Ioannis Manardi ... Epistolarum medicinalium lib.20. Eiusdem In Ioan. Mesue Simplicia & composita annotationes & censurae, omnibus practicae studiosis summè necessariae. Adiecto indice Latino & Graeco, utroque copiosissimo

발행: 1549년

분량: 612페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

LIBER OCTAVUS. I sgis quoque placuisset, ut semen de quo scribit Diosi o. quod uteri Cap. lib.I.

Lπασθα πίασίαν, extrahere humiditates diceretur, qu am ut tu uer- III.

tis humores proritare: humoris siquidem uox ab lute prolata pe- Humoris μος nes medicos, quatuor illas primas substantias ex cibo priniitus geni apud medicostas designat, anguinem uidelicet utranq; bilem, ac pituitam. Mens uero Dioscoridis,sicuti & Avicenna quoque intellexit, fuit, ut ei af

fectui conferret qui a medicis uocatur,qui nihil aliud est, qu Massidua muliebrium locorum humectatio: quum ex uerbis tuis facile posset qiumpiam intelligere, qii bd humores purgaret. I N Aspalathi medicinis magis placet, ut contra pudendoru ut Excat. I9.de Hermol. conuertit putrilagines laudetur, quam ut tu, difficiles pur- A balato. gationes. Purgatio enim cum de pudendis est sermo menstruam si, gnificare solet. Videtur autem Dioscori .communi utrique sexui uoce usus, de maris quoque pudendo intellexisse. Sed & Galeni autoritas huic parti fauet ad ira diise utilem dicens, siccitatis ratione. VITIO dandum non est uel Paulo,uel librarijs scribentibus, 2 O .de Musio. in pino muscum nasci, si id uerum non sit, sed Galeno potius, cui sub Annot. I. scribunt. Nec ibium in hac parte, sed etiam in uiribus adstringen II. camento conuenire posio, mille exemplis probari potest. Non I M. magis quoque agnosco uitium in eo loco ubi primae partes cedrino, secundae populeo, nullae quercino tribuuntur: quandoquidem ubi tria ordine quodam collocanda sunt, primo atque altero locato, tertii locus absq; alia mentione statim patefit. TANTOPERE mihi placet, quemadmodum dixi, in intes et r. se Agara' prete fides, ut tacere nequeam, non colore uarium , sed Amin I pene uarium in agailocho significare. Nec πα era sis e dyidem posse, quod tu uertis. stomachi aquosos humores siccare. In Itorminum autem uoce, nescio cura Celso recedendum, dysenteria arormi 30 tormina simpliciter nominante.Et si recedendum, difficultas potius intestinorum uocanda est dysenteria, quam tormina intestinorum: DUenterim quum intestinis accidentes,intestinorum τροφοι, id est, tormina, etiam Paulo teste dicantur.

NAsCA PHTHON similὁ cortici sycamini, id est, mori, fa- 22. de Nasib

eit Dioscorides, tu Aegyptiae fici. Q uod certe fatis miror, quado de phtho. tu ipse hoc eodem uolumine sycaminon morum interpretaris. Videtur etiam mihi huius rei mentionem fecisse Theophrastus, licet sub . alio, hoc est. nartae nomine, ut fortὁ in uulgato Dioscoride pro naroeaphthon,legendum sit nartaphthon, quod meliora habent exem- Α- plaria. IN ULTI M A uel penultima canchami medicina praetermis 23. de Cans sum esse miror, uinum consentiente praesertim communi lectioni chamo. ut alios taceam Paulo Aegineta.

suppos I TITIVM in Dioscoride esse de Cyphi caput, no 1 . de Capsi.

est cur ex eo suspiceris , qudd Paulus inter simplicia medicameta Anuo.I. eius no meminerit: cogruere enim masis ei uisum, ut cu compositis locaretur. Nec inter eclegmata, sed inter thymiamata, ceu mediae φm 2 existens

