장음표시 사용
171쪽
H; luem assit mat e musseae vera railane comipta, prosectanti esse libertatem quandam, siue potuisti entiam, qua homines sibi omnis rei sapientiam asciscunt: salsaque hac opinione d Qt contemnunt iunicia mel Iorum: impudentesque fiunt. quam libertatem consequetetur lucentia sita. quod magii ratibus pariare nolunt: sed huic etiam tetriam quandam comitati dicit, sugientium parentum imperia: seniorumque auctoritatem, ac praecepta. illis vero, cum prope ad extremum peruenerint improbitatis, licentiaeque, adest, quia legibus non o temperare quaerunt. vii isdem ad extremum nequitiae, iam perductis, & ius utandum. Ee ditam fidem negligere: nec metu ullo deorum teneti, qui scisicet priscam illam Titanicam naturam teddant, atque imitentur. α quae sequuntur. Non igitur illos, qui aduersentur magistri tibiis e Titanum genere statuit Plato, sed qui fidem omnem: maxime autem testibus dilao aiam violent, ae flocci denique non faciant deos immortales, ingenium laeuum immaneque, quale in Titanibus extitit, prae se ferre vult. unde necessario in eadem mala, in quae illi ines-dere debeant: ae sempiternis malis cruciatibusque, tinrqueri, atque assivi. Plautus quoque in Peria seruum hominem qui amaret, ita se contra obiurgatorem purgantem Induxit, quod nolis uirosiliendo uoluntati deorum, imitati Dinnas: Quid ergo iaci mr diis ne aduolser, quasi is a liani: cum diis belligerem, sit quibus esse non queam.
ZRaa, quae hic sequunmr, posta sunt inἰtcoepistolae cuiusdam ad Ati Icum in n. libro . Negent illi Publium Trib. pl. saetiam esse: hoc vero res num esse,
serte nullo pacto potes . emittat ad me Publius, qui obsanent, iurabo Gn. nostium, collegam Balbi. An iij mihi narrasse inauspiciose suisse. Qui vero se sus eo tum sit ,&quomodo accipienda putem, nunc indicabo. primum autem orbitror sumpta ipsa suisse, repetitaque, ex epitiola T. Pomponis: repetita autem, quia vehementet sententia eorum delectarit Ciceronem: sensuique Ipsius quadrari te quod manifestosis gnificate videtur exclamatio, quae seqvitur. O suavea epistolas tuas. adeo enim gauisus est - expositione illarum rerum, ut continere laetitiam suam non potuerit. Fuerunt autem superi ii illa scripta ab Attico cum stomacho non paruo contra tres illos ciues, 'votum opes tunc erant non tetendae: multaque improba facta. eum enim illi fauissent P. Clodio: subitoque ad plebem traduxissem, cognita postea magnitudine animi illius ingenioque setoci. timete incrupientes, ine in ipsos ἰmpeium iaceret, negabam illum plebesum factum est e. quod adoptio illate . atque ordine sacta non esset. contra quos dii terit ipse. ostenditque se testimonio suo potis e Clodium subleuare: cum acceperitore ipsius Pompeii ipsum illum praesentem suille, ac psilium elle si oportuelit, iurare, Vt accurate n itat . ut autem libere agam: omnesque animi su
Ulciones aperiam, arbitror pro Trib. pl. legi debere, plebeium . nam non multo post ex sermone Ciceronis fili j percipitur. Clodium illo tempore tribunatum petere coepisse, multo Iliadem intra hoc ipso in libro, ubi colloquium Cn. Magni, cum Clodio exponἰt Cicero, ita scri-- rium eth. cum diceret in summa se rirfidiae, & sceleris in simia sere, si mihi periculum crea-- ietur ab eo, quem ipse armallet, cum plebeium fieri passus esset. sed in optimo quoque meo libro, quamuis Trib. t Natur, quod culpa librariorum commisiam puto, qui erebro in his notis peccare consuerant, icriseium tamen est, plebeium t quod non nihil adiuuat opinionem meam: Collegam vero Balbi Cn. vocat, uti, ic etiam addam, cum contemptu quodam: Inuiebat enim non nihil notae clMissimo vi ,habere socium illius curae municipalem homineminec fla virtute insignem. Uresis casu Nu moratisiur H ιe de rarus,
CAP. xi. Ea s vs Catulli e carmine, quo coloniam alloquitur, macula quadam c nlii silis
lor) respersus, satis tuto ut arbitror purgari potest: neque enim ut mendum torulatur, aut addere aliquid, aut demere, oportet, ita litteras tantum duas, quae anteo cedenti verbo male cohaeserunt, consequenti adnectere, cui conueniunt: quod si fiat, verior .eeommodatiorque sensus statim inde nascetur . Cum ita igitur nunc legatur In excusaia libris. Nunc eum volo de tuo ponte mittere pronum Si potest olidum repente excitare vete
M lium, suspicor ictibi debeo. Sipo in stolidum: veternum enim tecte, atque apposite stolidum N i appellaturm
172쪽
appellatur, quia qui oppressi eo sunt, nihil sentiunt, ac stupent: quemadmodum Ipsunt vorarum virgilius, Horatiusque, graue, ac suoelium. id axilem vitium Poeta in eo corrigere volebat, eui temedium hoc adhibebat: stuporem inquam stoliditatemque ingenii, ut cum nactus ellet iam eximium bonum, uti eo disceret: ac diligenter ne sibi eriperetur, caueret. Pote vero valete ιόν quod interioris aeratis Latini dixerunt pol sibile: numquam viurpatum verbum a Cicerone neque ab alio temporis illius, vel exemplo hoc grauit limi auctatis aeclaratur, qui in Bruto ita secit aniculam illam locutam, ex qua quaesierat quanti aliquid venderet Theophrastus: eum enim tespondisset illa, addidit. Hospes non pote minoris . Grammatici etiam, hoc testantur, qui neutri generis esse dicunt, a potis consormatum. Non me tamen fallit Coelium Rbodiginum in vj. libro lectionum antiquatum communem lectionem probare: seniumque inde elicere subtilem magis eruditumque, quam verum, atque illi loco accomm datum . quo nomine aliquando ille mihi, non sine causa, reprehendi posse videtur: quamuis enim Atiistoteles doceat alas, corporis nostri partes maxime abstrusas, foetere . quia spiritu ventoque non agitantur, non video Quid hoc laciat ad declarandum, veternum ea de causa oliadum apte a Catullo appellatum esse: veternum enim intelligit poeta: ut statim ipse ostendit, animi torporem, non corporis .
