장음표시 사용
21쪽
Moessarium.At mamia motaei uestraria,ctgon5 potest ha emota doctrinae rixelsa tu maiesciara minor probatura pho,tam ex palmeoru quae fiunt a nobis et ex parte tremam mam,quia non omnes hoses eode modo putant iusta, de honesta:&quod vi ur iura nune nonputatur alio Ymutatis condicionibus rerum. Sic dicendii de liscis. Nam quod hic videtur iustu larte non detur apud sothas. de pacto de extemis bonis dicendiimon enim seinpersunt bona. Ni multi ob robur ves diuitias periere.Quare bona interim,de externa circa 'lus omnia versatur ciuilis iacultas non semper,&neinario sunt tali sed ut plurimum. Ideo madus doctrineno erit ex necessa.
vis,sed ex his quae tam fiunt,& in modo do di proficiscendu est grasso modo, & quasi pere Dis14 ram,&non demonstratiucita quasi persuassue. SICvT nec in iis quae per attes ed cetera. M.n.
qualessunt res talis nostra cognitio est ed scienti Verum rem quaeda sunt nece sari Aupsam Gnecessaris sed es gentes. em necessariani necessaria est scientia,& proprie dicta.Tales aute res sunt diuinae, mathemati pleraes naturales,non necessaris res trifariam diuiduntur. ciuaedam
retia ero proprie d , esteircaea quae sunt ne aria,fle metua,&semper se habent codem modo ,& doctrina illius est demonstrativa & exactissima,licet etia sciamae sint aliae alijs certiores, Echabeant gradus certitudinis inter se, ut mathematicae sunt certiores qua naturales,cum ille sine in primo gradu cenitudinis. Aites utuntur modo doctrinae procedente ex his quae ut pluri nisi seiridi talis videtur Mescientia in ars moralis cum versetur circa ea quae non constant natura ut sine apud oes,sed lege de constitutione quae est varia apud diuenas natiora,ed ciuitates ut patet. Notandii quod sortitudo hic sumi potest, aut pro viribus corporis ut dicatur robur, aut pro ipsa sortirudine quae est virtus moralis, de mediocritas inter audaciam de timiditatem. Cosiderandum aut quod virtutes eoiporis simili modo se habere videntur ut ille animi respectu animi cui πυhuuntur quatuor ille virtutes morales,ad quas rediguntur resique ias. In corpore.n.quatuor sum vires similes illis, vigor siue vivacitas ut ita dica sensuv. secuta obur.tertia pulchritudo.quarta valitudo bona. At vivacitas stillau videtur habere similitudine cum prudentia. ta sicut per pruden riam.res ambiles ab anima percipiuntur sic bonitate sensuum sensibilia a sensibus. robur comparatursortitudini,pulchritudo temperantiae, quς pulchritudo viderii rege reperata quesa mediocritas orta ex parti re corporis caemediis itis. Sanitas iustitiae comparatur,quae sanitas oritur ex quadam complexione conuenienti,& debita quantitate humorum Quod si accipiatiir sortitudo me dicta quς est virtus,dicemus philosophum loqui Fm vulgi opinionem.Nam fortitudo n5 est causa mortis, quae sit maliam,& piramim causa per se, sed a vulgo putatur malu quasi ostendere velit quod ista habet rata varietate ob varias opini5es,de costitutiora holum,ut et lotimido dc bors na animi putetur mala cu interdu afferre detrimenta habentibus videatur. Eonm modo. H est secuta pars capituli nn qua affert ex parte auditoris tale conclusionem:quod oportetauditori mare modii doctrinae, que patitur & exigit scia qua accipitasta scia moni no exigit modii exactissi :ergo miret auditore tale etiam modii accipere de probare. Hoc osteditur a philosopho, quia similis desectus cssa geometram suadentem probare,dcoratore demonstrantem vel doratore de monstratione, N: geometra suasione exigere. Geometra.n proficiscitur a principiis necessariis per demonstratione ad necessarias conclusoi cs:orator vero suadet per argumentationem probabilem quae suadet, non aut cogit assentiri et ipsa demonstratio, lux est ipsius geometrae.Notania quod ' scientiae accomodatur modus Mimnae orius.Nam scieria est ut quida terminus,doctrinaq- via ad terminu. Verum sicut omnis inius artis fit perinstrumetum acc5modam tam oporim operanti, sic modus domanae accomodari debet. odiis igitur huius doctrinae ob materi . dc tesse non demonstiativus propter quid,sed quia. na Nilis modus accomodatur iis sciriuiis γε quae versantur circa materia ita necessaria. AT i bene qui se . Haec est icitia pars capituli,in qua lacit praesuppositu tales.quod quis trecte iudicar, 5 caetera,ed ex hoc praesupposito ostendit qualis debeat esse auditor huius disciplinc moralis.Sed primu ostendit quis non sit idoneus .deinν de quis sit idoneus auditor.Sed duo sinat minime idonei. Vnus est iuuenis cum sit expers ambit iudi nostra doctrina inex his tanqua ex principiis, de de his tanqua de conclusionibus. pro imus enim ex illis,ed conchidimus de illimprobatur autem rario ita.Idoneus auditor huius scientiae besne viditat dein quae dicuntur in hac scienti 'assentiendo his quae boae,ec retici edo quae mala cis
22쪽