222쪽

parte ubi ais, ex radice ad consitiones oculos assumi, nulla adnato- C .lib. furum habita mentione: cum tamen tu ipse qua uoce ibi utitur Dioscorides, esse nobis adnata, non oculos dicas. Albi parum credendum libris,qui Definitiones, R Introductorium Galeni inscribuntur, uel ex hoc patere potest, ouod tenuioris & crassioris intestini morbos, inflammationes esse definiunt, qui Am -- I

tamen & ab alii s causis,& a pituita,fri gido humore, ut Gal. in seipsis

expertus testatur, non rarius quam ab inflammatione contingunt. 1 Non placet eodeni de oleo capite, δυνά r, id est, uires exulceio rantium medicamentorii , maleficia n qncupetur, ut quae magno . pleritq; sunt nobis beneficio, quoties uel mala caro erodenda, uel Dona, uitandi maioris mali gratia, exulceranda. Nec putandum uoluisse Diosciquὁdhleo perunctum sit, ulcerari quicquam noJosse, quemadmodum tu intelligis: sed quod oleum mixtum ulceratibus, uim eorum hebetat ,&minus potentem facit: quod & multis locis testatur Galenus . . Excap. 2 IN ELAEOΜELITE, nisi plus interpreti licet, quam sen- Elaomelite.

sum autoris reddere,no est addedit,spsite, scribete Diosc. iii diliciter Annot. L . . Et si ut ego quoq; puto sp6te fluere intellexit Diosc. no tamen II. Lo cogimur communem lectionem mutare,prouoce ru,λ-rscribε do. possumus enim duos liquores in eadem arbore intelligere: unucrassiorem, sponte ex trunco manantem:alium qui opingui in sueculis latente,sicuti ex plerisq; alijs plantis,arte paretur, minus cras sum:&propterea oleum simpliciter uocatum,non olaeonaei ut primum. Duas autem res indicari ordo ipse demonstrat: in prima enim parte post elaeo melitos historiam, eius apponitur medicina: dehine

1 ubdit Diosc. σκι- τακεν ιυιτ Mart τωνδαλλῶν λαι . id est, uerbuex uerbo, Conficitur aute & ex pinguedine surculorum oleum . Seruuntur post haec bonitatis indicia,&demum olei quoq; huius metetnae. Non difficile quoq; fuerit Plinio hoc capite patrocinari, II L scientibus esse affectum quendam, in quo simul cum somno uigilia

iungitur,& propterea composito nomine α ρυπιλι κ Me, soporem uigilatiuum uocari, commixtis simul bile & pituita,quarum haec somnum, illa ui filias conciliat.Mixtum igitur hunc affectum intellexis- se Plinius uidetur, dicens eos qui hunc liquorem biberunt,torpescere, excitariq; crebro. INTER laurini olei uires αἰ ας momia ,reponit Diosc.id est, ut o. de Olio mihi quide uidetur, apertoriam. Tu laxare ais, rem longe diueriana, Laurino.

O IN PAvCVLIs illis de Terebinthino oleo uerbis, subesse errorε puto, uel ipso met Dioscoride teste, qui capite de Terebinesio, Vs calefacere fructus eius scribit:hic uero dicitur, oleum ex ipsistia et solis fructibus paratu,rei igerare, quare magis probandus in uulgatus Graecus codex alter,in quo nulla uirium mentiO,sed praeparatio ta- tum Terebinthini olei docetur. CAPITE de oleo Mastichino non laudo. ut testimonio Pauli,

Galenu potius imitati quam Dioscoride, Dioscoridis uerba quae in chim olio. tu a uulgata

223쪽

13, IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.