Oct ritur Flaccum seniliarem scim-m , apud Graecos, in latinum verisse, seruata eadem ratione isquenda .
o R. A T iv s in v. satyra ij. libri modum loquendi peculiarem Graecorum expressit: in Latinumque conuertit . quod sane ille multis locἰs temptauit. ut, qui animaduertem,sicile intelligent: ipse quoque hoc eum saepe ausum facere alias Indicaui. cum igitur de tabulis testamenti loquens, inquit z multuni Natica negatas, Accipiet tandem, d tacitus leget: inuenietque Nil sibi lega.
is tum, praeter plorare, suisque. Ita autem Graecos loqui solitos, ut plorare iuberent eum, quem a se contumeliose dimitterent, notum est. lepidissimus comicus cum urgentiri Chremi odeun illum diuitiarum,ut diceret quis esset, respondit. ἐγώ σii. de in infra. . ,-έ - λίμ. . Sed etiam cum maius aliquod malum cuipiam minabantur. vnde Theramenes, elati animi vir : . emquc facetae naturae, cum xxx. Iussu Tytannorum in carin rem ducetetur, ac de tam graui iniuria clara voce queretetur, iussus est iacere, proposita haeramqui in paena, nisi quiritari desitisset. Vnde respondit statim hoc pacto interrogans. Nonnactiam ploraturus sum, si tacuero . Hoc autem his vel bis memoriae prodidit Xenophon in ii. um bro de rebus Graecorum. ἀν- tot, -- i; Ii es t μα, - τίνο -τι ae. z . am i mora. xstis Cicero in epistola quadam ad Fratrem,cum idem pronuntiam vellet, si ae a verba vi urpavit: inquit enim. nos modo valeamus. Non eo
tem loco tantum Hota us hoc Latinis verbis protulit, sed In extrema etiam satyra ptimi li-- bti hoc pacis. Deminutuque Tigesti, Discipulo um inter iubeo plorare cathedras.
N singulis rebus confirmandis, de quibus accurate disputabat, solitum Chrysippum multa exempla ponere, atqueantisciam mi ii, quaedam non aspe nari, praeterquam quod Cicero in prima quaestione Tusculana, ubi de variis sepulturae generibus diisetit, aperte teritur, perspicitur etiam ex loco quodam adducto e libro ipsius Fia cum enim illic contra auarit tam disputaret, absurdos quosdam nonnullorum hominum, stultosque amores pecvnlae ex ponit . quod indicat baeci esum studiose coniectari solitum. M. Tullij verba haec sunt. Permulta alia colligi: Cht uppua,vxo in omni historia curiosus: sed ita tetra sunt quaedam, ut ea sugiat.& reformidet oratio . . lini utem foeda illa fuisse Cicero dicit,ut animo abhorreret ahiilis recitandis, quia pertinebant ad mortuos, dc humationem, quae res propter se etiam, cum more fit, inolesta, atque odiosa est, ne dum tam inhumanis ritibus tractata, cuiusmodi
erat illud, quod si ocule nauuat. zAthenae iovi a in iiij. libro verba Chrysippi citat,
173쪽
supra Intellexῖ. eotiam autem sententia haec est. Nonnulli adeo labuntiat In auro expetendo, ut traditus quidam sit, cum prope mors ellet, deuoratis non paucis auress nummis mori voluisse. Alium autem, insutis illis in tunicam: indutaqiue ipsa, mandas te cognatis ut lie eum humarent: neque corpus comburerent, aut alium ullum cultum adhiberent, metuens, vi apparet, ne aliqua ratione auro illo spoliaretur. In verba quoque illa incidi, quae interpreMi ut Cicero non multo sit pra hunc locum in exircina scilicet disputatione de contemptu motin ais, antequam de humatione&sepultura diceret, ait enim. Quid Cyrenaeum Theodorum, is philo ophum non ignobilem, non ne miramuri cui, cum Lysimachus Rex crucem minaretur.
is sitis quaeso, inquit, ilia horribilia minitare purpuratis tuis: Theodori quidem nihil inter ist
humi ne, an sublime putrescat. Sunt autem Graeca haec ipsa in Graecorum commentariis, in quae maximianimi vir, de omni hoc errore ibi uti, pronunti uit. -ι νι δαχέ λἰ H, atrio is Cum autem Cicero vere Theodori sententiam reddiderit, est ta-inen in Graecis illis nescio quid leporis, ac venustatis, quod, nisi tallor, primere ille non pol ii: habet enim elegantiae non patum, quod seruata eadem voce: praepositioneque tantum imma ta, ni ratiores edidit. quorum altera expeteretur: altera vero vehementer reformidaretur.
