장음표시 사용
441쪽
d is valde ipsas delinire probat ollquo modo Xenophon in Symposio his verbis. Mis H. xit c amasi ua ν Maia oo , GO . Noue απ. - in . M-μὼ τι αῖ xti: Iium: is iam remno cum enim doceat mulieribus solis concessa esse unguenta, praesertim nuaptis, declarare videtur usum eorum virginibus, quae domi custodiuntur severe,interdictum ense. Sed etiam Electra apud Sophoclem, quae, ut nomen quoque declarat, virgo atque expers coniugi j erat, comam tuam vocat ea de causa διπον se, idest squallidam de quae unguentis iis lita non tiaret . quod tamen aliquis,qui repugnare vellet, diceret ob sollicitudinem maetore que ingentem illi coniugiile, non quia domi.grandis iam virgo, maneret. Declarat autem Calulimachum apte mentionem fecissse unguentorum, loquentem de Berenice, quod proditum est memoriae ab Athetineo: ille enim narrauit in primis,quae conficiebantur Alexandriae unguenta laudati solita. & propter eius urbis copias, α propter studium, quod haec regina in illis ponebat: nee tantum ipsa, verum etiam Arsinoe. Locus tamen hie non legit ut in excusis libris, sed in calamo exarato, qui custoditur in bibliotheca Medicea, illo loeo xv. libit, ubi in impressis adnotatum, desiderari plura e & sane multae paginae in eo scriptae praeterea sunt, in quibus de floribus, & ungueutis copἰose agitur.
uod Graeci Depe G-- Larisu reariis verbo sapere. CAP. VIII. VOD GraecI passim dἰeunt. valet sapere. Oedipus apud Sophoclem , eum se iam cognosset esse miserum: ac solum mutare vellet, conuerius ad filias, adhuc teneras, inquir. diis δ' ta rim , ii μνοῦ-,- P.R' A . M. vero Cicero. in eadem paene aduersa sertuna constitutus, eodem anImo dixit in epistola adis Terentiam. Nam quid ego de Cicerone dicam, qui cum primum capere coepit, acetbissimosis dolores.miseriasque percepit. Item in h. Philippica . ut pro tanta mercede nihluapere disceam res . nec non in eadem. In qua, quamuis nihi sapias. nihil tamen tibi potest elle iucundum. nec non Catullus, quem etiam libenter pono in illis, qui puto sermone utuntur. is Insulsissimus est homo: nec sapit pueri instar. Sed extremis paene his cunctis exemplis poteram supersedere: posita namque illa lam suetant ab Achille Statio, diligenti & erudito interprete huius poetae. Nec tamen semper Graeci duobus verbis id exprimunt, sed aliquando etiam, ut Latini, uno utuntur, ut idem acutissimus tragicus in Aiace, eum illum ipsum, unde fabula vocata est, induceret, cum puero filio loquentem, quem portati ad se iusserat, ut postremum ipsum videret.
Cum autem fortunatum ipsum vocet, qui nἰhil eorum malorum intelluat, quae domum ipsius premebant: putetque in eo statu animi vitam esse iucundissimam; non multum enim sapere satelut elle malum, sed tamen malum quod careat dolore, existimatusque eo verum esse, quod dixerat: sententiamque eam probari debere, donec aliquis ad eam aetatem venerit, ut possit iam iecte statuere, quibus rebus dolendum, quibusve laetandum sit .
. Similitudo ostens, in pro rias minitas, Graecorum o Latinorum . CAP. IX.
OT VM est Graecos auctores, cum vocem aliquam peruulgatam esse ostendere volebant ac proii et bij denique vim habere,addere solitos quo declarabant, non suam tantum sententiam eam esse,sed reliquorum etiam fere omnium mortalium. Id expressit Catullus, cum inquit.
Hoc est quod dicunt, Ipsa oleta otia legit.
Nec non ei Iam altero hoc loco.
Fraternum vete dulce sodalivum.
Sed M. quoque vino ita locutus est statim In principio primi libri de re rusum . mod, ut
442쪽
dicitur, si est homo bulla, eo magis senex. & non multo in ira. Et simul eo tam, Portam itiis heri dici longistimam esse . sed exempla deesse non possunt: est enim hoc satis frequens, qua mauis non semper eo verbo uterentur, ceu Terentius, qui aiunt, inquit. Sed ille praeterea sine adverbio ut, de sine pronomine, quod more Graecorum dixit. . Ut quimus aiunt, quando ut volumus non licet. Vt autem tenuem hanc animaduersionem meam, sed tamen non Inutilem, neque iniucundam
tui arbit tot) suturam illis,qui puro Latino.sermone delectantur, ornem:de aliou d ipsi addam, quod acuminis non nihil in se, diligentiaeque contineat, extremo huic M. Varronis pro uera bio, puto nos habere in patrio nostro s et mone, quod penitus respondeat: dicimus enim qu is que nos, idem significate cupientes. Ilpiu duro passis equel delia sntia. quia, qui profect ti aliquo sunt, non sine molestia sollicitudineq; aliqua animi, deos penates, ac catas sibi personas relinquunt: sed cum progredi coeperint ac se itineri dederint, poli habitis omnibus illis euris, alaeti an mo pergunt. Valet demum idem paene prouerbium hoc Latinum, quod Gla
is eum illud. . . . υσι τω παντὶς.
vii a piando etiam Homerum misso collarionibus , sed murifice aptis ad res illat Irarido .