Cap.lib.1. uulgata editione hoc pacto iacent, τα αδερι τMνα. uel, ut in secunda editione legitur,

τὶν transeat: ex emolliendi enim ui adstrictoriae iuncta habet Masti-ydast D cho ut duritiebus uentriculi conueniat: durities siquidem quatenus si durities est, emollientia: quia autem in uentriculo est, adstringentia desiderat. Ductus quoq; ipse uerbor una admittere nequaquam uidetur, ut morbi cu medicamentis, sub eo de loquendi modo contineatiir, ut scilicet mastichin si oleum facere ad uteri affectus & ad cera, vi ta dicatur. Quato illud cocinnius,ut seruatacdmuni lectione, cofer Io6ε- 4ς Νς uentrieuli durities intestigatur,quam ea mutata ad ceromata. μην ' '' Cubi uaria sint mala quae serpunt, tutius esset,hoc quod peculia Aut Graeci uocant, no absolute nominare malum quodHetpς ' addere, to eisiem, ues potius ipsa Graeca uoce uti,quum D Iς p Galenum herpetes quidam qui non serpunt. Placeret eo-i dem de Melino unguento cap. ut quod in uulgatis Graecis codici- bus legitur Osωδε M, scabiosa ulcera diceretur, non diuila constructione, ulcera & scabies. Alioqui non uideo quomodo profundiora ulcera possint melino hoc unguento senari. Exeap. Α8. de IN CALCE Telini unguenti, seruada comunis lectio est,quae rotiugueto ex Fae trium sensuu examine electionem eius facit, odore, gustu tactu emneti aco. plurientibus enim probare tribus his uenales res concedunt, qui uedunt, non uirium experimento,atq; tali praesertim, quod longii exi-

gat tempus, atq; si fortὁ capillis careat emptor, impostibili. Apposita

uero unguento manu, eaq; naribus primo, dehinc palato admota, exiguo temporis spatio tribus indiciis unguenti bonitatem glaberr quatum uis emptor experietur. Sed etsi huius mentio facienda erat. qudd scilicet capillos abstergeret, inter alias medicinas erat facieno. Ua: sicut&eo que tu affers loco, p. de stentigreco, caeteris potesta 3 ' tibii, capillos, furfures,&achoras abstergat. 3

-g ς' q' L i C E T superius quoq; dixerim, no placere mihi ut

'ρ' ad menses solum referantur, non positim tamen & hic tacere, quὀdscribente Dioscor. susinon unguentu reserare uteri praeclusione inflammationibus utile esse,& in uniuersum utilissimum omniti essi ad muliebria: non esse coarctandas eius uires ad menses tantum, sed

relinquendum integru legentibus, ut ad reliquos quoq; muliebres II. affectus utilem ualeat intelligere. Simile quoq; & hic S alibi pe

eatum ni fallor committitur in uoce ηανθεματων gen rati earum vocum significato,ad capitis tantum pustulas contracto. Posse autem exantii emata in quavis corporis parte fieri, ex tuis hoc Aoeapite dictis colligi hoc modo potest: Vari ut dicis sunt cicatrices pustularum, quae in pueris toto corpore, praesertim in uultu sunt. Pustulas uero quas uari sequuntur, esse putas exanthe mata. Sequitur igitur, ut sicuti uari in toto corpore fiunt,ita exan-I II. themata. Non tamen, si Galeno credimus,putandu est insu, quos tu Plinium sequutus uaros uocas, esse callum uel cicatrices ex pustulis relictas:sed rem proprii generis,duros uidelicet& paruos tu

224쪽

LIBER OCTAVUs. iu

rnores,a crata humore in cute faciei consistentes, mollientibus ac discutientibus medicamentis curando - δ/Libus LIN LIGUSTRINI unguenticosectione, non intelligo quo

pabo incertae olei mensurae, certus adijci possit aromatum modus. Sic enim incipis: Sumito eloti acerbi olei quam uolueris portione. Recipiam, postquam hanc mihi concedis potestatem, olei libellam, L . quomodo capax haec fuerit librarum pauid minus decem & septem Sod si dixeris addendas ad hac libras olei notae,&quin cena, nodu ne summa quide ista sufficiet: dece enim librae olei, II. aromata