Idem valere apud clare mem, In Arepitu per nebulam vii disse. Declaratim e M. Tullio quor e rixisse, pias precaliginem videre, si Hara macida, quae m
dum hunc Iopiendi obscWabat . . CAP. XI m. Von Cicero Inep stola quadam ad Atilaum inquit, similla H quodam vernaculoque sermone. in strepitu videor exaudisse, idem c nisi fallori valet, atque illud Plautinum, cum induxit poeta ille in Captiuis Tyndarum, qui paulo ante cognitus erat, ita loquentem. Nunc aedepol demum in memoriam regredior audisse me quali per nebulam, Aegionem meum patrem vocarier: in strepitu enim illic hanc u in habet, ut non simiter id se exaudisse ostendat, nec omnino asseueraturus sit id ab eo prolatum elle: quae enim dicuntur, ubi multi strepunt, acclamitant, certo intelligi ii queunt οῦ semperque dubii aliquid in animis nostris restat, an dicta sint . per nebulam autem audire vIdetur ab alio sensu traductum: ut enim quae pet nebulam videmus incelliora sunt: nec plane ipsa perspicere postumus, ita etiam quae illo pacto audimus propter similitudinem,
ut obiaura incertaque capiuntur . nam nebulam sensum oculorum, non aurium impedire cerium ei l. sed tamen coniuetudo obtinuit, ut per nebulam audire, quemadmodum per nebulam videte diceretur. iune scilicet, cum id non plane auribus accepit te videmur. Cicero
autem, nisi tallor, quod Plautus per nebulam vocavit, significare volens, per calluinem diri xit: ita enim arbii tot locum hunc e x j. Philippica interpungendum. Quod videbam equi-- dem, sed quasi per caliginem: praestinxerat aciem animi D. Bruti salus : significat enim vi in disse se statim a principio eius rei, Antonii causam agi ab amicis eius, non publieam: non tamen id acute, subtiliterque vidi isse, sed obscure, ut visuntur re , quae per caliginem aspIeiu tur: silatimque rationem reddit, cur qui acumine ingeni j omnia contemplari consuesset, id non perspexerit: traditque offecisse luminibus sui A D. Bruti salutem: adeo enim cupidum sua iisse ex obsidione illum, peticuloque eximendi, ut astutum consilium, dolumque Lutorum Antonii non penitus cognorit. in excussis libris nulla nora in ere unctioque collocata est post Verbum. caliginem. in quo existimo peccatum .
- emulatium primo libo sed bra: Ane: declararum Pu auctoritate Graeco . Iumidus f irim illa'cm arte vibrandi. CAP. XV. O e v , hie Ciceronis e pcino libro de diuinatione mi opἰnora ultio non earet: idemque etiam auctoritate Graecorum scriptorum, potest emendat Ii ubit enim te ivt. Itemque Elis in Peloponneso iamilias duas certas habet la-
nundatum, unam: alietam , Glut darum, aruspicinae nobilitate praestantes,
peccatum eii in nomine prioris similiae: ac pro lan undarum, lamidarum legi d bet non initum autem est lapsos librarios ob similitudinem halum dictionum. Clemen, iam ei tui Alexandrinus in primo Strumale inquit. Κήἰ i R ἰ iIαμ γαι. Paus nita duoque in taconicis non longe si linuenio vico naitat monimentum orare, quod vatibu
174쪽
exaed ficatum sit, quI ex Eli de venerint, ac vocentur lamidae. Idemque ἰn posteriore libro
Herodotus in ultimo libro suarum historiarum meminit umidarum his verbIs. Evia. νιτισα, Ora Arria λου lia: ο δή i lxis ραρο ν r μ mi, dc quae sequuntur. Sed accurate in primis copioseque totam rem exponit Pindarus in vj. o de Olympi Dim, qua Agesiam Syracusitum ornat: eum enim oris nem ducere ostendit a iam lia tam id rum . cuius etiam similiae ducem, auctoremque Iamum, ex Euadna Apollineque natum, celebrat . undeque ille ita vocatus sit, aperit: a violis namque, quae ix dicuntur, ipsum appei latum iradit. cum veto ex Apolline natus sit, eum posterosque Praestantes suturos assicinit .icientia exta interpretandi: gloriamque illius gentis numquam finem habituram . .
Defensa composilio Ciceronis pro Archia, declaratumque vacare ea ci sta illi stremitae lacum, cuius issimulat i .m Gnosianus. CAP. XVI.