Duor Aut In superioribus libris Catullum tenui admodum, pusillaque eolla
tione vium fuisse, sed illa tamen apposita: mirificequerem, quam declarare volebat, illustrante. Sed non tantum Catullus, humilis plerumque poeta, humili illa collatione eo loco usus est, sed etiam Homerus, grandis semper & amplus, aliquando idem fecit, qui ut oportet, in eam tantum rem toto animo incumbit, ut auxilἰo rei notae de saepe spectatae, rem obscuram &incertam illustret . ut cum monstrato vellet quam breui ae sne ullo negotio Apollo diruit monimenta castrorum, quae maximis eum libo resus ae diuturno tempore construxerant Achivi, inquit non magis ipsum laborasse quam ruet faciant, qui cum in littore aceruum harenae extruxerint: ipsaque imaginem alicuius rei reddiderint ludentes, paulo post iidem ludendi itidem animo, in eam sabricam manibus pedibusque incutiunt. ac totam lubito dissipant: nihil enim Homerus excogitare potuit magis prum ad tem declarandam: quodque ut valde omnibus notum citet, ita etiam in primis hil-mile ae tenue istet: unde vetus hoc scholion antiquus liber eo loco habet. q uod paucis vetis his totum hoe docet de explanat ..ma a M. ,-- , ἡ ω misi γνωκ. Fatet ut igitur imaginem humilem esset amandam tamen illam assirmat, cum valde nota seret..inu aduersum aliter v rpare PDa binae hoc verbis
ax vulgo ipse capi soleat. CAP. XI.
Ο τ A N D A est, non valde frequens apud bonos auctores, nolla hu us vel br eis: ita enim cepit Plutarchus in iiij. libro quaestionum, conuiuiis accommodatarum, cum dixit puerum utro. γγα αι, tamquam si idem prorsus valeret, quod panem ipsum comedentem, uno illo cibo contentum esse,&non quaerere suaviores epulas . sed idem etiam eodem loco σιμα appellauit, cuncta, quae samem sedare possunt, oc eundem usum hominibus ex se praebent. exempla autem sunt haec.
tem Horatius eodem pata Latinum verbum, quod huic Graeco respondet. cepisse,cum inquit is Quali igitur victu sapiens utetur. Insatyra, quae idem sere argumentumia his quod quaestio Plutarchii index enim eius est. ει πηρικi ητροι insanῖς άπιῶν ια, ita hac velo laudatur tenuis victus, & in Gelum summis laudibus sertur.
Valde ili strem o expositum Uiurii locum e regum at eo fude ex Homero. CAP. XII. V is non videat ornare voluisse Virgilium locum, quem In manibus habebat, repotita saepe voee, quae rem significat ornamenti plenam et & qua mortales uti conbusrunt, eum aliquid illustrate volunt, & plurimum Ipsi splendoris affetae e haee enim Hesecto mens ipsius fuit, cum de Ciapreo, iacerdote Crbeles, ira cecinit.
443쪽
Aureus ex humero sonat arcus aurea vati cullida. tiam croceam chlamydemque, sinusque crepantes Caibaleos, sutuo in nodum collegerat auro. Sed paulo etiam supra, eandem materiam appellarat. Nec eo sane uno tantum hoe in loco se contulit, sed diis etiam non nullis, vicum Didonis studium in se ornanda signifieare voluic quo magis amatori suo placeret. inquit enim . Cui pharetra ex aut O. crines nodantur in autum Aurea purpuream subnectit fibula vellem . QuIn etiam eum de ornatu equorum Latini regis , quos oratoribus Aeneae dono dedit;
Aurea pectoribus demissa mon ita pendent Tem auto. suiuum mandunt sub dentibus aurum. Sumpsit autem Latinus poeta a Graeco eiusdem neris, omnῖum optImo, decus hori lumenisque Orationis: ille enim multo prius idem hoc Gerat magna cum ingenii laude: de Neptuno enim, altero fratre Iouis, loquens: speciemque Omnem illius aperire volens. Inquit. equos a
tem, quibus vehebatur, prius attigit. χρυσὸν Μ .m δ' hia2 ων
xei suis. Et quae sequuntur. sed ipse quoque, propinquo In loco antea nobilem eandem materiam appellarat, cum de domiciliis eius dei loqueretur: vocaverat enim illa ut declaretur, omni adhibita industria, locum eum exprellum fuisse a virgilio. sed non tantum concinnitate hae & elegantia illustrauit suum locum Homerus: qui grau stimui erat, sed etiam sententiis,quae dignitati Neptuni conuenirent,ut accurate docuit eruditissimus magistet dicendi: de maximus existimator veterum set piorum, Dionysius Longinus. hoeta men nune mihi ostendere proposi tum non est. Sed Homerus ornatus itidem gratia in deseriabendo curru Iunonis, easdem voces repetit re si ponit illa longiore interuallo inter se distantia. Ouidium etiam adumbrare hunc ornatum duorum horum summotum poetarum uotum est, eum & ipse cecinit.
