장음표시 사용
31쪽
polum omnes rotantur sicut etiam hodie licet disparibus interuallis.Vnde patet manifestE omnes hos auctores erroneam Eudoxi,& Erato'enis Ninionem sequutos fuisse , neque caelum ipsum di- Iisenter inspexisse an hoc esset absolute verum. Quare inepte, aenimis confide ter cocludere videtur sua intentione Scaliger du est.
,, . Ante annos igitur I966. stella G Borealissima fuit totius Ast ,, rismi , hodie etiam borealissima est. Tunc erat polo vicinissima ,, ut hodie etiam deprehenditur. Ergo stella G loco suo mota non ,, est,neque a polo recessit , sed semper eodem interuallo a polo se- ,, dibus tuis haerens adeo tunc exiguum circulum destribebat,ut ocu- lis dijudicari non posset, ii Hieque adeo illa circelli conuersio, , oculos fallit, ut non nisi a peritis iudicetur in quam parte circelli ,, versetur, in deuehente semicirculo an in euchente,nisi relatione ad ,, F E facta quod supra tetigimus . Stella igitur G in eodem semper ,, loco haesit, & ne tantillum quidem ab eo recessit .
At dico ego nullam fidem esse praestandam illis prassicis Astroao- .mis & Poetis , & Grammaticis, dum nullam asserunt caelestem o seruationem per organa Astronomica diligenter factam, sed econtra probandam esse illorum Astronomorum sententiam, qui astra diligenter per instrumenta obseruarunt,sicq; negandum est stellam illam,quam nunc potarem dicunt,temporibus priscis exiguum circulum descripsisse, cum testetur Hipparchus suo aeuo ea destitisse apolo gr. 1 a. m. a . idque obseruationibus certis per idonea in stramenta innixus,quod cum obseruationibus recentioribus probe G- uenire superius diximus , quando ex loco hocierno Tyehonico collegimus illius stellς distantiam a pologr. I x. m. 3 .facta retrocessione motus in longitudinem gr. et q. m. 23. Debiuat Scaliger aliquod exactum instrumentum experiri quanta erat praecise illius distantia a polo, atq; eam conferre cum obseruationibus alio-rurn recentiorum, nam tunc cognouisset aliquam differentiam his temporibus: ex qua arguere potuisset maiorem fuisse temporibus priscorum. Vnde in errore magno versatur, dum inter Ast no- mos illos rudes de poeticos numerandos esse, ne dicam puros Hiilosophos , sed Grammaticos qui aliorum dicta tantum reserunt existimat: sed probemus modo nos ex obseruationibus recentioruhanc stellam pol arem continuo ad mundi polum aecedere,nam Sin nabit protinus esse necessario concededum, pristis temporibus fuisse ab eodem polo remotam gr. I i. m. a . vel circiter sicut Illyparchus testabatur .
32쪽
IU Maligeri de anticipatione Aequinoctiorum. 23
Primo quidem ex auctoritate Petri Nonij sicut superius diximus habemus,ltellam potarem anno circiter r3oo.distitisse a polo gr.3. cum dimidio,testimonio Nautarum sui temporis, & idem testatur Petrus de Medina in libello de arte Nauigandi, quod quam proxime eum calculo ex doctrina Triangulorum consentit , determinando scilicet longitudinem stellae ad annu Domini Is . per retroces sum gr. I.m. a .ri longitudine Tychonica quam obtinet ad annum I 6oo. ut hic
Distantia a Polo. . Et licet Nonius dicat, quod secundum Verneri placita stella illa distaret tunc a polo gr. q. m. s. tamen parum fidendum est huius viri alioquin doctissimi calculo,quem improbat Tycho in suo priamo Progymnasmatum libro . Sic quoque minime audiendus erit Cardanus, quando in libello de supplemento Almanach eap.r. libri primi assirmat stellam potarem distitissae a polo gradibus q. m. s. ad annu Domini circiter r3 6. supponut enim tunc fuisse eius logitudinem gr. I s. m. q8. Π quae nimis ab obseruationibus Ze numeris Delionicis exorbitat. Sed idem Cardanus assirmat quod appropinquabit ei infra annos rooo, ita ut sit quasi polus. Sed recurramus ad Astronomiae instauratorem Tychonem fresae,qui pag. 36 I. primi libri Progymnasinatumnit huius stellae distantia a polo circa initiu anni i 73.dum explin auit eleuationem poli Geggingae a dAugustam per duas eius alterationes meridiaras, ut hic. .