cunnir.sed iuumis non bene iudicat de his: ergo non est idoneus auditor, maior patet ex illo praesuppolito facto quod quisl betae iudicat di caetera.minor ostenditur ra eo quoel iuuenis non hisci potentiam actuum humanoni,&rerum quae utinar inulta: ideo non potest mne iudicare de illita ta sibus procedunt rationes,& de qbus fiunt coelusi s in hκ scietia morali uri ciuili,& in hac nostra dinima Dubitatur quia no videtur veni quod iuuenis no sit idoneus auditor. Bene valeret ratio ad probandia quod ipse no esset idoneus inuentor huius artis. Na experietia confert ad inmentione ut ait plis in libro posterioni,& in metaphysicis.Dicenda quId re vera experienti a coiere ad inuentione presenim in scientiis speculatiuis.Haec aut scieria non solum speculanua sed et ves rius acuita,& oportet ut ea q hic dicitiatur, postea deducantur in actu.At iuuenis no habet experientia actuum humanorum uter aetate,nec est idoneus illos experirindeo non erit sufficiens auditor, quia non poterit recte diiudicare de illis.Et ecotra homo ex li gratia q per experientia cognouit quod malo cupiditates abstinetia superatu statim assencietur doctrine phi cum dicet i cratis operati Jibus teperatos fieri holas,& sic de aliis singulis si in aliis erit expcmis. Vniue aliter de obbus si omnia erit expertus. ectum.miudiciu cognitio edat oportet. P RAETERE A. Affert alia I ratione probante quod tu nis non est idoneus auditoriqui non facile potes consequi fine huius doctrinae non est idoneus auditor. At iuumis in lim ergo & cetera. a cum sequatur poturba tioncs animi&vitiat viplurimuissensum, nobremperaret his praeceptis adeo ut ea 'duceret in actu. .nuinis huius doctrinae no speculatio α i ue,sed ipsa o. INTEREST aut. quia I Ssupradixit eu qui poturbationes animi sesturno me idolam auditore,ne hoc tantii de adolescem sedet de prouecto are,de quocul vlucte secundu appetitu intelligatur, ideo dicit nihil interest suest iuuenis aetate, an moribus,quia minus aetate et inutilita audiet si sequitur animi γχνbationes, is saciunt inretinentes,quia desietus non est in tri& aetate,sed in vita& moribus.Di,
bitatur quia haec scientia videtur superflua cu non prosit homus Prauis:boni vero ea non egeant. R nciri potest hilaria primu quod haec scicncia est utilis utrisquNa praui licet cum difficultare, si quoquo mi ari possunt a vitiis 5o flecti ad virtutes audiendo haec, ni vero confirmantur. SOcundo modici potin quod haec scimtia ita se habet ad animii, et medicina ad ipsum eo mus. Medicina ruit est iactuatilia 6c reductiva sanitatis vi morbi sunt curabiles. Sic scientia lice se habet ad ritudines animi. Vetu medii inter incurabiles & optime se haestes pWcipue serent fructu, quasi ne dispastis ad virtute suscipienda prodctit maxime haec moralis a na, et plis decimo ethi/coni inquit.Sermo aut Ac doctrina nunq in cibus vites habe ista oportet et ante cultus sit animus auditoris ad recte gaudendii odendu*:tanu ager qui semina sit nutriturus.Nam qui fim perturba tioncm animI vivit ncc audiret,& cycra. iis aut qui suas. J Secunda particula in qua ostedit quis 1 3st idoneus auditor,5 dicit quod sunt ii qui subiiciunt suas cupiditates rationi.Posth epilogationi prociniit breuibus incipicta ab Qtima parte.squod facis est decimam qualis debeat esse auditor, &quo tradi se recipi desut haec doctrina, N: quid qualeis propositum sit di intentio suaDubitatur cum duit quod est inutilis incinuictibus haec doctrina.Hoc non vidctur verum cum iis modo incontinetates, scd etia intemperaci possint percipcie sermones rationeri; phi.Dicendum quΥ h scientia habet duplice finem propinquum A: remotu. Piopinquus est perceptio eorum,quc di istur hic, remotus est actio,& est principalissimus finis.Itacti rii .i.cognitione consequi poterunt: scd non ita secundum ut ommatur, qui finis in principalissimuS,qui intcnditur.
De summo bono,5 recta auditoris educatione. Cap. IIII.
Vnc aut repetetes dicamus, cu omnis cognitio at electio bonuquoddam affectet: quidna sit id quod esuilem appetere dicimis facilitate,&quid omnium rerum agendarum supremusithonii. Ne mirio igitur omnes fere de ipse consentiunt. Nam dc uulgus& elegantes felicitatem inquiunt esse . atque bene uiuere,bene agere, & seliocem ede, eadem esse putant. De selicitate autem quaenam sit dissentiunt: S no . similiter uulgus, ac sapientes eam assignant. quidam enim unum quid eorum quae clara,manifesta 3 fiant ipsam esse putant,ut uoluptatem,aut diuitias, aut honorem.quidam aliquid aliud persaepe etiam unus idem ,diuersum. Nam cum grotat: sanitatem, cum pauper est, diuitias. ignorationis uero conscrisuae:eos admirantur:qui magnum aliquid& ultra uires ipsorum dicunt.quiodam autem
23쪽
LIBER PRINIVS sdam autem preter l,sc plura bona: aliud quoddam per se esse putabant: quod
quide & his uniuersis ut sint bona, censuere cam esse.ocs igitur opiniones seriatari superuacaneu est sortasse. Satis aut erit, si eas scrutabimur i maxime ex 22 tant,aut ratione aliqua habere uidetur. At enimnc Iateat nos: eas inter sese ra
tiones differre: que a principiis proficiscuntur, quae ad principia pergunt. Recte enim Zc Plato dubitabat ato firebat: utrua principiis: an ad principia
ti , sit ipsa uia: ut in stadio,ad calce ex iste quς prsmia ponunt,an cotra.Enimuestro semper est a notis incipiedu. hec autem duobus modis talia sunt.alia nan msunt nobis: alia simpliciter nota. nobis igitur forsitan ex iis incipiendum e 24 q nobis sunt nota. Quocirca bene institutu moribus eum esse oportet: qui de et 1 honestis Sc omni ciuili ratione est sufficieter auditurus.est enim principium ex se. at si hoc satis constet: non opus erit ipso cur est.talis autem aut habet principia: aut accipere facile potest.cui uero neutrum horu inest: is Heo di sententiam audiat siste carminibus explicatam.
Optimus ille qui deest os se cui omnia nouit. Atqui rasenescit, in nec porrigit aures naeptis quae post,& semper sunt meliora. Vt bona percipiat: nens& inutilis ille est. Is mrrus bonus est, paret qui recta monenti.