Aureus axis erat, temo aureus, aurea summae Curvatura rotae .
Pliora lacu poetae, citius scripta am se sint, Gula e vetero commentaras .
. Vpit ostio Nis poetae testimonia multa cἰtant veteres grammatIes, euIus postea scripta vetustate consumpta sunt, nisi putamus causam suisse, quod ille iterum interierit, obscuritatem operum iesius . nam Cicero quoq; memoriae prodidit eum nimis obscurum filisse. iplius opera in Latinum sermonem vertisse
Cornelium Gallum narrauit nobis Seruius Virgilij interpres. qui etiam tradit illum signifieatum fuisse a Virgilio, cum Maro ex persona Galli cecinit. Ibo de Chalcidico, quae si in t mihi condita vetia Carmina, pastoris Siculi modulabor auena. Theon, A rati interpres, ubi poeta ille loquitur de hydra, tres hos ipsius versus ponli: studet nim probare apud poetam, quem explicat dc erudite sane, subtiliteri, explicat, dehγdra prolatum nomen, valere, quae veneno imbuta est ardente. H in MLΘ - παν-άια .nt πυρι ωλ'. ἀper . Sed etiam vetus letiolion in locum eum Homαῖ, ubi inducIt Agamemnonem In rebus aduerusi, Graecorum, nescientem sbium remedium inuenire tantorum malorum, confugere ad Ne notem, ut una eum ipso consilium caperet de salute exercitus, ut aegrotus ad medicum se eonis fert, ut ope ipsius depellat a se morbum. haec vero verba sunt eius declarationis. Aiώια, i Iaim νοσο - ἰυν---.
Praeterea versus eiusdem poetae adducitur a scholio altero In locum illum, quo Agamemnon sint superos de inferos deos iurauit, se non inisse cubile Briseidis: neque manus ullo pactoaeorpori ipsius admouisse, quem eo libentius indico, quia sui videtur celebratur ἰpso Homo euii ad cuius laudem dignitatemque negat alium ullum poetam peruenire omni etiam conatu
444쪽
posse. utitur autem Euphorion verbo, quo, in superiore sententia exponenda, villa antea illi eluerat Homerus, idest UM vero nouocii, cuiv vim facultatemque arduum est adipisci. vetius, quem dico, hie est.
Sed interpres etiam in Nicandri plura huius poetae restimonia citat. Stobaeus quoque, ubi sententias de pueris prolatas collocauit, quinque eiusdem continentes versus citat. quibus mater filio exponit fallidia, qua: sustinui cum ipsum in utero gestauit, partusque itidem dolores ; nec non labores, cum eundem postea lacte suo aluit. Sed idem etiam. quo loco collegit, quae apta sun x ad aegritudinem leniendam, duos eiusdem integros versus ac dimidiatum tertium posuit, quibus olfenditur oportere adhibere modum in maerore ac luctu, ob in
Explamumta a duobiu sunmis subris sturium musseram, in temet D fucata pulibritudine es. CAP. XIIII. Ο e v s Luctetat, quo diligenter descripsit studium mulierum in ornando eorpore : totamque eam rem posuit nobis ante oculos, quam tamen ipsae eonantur cectam de abditam esse omnibus hominibus: in primis autem amatoribus suis: locus inquam ille, valde similis est Homerico huic, cum ingenios illimus poeta de qui vitam omnem mortalium eximie expressit, secit Iunonem, ut imponeret Ioui& speeἰe eorporis ipsum ad se alliceret, Unde arctus somnus consequeretur, formam illam suam ornaste de euncta secille, quae mortales seminae facere eo tempore conluerunt, addidit. antequam tamen aliquid, qxia eo iaceret, attinseret, narrat ipsam partem eam domus, quo se eoi tulerat, sepiisse, ne aliquis eo penetrare posset. Idem autem significauit Lucretius, diligentiam vides ieet plurimam, quam adhibent mulieres in arii ficio hoc tuo celando: nam inquit. cum sordidum & humile omne illud minii letium elle ostendi isset, Δ tale ut protius cognitum M perspectum auersutum ellet ab amore.
Nee Veneres nostras hoc fallit, quo 'agis ipsie
Omnia summopere hos vitae pro scenia celant. Quos retinere volunt, alit ictosque ei te in amore.