Io nunqcapient. Adde,quὁd paulo post in Σ8.huius olei libris libre c.

fiorum apponutur. unde enim auctum est oleumZError igitur absq; dubio est in capitis initio .Licet enim quandoq; per portiones indeterminatas a medicis aliquae compositiones deicribantur, ubi tame . semel a portione coeptum est,oportet reliqua ex proportione, non ex certo numero metiri. Quare S hoc loco magis pribadus nouus codex, quem etiam Hermolaus sequitus uidetur,partem unam olei accipiens,& aqtiae unam & semissem. HAE MORRHOI DES licet res praeter naturam esse, uel no-- mine ipsi uideantur, non minus tamen quandoq; utiles fiunt, quam 'Lo sanguis, qui quod singulo me te exire a muliebribus locis debet e struus uocatur.Scribit enim Hippocrates, his qui atra bile uel tenu 'uitio uexaui raraemorrhoides superuenientes bono esse: &c5suetis eas pati, nisi unica seruetur,periculum esse aut tabis, aut intercutis.

Non est igitur mirandum, si inter irini unguenti remedia, id quoq; numeratur quod haemorrhoides aperit. scribit eodem cap. Dio-I , scori. dari ille unguentu Uer τροπιψας fauciu uertis asperitates: cum tamen arteriae nomen, no fauces: sed ut uerbo tuo alio

in loco utar animae canale significet.Fauces uero nostris sint, id quod Graecis φψοἱ- . o I Uy o C A P IT E de Gleucino scribit Diosc.,υνμαι αso-de Glauciis quum.id est,mouetur diebus XXX.bis in die. Ad quem modum etiam loquitur Gai .lib. 8. de compos med. secundum loca. Tu uero nescio qua de causa i cribens, triginta diebus omnia miscetur, nullam, quod bis in die moueri debeat,mentionem facis. INTER Amaracini unguenti uires ruo arrinia numerat Dioscor. sy. de Amaraeritu his uerbis Latina facias, Calore fouet: minorem meo iudicio fa- cino viii men riciens, quam sit ignis uis,a qua uox illa Graeca derivatur: alioqui quis io. Annot. T. nesciat,si calefaciendi uires habet, ut prius dixit,quod calore fouet Maiores uero ei uires adesse uoluisse Dioscor.ex eo constat, quod conferre fistulis scribit. etiam medicis raro omnes sed la 'xi plerunq; & in dolorosi tumores sunt, a pura pituita geniti .Et pro- ιpterea aliquiβ adhuc adde dum est, ubi discutere durities& tumores uteri, Amaracinum dicitur, quod pituitosos tantum tumores faciat nos intelligere. HEDICHROVΜ magma coponere docuit post Andromachum Galenus,post hunc Pacius& reliqui, ubi Theriacen, quae dici ela Dinw-uo. tur,componunt: mutato tamen in barbaris libris,ut plerunq; fit,he- '

225쪽

is IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.

Cap. lib. i. dychr6i nomine in alindaracaron. Tanti aute & fuit & esse nunc debet quanti Theriace,quq abib; eo parari non potest. Galeni aute c6.fectio, si oleademas, nsi muliti ab eu ab amaracini unguetico sectio e. De Μem'o LIGNubi ex qtio fit chalbanum, metopium uocari ait Dioscora ορ ι des: tu arborem ex qua stillat, ii uertis sane, uel teispo teste,sisnifica-t6,qui id est, lis uorem, i iocas eum qui non per se destillat, sed secia arbore exit. Esse autem chalbanum constit ex Dioscor. li. i et i 3. Et quod ille ait parari ex amygdalis aniaris,tu ex oleo ex amygdai 14 lis amaris expresib. Et mollit: improprie ut mihi uidetur

haec omnia conuerten S.