. . distantia. Altitudo poli quaesita
33쪽
Subditque mox haec verba. Hi neq; apparet,stellam potarem tune teporis iistitisse a polo gradibus tribus cum una quarta minuti parte,quam nos postea successitae paululum huic appropinquasse adm- uenimus , adeo ut sequentibus annis circa corum initium talem obtinuerit ab ipso polo remotionem, prout saltu per quaternos. annos facto , iam indicabimus.
Sie meis organis, ex quo in hane insula migraui,quot annis sensipolarem stellam declinationem ausere propiusque polo accedere , adeo ut singulis annis tertia proxime minuti parte illi appropi quavit, velut id supra quoque innuimus. Idem Tycho ponit ad annum Domini eiusdem stellae declinatione gr.87.m. 9. s. 3o. Vnde colligitur distantia a polo pr. a. m. so. s. 3 o. &-annum Izoo. declinationem 87. m. 63. s. 3 o. & distantiam a polo gr. a. m. I 6. 1 3 o. Sic quoque Iacobus Christmanus affirmat se Lbleruasse Heidelber-rq eandem stellam ad annum in maxima di minima altitudi-dine, ut hic.
' Stellae polaris altitudo Dimidium,idest distantia a Polo
Ovide illius ilibellum de obseruationibus solaribus pag. 3 o. ubi subdit . Obseruatum est per annos fere 3 o.proxime elapsos singulis quadriennijs stellam potarem ad polum appropinquasse min tum unum eum zo. secundis ri . t Praeter Cardanum, & Nonium,fatetur quoque Erasmus Rei noldus in commentarijs super Theoriam octauae Spherae,stellam pol rem quae tempori s Hipparchi distabat a polo gradibus plus Ia, suis icmporibus distitisse gradibus circiter . & magis, ac magis adhuc accedere ad polum mundi. Quod autem verum sit in futuru
34쪽
ns. Gaviori de anticipatione e uinoctiorum. ΣΥ.
hanc stellam vicinissimam polo fieri imb cum eodem coniungi nucex calculo aperiemus quando ad annum Domini et os . habuerit longitudinem in colum substitiorum hoc est in fine IT. Tunc enim Radix declinationu erit gr. 13. m. i.quq addita latitudini costituit argumentu Declinationis gr. 89-.3 . quae est ipsanael Declinatio Vnde tunc sex tantum scrupulis a polo distabit. Sed si suppohatur Obliquitas maxima Zodiaci gr. 13.m.3I. erit declinatio gr. 89. ID& distantia a polo min. a 7. tantum. Patet igitur ex his quae supra attulimus stellam hane polarem
continuo magis atque magis ad polum accedere donec cum eo iquam proxime uniatur quando obtinuerit in longitudine finem IT . iEx quo falsum est quod Scaliger tanta confidentia nullafacta ob seruatione asseuerat nempe illam stellam in eodem semper loco haesisse,& ne tantillum quidem ab eo recessisse. Vt mirandum profecto sit hunc Doctissitarum alioquin virum' in tam graue erratulIO 'lapsum fuisse his friuolis eoniecturis priscorum Astronomorum
deserendo veraces obseruationes praestantiorum virorum Hippar chi Ptolomaei Tychonis, & aliorum qui diligenter Astra obseruarunt. Scaliger deinceps epilogat suam intentionem his verbis. Sealiger . ,, Itaque cum initio huius disputationis statuerimus neeeTario alterutrum verum esse, vel; si stellae in consequentia mouentur, ip- iis sum cum toto contextu stellarum motam fuisse: vel, si ipsa stella is nunquam loco suo luxata est stellas in consequentia non moueri , ,, atque alterutro vero, alterum falsiim esse, quum ostenderimus stel-
,, lam G nunqua olim longius a polo recessisse quam hodie vidctur.