Eodem igitur pacto Homerus inquit de illa dea. a tua ima. ι e. reliqua eraeteribo. quae patia admodum sunt: quia in illustii, dc qui sugere neminem possit, loco potita sunt i Apro illis ponam hie vetus scholion, quod hoc ipsum callidum consilium ipsarum explieau sertia
Aratum mn trunus imitatorem fuisse Hesiodi, piam Homeri r quamuis ipso multum amasse Homerum, exploratum D. CAP. XV. X is et i MAetus est a veteribus illis Aratus In poemate pangendo non solum proposuis te sibi ad imitandum Homerum, quod reliqui sere omnes poetae fa
ciebant: verum etiam Hesiodum, dc non minus sane hune quam illum. cuius gloria maior erat, exprimere conatus esse N cerie, si multi ipsius loci diligenter attendan tur, nullo negotio Intelligetur, non sine causa hoc ipsos in incerto reliquisse. ipse nune duos locos indicabo, unde cognosci possit industria Arati Namor ipsius par erga ambos hos ve-austissimos poetas. Hesiodus, cum cursum fluminis describeret, secit ipsum similem serpenti. δ ratus contra dixit serpentem, qui inter arctos aspicitur, smilem esse fluuio. Hesiodi versus eli, citatus a Theone, Ma τε Rrati vero. TM A δ' , M'. πρωμοια κη ζζo i , iam μί- . Infra Aratus de serpente hoe ipso inquit. -- Litora quasi ille metueret ac sugeret arctum. Homerus vero eo verbo usus est eum loquere tur de illo, qui retro cedit, repenteque se conuertit viso serpente, quem illic minime expectabat: inquit enim in collat lone. ne δ' ινιτις, ηρακονm uia, παλιν τη α si . Aratus vero. Ea Fiaris minae τις αν rei P.
445쪽
V M olim purgarem M. Varronis libros de re rustica, auxilio antiquorum itabrorum, teliqui hunc loci im ut opiliora ma-ulosam . quia nihil inde adiam Iniculi, unde solebam, acciperet potui ad notam . quae in i ederat, delendam. Nam huiusce pedes solent dolere, introiita con callere rugas. Sulpior Igitur contrahe legi debere, atque ita sententian restitui, si ab indefinito modo ad imperandi modum transii eris. sunt autem verba C. s Olo iis irridentis, ut supra celat, praecepta quaedam e libris Salernae. cum autem iuperioribus tuis unum additurus e: set, quod in primis insulsum ipsi. ridi eulumque vid. batur, homo facetus, primum iubet C. Fundanium attente audite: expectareque, toto animo ad eam rem conuerso. graue id, novumque documentum . autem loquebitur: de longe ali ad intelligebat . qui autem se ilico audituros putant rem seriam & vnde multum utilitatis ad se peruenturum sit, hoc habita animi, corporisque effosolere notum est .amstatus locus ciceronis in 'ilippicis, evi videtur macula haerere. CAP. XVII. Age verba M. Ciceronise ij. Phil ἰppica mendi aliquἰd in se continent. venistἰ
e Gallia ad Quaesturam petendam. aude dicere prius ad parentem tuum venisse, quam ad me e multo enim antea Marcus, illius pater, mortuus erat . quomodo iagitur poterat filius domum ad eum accedere. Hoc verum esse, docet hie alter I cus ex eadem oratione. Tenes memoria praetextatum te decoxisse . patris inquies ista culpa est . praeterea Plutarchus aperte narrat M. Antonium domi P. Lentuli educatum . nam matre ipsius, post interitum prior s viri, illi nupserat. videndum igitur an prarentem tuam legi debeat, ut illam ῖplam intelligat, quam viduam domi posterioris viri Vixisisse verisimile est. quid autem valeat omnis haec commemoratio apertum est uilse enim tempus docet, quo M. Antonius multum praesidii, ad id, quod volebat obtinendum, in M. Ciceronis Patrocinio positum putaret de eius sibi beneuolentiam summo studio conaretur conciliare.
s reprehensi Al. ci emissententia, quam senator dixit, videri noDemta enem laudare, bd falso tamen. CAP. XVII LU t s et v s est magnopere M. Cἰcero de Fufio Caleno In senaria: ipsumq; praea
sentem modice accusauit, qui decreuerit litteras M. Bruti ad eum ordinem. t ae & ord ne impias esse: addἰditque stolus autem locus est in x. Philippio Quid est aliud libratium Bruti laudare, non Brutum. multaque in eam sementiam, quae declarant hoc ipsum iniquo & malevolo animo fecisse: Demosthenestamen ostendit in oratione α μή au in plebiscitis Atheniensium, siue in lenientiis dieensis Oratorum, cum litteras aliquas laudabant, seribi dici ve solitum epistolam illam s. videndum igitur accurate vi de natam suerit, ut eandem rem unus eorum sarum reprehendo cita alter vero probarῖt. In simulat lane Graecus quoque orator eos, qui Ita decreuerant. veri malinde eansae accusat enim ipsos, quod causam agerent Ph. lippi, & illi, Inimico Athoniensitim, occulte fauerent. reprehendit igitur animum voluntatemque eorum, qui dixissent id recte scriptum est e, quod improbe de iniuste scriptum foret. nam plena erat epIstola illa Ini xiat viti contumeliaeque in populum Atheniensem. rationem tamen illam scribendi. dicendiaque sententiam non reprehendit, ut videtur sacere Cicero. Verbum καααλ αι, fuisse translatum eleganter a Xenophorae 4 CAP. NIX Enavu hoe κα-. ωα, quod, sua ἰn sede positum, valet Inundare & aquis operire v fide oguli a M. varrone vocata est eluvio terrarum, transtulit Elega te e Xenophon 'ad aliam rem, in suo Min1μικω. eum induxit integerrimum virum s - cratem ItalόQuinteiar. --, mi in is,