momino umme ro,amaristinium: pro δριμεire, id est, uelaeinenter acri, acerriso. Anno. I. mim:pro aptissimum ad molliendum,pro eo quod est 11 apte facit, efficacissimum est, reddis, nequaquam probo. sicuti nec rii uocem mutari in Nain si qua mutatio ex conierit r. ctura facienda est, in Morini, potius uidetur facienda, hoc modo: Potestatem habet uehementer acrem, calefaciendiq; ,& urendi: propterea aperit, discutit, diffundit, &reliqua. Ducunt me ad hanc coniecturam, quae ab eo paulo infra dicuntur, scilicet adiectis oleo,

. . ceia &medulla, leniri eius acredinem, qua in comburendo, dii ran-V- doq: reliquis crassis unguetis prestat. Nec placet ut uerba σου. τε-- priscae AE Uer est uerbum ex uerbo: Et ad rigores qui per circuitum fiunt,& ad tremores, in haec conuertantur:Inunguntur eo in accessione circularium febrium contra earum cum tremore algores. Ex eat .ss.de IN PROBATIONE Nardini unguenti, probareno possiim Narino un- probatissimum illum tuum codicem, in quo pro πεπν,λιτο legitura cuto.

Quis enim credat, cum a Nardo nardinum unguentum nomen capiat, eligendam in eius consectione ignauam nardu8praesertim dicete ipsemet Dioscor. ea magis commendari, quae rem a qua nome capiuiit, magis redolent. Sed ut probatissimo illi tuo codici id uerbum condonemus,quo modo reliquis tua respondebui: legendum enim erit sic ad uerbum: Est autem optima ignava, non acris, bene olens, ut sicca nardus aut amomum. Te uero uertente probatur in nardiniunguenti confectione nardus, quae non adeo praecipua, acrimonia careat & sicce nardi aut amo ini odorem referat. Nam, ut muta quod

nulla in Diosc. cofectionis nardini ungueti hic metio, es putet narduignaua siccae nardi odore esse, cu sicca sit loge quiana humida odoratior aut quam ignaua haec fuerit doctrina, ignaua nardu p sicca nardia qua& ipsam ignauam esse oportet, si ignaus est similis facies co- Asgnoscere3Quanto igitur melius ex scemina hermaphroditu, hoc est. neutrui, facere, quam seruato genere foeminino uigore ferὰ omne, Smalculinum robur ungueto auferre,&iierba in Graecis exemplaribus non inuenta superaddere. No ab re autem laudare uidetur id quod aridae nardi odorem habet: uonia, ut dixi mus,arida, siciit eleraq; alia,est odoratior: legendumq; &λiar, , non λαν.Ex hoc cols-

gi potest,quod paulo post hoc unguenium, nisi resinam habuerit.

226쪽

LIBER OCTAVUS. Issliquidum esse dicit, ut intelligamus id cui addita resina suerse,sicuti Cap.lib. r.

minus tenue, ita minus bonum reddi: & hac de causa inter bonitatis notas positam tenuitatem. In quo loco foemininis quoq; uocibus

Diosc. utitur: quas cum in neutras commutaris, non uideo cur citra

culpam non potuerit eadem quoq; mutatio superius fieri. re autem foeminino genere toto hoc capite utatur Dioscorides,aliis co gitandum relinquo. IN CALCE capitis de Iasmino, scribit Diosc. Dereri ιυν-ε . de υμλατὼ εὐωχίαν. id est, ad uerbum, Graviorem habet beneolentiam. Tu unguetuo. io alio ut mihi uidetur sensu transfers, Ingrata in eo odoris nimia bo Annot. I. nitas.Esse enim quoida odores graues, & Theophrastus & alii testa , tur. Vnum est haudquaqua Pr tereundit: priusquam unguera relin II. quamus,te in plerisqxie ut tu ex Columella uocas sipiscinentis: ubi