xo C NUNC reperentes. I, Hie est freundus tractatus huius primi libri, in quo finito pro loci intendit docere dc tractare de fiammo bono & ostendere quid sit.Diuiditur in quinque eapitila. In primo proponit opiniones alioni mulioni de summo bono,& postea declarat modum, quo ipsum ini stigare dc mus. In secundo resumit opiniones allatas rata refellit. In tertio confutat opinione Pharonis ex eo quod diuit id a boni esse summum bonum . In quarto enititur diffinite summu bonum.i. ipsius .icitatis diffinitione affore Fin sententiam suam. In quinto opiniones allatas trahere nititur ad propositii suum.Et ad suam diffinitione de selicitate assignatam. Primum capitulum diuiditur in duas partes. I n prima inquirit ipsum summii bonum amrendo varias opiniones. In secunda quo liqualis dineat esse modus inuestigandi ipsum. cit igitur in prima resumendo ea quae dixit brevita. quod cum omnia appctunt quoddam bonum &cum ciuilis praest mnibus aliis lacultatibus &alic tendant & ordinentur tanq ad ultimii finem humanu, ad ciuilear videamus ea expuat&quid sit istud omnisi rem agendam supremia bonii. NOMINE igitur. Hac in parte piis ostendit opinione hominum de felicitare &duo lacit.primo ostendit quod nomine conueniunt. quis at in Lati a. Secundo quod diffinitione differunt&ex differentia qua habent homines de ipsa selicitate diuinguit ipsos homines. s. in vulgus & sistentes.Et primo exponit opinione vulgi, nde sapiciam,mumcrudo ea, ius ipsi ponebat pro summo bono, et late pruret in textu phi ex iis que ipse enumerat. tandis aiiord vita sumitur bifariam, ut spectat ad hoc proposita, aut is prima poscctio aut se da,idest ipsa operatio,prima est,esse viventis, quod pro fluit ab unione animae & corporis, cudo modo dicitur vita ipsa o ratio, qu. x proficiscitur a potentiis animae,&sic accipitur hic.tpro operati&.I ntelligunt enim heses eum felicem,qui bene vi/uitii. ne operaturi tanta quodlic otiniones de selicitate, et apparer, oriuntur ex parte modo/rum tuendi & ex comoditatibus vir .Milli qui dicunt voluptate cile felicitate comoditate im/pelluntur.Voluptas. n.ab illis describitur vita.i.o ratio sine impedimento, dolor vero dispositio mala impediens aetides. Sic qui dixerunt diuitias esse summii bonia & alii limoi comodis suis ad ducebantur ad hinr assere v. orandum quod Plato μγsuit summi bonii separatu quoddam imillud quod acquiritur in hac x ita.Sciebat.n. quod sicut albesine fit homo albus te felicitate fuse/li qua oportet elle incoqui si felix. Ita halici licitate etiam ipse hominibus tribuit, qua ipse Aristotcles tribuit ut liuina . cru quia ea quae sunt in deo, tu prirarie sunt,cum simia sint,&firma,ideo dixit illud scp aratum esse proprie tranulaa 5c summum. puim dcu cuius participario/ne sunt omnia alia bona s omnia reducuntur ad ipsum tan3 ad ultimum fine&supremam camsam bonoriun omnium,in cuius reditia Plato potuit id m l viii & omnium aliarum specierum. philosoph us refellit hanc opinione alio mo sumpta,qua inrelligebat Plato Sed sicut a vulgo intestigiatiir sumit ipse & cam refellit. Dato alimn posuit summum bo iii id quod in ipsum bonum hec habet aliquid admixtu, ta est ratio ipsius boni , 5: hoc posuit esse s deo vel potius msum deii. Nam quicquid est indeo:drus est. Similiter ergo ratione boni posuit itideo,in quo estro omniu
24쪽
ouae a natura fiunt m rectitudine quada quod additur ob ea quae fiunt a casu quoni lannae & idos
non sitiat in mente diuina. si hoc esset temper illa is rent code modo, ius tamen oppositum Udemu . t illeat stat. Sed inscrius haec latius. ΑΤ enim lateat nos. Haec estisecunda pars caemi Σαli in qua querit modii procededi in hac scientia morali ad percipiendii quid sit summum bonu rorinnhumanatu:& dicit quod duo sunt modi pro tendi in perquirendis scienciis,&iis quae scire volumus, aut a pncipiis l. causis adcffcctus,aut aflectibus adpricipia.i .ad ipsas causas. primusdicitur demonstrativus simpliciter,alta secundia quid,&licet re eadesiit via ,dimittamcn ra tione xt via ab athenis thebas,& ab minis athenas.Plato aut recte dubitauit & accomodate m. intexemptu de stadio in quo est finis&principiu&terminus a quo Sc terminus ad quesicri idem sit spativi. ENIM, em sempo. Hoc loco philosophiis solui declarat quod ut omni scientia mei Σ3piendii est a notis. Sed quia nota sunt dupliciter.Alia enim sunt nota simpliciter et sunt cauta 5e principia:alia nostra inparte 5e nobis, ut sunt essectus,quaedam vero aeque nobis nota mimplicit in mathematicis scientiis. In quibus iratur nobis notiores sunt efflaus i causae incipienduab ipsi seminibus proficiscedo ad causas,ut sunt hae taenae morales &naturales &artes. In susvem aeque nota suntprinc ipia di simplicim ut mathematic in his incipiendum a talibus principiis de causis dei nostrado a priori affectiis q insunt subiecto. Incipiendia i tur in hae scietia moralia nobis notis irab esse bus 5c operatioibus humanis Fri ratione, ex quisus fiunt habitus missiossi ipse virtutes sectita quas fiunt operationes quae sunt ipsa activa felicitas.Ea enim est finalis cavisa omni u humanarum actionum,sc vltimum bonum in exccutione primu in intentione.Primum
enim inter utitur ipsa telicitas,deinde exco tantur media , quibus veniamus ad ipsam. Quatuor sunt eausae it scimus.Principalissima est nimiis. Ideo Aristoteles is mihi vidctur no iure reprehenditur,ut dicunt quida quoia non dixerit vel appellaucrit Mu causam efficiente, sed finalem semper appellat. Ratio aut est quia appellat eu a causa nobiliore. licitas vero est principiti in genere cauta fines is at in pei re causae efficietis est effectus,nec est absurdu quod diu resis ratioibus x rium &ide sit causa&effectus, in Sucris genere causae, ut felicitas. OCIRCA bene institum. Ex supra die is insertur unum,quod appellant correlam.Nacum&beamus incipere a nobis notis,ol γω eum qui sit auditurus descientia ciuili institum cila bonis moribus,ri experietia possit per re ea quae consenit huinanae vitae & cis allantari.Notandu quod oportet auditurum de aliquibus aliquid praecognoscereti hoc, aut a se habcr,aut percipit a doctore. A se habri ut dignitates tales. ellitis ab squalibus aequalia demas ea quae remanciat sunt c alia.& totu est maius sua parate. A doctore suscipit aliqua quibus adhaerere dc t. cluti si duae lineς inue distantes protrahat, tur in infinim lauim concinent Ira igitur in morali ficii dc t. ortet enim ut haec auditurus assistra se principia quaeda. Hi iti quod abstuariatia cupiditates superantur ut per experientia sibi innotuit.Quod aut no afferat,suscipiat a suo doctore & facile incliti erumdeo oportet est e institutum bolus moribus & benedii sitii ad recipienda doctrinam. Vbi assari potest illud decimi libri quod etiam supra attulimus.Sermo aut & aoctrina nunu in omnibus vires lia rei sed oportet xl ante cultus sit moribus auditoris animus ad recte gaudendia odendi im*, tanq ager qui semina sit nutriturus & cstera. st hcc dicit philosophus quod si ille no afferat ex se pri ncipia nec sit aptus ea suseipere,is est penitus inutilis Fin Hesodii. EST enim principitiqdest. Quia effectus est prin η scipium in hac socialia morali &ciuili.Veluti bonus mos seruat humana natura. HAE principia. s. audi edi hae doctrina ut facile assentiatur.Siquis enim sit bene dispositus & instinitus bonis moribus,1 eluti siquis supcrauerit ali in cupiditate abstinentia se modoatioe v icerit appetitii, statim assentietur in audiet hoc pricipita quod reperatis actibus teperati fiunt habitus&noquoiit propter quid cit hoc sibi sufficienter conster. Ite abstinciaria concupiscentiae extinguuntur .Hmius etiam no quaeret causam cum sibi constet,vel quod ex se afferar, vel quod assentiatur doceri ea, quibus bine vispositus οὐ non recalcitrans discret non immerito assentiri.