446쪽
i gnificare enim voluit. implerent copia dc ubertate meam domum. sed ἰn LitInla verbis norieti eadem quae in Graecis venultis. Loquitur igitur politii limas tetiptor de copia illi bono rum tamquain de aqua, & ipla quidem copiota quae praestat id, quod dictum est . Sed animus aequus Socratis iaciebat, ut non magna vis earum rerum etsi tet, quod in aliis De solum copia deabundantia. M. Cicero ut opi'or in cum idem hoc exPtimere cuperet. dixit resduudate. Graeco verbo eodem pacto usi is quoque est ἰα Troadibas Euripἰd , ubi inducit Hecunam accusantem Helenam: di centemq; eam lecatam fuit se Patidem, quia sperabat se opi. mam urbem Phrygum: autoque resertam, suinptibus inundaturam ei se . ita igitur locutus eῖ
tae suit enim valde petitus rerum caeleltiam, oc praeterea q iae ad attificium pGtarum intelligendum faciunt, non ignorabat in tradit trag eos poetas appelliare solitos elle lunam solis filiam: quia cum tu n rn aeeipiat a tole, vae lude & ea tua νι ι fias, luasi gigm tur ab ipso. cum .aaec igitur realia huiusce ii diuuam. visum igitur mihi est indicare, quos potii simum tragicos intelligat: cum eatam no nenm returit . Euripidis haec verba sunt e Phaenulis. Sed Aeschylus etiam e uidem sententiae fuit. cara Hesiodus statrem ipsius solem esse censuerit: quem manifesto Virgili ut seeutus, cecinit. Nec, fratris radiis obnoxia, surgere luna .
. Notam propinquorum misium a lucerare Di is , quam expositis Virgilius, sumpta, ab Arara . . CAP. XXI. Talia sere cuncta, quibus agriacolae praesent re possient, quid sibi a super Is i cibus impenderet, ita etiam hoc signum fututorum imbrium sumpsit vir il u. 4 -b Arato, cum ectinit. Φ,5 , E l Ne nocturna quidem carpentes pensa puellae.
e . ii hiςmem, testa cum ardente, viderent. - incillare oleum, de putres concrescere sungos. Locus autem Graeci poetae hic est. - Η Αἰ esto μ. .crit ἀμιeniva αδ ει I .
Sed etiam Callimachus, qui eadem aetate, vimeniosae prodῖtum est, qua Aratus stora i Menim ani insuerterata ipsius enim hoe testimonium citatura Theone inter ete. 2 - '
p'rastum liane notam obserualle, qui tempore vicit tres hic supra appellatos poetas illes nam
Putari igitur debet haec nota satis certa, postquam a tot claris ingeniis probata & celebrata eLβς nostrae mulieres hoe verum esse Mimini. r ς atra et t. . strae meia νει- ἰτια απι θ: ait, Latinos reuuirera appellasse gerodia. CAP. A XII. NOτV u est Graecos grammat eos buῖuscemodi vocabula, frequentia in sermonem tum illotust .. . . : tu, de infinita alia hu uscemodi, solitos, quia constituaat Levi aliquam α et otius eciei radam esse ostendant. Latini Inse
447쪽
- ili xppellarunt gerunt dia: ut cum virgilius cecinit. dc pacem Dolano a rege petendum is Sallustius quoque in bilioria scripserat, quod est eiusdem genetis. Agendum atque obuiam eundum est . quem locum ipsius ut iuperiorem etiam nostri poetae, In testimonium vocavit Do. natus, cum verba illa Terent j interpretaretur. uxor tibi ducendast Pampbile hodie. nam inquit. Mite ducenda. semper hoc guous declinationis necessitatem importati de quae sequuntur. Quid valeat ψ Diu tu Graeco sermone, quae mi ruta niuila, decu- rara illa nomine, idonea es coci is captandis.
--EK A ΔlON, Imminuto eo nomine. Graeci vocare solent tenuem Imbrem, Sc qui ais liquo modo imitetur rorem . nos patrio sermone spruettaglia vocare solemus. idest is spetiionem, quia silmilis imber ille est pusillae aquae, qua aspergimus leuiter alienum aut nostrum os: hoc enim facere apud nos est i pruetare. unde etiam saepe notiti agricolae, translato hoc verbo ad aliam rem, ut mos rusticorum hominum est, dicunt pomorum aliquoarum tantum sptu agita quandam esse, cum infrequentiam dc paucitatem signiscare volunt. sed ad Graecum vocabulum redeamus. usus eo est Ar illias co micus, cuius verba haee legun-- tur apud Athenaeum de quodam,qui captaret cochleas. Me. κε λ ασ,γυσμω ψικαδίου,- - .g, ML χχαυα - αἰα φ να : quis enim nescit hoc potissimum tempore cochleas apparere: nam neque pluuiam concitatiorem: neque magnos calores ferre pollunt r.ut signifieauit etiam M. Vatio in iis . libro de te ruitica, cum de illis alendis sedulo multa praeciperet: inquit enim, deis sede disputans. Locus is melior, quem & non coquἰt sol :&tangit ros . nam de alteio eorum is apud Plautum etiam est. Quasi cum caletur, cochleae in occulto latent.