. Sed cum ille hon recte probauerit eam stellam eandem semper obicruare a polo distantiam non potest concludere suam tam fise mam hypothesin porientosi motus punctorum Aequinoctialium,&Solstitialium in praecedentia cum suis polis mobilibus, at contra eum nos validissimis , & firmissimis obseruationibus contrarium ostenderimus sequitur manifeste cotra ipsum Scaligerum stellas in
Confirmari potest adhuc magis haec veritas ex historia obserua . tionum mutationis declinationis reliquarum stellarum fixarum vevidere est praesertim capite 3. septimi libri magnae constructionis Ptolemaei ubi recenset complures obseruationes stellarum fixarum factas a Timochare , Hipparco , & a seipso in quibus omnibus v ria deprehensa fuit stellarum declinapio. Qinia si verum esset eandem distantiam stellam potarem ab ipso polo semper habereis
35쪽
vt Scaliser asserit, sequeretur necessario stellas omnes eandem semper obtinere ab aequatore declinationem sicut eadem praesupponitur illius stellae a Scaligero declinatio nimirum gr. 86. m. 36. clitus complementum est gr. 3. m. Σ . pro distantia a polo,nec valet dic re diuersum esse aequatorem circulum qui mediat locum inter mundi polos ab Aequinoctiali respectu cuius: sumuntur declinationes, quia hoc absurdissimum commentum confutabimus paulo insta. Scaliger. ι οis Ergo per ipsam propositionem stellae in consequentia non m ,, uentur: S anilis & nugatoria esst opinio quanquam vindices habeat ,, summos Astrol0giae antecessores Hipparchum, & Ptolemaeum.
Sed rei hius inferri potest sic ipsa conchisior ergo stellae in conse quentia mouentur, & anilis & nugatoria est opinio Scaligeri nullis
uitalia obseruationibus, sed tantum auctoritate illorum Astronomorum antiquorum , & Poetarum qui nunquam astra ut decet,&cglestes motus cbseruarunt,nec ullo pacto meretur comparari cum ' Hipparcho & Ptolemaeo summis Astrologiae cultoribus qui contra rium ex suis obseruationibus docuerunt, errata suorum Praede
,. Quid nunc hiscere audebunt qui tam pertinaeiter defendunt , , quod ignorant λ Nam profecto non quod sciant certo ullum Sphae- . ,, xae Oecauae motum in consequentia esse ita praedicant, sed quia ita ri pueri dedicerunt,quae senes dediscere pudet.
Veri Astronomiae cultores non ita facile applobant quae ab aliis rediter de historice audiunt, sed illorum opinioni, acquiescunt quisias hypotheses firmis demonstrationibus, ac obseruationibus muniunt ; nec credunt de aliquid certo scire nisi hoc ipsum per 'bseruationes idoneas constet, vel demonstrationibus Geometricis confirmetur . At unus Scaliger omnes obseruationes negligens licet praestantiorum artificum obstinate nimis , ac pertinaciter patroci nium eorum auctorum suscipit qui soruerunt in infantia Astron miae,qui si reuiuiscerent, ab 'ue dubio opinionem suam desererent,&experientiae rerum magistrae acquiescerent. i l . . Seali r . i
36쪽
sealiger suam causam tractare videtur potius ut Rhetoricus vel orator quam WAstronomus serius & Mathematicus veritatis amator,exaggerat & amplificat sitam opinionem kenditans eam tanquaab omni antiquis approbatam,nec tamen supra retulit au ctoritatem aliorum quam Eudoxi, & Eratosthenis, quos sequuti suere Fluinus, & alij quidam fabulosi Poetae, quorum auctoritatem,&iastinabhium vocat totius vetustatis aviaritatem . Maliger. lSpero tamen neminem tam a vero auersum lare, qui talis tamq; luculentis testimonijs confectus, & depositus manus ultra non det,& ingenue fateatur se cum Hipparcho, & Ptolomaeo, & cum omisi Astrologorum natione ioculariter & pueriliter errasse: quod quidem humanum est, sed belluinum impotenter petulanter, & Pe fricta fronte contra vem 5 manifesta argumenta pertendere.
Luculenta testimonia in Astronomia sunt obseruationes peri strumenta & organa idonea,quales sunt illae Hipparchi, Ptolemaei, Tychonis & aliorumqui vere ac fideliter obseruarunt coelumGnosia autem placita & sententiae erroneae Eudoxi Eratosthenis, & aliorum qui nunquam ad coelum instrumenta di organa dilexerunt,unde qui hos sequi vult dubio procul ioculariter & pueriliter err est,cum ab eis praeter alia incocinna addiscet 'llam ultimam esenosurae esse mundi polum super quem mundus circumuoluitur, cum tamen illorum temporibus abesset gr. I a. cum dimidio pen omne absit gr. quasi tribus . . . l
- l. sed quamquam uno vulnere collaipsum est hoc monstrum:tamesiiluribus conficiendum est. Si stestae inconsequentia mouentur , in aginatur Hipparchus, ergo aliquo interuall6 ipsam a polo re -motiorem fuisse necesse est, quam hodie videtur, contra ea quae
demonstrata sunt. Hi . 'Maginus .