Quod felicitas non sit uoluptas,honor,uirtus,aut diuitate. Cap.V. Ednos eὰ redeamus unde digressi mus. Summu enim bonum, selicitatem , non sine ratione ex uiuendi modo uidentur existimastre: uulgus quidem &importunissimi uoluptatem. Quapropter & deditam uoluptatibus uitam amant. Tres enim sunt maxime quae
Praecellunt: ea quae nunc dicta est,& ciuilis,& contemplativa tertia . Vulgus igitur mancipii simile penitus esse uidetur: pecorum uitam diligendo. habet autem rationem quod complures eorum qui sunt in potestatibus constituti:
25쪽
et y perinde atque Sardanapalus uiui .Elegantes autem & ad agendum idonei honorem. Honos enim,finissere ciuilis est uitae. Videtur autem ab eo distare' quod quaerimus . nam in iis Potius qui assiciunt,uiniis qui iniciuntur honostribus : esse uidetur.summum autem bonum proprium quid, tale esse uaticiis: namur, ut auferri secile nequeat. Praeterea honore psequi uidentur: ut seipsos bonos esse credant.itam a prudentibus,& apud eos qui ipsos cognoscunt: S ob virtutem honoribus assici quaerunt.costat igitur secundu hos ipsos hono' ' re praestabiliore esse uirtutem. Atm forsitan & finem quispia ciuilis uitae mastgis hac esse putauerit,uerum Sc ipsa uidetur imperfectior esse. Videtur enim posse uirtutem habentem,& dormire,aut non agere quicu per uitam, SI insit per in maximis malis at* aduersitatibus sortunae positum esse. eum uero qui ita se habet: nemo felicem dixerit, nisi qui positione obseruat. Sed haec hasteonus. satis enim de his est 5c in conuersionibus dictu.De conleptatrice aute uia 4 in qua tertiam diximus: in sequentibus consideratione faciemus .Ea uero quς
pecuniis incumbit: uiolenta quaeda est vita. Ipsae diuitiae:non sunt id quod
quaerimus bonum .utiles enim sunt Sc ob aliud. quapropter ea quae prius sunt di sta: potius quispiam fines esse existimauerit, quippe cum propter se expotantur.at necν etiam illa uidentur: quanil ad ipsa complures iactae sent ratioones.Haec igitur missa faciamus.
eo redeamus. Hoc est si ducapitulit huius tractatus, in cruorem at se ad prima prohositum. Namstituit affine&consutam opinio sanciqin tu de sui ramo bono,postrerat aut mota inuestigandi&proce uti in hac scicillia,ut cognosceretur lanimuin bonii: ureo nunc dicit redeamus & c ra. esumit enim opinioes de summo bono &eas aestaret se prima reprobae eos qui dixere felicitatem esse aliquid corum quae suntnobis manifesti,deinde contutat eos qui po uerunti licitatem in bono inarato. .Platonem 5 Platonicos. uiditur inquinet partes: in pri/m o adit cur sint tot varis opiniones de felicitate,& affert opinionem vulgi ponentis summum num in voluptatibus. In secunda eam re lit. In tertia consutat elegantiores poneres summum bonii in honore 6cos Udit quod insuificieterponiit. Ita quarta Mellit poneres id in virtute,& mea parre conlideratione de vita nolaciua distin iii altu lacu. In quinta reprobat poneres id in diuitiis. In mina iῖmirpam osteditquν tot variς opini de summo bono orisiturex eo, quia virus quil* amat suu modum vivendi,&secii dii quia inpetit: illud putates Iesummu bonu.At cum varia appetantur ab hominibus:ideo varii fines pro uimmo bono costituuntur. Ipse aut reducit haec ad tria genera viis sad Voluptuosam,civile di cot latiua.Notandii quod ii sunt in tissimi et po/nunt sumimi bonii in Volupta cum voluptas de qua loquitur hie philosophus possit esse musa amitrenda: sdicitatis. tanta quod tres vitas ei umerauitphilosophus, Primam voluptuariam. Secunda ciuile.Totiam contem, alitia. I sita aut habent Ordine ita ut prima sit imperfecissima &iii ea maxime dominetur appetitus. In se da sit sedatio Λ mitigatio perturbationi'ami in ea ratio domin. itur appalmi non 'cino suis enses obreperante iacit rationi. I ii rema vita fit vacuitas plumationii ,re appetitus. sensitiuus nullo mo operari idetur.Bene ergo attulit philosophus per ordine istas tres vitas, ut vidimus in rextu.Notanai quod per voluptate in ligit de ea quae est nibis cois cum bestius N. similia. per secunda vitam inrelligit ciuile,q ponit in honore,& huiusmodiret 8 per templativam xero inrelligit eam quae ab omni ncromo kiuncta est. VULGUS igituri, Socunda est pars capituli in qua reicilit opinionem ponentium felicitarem in voluptare& vult tmbare quod voluptas non est felicitas. Illud quod est nobis comune cum tuis non est selieitas huma, na. Sed voluptas est huiusmoduergo ea non est Eicitas,maior probaturiquia Micitatem humana necesse est propria esse hominis:id auicin quod est laobiscum belluis comune non est proprium ho/minis . Nasi ita incibilitiae possent dici felices: Iuod est absurdum, minor batur quia volum te militiirmam belluae,cii voluptas gustu Λ tactu in xime percipiatunquinus stiribus bruta cita vivunt di nos p.r tales inicimur, alae communes cum Caereris animalibus,etiam cum imperioctis:quia nullii animal est his duobus sensibus vacans,cum multa salia careat treliquis.Hac avi
26쪽