Duo loci manci apud Donatum Terentiano, in latini refluuii.
ALE sinum est, quod in DonatI Terentiant eommentariis mulitis locis verba Graeca relicta olim luere ab imperitis eius linguae librari se quibus grammatIcus ille diligens de magister dicendi non contemnendus, aliquod lumen aut inve bis aut in sententia a comico positum significarat: de aliquando etiam testimoniaum Graeci scriptoris citarat . cum autem alias etiam nonnullos cui opinor in i eos in illis, coniectata ductus. restituerim, libet nunc duos locos indicare, quos eodem pacto. se satis tuto tamen, arbitror posse emendari. Vbi igitur in Hecyra Parmeno, inquit. Atque e .. eum. video ipsum egredi. quam tristis est. interpres ille.aperire artem poetae volens,inquit. ut nune legitur in Pluribus, quos vidi libris, vel potius non legitur. is Iocuturi Pamphili. Si quis igitur reponat. πtii κnru e , apposites nisi fallor lacunam exple uerit. nora necesse autem esse puto, cum latis plana sit, coniecturam hane meam valde constris mare: quis enim nescit, quae in epistola Oratione ve aliqua, με mi; φκm vocatast unde, addaa huic nomini praepolitione, hoc iunctuin nomen confbriuatum est. Significat autem hie, eum valde tristem eum dixerit, orationem Pamphili fututam querelarum Aenam: hoe Gnim non scenici tantum poetae, sed Homerus etiam sacere conlueuit, ut uno aliquo saepeoo bo aut altero, antequam aliquis verbum iaciat, indicet quid ille dicturus sit. Non me ita utem inuentos quosdam, qui aliter locum hunc suppleuerint: scripserintqueis illos tamen ego decepto putor enim longe aliud ostendit, ut magistri dicendi, qui de figulis scripserunt, testantur: non deteribit autem accurate hic poeta mores de vitam Pamphili. quod cum fit, vocat ut hoc lumen illo Graeco vel bo. Eodem pacto in Phormione, .. .bi Nausistrata ita cum Demiphone agit. Qii a mihi nunc adfers, quamobrem expectent, autis speron porro re e adnotarat, viasticinare ausim, Donatus. Callidius usa est ad ultimum ἁ- conuersa ad ipsum defensorem mariti. qu ς autem non sateat ut hanc esse stanea aequae tarma orationis, in sententiae posita, multum valet ad animum commouendum. & loco est usurpata ab ingeniolo potita. verbum tamen id Graecum desideratur in eunctis, quae vidi, exemplaribus. pro ipso tamen in eodem illo, in quo docui, perperam correctum fui iste superi xeni locum: legit ut muri eri et quod ita huic loco non quadrat, ut pigeat ipsum confutare : v eari autem caikei: ν hanc formam loquendi, stequentem apud oratotes 5c poetas, non πορα,
448쪽
N si MuLATus est olἰm Eratosthenes, ille geographus, qui
dixerit poetas propositum habere oble stare eos, qui audiunt, de huic uni rei toto animo inietuite, non meliores etiam tacere iplos ac lepida quadam ratione vitam eorum emendare. cum contingraues ac docti viri assiimarent, poeticam esse veterem philo phiam, quae homines a teneris annis erudiat: doceatque & mores di motus animorum de sacta, atq; haec omnia iucunde permixtaque cum voluptate praeceptione utili. ita extam de ipsa tensili a Stoicos appater, qui sapientem, illum suum, solum poetam elle existimabant. nec non consentum omnium politarum ciuitatum.' quae statuerint, ut pueri in studiis poetarum exerceantur, quod noto etiam loco CIceto tetuli, de si illic ipsos etiam aliquando obesse, significauit: haee autem is ipsius verba sunt. Accedunt etiam poetari qui cum magnam speciem doctrinae sapientiaequom prae se tulerint,audbantur,leguntur,ediscuntur,& inhaerescunt penitus in ment bus. Sed ream deamus ad eos, qui testia onio suo non minus prodesse poetas cupere, quam Oblectare confita malunt, in qu bus Horatium Flaccum fuisse, nemo est qui ignoret. Sed Aristophanes euiri in illa ipsa fabula, in qua,quintum ei libuit,irrisit tragicos Poeto: ad extremumq; concertantes etiam eos inter se induxit, ita fecit Aeschylum cum Euripide agentem, cum iptum contra rium sectile eius, quod poetam sacere oportebat, ostenderet, idest vitae moribusque hominum plurimum nocuisse .is Tim ι ικα Ο Θ in ια --π arris ἰω Cui respondet alter, qui &ipse erat eiusdem opinionis. Δέi runt uti, ari ει Και--- ΘΟ πο αις . Plura igitur dixit Euripides de utilitate, quam de voluptare,quam poetae studiosis ipsorum afferre conantur. Sed Proesus etiam, eum defenderet iudipum Platonis de arte poetica, non esse propositam poetis voluptatem auditorum: nee opor
tetellum sibi ipQs tamquam finem aliauem persequi, firmo argumento constituit. Cum e nim inquit imitetur poeta, si laudem ampisci vult, ita imitari debet, ut rem similitudine expiet mali siue illa voluptatem magnam, siue nullam gignat, pro situm Varrone de facissime partus musioum Illyrisarum , nauatum fuisse a Strabone de tiguri scin s. . .