Vi uri Li AN vs In Ix. libro, ubi de .construendis verbῖs disputat, de qua. viii, in ea re fiigienda sint, ostendit, hoc etiam addit. Sed plurimum refert composuionis, quae quibus anteponas. nam &: vomens, stultis esculentis, vinum redolentibus, gremium suum de totum tribunal impleuit. de contra. Saxa atque solitudines voci respondent: bestiae saepe immanes cantu flectuntur, atque,, consistunt. magis id insurgebat, si verteretur . nam plus est. Saxa quam bestias comi tueri: inest tamen compositioni decori tradit igitur inconstrua One verborum hoc etiam atomaduertendum esse, quod ad vim sententiaraim, non verborum sonum, numerosque pertinet, ut posterior res, de quae adiung tur grandior siit: ac denique, ut ipse loquitur, insurgat. cumque id a Cicerone seruatum esse ostendat in ii. Philippica: maius namque est . totum tribunal ima leuisse, quam gremium suum, vomentem: in oratione pro Archia id custoditum non ei se ita .gnificat: cuius etiam rei rationem reddit dicens. Nam plus est saxa quam best as commota ri.: neque tamen Cicero, si diligenter attendimus, saxa commoueri dicit . ut accepit rhetot ille. sed saxa atque solitudines voci respondere. quod .quin verum sit, dubitari non test: ἰntellia sit enim, quod a nobis quoque Graeco verbo in nostrum sermonem insito. vocatur: l tini optimi auctores resonare imaginem dixerunt. quin saxa autem, de convalles. hoc faciant: vocumque simulacra reddant, dubium non est: cum tamen alterii. i, quod addit, in c. ius siit: ec a quibusdam etiam non sine causa negetur. cum igitur Cicero, quod constat. saxa voci respondere dixerit: bestias autem immanescantu ilecti, atque consistere, auxit manifesto rem, neque est hoc accommodatum exemplum ei, quod ostendere voluit cla incilianus: nee laborat ullo pacto locus hic ea culpa, qua ipse laborare ipsum allit mauit. nam culpa prosecta suis set, s grandi alicui magnoque, adderetur ad amplificandam rem, quod tenuius atque imbeciislius foret. quod autem cantu bestias immanes flecti atque consistere Cicero dixit, videtur significare, serpentes cantionibus a cursu reuocari, cogique manere, ut Virgilius locutus est. - cum in pastorali poemate inquit. Frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. ceruos autem equosque pastoriciis fistulis demulceri . quas tamen si intellexi isset, immanes bestias non appellailet: cancrosque e cauis suis euocati, eodem sono delectatos, ut mullum etiam e profundo maris eantu ad luminum trahi memoriae proditum est . quamuis doctissimus vir: maximusque harum rerum inuestigator in iij. libro de moribus au Eudemum, verum hoe esse credera non videatur. ac si viii quam huiuscemodi aliquid contigerit, portenti simile putat. cum a stir mel non commoueri beluas, aut aspectu rerum pulchrarum: aut auditu concentuum ullorum.
aut si aliquantulum animi ipsorum his rebus immutantur, id vim nullam, aut pondus habere. -Ho de loco quodam Euripidis, pii videtur mendosus .
v Ri P in i s senulus est ex Hippolyto coronato, quo chorus percunctatur e nutrice Phaedrae, cum accepi ilet reginam abstinete a cibo, quo consilio illa id sa-ciat. π U. . vereor autem, sat platone quadam ductus, ne maculast in verbo, οῦ . leg que debeat pro illo, immiti ta una tantum littera, neque enim video quid, cis, ilite valere pollit, diuellum ab eo, quod adiungitur: quodque impellat ipsam ad mortem: nis enim aliquid aduersi accidisset,
175쪽
non decressiet mori . intelligitur hoc igitur nisi salior in inconsequentere, quae&ipsa existimatur interitus causa reginae elle potuit Ie . quare ii. indicat ii legeretur. res procederet. ii enim xr. , sastidium quoddam cibi satietasque, ut scilicet audito, illam spatio trium dierum cibum non sumpsit se, chorus interrogarit. abstineat ne te quod laiatum ceperit ipsam epul rum, quomodo aiso, qui repleti itimis sunt, consuerunt: an quod a Vita per inediam disced re velitὶ haec c ut vetum fatear mera coniectura est: neque enim. cum libros etiam ant quos consulueraui, quicquam illic variatum inueni, non contemnenda tamen, ut arbitror. totum igitur eluditis. acutisque viris proponere volui, qui diligenter aliama luetia re, quid sentiri do hoc debeat, statuent. Plutarchus in commentariis,quo quaerit vitae linantes prudentiores, eae ne quae in initis, an quae in aquis vivunt, fastidio hoc cibi aliquando ursas assici solere nariat: & quod iemedium huic morbo adhibeant docet: Eγα - autem,'uae taedio hoc teneaturis appellat dicens. M deo tuo . Plinius quoque remedij huius meminit, quamuis morbum alium sanare tradat: in o- , ctauo namque libro ait. Vis, cum mandragorae mala degustavete. formicas lambunt. nisi sol te esus horum malorum causa est saltidi j iii ius. Apud Herodotum autem in primo libro historiarum molestiam aegritudinemque animi videtur hoc verbum significare, quo loco ra tionem reddit, cur Persae natos ex te intra quinquennium videte nollem, sed mulieribus alen- dos, procul a conspectu suo, tradant: inquit en m. o , G αὐών Non oportete autem penitus castigationem hanc despicere, quamuis vestigia ipsus in vetustis exemplaribus non appareant, deritat quod aliis Itidem loci, manis: nomen iosi in excutis, ne illic quidem intesti sunt: sunt enim maculae quaedam, quae muruta secula manierunt. ut cum in sabula eiusdem tragici, cui nomen est Ion, nunc legatur:
rum etiam inscriptis, quosv die vidi autem plures: & eos ouidem multis partibus mel tores. ruam exculos, quis non intelligat, qui dilignier attendat, non legendum ei laroquitur enim lon ipse, qui aedituus erat, de iniquo animo serebat inquinati ab auibus temortum Apollinis: unde minatur illis. primum autem voce ab gere conatur aquilam: deinde
Icnum: nec contentus verbis Perit arcum. Omne autem rectae artificium,&quam acco
imodatus ille locus sit histrionibus, accurate docuit Phalereus in libro . --ο-: ubi re in scriptum esttidam, Helinae matrem, in tiamam versam dictum ab Euripide: vir et w dem
emere Tuanitarum inceruam mutatam n rae lusu ire.
