장음표시 사용
291쪽
Tres,1 positioiG, Giliret de finis eobstitutione, me. dioruin electione, de finium subordinatione , quarum binae posteriores in plures denuo seeari poterant, in unam cona. pingere libuit , quia unica demonstratio satisfacit omnibuLIn systemate singulas propositione sigillatim demonstravi. irius , quia ibidem ex iisdem sapientiam Dei summam colle. fimus a definuione ad definitum, quemadmodum hic a d finito ad definitionem argumentantes f. 349. Logd.
cur De Deus nihil vult facitque absque De Etenina Deus Ita ἈψtprVt ritentiminus est O, 93.). Sed sapientis est ager propter sis finem, nec velle quidpiam absque fines , 678 Pystcb. at Ergo etiam Deus nil vult ficitque absque fine.
Spinosa Deum nullo sine agere defendit, propterea quod brutae cuidam necessitia alligavit omnes rerum eventus. Et enim juxta ipsum nonnis possibilia sunt, quae ad actum per- ducuntur , cetera figmentis imaginationis accenser. Nulla Deus suxta eundem in producendo mundo libertite gaudet, sed hic ad ipsum ita pertinet, ut sire ipso concipi non pos' 'st. ibi tanta est omnium neeessitas, ibi finibus locus non est. Etsi enim etiam corpora age e possint propter nemi,.. non amen agunt propter fines , quem ipsemet intendunt, sed propter finem ab eo, qui Reit, intentum. Ira hoiolo gium dici potest indicem circum gere propter finem, nimi' Tum ut temporis partes indicet; sed finem hunc intendit artifex, qui ipsum construxar, ipsum autem horologium eun dem minime intendi r Ag t igitur propter finem ab artifice intentum aut si accuratius loqui malueris , fini ab arti
. . . sce intento convenienter.
quakr I se Finis, quem Disu intendit, ipsum maxime decet, seu sue a Deo Irus sibi finem 1 οὐ istituit, nisi qui inura maxit se demi. intcnti Etenim filiis quem Deus sibi ounstituit,'ptimus estis. 4- . Quamobrem cum optiinus sit sinis, qui ceteris
292쪽
praeserendus agnoscitur , ubi ad omnes determinationes, quae agenti insunt, vel extrinsecus sirperaecedunt, respex ris 3 681. Dch rat. attributis divinis simul sumtis intelligitur, cur aliquem stibi fitiem constituat adeoque in attributis divinis sitati sinitis continetur ratio finis constituti 56. Ontol. , Quoniana itaque id Duuin maxime decet, quod cur potius velle debeat, quam aliud ratio in iis omnibus , quae ipsi insunt, continetur , 3. 332, para LTheu nat.); Deus finem sibi non constituit, nisi qui ipsum ua late deceti
Sunt qui Dei libertatem propterea negant, quod ratio nem eorum, quae vult, susscietitem in attributis ipsius eo tentam agnoscant , ac eadem de causa ipsa finis constitutionecessaria videtur quod dubium aliis tantum videtur , ut malint Deo tribuere electionem ejus , quod optimum non est , consequenter Minis minime optimi constitutionem. Sed hi omnes non perpendunt sipientiae tribuendum, quod ipsi necessitati tribuunt Sapientia vero libertatem non tollit, etsi ferat, ut ita loquamur, legem. Superior in civit te subditis praeseribit legem, sed hoc ipse non desinunt esse liberi. Restringit is libet ratem subditomini eoactionis externae quadam specie , sed sapiens sibi ipsi legem serens plena fruitur libertate , immo hae usus sibi heri legem L cquis adeo emerarius erit, ut sibi persuadeat, insipientem en e debere . qui liber esse velit Z
Deus malum tanquam finem intendere ne it Pona cur a musin 'ini, si fieri potet , Deu nitia hun intenucre tanquant O si is a finem. Quoniam causa essiriens agit propter filiet ii, adeo D, o tWc utique ideo, ut id ipsum , quod tanquam fi iem intendit, sit vel stato si met N. 94 Deus irratum esse vel fieri vult: Quod cum sit abiurdum f. 87o, Deus tali hnquatri
293쪽
Propositio intelligenda de omni malo, tam metaphysicidi. Mam physico & morali. De malo metaphysic iveritas ejus etiarnis eo patet, quod sit absolute necetiarium , nec audibus auferri possit s. 283. Cur nisi Deus nihisfacitfrustra. Mihil enim sedit absque Cirustra se ne s. 293. - mediis utitur, quibus finem certo conse inimi quitur , 29 . Quoniam itaque frustra quid facit, qui nullo fine facit, vel quod fini, quem intendit, consequendo minime sussicit j. 66a part L Theol. t.); Deus nihil facii si ustra.
quasta e Deus vi inediorum ad actum perducit ea omnia, p/ibus media i Ita constituitur. Etenim finem , quem sibi constituit, ex asse consequitur β 294. λ Sed qui finem ex asse consequitur, iis utitur mediis , quoruna vi ad aetis in perducuntur ea omnia, quibus is constituituri f. 684. 'bichol. rat. . Deus igitur vi mediorum ad actum perducit ea oninia, quibus finis , quem intendit, constituitur.