in uulgatis codicibus est menti O, Mνscum legas odoratu rotundum iuncum transferre : quum ratione no careat lentiscum intelligendam, ut in qua maior adstringendi uis, quam in hoc iunco, leniter tantum ut Diosc.ait adstringente:& cum odore praestet, odorandis potius, quam sipissandis unguentis idoneo. ANDROMACHUS in Theriaces compositione niyrrha crasta ον. de m resa sana probat: unde fit ut communem lectionem probem, secundae bo Aunot. I. nitatis myrrham,λ- , id est, tenuem, non Mucia, id est, albam. Desiderare enim uidetur Andromachus, eam quae o Ptima sit & primς notae. Inter reprobatas nivrrhas enumerat Dioscamineam,tu minea II.

uocas: sed hanc caeteris Troglodyticis praefert Gal. ceu odoratissimam,& praecipuum hoc habetem, quod in balsamum non mutatur. Eas enim quae in baliamum mutantur,si intra corpus sumantur, uenena esse.Et propterea mineam prae alijs commendat,ceu praeter odoris excellentiam periculo carentem. Mutanda ergo non uidetur

communis lectio, ne cogamur fateri Galenum a Dioicoride dissenso tire. Inter myrrhae uirtutes scribit Dioscori 1 1 r-TUrere est, lenit antiquas destillationes inuncta alae narium. Tu uero nescio quare addis, destillationibus narium: quod nec dixit Diosc. nec est rationi consentaneum: ,

naribus enim inunctis, caliditate sua&acredine proritare ad eos hu a se mores aptior est, quam sistere.Ea de causa diuturnis fluctionibus ad pectus est idonea, ceu alio materiam ad pectus defluere assuetam distrahens. QMd uero de parte nasi quadam inungenda praecipit III I. Diosc.tu ad instrumentum quo in unctio facienda sit referens, ais: In unctis penna naribus: sensu ni fallor menti autoris & seriei ser-

O monis minime congruente. Verba Diosc. χροι arie , id est, uncta parti cuidam nasi uocatae, ei uidelicet quae in iama parte iphaeris,sola utrinq; instar pennarum mouetur. Vocari autem eum seu se ut Pollucem & alios mittam testatur Galilib. I i.de usu particularum. QMd de B Otica myrrha in uul. v. fatis codicibus legitur,frauissimum Trabet in medicina testem Gal. ib. I.de simplic.med. Gidem illi uires adscribentem, quas Dioscorios. si ut tanquam legitima proler seruandaliaec pars, non qua

si ab

227쪽

18s IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.

Cap.lib.i. abortiua uel spuria exponenda,aiit reiicienda sit. Ex cip. o. de S T Y R. A C E N Catabaliten,Pisis idiacon & Cilirium laudat Dis Styraee. sco. Tu,quia nulli bi scis esse locum qui Catabala dicatur autoritate Au t.I. Plinu Carabaliten in Gabaliten mutas .Ego in calamitem, si qua mutatio facienda, libentius mutarem, Galeni de Antidotis testimonio, cui plus in hoc tribuo quam Plinio. Quanquam locus etiam Plinii corruptus esse potest. Inquit enim Gal. e Pamphylia ferri styracen, styrax calami intra calamos quam ob rationem quidam etiam nostro temporet . pharmacopolae Calamitem uocant tanto reliquis praestantem,quanto Phalernum uilissimo uino a cauponibus u edito. Qui quidem styrax sit colore pallidis imus , odore &gustu uehementissimus. Scimus etiam Pilsidiam ac Ciliciam proximas Pamphyliae, hanc, pro II- cul abesse a Syria & Phoenice, ubi est Gabala ciuitas. Inueniri quo que scribit Dioscorides lacrymam gummi similem, splendidam

est, myrrham referentem: tu myrrhaeodore conuertis,

quasi colore, sapore, substantia, aliaue re, quam odore,non possit

myrrhae simile aliquid intelligi.