C A P. II. E M admirabilem prodidit memoriae M. Varro de institutis & duritie corporis
muliςrum lilyricarum, ubi depastoribus 5ς uxoribus ipsbrum agit: quem enim acerrimum dolorem in pariundo ceterae mulieres vix ferunt,ipsas paene non senine significat: verba Varronis haec sunt. Nam in Illyrico hoc amplius, praegnantem saepe, cum venit pariendi tempus, non longe ab opere discedere: ibi que enixam, puerum reserie, quem non peperiis sed inuenisse putes. cum autem idem paene. Dd non de iisdem mulieribus apud Strabonem legerim. placuit utilii duos hos, diuersorum scriptorum, locos inter se conferre: tradit autem ille, id, quod narrat, litteris mandatum suisse a Posidonio, qui Posidonius in historia assit marit se id a Massiliensi quodam Charmima m,isse ipsum illum, in ut agrum sedere conda isset operis, in quibus etiam mulieres quaeis
da Gant, unam illium doloribu3 partus subito correptam, non longe ab eo loco discessisse:
449쪽
.re niuato post, cum iam peperisset, reuersam, ne mercedem amitteret, quam, cum Ille, conspe αἰ stet in opere grauius versati,nec causam illius subitae defatigationis sciret. aud ta illa post alia duod tempus, dedisse ipsi suos nummulos ac protinus dimisi iste: ea vero cum ad sontem que Himiolantem portasset,eo,loco ipso,quibus poterat pannis inuoluto,eum caluum domum tui alite . Verba Aristotelis haee sunt; de Liguribus autem supradocutus fuerat. Iδi, Ni αδι
iem adhue molem illum, sngularemqne patientiam laborum in Illyricis mulieribus, illis inquam . quae In agro vivunt, narrauit mibi Franciscusserdonatius, noster homo, qui plutes annos Racusae Latinas litteras docuit; valdeque carus ciuibus illis fiuit, ob eruditionem non paruam, de diligentiam quam plurimam semper adhibuit in munere eo suo obeundo ; quibus hi iam de' causis ego ipsum metito amo; praeterquam quod olim me diualidi sit. Exposuit mitim mihi idem, quod memoriae mandauit vatro, visam suille illle aliquando rustieam mundiem cum in lyluam lignatum prosecta esset, rediisse non multo post, falcem impositum capiti hibentem, dc in Antem gremio portantem. Animaduertendum et Iam pilleum illum molem quem virgilius secit, Numnum, cum disciplinam Italorum in caelum seiret, quod statim natos insistes ad flamen serrent, custodire solitos Lat Inos populos i de Posidonium, de Aristotelem idem sacere solitos commemorare Lygures, propriumque ipsorum suilla, sed non solum hos barbaros; verum etiam Laconas in litteris proditum est, in Eurota solitos lauare statim natos filios tuos: hoc etiam fetu re, institutumque eorum vetus esse fertur, dura, atque assueta malis natio, quae nullam certam sedem habens, vagat ut libere per omnes o
am stratiplures loch qu Lucismi expressit, praevoca a Graecis . CAP. III. v v M. Grem Inquῖt In ij. quaestione Tusculana. Itaque semper Apht Ieantu
criticum Xenophontem in manibus habebat, cuius in ptimis laudabat illud, quod diceret. Eosdem labores non esse aeque graues imperatori & militi, quod Iose hiaos laborem leuiorem saceret imperatorium. Itemque in iij. Ex hoe de illa tute laudantur Ego eum genui morituram sciui ,&quae sequuntur. Praeterea paulo post. Ita-due apud Euripidem a Theseo dicta laudantur. Cum inquam Cicero omnibus iis in locis dixit illa laudati exprimere mani fisto voluit z ita enim Graeci vocabant loca quasdam optimotum scriptorum, quae mirifice probabantur eruditis viris. de prudentiae plena consiliique existimabantur. valeat τι od verbum in requino.