. i Consequens huius argumenti verum esse patuit supra a nobis ilIam stellam potem utiquo interuallo remotiorem fuisῆα, 'lim quam hodie est . Ergo etiam Utecedehs erit verum stellas in eotilequenIta moueri. ut asscimit Hipparchus Et quod sciliger nihil de Misauerit hactenus aperte patuit nisi vel id pro demonstrationibus intelligere opiniones antiquorum erroneas. .
37쪽
I, quam ubi est hodie, quod quidem verum est, & eum eredidisse , , se & posteritati persuasisse. Marinus enim Tyrius Geographus ita ,, scripsit referente Ptolemaeo. Parallelus per Ocelim transiens attol- ., litur partes I r. cum duabus quintis . Proditum autem est ab Hip- ,, parcho,minoris vrsae australissimam stellam, quae est ultima caudae ,, distare a polo partes duodecim, & duas quintasia l
- Verissimum est Hipparchum credidisse illam stellam fuisse alibi
quam ubi est hodie, quia certissime ab illius saeculo ad nostra tem- . pora recessit continuo a polo,ut ex obseruationibus a nobis sit - rius allatis comprobatur , &testimonium quod Scaliger adducit Marini ex Ptolomaeo pro nonra hypothesi confirmanta probe con uenit iloq; usi fuimus supra.
,, Ex hac Hypothesi selIa o erat fere ubi est hodie genu sinistrum .
,, Cephei, borealior ab una parte,Itaq;culminabat cum I .Piscium, ,, si quidem stellae in consequentia recesserunt. Sed ostensum est stel- ,, iam nunquam a loco suo recessisse. Ideo falsum est eam ibi tune,, fuisse ubi fere est hodie genu sinistrum Cephei.
Maginus. Stella potaris tempore Hipparchi longitudinem habuit a secti ne vernali gr. 38. m. 39. hoc est obtinuit gr. 28. m. 3 p. cum iam titudine Borea gr. εβ. m. a. & declinationem habuit gr. 77. m. 26. l.Quare ex his per doctrinam triangulorum innotescit eius ascensio recta gr. 3 6. m. 3. cui remondet in Gliptica gr. Iq. m. 32. Η,qui
dicitur culminatio ipsius stellae. Quare si daretur nunc aliqua stella in gr. 28. m. 39. ου cum latitudine gr. 66. boreali obtineret eumdemsitum primi mobilis quem obtinuit tempore Hipparchi stella potaris. Sed nulla datur ut videre est in catalogo assixoru fyderum, & proinde decipitur Maliger asserens eam tunc fui se ubi est hodiet genu dinistrum Cephei, puto) autem illum voluisese intelligere pro genu sinistro,stellam illam quamCopernicus cum Ptolemaeo planat in pede sinistro quae anno I 6 . Obtinet ex coper-:nici calessio gr. 2 . m. 26.8cum latitudine Borea gr. ε . m s. neque pMter hane alia stella appropinquar magisloco illo quς - obtinuerat stella potatis tempore Hipparchi: Haec autem stella Dy die declinat aeb aequatore gr. 7s. m. ra. Vnde eius a polo: distant aest gr. 16. m. 8. ut non possit congruere cimi situ antiquor stellipolaris. Quare cum Scaligero aicam α ego falsum esse eam ibi tune fuisse ubi fere est hodie genu sinistrum Cephei. Sed tamen non seque quod vult scaliser. - , t
38쪽
Df. Maliseri de ausi patione Aequistoctior m. as . i
e t i Maliger. ., Vnum tanturia superest profligandum nempe punctum , quod ,, Hipparchus polum mundi vocat non fuisse polum Mundi. Magmus si scaliger potest demonstrare hoc quod proponit victoriam prosecto Atinebit: . contra vero non erit mihi difficile ostendςreb apsum Hipparchum non potuisse errare in apprehendendo Wro p Io mundi ex quo necessario sequitur Scalligerum deceptum nisi . Quando Hipparchus obseruauit distantiam stellae illius a polo, vς lusus fuit instrumento parallattico, seu regularum,quod erat illi usitatissimum,& valde commodum pro hoc negotio,cum