τη. de S deris. SI ALI A non cogit ratio, quam nullum fuisse Saracenorum Atmot-I- nomen dum haec scriberet Diosc.communem ego lemone non mu racu urbβ. tarem. Si quidem Saraca urbs in qua Saraceni,teste Stephano, dicti,in

Arabia post Nabath os existit,penes qua credi potest arbores gigni, ιι- quaru Arabicu Bdellium lacryma sit. Inter notas probati bd lii,sic

scribit Diosc. sωAς--δν--σει lan. Θ ori M.quq uerba sic Latina reddis: Cum inceditur odoratum,&humano ungui colore simile: duo. addens uerba, scilicet humano,& colore,quae ad alium trahunt se sum, quam quem Diosco .uerba uel faciunt,uel facere possunt. D

plex enim sensus ex ilIis intelligi potest: unus, ut bdellium quum bene odoratum sit semeer,incensum sit ungui simile: alterkquem Hermol.est sequutus,quod dum incenditur,odore similatur ungui. Sci-Vmis odora- mus uero uel ipsom et Diosco. docente n paludibus Indiae odora- -- tum unguem inueniri. Utru'; autem sensum tua tollit interpretatio,

in qua idem tu quoq; peccati uideris, quod in alijs damnas,quod

scilicet ex Plinio potius, quam ex propriis uerbis, sensum uolueris Exeap. a.de Diolcaucupari, teribente Pliniossiactitano multi candidi ungues. Thure. T H V s quod artificio rotundatum, atq; ei quod nati uam habet roAnnot.I. tunditatem redditu simile, ab his oui eo pacto afformarunt, nomine quoq; sicut figura fallere cupientio us, Beluiu potius,quam nil cupari uerisimile est. Et propterea antiqua lectio mutanda minime

uidetur,quae A. ιυμ uocari dicit.Primum enim masculum uocatum,

est uerὸ atomum potius quam dicatur: factitiu uero hoc e contrario cum non sit,falsi tamen atomu nominatur: sicuti,si tuae castigationi standu est, etiam stagiron. pacto uero sit atomi uox Latinis reddenda,haud satis mssii constati no enim uideo quid ei bonitatis a crescat,si nihil ab eo derasum, desectum, ablatiimiae fuerit: aut quid ab eius praestantia tollatur,si qua particula auferatur: cum possit aliquid deradi , quod si adsit, minus illud speciosum & efficax reddate quod rheo bar ico,alijsq; medicameus quotidie contingit: sed de gemmis,

228쪽

LIBER OCTAVUS. Isr

nam is,atq; omnibus sere,quae ad usum hominis ueniunt. Si indiui Cap. lib.LQuum quoq; dixerimus, nescio an metem Diosc. exprimemus. Ego, si uertendus a me esset hic locus,non sectum dicere: sicuti enim quς Graeci , me, Latini appellant iniecti, ita quq illi αν. m possumus vo Ad M. care non secta: nec hoc attia interpretatione multum abest,licet alia 'crima min appendice primi libri uidearis habere sententia. Posset forte,nec absq; ratione, insectile, hoc est, quod facile secari nonPotest, intelligi. Id enim quandoq; significari ea uoce, libr. s. primae philosophiae 1cribit Arist. De eo quod est sectindae bonitatis sic scribit Diosco. H.

oinrae. hoc est uerbum ex uerbo,Secundum locum habet Α- rabias, & quod in Smilo, nonnulli Copiscon uocat, minus & rufius existens. Tu tiero proprisi magis, quain autoris lenium, ut mihi uidetur, sequutus,ita conuertis: Secundae bonitatis est quod orobiam &melioton appellant, qualitate minimii colore itero maxime rusum. Inter medicinas mitti no probati ir, quod & supra noratu est, ut arte II I. .ria fauces dicatur: siquidem arteria traches id est,aipera uocata, est Arteria. canalis animς,aerem ultro citroq; ad pulmones ferens: fauces ad Os Fuisces.