Dr M tra cus In fabula. ab Helena vocata, illam ipsam ἰnducens deplorantem res aduerras Troianorum: excidiumque opulentae quondam urbis, in fletu g miliaque illo scit eam conuerso sermone ad Callistonem. Arcadicam virginem, fortunat orem ipsam fuisse diceremat te sua Leda, quae in leaenam versa sit. Huius autem Ledae mentio nulla facta est a Latin f, quod sciam. nam qui plurimas collegit: poenisque de illis coniecit, Ouidium i plana arbitror reliquisse. non nullae praeterea, quae adhuc in commentariis Graecorum leguntur. ad aures Latinorum non venerunt: nec a nostris poetis celebratae sunt. Videndum praeterea quam intelligat eruditus idem poeta: statim enim apud eum Helena, in illa sua sententia permanens. inquit beatiorem quoque suille virginem, egenere Titanidarum Meropis filiam, quae a Diana eiecta sit e cli ror in celuamque versa ob eximiam pulchritudinem. verba Graeca, quae edit haec sunt. , πιπι- ναῖε μυ, διας α ni ματρος Aμεροῦ-- α
gnificare enἰm videtur huic quoque posteriori stuprum illatum: unde a casta Dea exturbata echoio gregeque suo, ac paena illa anecta sit. Dissutar de more dialogorum : in quibus finguntur ἀφῶ secuti inter se, quae numquam locuti sunt . CAP. XIX. N epistola, quamἰ sit ad M. Varionem libros suos Cicero Academicarum quaeastionum . in quo sermone ipsum illum domi limum virum disputantem indux M tat, cum eo ita familiariter locutus est. Puto fore, ut cum legetis, m rere nos id linutos
176쪽
' i l locilios esse inter nos, quod numqdam locuti sumus, sed nosti morem dialogorum: qui
nim aliquos sermones habitos ab aliquibus saciunt, non quae illi dixerint, ipsis tribuunt. sed ea quae uisum fuerit aucto tibiis earum disputationum: conantur tamen quantum polsunt,s cete ut quadrent sententiae personis, quae issas edere finguntur. quod persuasit Ciceroni ut damna rei primos duos illos suos de his rebus sermones: neque enim hominibus non omnῖno erudit ἰς: versatisque diu in tam acutis studiis, conueniebant tam subtiles disputationes. Id xii ut quod Cicero aperte confestas est se iecisse, pronuntiauit, ut in moliae proditum est. -- crates. cum enim audiit et Platonem ipsum recitantem sermonem, quem scripserat de anile ita, vocatiam Lysin admirans inquit, ut multa de mementitus est hic adolescens: non pauca enim numquam a Socrate prolata scripsit, ae personae ipsus salso attribu Ite neque tamen hoc intellexit socrates. peccasse Platonem aliqua in re: sententiasque abhorrentes a iudicio suo tabi assigna fle, sed tantum locutum eum cum aliis, qui in eo sermone inducebantur, quae numquam locutus fuerat, atque eo libentius sui suspicari licet sanctissimus senex amouit a se sentententias illas, quia prima pars eius sermonis consumitur in lasciuo delicatoque amore ornando. Hoe autem quod retulimus Socratis dictum, memoriae prodidit Laertius in vita Platon ἰs . longe autem alto animo existimari Potest Gorgias Leontinus in illum dixisse. quod fertur pronuntiasse, lecto sermone Platonis, quem ab ipso inscripserat. traditum namque a nonnullis est Gorgiam conuersum ad eos, qui praesentes aderant, assirmasse nῖhil eorum te neque protulisse: neque audisse a Platone. prorsus enim ille studuit opiniones eas iudiciaque de illis rebus aso amoliri: mendaciique arguere, quod a malevolo animo proficiscererit r. cum alij tradante unx dixisse. egre e scire Platonem laedere quos vesit: ac notas in utere aduersariis. verba Graecari haec tuere.
Deuersa bis loria de amictati memoriae prodira declaratur. C A P. XX.
osci alia fama de Annἰbaler eontrat; aque inter se, mon ment f lltterarum prodita est: sunt enim scriptores, qui nestri, Acti: & quod omnem instam in
nimum ipsius crudelitatem superet, eum inc mutent: sunt contra, qui id, ut nimissaeuum, atque inhumanum, quamuis rebus su s utile intelli et et, repudiatum ab eo tradant. vi autem rem ipsam aperiam,& qui auctores sint tantopere inter se pugnantis memoclae indicem, ita enim facilius de re ipsa vetitateque existimati poterit, PONrlimus Tytius in ii. libro narrat quendam extitisse,qui Annibali eum exercitu in Italiam venienti, suaserit, ut assuefaceret m humana carne vesci, ne penuria cibi vn quam laboraret . quod tamen consilium spretum sit. nam patrem etiam Ipsus Amἰlcarem nae rarat nouo supplicio assecisse superaras a Ie bello copias mercennariorum, quia id scelus ausa: fuerant: &corpo fibus primum suorum in proelio intersectorum . deinde captiuorum: postea seruorum vἰ tam toleraverant, ut non veriti etiam sint postremum sorti committere seipios: aequorum noni ina exibant, cibus fiebant reliquorum. Hos igitur ille Inopia domitos , agminues ephantorium coniti uit. nec fas esse iudicauit manibus hominum contingi, qui omne hum num ius violassent. T. Liuius contra in oratione, quam facit habitam a Romano consule post Cannensem pugnam ad legatos Campanos, cum de immanitate exercitus Annibalis loquet tur, quae de naturalem ortum habebat, & artificio etiam ducis aucti erat, commemorauit hoe etiam ipsum excogitasse ad esserandos animos eorum, & omni saeuitia imbuendos. quod multum valebat ad eos in fide, ae societate Romana retinendos. verba a lictoris haec sunt. nus hostis, ne Africae quidem indigena, ab ultimis terrarum oris, freto Oceani, Herculisquoi columnis, experiem omnis lusis, dc condicionis, de linguae prime humanae militem trahit., Hunc natura immitem: moribusque serum .insuper ipse dux euerauit, pontibus, ac molibus, ex humanorum corporum strue faciendis: dc, quod proloqui etiam piget, vesci humanis eo , potibus docendo, de quae sequuntur. Aut igitur Romanus consul, mendacio tempori illi pio augere sentatem hostium voluit: aut Porphyrius in ea re tradenda'. quae fallam rei, pr rosilio tui suo ceruiuit . qui non solum ab humanis corporibus abstinendum putabat, sed nec te animantes vllas, epularum causa, tinum esse non existimabat. nam Incendere etiam potuit
Amilcarem ad atrociter vindicandum in reliquias illius exercitus pers dia ipsorum,atque obsturiatio animorum: generosi enim quoque populi ne traderent se hostibus, id etiam serunt ut seocisse: quod libertatis defendendae causa, laudi potius quam vitii perat oni datum est. Diuersi tuam scriptores diuerso modo eam rem memoriae mandare potuetunt.