xi Ni et ET CAI apud Athenaeum ineque enim alibi metaia melioe verbum te L . se valet ut opinor) delicate aliquid de molliter facere, quia qui teneri homines erant ore semper xv,ν idementiscum tenebant, ut dentes candidiores redderent: v de etiam iidem dicebantur diuti eadem de cauta: quamuis enim re polita suauἱque vi rentur, non, ut Celtiberi olim, spurcissima, nimium tamen ipsorum studium in eandote dentium comparando, grauibus hominibus non probabatur: inde autem nisi fallor hoe vethum ortum est. Inquit igitur ille in xiiij. libro de Hilarodo, qui eantus erat, poemaque sane tenetum: non ita tamen tenerum, ut quaedam alia eiusdem generis, quod ipse his verbis i
Defensa commareis lectio m II. libro . notelis de republicae ea ranis declarara. CAP. V. A p s v s est, vit doctus de magno ingenἰo praeditus, Genesius Sepulueta Aristotellit cum in ii. libro politicorum,corrigere volens, qui integer erat: nec opera vllius eme aiotis edebat. vllum Iguur mihi est hoc admonere, ne auctoritas Ipsus optimo
450쪽
seriptori hae parte noceat, quae ipsi aliis multis locis valde profuit. Inteli, autem eum phi
losophus exponit, quas putet fuisse veras causas, cur resp. Atheniensium delapsa sit ad popu- is latem licentiam: e suisque priscis finibus ni rauerit: inquit enim. . significant igitur haec verba, ex vi Nanauali, quam resp. Atheniensium adepta est, populi virtute ac robore, factum esse, ut illi haberent praesecturam nauium: nee suas tantum reliquo tempore uiremes in bello ducerent, sed etiam 'sociorum: socii enim perspecta de cognita tanta ipsorum virtute, libenter se ad ductum ill rum applicauerunt. multo autem maius fuit, causam esse huius gradus honoris dignitatisque, quam victoriae, quae tantum bonum non pepetiiset: quod contingit aliquando in bello. non opus igitur suit, explosa hac vera lectione, pro scribere perperam να κνι . Nam Use quoque aliquo modo vidit correctionem illam suam duram eii et vocare namq; victoriam naualem: interitumque clai sis aduersariorum, insolens oc inauditum est: & tamen, ut sententiam suam tueretur, eo quoque eonfugit: quod si cogitallet dignitatem illam praestantem, natam ex ea victoria: populoque Atheniensi tribui debere eam quoquo laudem,noaveram certamque lectionem, sua sede eiecisset.
n ouiarum di genrer de duobus locis m oratu e pro M. Maarcello. CAP. VI.
Rai et a o n. maeulam Irrepsisse' In hune locum Clceronis e pulcherrima or itone, quae macula prorsus delenda sit, ne violet aliquam in partem speciem iis psius: cum enim ita legat ut in excusis libris, ubi, celeritate, propita ipsius, o sum, ostendit Caesarem multas de longinquas terras, victorem lemeer, per grasse. Nee veto diiunctissimas terras citius, cuiusquam passibus potuisse per is grati, quam tuis, non dicam cursibus, sed victoriis illustratae sint, existimo, coniectura fretus, in extremo, una minus priore syllaba, lustratae sint, legi debere: neque enim C. Caesar totas illas, n quibus victoriam aliquam consecutus est, illustrauit, aut aliquid ἰpsi dignitatis attulit, sed contra potius obscurauit, cum ipsas subegerit dcaulixerit. Nec tamen ficit aliquid c nisi fallor contra Iudicium meum, quod aliquis diceret certa quaedam loca, ubi pugnat unxiit, re sdi ita clariora, cum contingat potio crebriorem sermonem de illis haberi: neque enim intellIgit orator haec loca, sed valde remotas regiones. Quin autem ita crebro M. Cicero loquat ut . dubitandum non est, sed tamen hoc ipsius exemplum rei confirmandae non inutilais erit. Cui ipse Pythagoras & Aegyptum lustrauit, α Persarum magos adiit. In eadem orati ne hie quoque locus c ut opinori mendum continet, quod tamen mendum sallit multos: sententia enim aliqsa r& ea quidem minime falsa, inde elicitur. praeponenda tamen haeeestali cum acutior sit, & magis vera. nam secum habet antiqui libri, in quo eam ostendi, auctorii in tem . cum is tui exculi ira habeant . Et in ipso. bello eadem etiam, cum capitis ines periculo, sensi. signineat autem Cicero se semper, in medio etiam ardore ciuilis belli, i uasorem pacis sua isse. In vetusto exemplari legitur, cum partis meae periculo. Quid autem valeant iraee vetaba perspicitur: ostendit enim Cicero, cum In calicis Pompeianis esset, non paucos aliquandoipli minatos fuisse, quod hortaretur Pompeium ad pacem,& periculum etiam interitus ipsi creasse. Valet autem hoc multum ad causam Caesaris adiuuandam, adue vitios ipsius, ira intamcos fuisse pacis, ut nomen etiam ipsas perpeti non potuerint.
videri posse valde illis loci Homeri tacta esse cicero et . CAP. VII.
V o o Homerus inqest de Agamemnone, qui spreuit preces Chrysae sacerdotis,
nec personam respexit, quam ille secum ferebat. expressit allia quo modo Cicero in h. de Oratore, cum loqueretur de Annibale, qui oc ipse itaber valde suerat in iudicio de philosi pho faciendo ut existimabat ille Poenus, de non sine causa quidem arroganti ac stulto, cum o audiente ipso, disputasset co- ω pisse de ossicio imperatoris . haee igitur Ciceronis verba sunt . DImitto autem eos, non tam in contumeliose, quam philosophum illum Annibal, &quae sequuntur. Sed etiam in iij. eois tundem librorum, cum Epicureos intelligeret, ait. Quare istos sine ulla contumelia dimit ais inus: sunt enim de boni viri, & quoniam sibi ita videnturi beati. Animaduertendum a tem cognosci potuisse reiectum de expulsum suisse facet dotem illum ApollInla ab Agamemn quamuis etiam nullum verbum addidisset, dc tamen, quo magis aperiret iniuriam Agam