Certitudo mediorum facit, ut sine quem intendit, notLexeidat sed quod nulla excidat ex parte , inde est quod iis utatur mediis, quibus eum ex asse consequitur. Aliter sese res habet in humanis. Nos sepius fine, quem intendimus, prorsiis exeidimus subinde fine quidem quaesito potimur,
sed tantummodo ex parte, quatenus non consequimur omnia,
quae fini intento ineranti In rebus obviis exemplis opus non estiu- porro Deus finis consequendi grati v K eis quod omittimpenditur poterat bonus ea facit, quibu iris poniturbinis. Utitura A mediis, quae via brevissima ad finem , quem
294쪽
intendit, dueunt s. m. - Quoniana itaque media vi; brevissima ad finem ducunt, si ejus consequendi gratia non sit, quod omitti poterat, heu nonnisi ea fiant, quibus possitis finis ponitur 683 PB . rat. 4 Deus finis consis
quendi gratia non facit, quod omitti poterat , seu nonnisi . ea facit, quibus.positis ponitur finis. - i Nemo imn videt, tribuendum Me omniseisivis dirimequod norit, quaenam praeeis sint ea , im finis eoiaequeti di gratia fieri debeant , quaenam ad eum onsequendum minime Seianici quemadmodum es, adverso ignorantiam seu scientiae defessiim in nobis arguit, quod idem minimet
inre Unus , adeoque finis consequendi gratia facimus nitu metiui , eonsequenter per ambages incedac
sp tm', rati , per eis non incessuri. si intellis
s fieri potest , eam esse homini perscrutabilem. Quo tinae insimniani sapientia imperscrutabilis est , si fines ab agente in-hria μ. tentos , Vel media , quae ad eosdem consequendos eligit, vel finium quoque sebordinationen penitus perspicere, nec ceno cognoscere valemus f. 69 .part. I. Theol. nat. ἐ' somo fines a Deo intentos media, quae ad eosdem con. inuendos eIigit, finiumque sabordinationem omnem penitus perspieere atque certo cognoscere valet. Liam Ob rem cum Deu sibi constituat fines optimos, media eligat, quae certo ct via brevissima ad eosdem ducunt , inubbus finem ex asse consequitur , ne particulares omnes ita sibi invicem sub ordinet, ut remotiorum media sint pro
priores S Omnes tandem simul medium finis ultimi β.' iis . ; evidens est fieri posse, ut homo sciat. quos Deus sibi
o nitueri stim, Squod iidem respectu ipsi in optimi,
295쪽
quod media cligat, quae certo ita brevissima ad eadem: ducunt, di quibus finem ex asse consequitur , quodque fines particulares omnes ita sibi invicem Libordinet, ut reis inotiorum media sint propiores Somnia tandem simul meis
dium finis ut imi Sed haeccipia scientia sapientia summa atque perse stissima estis. 689 Pso rat. . Homini uti competere potest apientia summa atque persectissima.LEnimvero sapientia huniana quoad singulas ejus partes, su nium scilicet constitutionem , mediorum elae ionem si niumque partieularium subordinationem admodum limia, lata f. si radicto rat. , adeoque summa non es p 68. O ito J. Patet itaque sapientiam diuiuam homini im
Nimirum qui sapientiani divinam 'persemitari debet μ' omnia persperia esse debent non in liniversali, sella singu- , Iari, quae ad eandem requiruntur. Singularia enim ista
sunt veluti factum, de quo ferendum est judicium, Squaera tiocinarur praebet minorem in suo syllogismori ratio a. tem , quae nonnisi universalia complemturin quam expo a.
si uia alibi I 689 P αα rat. 4e theoremati ineludere libuit siperius s. 94. in majoris vicem sustinet in stilo . . risines, cujus conclusio est , quod Dei sapientia summa se dc persestissima. Unde facile patet, Dei sapientiam summam: nemini penitus perspectam esse posse , nisi mi ipsime se
pientiariumma est Ceterum nemo miretur , cur in systemate imperserutabilitatem sapientiae divinae admodum pro ilix adstruxerimus quam hie paucis evictam dedimu
Didem enim ex conmmplatione universi demonstravimu imperstrinabilitatem sapientiae divinae: inde principi nobi petenda erant ab iis , quae in iuverso est ei. loquuntur.