177쪽
mumisque lectio loci cuiusdam ex epistola M.Artuum, qui peta D mendosus a qui stam ossi usu G . CAP. XXI. O c v M . quem adscribam, Ciceronis ex epistola quadam ad Atticum viij. librilibet explanare, quia video a nonnullis eum temptarum, ac salsis mendi insimulatum. est autem ubi capto Corfinio, pulsoque ex italia Cn. Pompeio, petit diis ligenter a Pomponio, ut explicet plane uium consilium de ossicio ipso erga Cn. Magnum, ut penitus intelligat. inquit Uitur. Omnia sunt integra nobis . ni
is hil praetermissum estiquod non habeat sapientem excusationem, non modo probabilem. nam is certe, neque tum peccaui, cum imparatam iam Capuam, non solum ignauiae delectus, sed G- tiam perfidiae suspicionem fugiens, accipere nolui: neque cum post condiciones pacis per L. M Caesarem. & Fabatum allatas, inui ne animum eius ossenderem,cui Pompeius iam armatus a is malo consularum, triumphumque, deferret.&quae sequuntur. Omnis autem res in eop sita est. quod Cicero studet probate se ossicio boni ciuis non desiisse: nihilque non fecisse, ci ius non veram iustamque causam taetre posset: eo enim nomine tunc laborabat, tamquam non nulla ossicia praetermisisset,quaeab ipsius persona merito requirebantur . tria autem sunt tempora, quae purgat. omnibus namque illis videbatur quibusdam inclinatior fuisse in amNis citiam C. Caesaris ; quod igitur ait. omnia sunt integra nobis. significat se a culpa vacuum, . nec quicquam praetermisisse, quod iure optimo Pompeius accusate possit. in quo enim illius is auctoritati primum non patuit, cum Capuam, Omnemque eam regionem procurare recus uit, docet se excusationem habere, quae non solum probari possit, verum etiam declaret eum
sapientem suisse, ae summo consilio usum . quid autem timuelit, breui ostendit dicens, se fugisse id munus ob suspἰcionem, quae animo ipsius haeserat ignauiae delectus: suspectum enim habebat delectum illum sei autem curae in primis praeponi debuit, ut verba haec testantur. . Ad quem delectus,& summa negotij reseratur quia intelligebat impigre nomina daturos conis tua Caesarem, a quo agrum acceperant . ut supra etiam aperte narrat. Me Pompesus Capuamis venire voluit, dc adiuuare delectum: in quo parum prolixe respondent Campani coloni. Hanc igitur pigritiam, parumque prolixam in eas patres voluntatem, appellat ignauiam . sed addit aliud etiam maius malum se ab illis timuisse . ne si sorte vii illis copiis aliquando Res p. voluisset, illi fidem i rent, obstricti ianus beneficiis Caesaris. in hac igitur patre videtur mnis scrupulus fuisse . nam secundum tempus, quod an suspicionem venire potuit aperte de- fendite vexabatur autem male s muliorum, quod nimIs honeste de causa Caesaris in episto Ia ad illum locutus esset: quodque sapientiam ipsius admirabilem dixisset . atque alia talia. v de Pomponius epistolam eam peruulgatam esse muleste tulit, ut supra traditum est. tuetur autem tempus illud, quod non aduersuus aeriter sit Caelati: cupiditatemque ipsius accusarit exemplo Pompei; ipsius. Tettium est, quod paui ante praeterierat . unde adiungit superi'tibus. Nee veto haec extrema quisquam potest iure reprehendere, quod mare non tranueri sed ne in hae quidem exp*sicone rerum dissicultas ulla manet. Siquis igitur diligenter attendat manifesto intelliset non tu gare se Ciceronem,quod quaedam iecerit, quae non oportebat: sed contra quoa nonna a non secerit, quae ab eo expectitantur. qua decausa supra inquit. nihil praetermissum est. nam quod videri potuit non nihil illius negotii attigisse, quo sine ulla dubitatione Pompeius tractari ab spso volebat, non sequitur, ut totum onus Cic 'susceperit. imparatam autem Capuam vocavit, quia nullum illi urimum praUdium erat. particula iam, quae statim sequitur,valet, ut opinox illo ipso tempore urbem nam sine praesidi ivisse. nam initio illic copiarum aliquid fuit, quod postea inde abductum cum est.