tem opinio substentari videtur quavis sit admodum abi inar quia homines videntprincipes visum in deliciis, & voluptatibus: tuorum exemplo dum putant eorum vitam esse tissimam sta/cissimam. inter alias,atq; ideo eam sequuntur. tandum quod vulgus dicitur simile esse mancipio,quia voluptati ita obedire videturi reserui dominis suis. JLEG AN PES autem. hac tertia etspane capituli affert opinionem eorum:qui emergunt a vul ,5: eos vocat Ecgantes. Hi autem putant selicitatem humanam in honore consistere: quorum sententia tali modo probatur. Einis re/tum . Undarum oe x murum est felicitas. At honor est talis, finis ergo ipse est Micitas humar Nam quicquid agitur in vita humana videtur et Iob ipsum honore. praetcrea honor dicitur esse praemium vi tis. FERT I Hoc addidisse videtur quia iste vere non est finis ATTA MEN 3o non uidetur. Duabus rationibus ostendit quod honos non sit felicitas.Prima. Honos non con/sistit in eo qui honoratur, seis in eo qui honoratiat felicitas consistit in eo cuius est Micitas di non collocatur in alio quam in eo euius est ergo inicitas non est honos ne* in honore. VAT IC i N A / 3 Ii HV R:y Quia non dum est deciaratum quid si notandum quod duobus modis expan possu/mus honorem magis esse in honorante,qua in suscipiente honorem.Primo modo:quia Loperatio honorantis magis A suscipientis.Secati modo: iuia honor videtur ine magis in potestate honorantis u honorati. am is qui paritur non habet potestatem patiendi ves non patim quia in in agente,dixit autem. Vis: Quia ille qui honoratur vititur concurrere propter virtutem ob quam vicitur esse causa ut honoretiinlicet honorare ves non honorare sit potius in arbitrio honorantis.Notandum quod illud quod non est in nostra potestatefacile etia inuitis nobis au po/test.vnde cum bona corporis,di extenta non sint in nostia potviamideo in illis non consistit tabcitas. PRAETEREA holiorem. Secunda ratio: Id quod est obvii tem&testimonium ciusdem 3 Σnon est idicitas: At honor est huiusmodi. ergo honor non in Picitas. Nam repetunt honorem consequi apud sapientestana peritissimos in discemendo,& apud eos qui ipsos mos nistimantes talem honorem est e vcluti testimonium quoddam sirarum virtutum,& indiciu quo diprehendunt se sibi posuadent se habere virtutes,post q honoraminergo honorem a m ob ipsam virtutem: ergo honos est ob virtutem. tandum quod si honos esset humana inicitas se/queretur quod breui tempore aliquis esset Mix&non Mu.i.nunc felix cum honoratur nunc non Mix cum non honorarundo idem etiam respectu unius honoratis esset Mimespectu vero alteri eum posthabentis non esset stax. AT VEloisitan. Haec est quana pars in lira sequitur D 33. losophus,rcscllendo nunc eos qui summum bonum in virtute ponebant,& quail hi in ad voritatem accessisse in tarq superiores,quia virtutem habens est in potentia propit ouandix tumen hanc opinionem etiam reprobat tali ratione. Id quod non est persectum: non est summum bonum: At vinus non est persectum aergo iid est summum bonum: minor probatur a philosopho. Nam virtus potest esse in dormiente di ut eo item qui non operetur ob impedimenta,& mum In his qui sint in maximis erumni ec calamitatibus constituti: quos nemo Mices ad liabit nisi positionem c stodiens scuti secere aliqui philosophi ponentes quadam paradoxa. r. m qu si oportet aliquem felicem euaderea cesse est in illo prius esse vimites: Verum non lumcit et lix at habitum. Nam habitus ordinatur ad operationcm 5c propterea virtus est imperiectior qu ipsa Sicitas,cum ordimetur ulteriorem finem. Notadum quod a philosopho sal lunt ii lice omitibus scientiis librealibus breuissimi di per modum conclusionum, quos appcllauit conua siones,1 sic solent graeci artes liberales appestare: quia videntur circulo quodam in te redire cum unaquc paliis utaturilios libellos philolophus appreavit conuersiones.alii dicunt quaedam mea philosopho contara ita ut finis unius scietis sit principium altarius,& sic sint quasi circuli, quς opinio mihi non plac Notandum quod positio est opinio alicuius in philosophia praeclari,quae sit aliena a communi hominum opinione,ut suit Heracliti qui dixit contraria esse id ochuius modi. Notandum quod philosophus descri consderationcm vite contemplativae in alium lo/cum:quia non pertina adhunc locum tractare de ipsa.Nam nec reprobari potest cum sit praemiarissima:nec sumenda nunc proselicitate, cum antea oporteat tractare de licitate activa Ne ciuili quae compati homini, et homo in. EA vero quae pecuniis. I Hac in parte quinta refellit opinio meorum, qui ponebant summum bonum in diuitiis hoc pacto.In ea vita quae est violenta tio consistit selicitas.At ea vita quae intendit diuitiis & eis dedita est huiusmodi.ergo bc caetera. Item illud quod est alterius causa,& propter aliud non est felicitas humana, at divitiae sunt huiusmo/dic ergo diuitiae non sunt felicitas humana.Nam summum bonum non est ob aliud:alia vero omnia sunt ob ipsum.Diviciae vero sunt adminicula, quibus vir studiosus potest exercere suastiones ut magni fi tue & liberalitativirgo sunt ob o rationes virtutum nonnullarum, bc omnantur ad aliud ulterius. Ex his Inscit quod illa map dicta magis apparent esse finis viti nausa diuitiae,& tamen illa non sunt, ut ostmium est quamuis multae sint allatae rationes cilicet a diuersis philosophis.