quosumpsit. distantiam illius stellae a vertice quanta fuit in maxima, & minima altitudine sub circulo meridiano , aut etiam usus fuit instrumento armillari vel simplici quadrante capiendo illius stellae ambas alii tudines , nam utriusq; differentia dimidiata dedit illi distantiam dictae stellae a polo mundi, nec potuit errare , nam certum est in mer idianu circulum cadere polum mundi,& polum horizontiS. Vel etiam potuit ex una tantum altitudine meridiana illius stellae,& altitudine poli cognita determinare distantiam dictam stelis a
Vt in subiecta figuraesto circulus A D G L qui Vice fungatiu
39쪽
D. Ani. Ad lai confutatio Diatribe ἐ
' meridiani in quo fit vertex, seu polus Horizontis G & dimidius horizon ABC, medietas aequatoris D B E cuius polus F boreus . Ω- . per quo primum mobile circumuoluitur . Sit aut obseruata exem- ipli gratia altitudo stellae polaris in minima altitudine I supra Horizontem extremitatis Borealis Insulae Rhodi ab Hipparcho gna 3. m. 36. & in maxima altitudine L gr. 68. m. a . a qua'si austratur minoriremanebit utriusque differentia arcus I L gr. 2 q. m. itiaeuius medio est polus F. Quare distantia stellae a polo erit gr Ii.m .et . & tanta est semidiameter circelli Ι KL,quem in diurna comversione stella illa describit,& si addatur arcus I E distantiae stellaea polo, minimae altitudini gr. 23. m. 36. notificabitur altitudo poli Rhodiensis gr. 3 6. m. o. Sed ad medium illius insulae: est gr. 3m. o. Quod si Hipparchus praecognita hae poli altitudine obse uasset unam tantum ex his meridianis stellae polaris altitudinibus habuisset illius stellae distantiam a polo subducendo' scilicet min rem altitudinem IC ab altitudine Dii F C. vel subducendo altili dinem poli F C a maiore altitudine LC . ih Videat quaeso studiosus quomodo possbile sit Hipparchum nisii se deceptum accipiendo. pro mundi polo aliud . n4um in coelo Si hoc concederetur sequerentur plura absurda contra omnem ex perientiam,de veritatem vdinferius dicemus. a ia .
40쪽
I Q . ut putat Hipparchus est polus mundi Ergo duo poli RE ad eas in partes sphaer erunt,qui no postulat esse, nisi in oppoatis parta bus . -d est absurdistinaum.
Maginus. Punctum quo tempore Hipparchi distabat stella in extrema caudae cynosurae gr. I a. m. 24. erat tunc vere inlus mundi, ideli in superiore nostra figura punctum F. quia infra ipsum attollebatur illa stella supra horizo rem in minima altitudine gr. 23. m. 36. in Rhodo. quantus est arcus I C meridiani, & supra eundem attollebatur in maxima altitu dine gr. 48. m. a . ut eu arcus L I C eiusdem meridiani, nec aliud punctum quam F necessario potuit esse polus mundi existente scilicet arcu I F vel L F gr. I a. m. aq. Nec praeter hunc polum ali poterat dari nam falsissimum est punctum . tunc fuisse polum penes distantiam ab eadem stella gr. 3. m. a . ut supra patuit. Ergo . nullum in Hipparcho patet absurdum . II. Scaliger. ,, Rursus agatur recta QM T transiens per centrum mundi o. Si est polus mundi ergo recta QO Z est axis mundi , & proinde , ,, Inudus couertitur circa RO Z.Sed ante Hipparchii & seculo Hip- ,, parchi conuertebatur circa E O S, & hodie quoque circa eundem ,, E O Z conuertitur. Vno igitur eodemq; momento conuersio mun-
l Cusi superius eostet Hipparchum non admisisse aliud punctum pro polo mundi quam punctum Q in figura Scaligeri,vel punctum F in nostra figura, sequitur necessario quod unus tantum dabitur xis mundi super quo sit mundi conuersio. Quare nullum ridi--