc vero ut annotarem admonuit me nuper Angelus Dor Dinus, quem ob plurimas animi do tes : doctrinamque singularem, vehementer amo et cum enim olim quaestionem hanc ei explis
cassem: delectatusque ille magnopere suisset animaduersone hac mea non vulgari, oportere iulam in his libris intexi, ut proueuet studiosis, iudicauit. irrisit catullus in unatis, ob cansules dentes insaniente, docetur etiam a yma comico in mulieribus reprehens m. quae ct ipse plerum7ue t nae bonum non sine stiuo ceterorum coentant .
ORBo, quem exagitat Catullus in Ematio, Alexῖs comlaus p ta . mul eres
etiam teneri docuit, quae idem quod ille, bonum a natura arteve obtinuissent. cum enim Egnatius candidos haberet dentes, consuerat quocumque venerat, renidere, ut hoc etiam saepe inepte atque importune ficeret, locIs illis quibus magis fletus lacrimaeque quam risus conuenie Dat . eadem autem otigo erat huius insulsi moris ae viiij in virisque, ostentatio scilicet minutae corpor s partis elegant Ioris, quae tamen, illustri bco posta, multum adiuuat pulchritudinem. Iambus Catulli notus est, quo coriose ille irridetur. vetus alter poeta paucioribus rem persecutus est : ad alios enim ipsarum huiuscemodi morbos: fastidiique plenos mores ostendendos properabat. lovgius autem ea
n cn illud in tertio libro Paedagogi contexuit Clemens Alexandetinus: verba vetoqirae huc
89쪽
tii, quod bonum illud, cuicuimodi erat, intelligebatur studio curaque paratum,& quod peius adhuc est, auxilio rei arcissimae, praeterquam quod minus in viro quam muliere huiuscemodi deliciae serendae. Animaduertendus vero elegans modus loquendi: corrigendique a. liquem, labentem in aliqua re,quo utitur Catullus: exposito enim iam errore animi ipsius cum vitium quod ille habebat ostendere vellet, orationem ad eum diligit, inquitque . Date mo is nendus es mi bone Egnati. Cicero quoque castipationem quandam iisdem verbis exorsus is esUn Oratore: nulla tamen est apud eum inquit enim. Itaque nobis monendiis sunt ij, quotum sermo imperitus increbuit, de quae sequuntur. Idem φιοd apud Larinos ludus ae lacus valet, posse in Graeco stra
DEM vere Latinus poeta, si puritatem sermonis, non patriam spectamus, cum in Hendecasyllabo inquit. locum me putat esse moecha turpis. iocum intellexit rem abiectam ac parui pretit, quae me ito conIemni ae ludibrio haberi potast, ut Terentius quoque, cum Parmenonem ita induxit loquentem. Hic verom est, qui si amare occoeperit, ludum iocumque dices suisse illum alterum. Nee non Cicero pro L. Flacco, cum fidem auctoritatemque eriperet testimonἰis Graecorum, usus is 'collatione Romanorum hominum, ait enim. Num illos idem putatis r quibus iusiurandum, is locus est: testimonium,ludus: existimatio Vestra, tenebrae. T. praeterea Liuius Fabium Machoc modo dicendi facit utentem, in oratione aduersus P. Sci Ionem, cum res ipsius gestas inis Hispania contereret atque eleuaret. Nae tibi P. Corneli, quum ex alio Africam conspexeris, is ludus de ociis suisse Hispaniae tuae videbuntur. Demosthenes vero, cum idem ut arbitror significare vellet in oratione, quae inscii praest inquit, , a docet enim in ea maxime aduersarios declarasse contumeliam improbitatemque
suam, quod stoecis ederunt quidquid in syngrapha scriptum fuit: remque tanti pondetis,quanti patium illud conuentum aue toret, iocum nugasque suisse existimauerunt. Quod autem Latinἰ scriptores ludum addiderunt, Aeschyliis quoque, in Prometheo vincto eodem sensa
πω 'ν dixit. cum apud eum Oceanus Prometheo suaderet, ut linguae moderaretur, metu ma totis paenae: inquit enim. α o in Πν , --πα ν δοκiat.
Delictarum fuisse magnopere ciceronem laculi ebus Terentianis: viderique mos quosdam inrisu tu, in orationibus etiam intexisse .