Hic autem eandem inserimus ex ipsa notione sapientiae sum mar, quae Deo est,in auidem per indirectum, quia demon' stiationes apogogiearciunt evidentiores ostensivi , ubi in ' π in ervositionum, salivarum vincenda versamur.
296쪽
, Neque omnibiis eodem modo satissaeiunt demonstrationes - . eaedem, sed prolixiores, quales sivit systemati insertae, plu-xibus iunt lucidiores ac eorum captu respondent.
3. O2. Deus velle nequit quod simpliciter imp ιἷile ' Pona CurDeus Mnaeius enim, si fieri potest, Deum velle quod simpliciter im velit simpli- possibile. Quoniatu volitiatas ejus semper fertur in optinnim O, 83 9 , id quod simpliciter impossibila sibi an hq
quam Optimum repraesentare debet, consequenter judicare debet, quod nihil est , omnium possibilium optimum f. 38. Onrol. . . Ailarmat itaque, quod negandUm, consequenter errat Cf. a . N. Enimvero Deus errare
nescitis. 36. Ergo ct vultu nequit, quod simpliciter impossibile.
Hominibus ontingit velle iis simpliciter impossibilia sunt, propterea od notionibus deceptricibus deluduntur
impostibilia pio possibilibus amplectentes. Quoniam quod simpliciter impossibile, contradi stio Cont=Iulic O nem involvit L 79. Ontol. , vi Deus velit co=urndoctoria consequenter quae 'mul se nequeunt, feri non potest l. 28. '
' Ita e gr. velle nequit, ut in mundo existat homo , -ς sentiae ipsus infini limitationes aliae, quam incide eius continentur. Velle nequit, ut homo sit simul l ber in volen. do a lue nolendo ut in volendo atque nolendo non sit liber. Qiudsi diei Deum praescribe ἰe homili legem, juxta quam actiones liberas determinate debet , immo ipsunt ob gare ad hane a se: onum determin itionem , cum tamen liberum s reaverit: ficilis est responsio. Lege non tonitur
liber sed rectusetantummodo usus liberiaris iniungitur, usus vero presiastin Subsistit enim liberiar oluntaris cum suam actionum xsilitudine , iuuno tant major est,
297쪽
quanto major actionum rectitudo : id quod si initis divina aperte loquitur, duo loco ex philosophia morali es di
Leontra Deus velis nequit, or ase intento contrariantis. ria cur Deu Ponamus enhai, si fieri potest, Deum velles, quae fini a se velletu intento contrariantur. Quoniam fini contrariatur, quod μ μ posito fine poni nequit, necesse est, ut Deus velit, quae vel obstant, quo minus finem conloquatur, vel impediunt, quo minus eundem ex asse consequatur. Non igitur eligit media quae certo ad finem ducunt Sinuorum vi finem ex asse consequi daturi 937. Onto ) i id cum sit a surdum mi 29 . , fieri haud quaquam potest, ut Deus ve- lit, quae fini a te intento Contrariantur,
Quod nos haud raro velimus siri, quem intendimus, contraria , vel ignorantia tribuendum , quod scilicet ignoremus ea fini contrariari vel mutabili rati voluntaris, quod mavimus finem non conse tu , quam alio quodam carere, quod eidem obstar Ipsa autem voluntaris mutatio inde est. quod non praevideamus innia, adeoque de futuris haud raro , immo tantum non semper decernamus nondum per spectis eircumstantiis omnibu'. Quando vero agimus, 'luesini a nobis intento contraria sunt ratio subinde quoque latet in contruietate finium , quae ex neglectu subordinationis eorundem oritur , adeoque denuo ex sapientiae desectu. Quomodocunque igitur volitionem ejus , quod in contrariatur, eonsideres, semper in nobis arguet impersectionem intellemu a Deo removendam.