Delira moda ex oratione proa Flacco . .
lex Ro pro L. Flacco . Quod ergo unus Asclepiades: fortuna, egens: vita. turpis ; existimatione, damnatus: impudentia, atque audacia fretus, sine tabi lis, sine autiore legerit, id nos quasi crimen, aut testimonium pertimescamus In excusis libris hic locus non une caus notula adposita, mendosus esse indicis
ius est. Ipse quid de illo existimem: quomodoque corrigi posse putem, coniectura quadam ductus, aperiam: arbitror enim vitium esse in verbo illψὶ egerit quod si pro ipso ponatur, Iecerit, duabus litteris immutatis, quarum altera, figura: ali a vero, sono p ri similis est, omnis sori se macula sublata erit, cum tamen castigatiovis huius veteres libris auctores
178쪽
auctores, testesque, non habeam, non om n no illi confido, totamque rem Ingeniosis erit d ἰs . que hominibus pouderandam uado. iplaeerte pro Cn. Plancio eodem pacto locutus est. - 'ac sadulteria, quae nemo non modo nomine. sed ne suspicione quidem, pol stagnoscere. . sed etiam iacere contumeliam idem dixit. quod&ipsum valde simile huic est. Lapsos autem saepe suisse librarios In prima littera fingenda propier similitudinem, quam habet cum altera illa, facile an Imaduertere potuere, qui studi j aliquid posuerunt in conferendis eum antiquis tibi ἰs bonis auctoribus . nam locus hic Plauti e Pseudolo nullo alio vitio laborabat. Nam eam In meo pectore prius ita paraui copἰas Duplices triplices dolos perfidias,ut ubique eum lio . is stibus Congrediar malorum meum si eius virtute, ne mei Dicam industriae legendum enim est.
maritum meum. Ne vIdeatur autem alicui durum contraxisse poetam ant quo more haec . nomina, eodem pacto locutus est in Persa, ore parasiti a quo haec eduntur. Pol deum virtu- . te dicam,& maiorum meum. Ne te indotatam dicas. Nolo etiam praeterire, quin indicem l
cum hune orationis pro P. Quintio. Ita fit, ut ego, qui tela depellere, dc vulneribus, med ri debeam, tum id facere cogar, cum et lam telum aduersarius nullum Iecerit. aliter legi In ea laismo scriptis exemplaribus. legerit enim in pluribus, quae vidi scriptum est, non iecerit: quod certe multum valet ad declarandum, quod docui, immutati solitas imperitia librariorum has litteras : confirmandumque iudicium meum, qui arbitror superiore in loco pro legerit, se tibi oportere iecerit, siue pro Quintio peruulgata locutio retinenda est, ut puto: sue pro illa vetustior reponenda. in quosdam etiam excusos libros superiore aetate manavit illa lectio: nee in solum eo loco, sed paulo etiam infra iterum: habent enim iidem . Quas venenatum ali-- quod telum legerint: correctum autem ab aliquo de opἰni ope arbitror, vi in postea ei O-- legitur .
uiatis de Iratori piadam Geronis pro Milone, ulu ius y orsummisus, cui a M in rua, dissentisntibus inter se iacimus, maternae catalisCAP. XXIII.
MCi et Ro ante quam causam Milonis exponeret, atque argumentis cons in aret, . quae ab inimicis rei, atque inprobis ei uibus saepe in senatu contioneque iactata rant, eontra salutem ipsius, refutans inquit. Itaque hoe Iudices non sine causa fi-- ctis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum qui patris ulciscendi causia, mis- trem necauisset, variatis hominum sententii si non solum dἰ uitia: sed etiam deae sapieni illi. mae, sententia liberatum. Primum enim eorum, quae iactabant, erat, non esse fas Intueri lucem ei, qui a se hominem occisum fateatur. Videtur autem hoc sumptum esse ex otatione Demosthenis contra Aristocratem, quo loco Ita loquitur . existimare se illos, qui primi legem tu terunt de nece hominis, accurate iecum quaesiss4 num omnis mors alicui illata, scelus in se haberet, an contra quaedam esset,quae non eoma minat et, sed puros mundosque auctores caedis relinqueret. cum autem secum cogitassent Orestem, qui matrem interfecerat: nee factum in.
sciabatur, iudicibus diis immortalibus, elapsum, statuisse necem quandam iustam est e. nam idem boeiudicium Cicero intelligit, quamuis personam nomine non appellet, ut Demosthenes secit . fortasse etiam Aeschylum significat, qui totam rem diligenter in Eumen dibus complexus est. vatiatas enim sententias hominum M. Tullius vocat, quae fuerunt inter se magno pere discrepantes: dimidia enim pars absoluebat: dimidia vero condemnabat. Id autem videns Minerua ipsa auxilium tulit Orestἰ, ae suo suillam o illum liberauit. quod transtit Cicero, assit mans matricidam non solum diuina, sed etiam solentissimae Deae sentent Ia liberatum primae enim sapientiae inter Deo huic sine controuersia deserebantur. apud Aeschylum autem ν ipsa ita eo tempore loquitur, rita δ' i- πρα- Hunc autem Ennii versum Eumen Idibus, qui legῖtur apud Nonium. Dico vicisse Qtestem: vos ab hoc sacellite, assarmatim a Minertia Iudem pronuntiatum, Orestem absolueatq; as furias, quae ipsum agitabant, ab eo abigentς. Relata macula e M. Varro blaco de L. MIarma, Hudocet, qua de causi. qui lumen ageri, dii casur luccr. .