27쪽
Raestat autem fortasse de uniuersali bono con syderare, SI quona modo dicitur dubitare: quanqua haec quaestio perardua nobis est: propterea quod amici sunt qui sermas ipsas introduxerunt. Verumelius forsitan,& oportere Uidebitur sua quo*, presertim philo, sophos,pro veritatis salute refellere. nam cum ambo sint amici: sanctu est hodinori veritatem prςserre. Qui igitur hanc attulerunt Vinionem: in ηsce non faciebant idias in quibus prius 8c posterius esse dicebant. Idcirco ne P numeli rorum ideam conficiebant.at bonum Sc in substantia dicitur, in quali, dc in eo quod est ad aliquid. atm id quod est per se,substantiaue: prius est eo na , . tura quod est ad aliquid. Est enim hoc propagini,&accidenti eius quod est simile,quibus efficitur: ut non sit in omnibus comunis quaedam idaea. Pret leo rea cum bonum aeque at id quod est dicatur Cnam Sc in substantia dicitur bonum: ut mens Sc deus,& in quati: Virtus.& in quanto: mediocre.& in relatione: utile.et in tempore: occasio.& in loco: mora. 8c alia istiusmodi costat
non esse commune quicquam Vniuersale ac Unum . non enim in omnibus p dicamentis: sed in uno tantummodo diceretur. Pra terea cu eorum quae una
habent idsam: una sit & scientia bonorum etiam omnium, una stientia quaeφdam esset. nunc autem plures sunt, Zc eorum qiis sub eodem pdicamento sunt collocata: ut temporis .in bello quidem, militaris facultas. in s gritudine auic; ars medendi.& mediocris: in alimento quidem,medicina. in laboribus aute, it 38 ars corporis exercendi. Dubitauerit autem quispiam: quidnam&velint di, cere ipsum quod*: si una Sc eadem hominis est ratio,& in ipso homine & in Α, homine. nam quo uter est homo,hoc differentiam intersese nullam habeo bue. quod si ita est: ne 3 quo utrum p est bonu. At uero neo quia perpetuuest: ideo magis erit bonii. siquidem ne* diuturnum album: magis est albu, quam unius album diei.Probabilius autem de ipso uidetur dicere Pythagorici: ipsiim unum in bonoru serie collocantes, quos sequutus uidetur α Pseu6y sippus. Sed de his quidem alius erit sermo. I n ijs autem quae dicta sunt: consttrouersia quaedam uidetur, quod rationes non de omni hono sunt dictae. diis
cuntur autem una specie bona : ea quae amantur per se. ea uero quae haec esticio unt,aut aliquo modo conseruant, aut contraria prohibent: propter haec ipsa,
modo alio bona dicuntur.costat igitur bona, bifariam dici:alia per se, alia propter illa. Sciunctis igitur per se bonis, a bonis utilibus,consideremus si ea 6η quae sunt per se,una idga bona dicantur. at quenam quispiam posuerit per se bona an ea quae&fine alijs persequimur,quale est sapere, S uidere &uolusti Ptates nonnulla ait honores. haec enim tametsi Ppter aliud quippia perse quimur: tame exhs,esse posuerit quispia quae sunt per se bona. an nihil aliud ' praeter idγm ponendum est quare serma res quaeda erit inanis. Quod si hec quo p per se sunt bona: eandem in his omnibus ipsius boni rationem inesse oportebit: perinde atque albedinis ratio eadem est niue atque cerula, at hoonoris,& prudeliae,& uoluptatis hoc ipso quo bona sunt: diuersae sunt rones ac disserentes.ipsum ergo bonum no est quid commune una idsa. At quona
28쪽
modo dicuntur non enim ijsce similia sunt si note eode fortuito nuncupant. .
Dicuntur ne igitur,quia sunt ab uno,aut ad unum omnia conseruntur: an costparatione potius rationur etenim ut est in corpore uisus: sic est in anima mes,
Sc aliud item in alio. Sed hςc in psenti forsitan omittenda sunt: na exacte ipsa discutere, ad aliam magis spediat philosophiam. Et de idea similiter. Constat
enim etsi est aliquod unum bonum,quod comuniter praedicatur, aut separastium quod ipsum per se: non tamen aut agi aut acquiri ab homine posse. nunc autem tale quaeritur. Fortasse autem cuipia melius esse uidebitur cognoscere
ipsum: ad ea bonorum quae possideri ac agi possunt. nam uelut exemplar id habentes,magis ea quς nobis sunt bona sciemus,& si sciuerimus. assequemur. Haec igitur ratio habet quidem quandam probabilitatem: ascientiis aute dis strepare uidetur.uniueris nan. bonum assectantes quodda,id p quod deest
Perquirentes,huius praetermittunt cognitione. tatam tamen opem uniuersos
artifices ignorare,& non perquirere: non est consentaneum rationi. dubium autem est:& quidnam ad suam artem, aut textori confert,aut fabro, si ipsum scierit bonum raut quona pacto uel medicus,vel dux euadet peritior, qui id saipsam aspexerit. neq; enim ualitudinem hoc modo medicus, sed hominis, immo uero huius fortasse considerare uidetur, quippe cum singulis hominibus medeatur. Sed de his hactenus.
DRT AT autem sonask.IHoc est tremii capitulu huius secundi tractatus:in quo Aristo
telo refellit opinionem Platonis de summo bono:quod Plato dicebat est e bonu separatum: id sti m boni. Diuiditur inquatuor partes. In prima parte prooonit quod di dum est de uniuersali bono.iala idca boni. In sicunda parte assignat rationes,quὀd non potest esse itas a boni. In tertia ponit quandam dubitationcm ec soluit. l n quarta postu exterminauit ius ostendit quod dato quordsint i hae,non est opus quaer de illis. In prima igitur earte dicit philosophus quod omissis reliquis opinionibus de stimino bono, fortasse melius est conitdcrare de uruuersali bono. .de communi bono,&commutui a boni qua Plato dixit cile summum bonum, &causam curalia bona quae sunt hic fiat bona. Eoitasse uia haec quaestio non videtur pertinae ad moratasta magis ad primum philosophum, di nactaphisicum,tamen pauca dicere,& ostandae quomodo non sit uim boni summuin bonum,quod hic quaeritur,& intenditur non videtur alienum posito de ab philosopho morali. Pluribus in locis suis in libris Aristoteles irruit contra idSastus,ec nuna se cicurat nisi iii hoc libis moralium. Ratio est quia cum ipse est pr trade moribus ne videatur agere contra bonos mores impugnando amicum,&Πsceptorem suum Pla ne eum quadam honestate hic se excusat. Qui igitur. Illaec est secunda pars in qua aggreditur Platonis opinionem osten&ndo talem conclusion , quod non est una comuitis idsa omnibus bonis: Hputauit Plato de probat quatuor rationibu Prima. Vbi iam vel in quibus est pnus & posterius non est communas id & sorma. At in dimis in prius de postreius: eris in bonis non in cominus id maior concina est ar Platonicis, quia non ponebant id s in his in quibus cisci prius atque posterius,de ideo numerorum non ponebant ictam:minor probatur a philosopho. quod in flnis est prius de posterius:Nam substantia est bonum:qualitas est bonu:idatio similiter,& alia quae sunt in alijs varijs praedicamentis in auibus est bonum. Verum cum ista habeant ordinem prius est substantia qua relatio, cum relatio liti metu substantiae, et est virgultum respectu a oris , de ut est accidens respectu subiceu sui prius cium est arbos qua virgultum di subicctum qua accides, de substantia q quantas,uel qualitas vel relatio,vel aliud accidens. Vt prius est homo qui est sub/stantia animata sensinua,qua sit tantus,vouti trin cubitoru, in talis veluti albus,& ad aliquid veluti pater.per prius igitur in homo prioritate naturae,pinctius vem haec sibi accidunn rint latus vel talis&similiarergo nu nolit quodda comunes lue inoibus camouis non eritquXda comunis i a bonis Oibus que modii in numeris N in varic sint spes numerom, x duri duali ras,trinitas:& altcra sit prior altera no ponebat Plato quata idqa coem Oibus. Eode pacto in varie