Fine, reutra Finis unus alteri contrarius dicitur, si obstet, quo murii quinam nus inerum conssequi, vel stitem quo minus eundem ex
298쪽
Contraria non possunt esse simul DL 297 L, cons .
quenter nec fieri potest ut fines eontrarii mul intendam tur Quo minus adeo id fiat , necesse est , ut quid obstet. Requiritur itaque , vel ut finis unus impediat, quo minus alterum consequi possis, vel ut saltem obstaculo sit, quoi, nus eodem potiaris. Quodsi enim fine uiroque ea si e pintiri valeas; nulla locum habet contrarietas
Deus ines contrarios velle nequit. Jonamus, si fieri cur Deus fpotest, velle Deum fines contrarios. Quoniam contrarii πω contra- sunt fines, si vel unus impedit, quo minus alterum conse f VH v qui detur, vel unus obstet, quo minus altero ex asse potia με- 'ri liceatis. oue. Deus sities quosdam, quos sibi construtuit, vel non conloquitur , vel saltem non consequitur caeasse quod cum sit abiurdum s. 29 . , ut filies contrarios velit fieri nequit.
Facile apparet, repugnare hoc sapientiae , quae Deo est 3 293 , summae atque perfectissimae β. 689. hol. t. . Unde id absolute loquendo impossibile non est , sed saltem
silva summa sapientia Dei fieri nequit. Hinc vero porr0 conficitur, non obstare libertati voluntatis divinae, quod Dnes contrarios velle nequeat. Vult enim libere, quae sapientiae summae conveniunt. Quod moraliter impossibile libertati noli adversatur , sed si omnia rite pensites , potius eandem confirmat. .
Deus velli nequisfini ultimo contraria. Ponamus, simu Deus illai potest Deum velle fini ultimo contraria. Fuit igi is di lueiat Iitur , quae impediun , quo minus finem ultinus in ex asse consequatur, Vel quo minus codem potiatur o3. . '' i μ' Quamobrem non iis utitur mediis, quibus filicui certo Sc Moisi Thιοι t. P. u Min ex
299쪽
eae asse consequi datur , nec fines particulares ita sibi invucem subordinat, ut talidem Ouanes sint media finem ultimum consequendi. Quod eum sit absurdum s. D. , seri haud quaquam potest , ut quid Deus velit, quod fini
ultimo contrarium. Quae ad propositionem praecedentem annotavinuis , ad praesentem quoque tussienda.
Inmutatim Volumas Dei prorsus immutabilis. Ponamus si fieri ras finita potest, voluntatein divinam esse mutabilem. Deus igitur is tui . mutabilitis est quoad voluntatem. Enimvero idem prorsus immutabilis est sit i7.P. Ergo 2 voluntas ipsius iat. mutabilis esse debeti Poterat idem dire 'e ex eodem principio inseri l. Deus est prorsus immutabilis c=. 7. adeoque nihil in eodem concipere licet, quod immutabile non fit. Quoniam it, que voluntas ipsi inest f. 84. in quidem per modum actus s. 78. 3 ideo nec fieri potest, ut mutabilis si v vultas ejus, seu eadem prorsus immutabilis est
Poteramus propositionem praesentem demonstrare etiam ex eo , quod nulla in Deo locum habeat statuum suecessio I 48 , qualis utique admittenda seret, siquidem diversi voluntatis actus in eodem ponerentur. Immo ex mutabulitate voluntatis etiam sequeretur, voluntatem Deo compe tere per modum facultatis, quemadmodum ananiae nostrae:
300쪽
tradictionis combinentur, oriri nequeunt nis ideae sub stamias tiarum Amplicium Griri per hanc combinatio dea P Lnem ideas substantiarum simplicium clam ostendinius in Iccu superioribus f. m. . Quod vero oriri nequeant nisi id, - ς-- lubstantiarum simplicium, probatur porro hoc modo. ΡΟΩ' - ' sibilia primitiva secunda sive a primis orta nascuntur realitatum, quae Deo insint , diversa limitatione s. i. . Ouamobrem cum Deus sit ens omnium primum 3. 33. , adeoque ante ipsium non extiterit ens aliud pari. I. Theo nai. , possibilia autem primitiva prima sint ipsis realitates illimitatae, quae Deo insunt f. 87 88 ' secunda has supponunt s. 83d praeter realitates limitatas, quales Deo insunt illimitatae, non dantur possibilia alia primitiva secunda. Sed Deus en simplex est, non composi- adeoque possibilia primitiva secunda non sunt, nisi quae enti simplici conveniunt Patet itaque possibilium primitivorum secundorum combinatione non posse oriri nisi ideas substantiarum simplicium.
Lubet hie prorsus a priori ostendere, quod elementa rerum materialium esse nequeam , nisi substantiae simplices cum ortu rerum omnium ex Deo non alia serat.