Ocus lite M. Varronis e vj. libro delingua Lat Ina sic legitur in excusis nune omnibus libris, Aldinum certe exemplar. quaeque illud tempore consecuta
sunt , ita bab;nt. Qui ad lucet dicitur lucem abbacte: α luce distatuuntuς
179쪽
. multis autori modis hic peccato in est, t speron e probaturum. In antῖquissimo ut ii iii, to. ut in iis tiam, qui liis iore letate in pressi so 'is sunt nisi fallor hie locus, Ut integer incorruptusque est: aut, si maculae aliquid restat, tenuis illa est, de quae nullo negotio is elui hollit: he enim illi liabent. Qui adlueet dicit ullistere inluere. quae seqv tur . quare, in s praepositionem ab separes a - 4n definiti temporis, ut perperam illic haeres, Omne menis dum ii istuleris: vi vela prorsus lectio haec esse intelligatur. Qui adlucet dicitur lucere, ab - luere. non docuit igitur est doctissimus, quid valeat lucern abluere, quod fortasse numquam . a vetere aliquo scrῖptore: ne luerationem iuncti eius verbi ad lucet, explorat: est Gnim illud una cum pronomine, declaratio simplicis verbi, sed propos tum ipsi est ostendere unde lucete dictum sit. primum autem declarat, qui dicatur lucere: quod dicebatur de illo, qui adluc ei: id est lumen affert: lucere autem ipsum nominatum vult ab luere. quod valet dissol, Mere . quae autem illic dissolutio fiat statim significat, adiungens. de luce loluuntur tene. brae. vi autem haec explicatio huius verbi probabili est, ita ratio illa. quae tradebatur Uctione, insulsa, & ridicula: si valet abluere. quod valete taet . quam apte veto lux ablui dici potuerit, omnes lut arbitror intelligunt. non respondere etiam, quae sequuntur, huic no. Doni huius verbi apparet. In putet autem Ipse tuere significare dissoluere, dubitandum non est: testimoniis namque hoe Iplius planum fit: in v. enim libro ubi docet, unde dictaeunt in tiaces is mariae, inquit. Iumatiae sunt, quibus secant lumina,idest cum in agris lupunt spi-- oae, quas ab tetra agricolae soluunt. idest luunt, tui necta. li ubi unde vocatum sit luctu in a uerum inquit ab luendo, sampi Iusquam ut exsolveret quanti esset, ceptum. Praeteream. hoe ipsia libro supra. quo loco lustri et mon affert. lustrum nominatum tempus quinque nate a luendo. idest soluendo. Polle autem lucere, id quod Varro indicat: ipse que supra d curaui, ut Plauti multis exemplis, ita et Iam auctoritate suauissimi epigrammatis firmatutiis quod a Valerio Aedituos ecptum, apud Gellium legitur: initium enim eius est. Quid lac
. I in praefers Philerose qua nil opus nobis Ibimus; hic lucet pectore fiamma suis.
180쪽
mcluaris verborum Graim in epiI a M. Antonii, palis factum . Misenarus acci fas , quit vectigalis concessa ipsis a ca l. 4 Dre, Lupinis ademerat.
li C A P. I. V o n M. Antonius in epistola ad Hirtium , ic Caesarem, ut eclmen, obi est senatui in aliis inultis, ut ipsi videbatur, improbii simis factis, scribens.l Vecti galia Iuliana Lupercis ademiliis . non curauit Cicero illic refelleres, i, sed contra quiddam tetigit, quod turpem maculam A nton j renouatet: d curaretque eum summae audaciae,&abiecti pro ista pudoris esse, qui I. Percotum mentionem iaceret: eum audito illo nomine, in memoriam sta-iuti omnibus rediret res Romanis hominibus odiosa, culus ipse nefarie a, ictor fuerata in epistola vero ad Caesarem luniorem intelligitur M. Tullium rem purgasse: fa,ctumque hoc senatus comprobasse, verbis quibusdam, quae, inde sumpta. apud Nonium is is guntur. sunt autem haec. Cum constet Caesarem Lupercis id vectigal dedisse, qui anteis poterat id constare ὶ Perspicitur autem vetustate possessionis causam suam delendiste Luper λ. cos, quod tamen Cicero consutat: salsumque esset docet. De hoc vero illo tempore actumeta esse in senatu resereme Trib. Plebis manifesto intelligit ut exprimis verbis vij. Philippicae. cum Horatius tiradiderit Tocphum, quamuis rebus aduersiis o pressu tunc sit t. Rura ν ' ibi se orationu, qua hoc fecit, huc allato.
um docuillet Oportere personas, quae motum alἰquem in animis spe- querela. n. AT i stinentia, cum cctatorum excitare volunt, eodem genere pertiubationis affectas videri: atque id exemplis confirmaret, inquit. Telephus 5 Peleus, cum pauper & exul utemque, Proiicit ampullas, & sesquipedalia verba, Si curat cor spectantis tetigistis Hoc autem utilitati eius rei demonstrandae mirifice aptum erat: nisi enim obliiἰ veterum fortunarum suarum, miseri illi,& calamitosi viri suissent,& humii ter, suppliciterque locuti essent, fine suo excidiisent: nec umquam fecissent, ut qui audiebant misericordia illos rum caperentur: indignosque ipsos putarent malis, quibus tunc premebantur . Tragoediae autem, in quas inducti erant stam rebus aduellis, praeienti statui suo seruire,& misericordiam implorare cum perierint: inciderim autem In initium orationis, quam habuit apud principes Graecorum Telephus, quod hoc ipsum confirmat, volui ipsum indicate, atque hic ponere. Ita autem ille, se purgans, exorsus est. et vinατ'α,4 ς, ἰνὶ εν α γ , , πιτ .c. Citantur vero hi ab interprete Aristophanis,cum poeta ille n Acba nensibus, risum captans, leuiter immutatis versiDus his, par odia est usus, atque inquit., M. μοι ei Θιέμωνι, Σί- τώ id rat πολι η,τt. Hδι- παιων : libenter enim tragico illi illudibat facetillimus comicus: habebatque & mores, & versus ipsius, materiam multorum iocorum. Animaduertendum autem eodem mO-
, quo Flaccus spectantem pro spectatorem inquit, ita etiam Aristophanem a. 2 ιαμ pro etiam alibi secit. Mor