29쪽
, O PRAETERE A cubonu. Secunda ratio. scicitiardeo bus micamentis, si nilitarct in &alia est boni ratio cu est in pdicamento substannae, re alia ratio cu est in praedicamento qualitatis disic de ex s. Fit igitur talis armuriatario. Ea quae sunt Indaucisis camentis non dicuntur m unam ratione: nec est eoni una comunis ad . At bonii, loquendo de bonis quae sunt hie est indiucisis micamentis, ergo boni no est Una ratio,& Vna comunis idP. Maior iactacmur a P, renicis,&semper affert maiores hic vcluti concinas a natonicis. Minoia ipse probat.squod γε na sunt in diuersis micamentis, na mas quae est de numcro bonom. in in camento lubstatiae viainvirtus in odicamento qualitatis: moderatu in pdicamcnto quantitatis,& tile in camento relationis. Vtile enim refertur ad aliud: Occasio quiny.l. Opportunitas reporis ponitur in Dic, mento qfi,sicut lepus quod est mensum nastius ponit in 'ii, & cogma convasatio ponit in mento ubi alia hutulinodi bona quae vari. a sunt,& in ciuersis 1 camelis collocata. M ut dicameta sunt maenine distincta inter se, sic & res q in ipsis mi metis sunt.Sequit igitur coclusio quod no est inii & lucriale bonii me tabus bonis: nam sit ita citet no in ossius pdicamelis sed in diceretur,& esset ut ondimus. tanta quod ens,dc bonii colicitians. Sta bonii sumis bisanam. Primo modo ut est passio encis,& sic uertiscii co: alio modo ut est bonii moris, & hoe non
uertitur cu ente, nam omne bonii mons est ens no aute econtra. Si igitur Plato dicitesse unam
cocin idςa boni, oportatat dicat bonu comune quod coli tur cit ente,& sic acci 3it hic plis illud nu coe quod colicitatur cit ente:5 atriit tra Platone. Nonadu qa Deus otie no est in Odicamento in ipse sit qui producat ipsam substantia & cis substantia c-nitur aut ex mama &sorina,aut ci potentia 5 actu:Deus auteno in Gpostus sed accipitur hic improprie. s. pro substatia separata: vel pro corpore coelesti: ius dicunt animata a phis.tamen Fm Scotu,& sone etiam Platone est quaeda substantia transcindens quae pdicaturde Deo de de substantia icamentali sese faciunt decerdicamenta transtrema, 5c sic quantitas pdicatur de infinitate Dei,&qualitas cla3ν bono c. PRAETEREAcueom. Tatia rino uoni no est vi ,5 eadem scientia i tari in urinidγ,sta bonom no est una, &eade scia:m bonorii no est una cois idca: maior cederetur a Pirutone.Na Plato dixi ut sunt id ita cilla cientia nostra. Minor dociarat a pho. na eoru quae sunt in uno pdicamento no in eadesticiaria: multo minus crit una scientia eoru bonorum quae sunt inditiessis pdicamentis.Sed issus quodcunq; collocatur in uno pdicamento,& in temporis non est una scientiatarii cade.Na teporis bellici est una sociaria quae dicitur ars militans.Teporis aegritu/dinis est scientia medicinpqus obseruat repus. prinopui: augmeiatu:statrem &decrementit Similiter moderationis in cibo est ars medendi,qua obseruatur tepi debitu alimento, & superius o plum de medicina pertinet ad recupcranda lanitate,hoc ad conseruanda eande. est etia alia obseratiantia teporis: quae pertinet ad gymnasti .l.ad alte exercendi corporis in ipsis Iudis gymnasticis. Notata quod unius, deiusde boni quod est in uno micamento: ostendit plis plutes esse scietias. Nam tepus est bonsi,& de ipso cosiderant variς scietiae. ut in talio lepus bonii,& id cii,&opportunitatem considerat ars militaris,& reptis bonu in aestritudine medicina, &sic de aliis aliae facul/tates: ita ut cit alia sit at* alia scientia talis boni, erit alia atq; alia ratio, di non cois ratio nem id huius boni quod est in uno micamento,inulto ininus boni quod est iii cibus praedicamentis.,s D V BI tauerit autem quispiam. I Haecin quarta ratio qua ostendit no esse polaciada coem id mex eo, vinet superflua. Dicit igitur quod ambiget quispia quidna Platonici velint dicere ipsum quod ii. Addunt.n.ipsum viii ιν tui Qi volunt ignificare idea illius rei i uti ipsum hos .i. ideliola ipsum inita ipsum bonit,idsa inui, re idP boni: auid ergo x olunt significate per ipsum /lunt ne ostendere esse diuersas QPs a rebus quom sunt id :vt volebat inito Ueriam ea no distarunt quae coueniunt in una atq; eadem ratione formali. At ipse homo.i. idaea hois di homo apud nos coiiciaiunt in ratione formali:crgo no differunt. si distimantur de vom dicetur animal ta/tionale si emo no erit differetia in rone semiali inter idqa holaiae hoscin , di inrct idaea boni & γnumisi posuit rideretur ponere idea holi,& id a boni, bc crescreesse quasda speties separatas per se seorsum existeres: notandu quoapta hic ex dissimnone reni imit cotra Platone, qui posuit sormas diuersas,& ideas a rebus quam sunt id : diuersias autem nulla alia ri u sorinali quod siondilipsas no differre tonesormali:certe no differet res illae, 6 salsa erit opinio Platonis Donetis, , idqas differre a rebus quarii sunt id ,&superfluae id videbunt. AT vero neq; qa. Hac in parate affert una obicinione quae fieri cotra eu posui. dicis or Aristoteles quod homo non dificit ab ipso ho i. tha hois: io non dissemcti homo hic apud nos sit corruptibilis: ideae vero & hois se ni sint eruae & in nuptibiles dicit ago pri s r propter hoc non differunt essentialiter,& sormalitenses per modos quosdaμ post ora quaeda veluti finitu & infinitii: pe retuli & motuum:q no sunt de Mattia reamaodi vero no facisit proprie differre: sed sormae essentiales faciunt ea q sunt, proprie disserte Na ea dicunt esse de essentia alicuius q simili sunt di no posterius. I iis enim res est, postea rpetua,& no tactu S talis uti talis:q no sacvit alantialiter res ditan de dat EthI.acci. D ii
30쪽
exemplum dealbedine,quod iraiam gis album,id quod potast durare insidiem, i id quod parest .