MCi c et n. o quum pro Milone, ostendςn hoc quoque argumento reum non eo comsilio Romi prosectum, ut insidiaretur in via Clodio, inquit. Tum casu pueros symphoniacos uxoris ducebat, & ancillarum greges, existimati non stulte potest tutata biitora allusisse ad locum Terent ij illum, cum in Heautontimorumeno induxit Syrum ita i , , quentem. Minime mirum, adeo impeditae sunt. ancillarum glinem ducunt secum: Libent et enim in oraconibus quoque: seriisque sermonibus utebatut locis quibus lim huius poetae&ptopter puritatem Iermonis,&quia vim quasi PIouerbiorum habebant. de quo etiam
alibi in his libiis disputaui, exemplisque possis id confirmaui. ApFlauit autem c nisi salior
Terentius gregem,quod Graeci ς vocant. vi Sophocles in Traciliniis cum alti gn- πολ- . quamuis grandius id verbum esse videatur. Illud autem leuiter immutatum: idem tamen penitus valens, in patrium nostrum sermonem radices egit: vocamus enῖm nos quoque mulierum & auium, quae cateruatim volant, ut aliarum quoque rerum , stuolo, cumgrep multitudinemque infinitam significare volumus. M. Varro, cum idem ostendere vel lai, multitudinem scilicet hominum, es ipse verbo translato usus est: aliunde tamen ducto id- is est a militia. inquit enim. Cohortis coquorum atque ham otarum; aucupumque: haec e nim ipsius verba citantur a Nonio Bimargo. quod vero pertinet ad reliqua Tetentii verba, ad idque, quod in i idem seruus dicit. Portant quid rerum. eodem pacto locutus est Plautus in - Epidico. Tum capimorum quid ducunt secum. Poteii supeliotis animaduersionis exemplumn quoque nisis orleste. quod, quum in oratione pro domo sua Cicero dixerIt. Pecuniae aum tem tantae sunt, ut eas nἰmium multi egentes, sumptuos, nobiles concupiscant. Clitipho ita πι eadem sabui ait, Mea est Potens, procax, sumptuosa, nobilis. entensa
90쪽
C e vs A et Demosthenes ei ues suos in iii. Olynditam. quia sementias oratorum diligenter attenderent, ae quod publice dἰceretur, non nisi etent: cum iidem tamen ut res essicerentur, quae utiles rei p. dimputatione aiorum demon
stratae erant, non curarent. vi autem excitaret illos ac quantopere peccarent,
ostenderet, ita cum illis egit: docuitque, rem gerere, quamuis tempore cons quatur sententiarum dictionem. ordineque posterius sit, piaus tamen vi de potestate esse, ac validius mulio quam illud. unde percipi iuatur, Athenienses meliore In re, malarisque portis deris ad salutem rei' negligentes esse. Duas igitur actiones hominum tangit: quarum ait ., ra est dicere: altera vero iacere: verba grauis oratoris haec sunt. ἀ 'atM -- eo ιν, NUM, --3:ν ι M. M. Varro in us lib. de lingua latina, tertIam quandam actionem esse inquit eos lationem, e temporis ordἰne ambas has praec
diti illa autem a Demosthene resim est: vel potius in secunda inclusa. locus eruditissimi serta
is pioris hic est. Actionum trium primus agitatus, menili: quod primum ea,quae sumus acturi, in cogitare debemus: deinde tum dicere, ae iacere. De his tritius minime putat vulgus este acti m nem, cogἰtationem: tertium, In quo quid facimu), id maximum. conuenit igῖtur M. Varronicum Demosthene: ambo enim primas tertio dant: &in faciendo plurimum ponderis esse pu-aant, quod cum vulgus etiam Intelligeret, ut testatur Latῖnus scriptor. Athenienses tamen rugnauia occecati non videbant: aut si videbant, otium amplexati, agere negluebant. Accurate
autem animaduertendum, an alluserit ad hune Demosthenis locum Sallustius ut puto cum is moratione, quam iacit habitam a Mario ad Quirites inquit. Nam serere quam fieri consul, M tempore posterius, re atque usu prius est: videtur enim sententia valce similis. quamuis apud Graecum oratorem disserere de republica, non magistratum gerere sit: eadem tamen videtur. ratio utriusque rei esse. Cum autem Immutata silectio apud Sallustium, vel deprauatap ,, tius: in nonnullis enim excusis nuper libris testitur. Nam legere quam fieri . tempore posterius, quam frigida sententia haec sit. & tanto lar Iptore Indἰgna, alvitror Intelligi. Ab Aldo olim oculus regere pro gerere habet, unde crescente audacia, facilius post legere ab imperito factum est. in antiquis sane,ac superiore quoque memoria impressis omnibus, illo modo scrtaptum est. non tantum autem pro gerere, quod rectum est, improbe aliquis legere posuit, sed
integrum etiam Inde verbum sustulit,quia lupra de lectione Latinorum &Graecorum commenis tariorum mentio sacta suerat: dixerat enim Marius. At ego scio Qui ites, qui postquam conia sules facti sunt, acta maiorum de Graecorum militaria praecepta legere coeperunt: praepost ., ii homines. nam gerere. & quae sequuntur. deceptus tamen est qui hoc temptauit et ne cuium reconditumque sensum eruditi scriptosis vidit. accusat enim nobiles homines Matius, quod non antequam Imperium peterent, se praeparassent ad munera illa obeunda, si hon tem eum adepti essent, ut oportebat, dc natura earum rerum, bene cognita, requirebat.
causa temptata a civibus ara est.
CAP. XVI. VE Ra A haee Ciceronis sunt e q. libro de Finibus: via de amicitia, contra Epicuria deo
creta, disset It: qui utilitatis causa dicebat ipsam expetendam. Num igitur utiliorem truis bi hune Triarium putas esse posse, quam si tua snt, Puteolis graminat mendo autem illa carent, quamuis non desuerint, qui corruptum locum putantes, pro gramina scribendum praediaeenseriant. intestigit autem Cicero verbo illo fluctum pratorum, qui maximus est: n que enim tantum gramen certam heri am valet. quam Graeci vocant, sed alias etiam ostendit: ut hic, ex quibus foenum cogitur. Virgilius quoque in secundo Aeneidos hoc verbum ccepit, pro quavis herba, cum in collatione, quam expressit a xxij. libro Iliadis, inquit . , , Qualis ubi in lucem coluber mala gramina pastus . , quae sequun tuti ita enim reddidit, quod
is Homerus dixerat. ne δε κακα locus eaeuam e secundo libro de Natura deorum, in quo de eadem te disputatur, declarat lectionem δε hanc veram esse, ae loco moueri non debere: Prata, ecato, de pecudum greges, diligunturis isto modo, quod fiuctus ex his capiuntur.