durare unum amissi. Illa enim duratio non iacit cile magis, aut minus album: na licet unumsitdum tumius altem:tamei trutinalbum,&ciusde rationis. Igiturcii Platoni ei velint ideas differreat Gus: luam lanii ,&nosondimus nodifferre,supcissuum est ponere id Misstram go ponitur
coisi . boni Quauis enim bonii,& ipsum bonii. i. id a boni differant m hoc quod alterum sit
diuturnius altaro: tanam non differunt in sua ratione formati,quia eiusd sunt rationis. PROBABILIVS autem. , Hoc loco phs comparat opinionem Platonis de bono opinione Pi Q hagorae, reditat quod sentcncia Pythagoricom videtur probabilior i Platonis: non quod sitsiun/plicitar vera: sed probabilior.Dicit igiturquod Pythagorici non posueruntbonu quodda separatapo secias lans coeoibus bonis: is posuerunt ordinem,&seriem bonoru: in alia collocarunt etiam una, et odia atur quod res tunc dicitur proprie bona,& persecta:quado est una.Pythagoras po/suit duas series siue duos ordines vel familias ut ipseditabat rerum,&has dixit principia rerum. nam igitur bonorii serieni ponebant Pythagorici: alteram maloruβ in unaquaq; serie dicebantcise decem inuitam opposita: tanu decem principia bonorii,& decem malorsi. In serie bonorum posuerunt unum:in serie maloria plura,& succcssiue opposita hac.sfinitum: infinitum: impar & par. rectum&obliquiaequadratum:altera parte longius lumen:aeninrc: dextrum si ustria:mas:s nina quies: motus: num:malu.Vnum duit rilla iii numero bonorum', quia quaelibet res habet in se bolutarem suam in unitatem:qua suscipit lautia cisciNam quando unitur anima cum corpore, tum fit unum,quod in homo: quando uni utiturci cinciata: tunc fit compositum, &est unum ut lignum lapimuruin &similia:&quando vivuntur plures Voces sectandum proportione fit unus cocciatus. Ita punitas in qualibet re vulatur esse perfectio. Econtra facit pluralitas: dcstruit enim res & ad notae poducinnam cum aliquod corpus rcsoluitur inclemeta,&in plura:tunc destruitur illud coni positum.Finitum qu est bonum,quia dignat posciniolae,5 potest percipi. Infinitum estina lum, & imposterum,dc indamni natum,& pcrcipi non lutcst. Impar est bonum, quia diuidi non potin ut unitas,&non destruitur m suam imparitarem.Par econtra est malum, quia posita paritatem lesbluit us* ia unitate quae non est amplius nunicius,&si aliquando non potest diuidi us p
ad unitate:ita quia remaneat numauxstat Iar inparitatis xt pno modo octonarius nuci' diui diti trusi ad x nitate, senarius stat in prima diuisione virtute imparitatis.1.numeri temaria: noq&nat senarius numerus: luia iam est destructus,sed stat diuisio & consistit in remario: sic de alijs op/postis dici potest quod altem habre ratione boni:altem mali. Aristoteles igitur antaponit hac opinioncin om,opinioni Platonis. Quia Pythagor reducebat Gabona ad vim nu:quod in in nius hic apud nos:& non ad viati bonii separatu a nobis: is est id boni quea ista lensit ito,dedacit quoci Speusippus quisuit discipulus Platonis, dici sorore nepos, reliquiicii in hoc, ec sequutus est Pithagora ex quo etia se mains incusare vidctur,si. ipse n5kiiuutus est Platone pruceptorem. IN ijs autem qua .dicta sunt. Hac in parte quae in rema pars principalis huius λυ 4 x
tuis,affert obiectionem quae ficti possct ira roncs suas superius illatas. Di reenim quis pos leto Aristo es tu loquutus es a. bonis uno modo sumptis indeterminate, desinedistinctione ulla noloquendo de omni bono distincte et oportebat. Nam bona bisa in dicuntur. quaeda enim 'sebona:quaeda propteraliud,&de istis auabus coctus fortasse diceret Plato se non posuisse coemihom unam, de alacra specie latum.s noni perse relictis bonis utilibus, de propter aliud quae non sunt proprie nata sint ad aliud.Itaque rebas distinguere o Aristoteles, di de omni bono disserenter loqui &distincte. tu autem non loquutus es de omni bono: cu bifariam sit. Dicit igitur ista inlisa obiectio: itaq; dividantur bona: quia ex iis quae dicta sunt a nobiscit nodistinxerimus bona,controuersia vulta suboriri.&obiectio quis ad qua tollenda diuidamus bona,&videamus si est vina cois idca.Bona bifariam dictatun lucta po P ob alio aliud per se .iurem bona rursus, aut per sesinpliciter & absolute sunt, aut sunt panim sprer se, partim ob aliud, iii sunt iudi media inter ea ciuae sunt per se simpliciter de absolute: & ea quae sunt ob aliud tantu. per se simpliciter sunt ut Micitas:prie vera bona: d partim sunt propter in partim ob aliud sunt: ut sanitas: ea vero sunt pmprie ob aliud ut in medicina potiores & reperati cibi, & alia huiusmodi
quae faciunt ves cosmiant sanitate vel remouct trana.i.im dimenta sanitatis.Suntin. ob aliud
tantum, quia ob sanitate.Quare sunt bona 'r se, di propter aliud,& partim mpter se, de partim
propter aliud.natura enim non transiit ab extremo ad cur si sine metuo ut aiunt. Cum igiturtot
modis dicantur bona accipiamus allicram specie bonom. s. pa se posthabitis nunc bonis utilibus quae sunt ob aliud tantii quia si debet esse iasa bona magis erit deia,nis 'se. Accipiamus igitue
ista bona pose,&ctadcremusdicit plis si his copetit una cois id .mtanta circa illa uerba, non de omni loquebamur bono,in textu graeco qui reperitur,& eria in traductione Leonardi no est ibinon:traductio uetus,&Ioanis argimpyli habren Et stramius,&alij expositores expoliui cum
nomissum intum. AT quaenam quispia; Facta distuinione bonom, di pol rasitu titilibus q sunt 42