pertinent. Nec quod in secundo modo cremandi thuris,perfora IIII. Lo ri aeneum uas ad fuliginem colligendam praetermittatur. Sicuti v. nec quod uerbum φώγνυή,in uerbum fruitur,conuertis, obuio existente uerbo,torretur,quod Graeco melius, ni fallor, respondet. xo I AIT M ATA nescio an recte dicantur c6caua ulcera,cum sint ν1.de Thuris Paulo teste bothrio quidem latiora, minus autem profunda. cortice. T H U R. Is mannam laudat Dioscor. tu muris micis gru 1 dem minmota: quod nescio quomodo pulueri, polliniue possit conuenire. Non enim manna, sed thus iplum fuerint grumos e illae micata frustraq; laborarent interpolatores gyri, uel cxoibrata resina, aut cotuso thuris cortice, quae omnia grumis carent, eam adulterantes. Haec 3o qiioq; ratio facit ne Hermol .probem,cartilagineam intelligentem:&propterea ad tertiti chondri significatu pultus,alicae simi in intel 'ligerem, nisi uiderem 3.ab hoc praecedente, & proximo seq. p. perchondrum, thuris portiunculam significari eam, quae ueluti callus

nucleusve est.

ΡICA E &tedae folia lenire inflamationes absolute scribit RiO- Ρie ea. sco. Tu nescio qua ex causa generalem inflammationis uocem ad Annota.

uulnera contrahis. Scribis enim,uulnerum inflammationes leniunt,& tura ab inflammationibus ea seruant:Dioscoride dicente, εὐγώ--παρο eis FGUA - αφλύεγμανται ravis. De Dadio scribit Pau-IL O lus proprium caput, propterea certi generis res esse uidetur, nec Omnis materia harum arborum uel Δαν esse secundum Paul. ι isti eodem cap.non Dημα legendum,& series & res ipsa o. II L

Paulo potius quari libro definitionum credimus,crassities quςdam D I I. palpebrae est, callosa,rubra,quam plerunq; pilorum casus consequitur. Avicenna silac uocat.

si vox ab igne deducta, significare id consueuit, dinde quod

229쪽

1 Is Io. MANARDI EPIST. MEDICIN.

Cap.lib.I. quod aded aridum est,ut igne torrefactum uideri polsit: quod hcatum & tu agnoscis: capite sequeti expungenda non erit, sed eius T .de Terebius loco,arida uel torrida Latinis reddendum. bo. TEREBINTHI fructum asσω, id est, optimum ad Venerem Annot.I. dicit Diosco. Tu uenerem adiuuare simpliciter scribis, nihil addens II. per quod praestantia euis hac in re ostendatur. Vbi uero disiicere III. resinam omnem ait, tu collectiones addis. Verbum qiloq; κλουται, quod urere significat, coquitur conuertis, alio omnino sionificato: quod magis mirandum, quando paulo pὁst, ei uidem uerbi pIurale κ-om,tu ipse uruntur, uertis,addita,&,particula,ut uidelicet intelligatur ustionem quoq; hoc loco doceri. γ' - ας Plae QANATIM A Φψ De hoc est.letalia medicam eta, ea Diosc.esse 2 i ais,quae in medicina usum quide aliquem habent, per se aute letalia λη 'ρ - Ι- sunt. QDd ego non probo, cu uenena ipsa,quae totis iubstantijs uenena sunt, pharmaca quoq; dicantur,& mortalia pharmaca. Eodem II. etiam modo phthisis nomen nimis contrahere uideris,dieens Grae-Pbibisse. eos ea uoce tantum uti in his in quibus a capite in pulmones descendens destillatio, eos exulcerat. Galen. siquidem librum Epidem is Philolan is exponos, phthisium duas esse scribit maximas disserentias: una, Mid . quae exsuctionibus a capite contingit: alteram, quae ex propri pulmonis affectibus trahit originem,maiori quidem ex parte ob sanguinis sputum, praecipue ubi uas fuerit pers actum. .andoq; tamen .sis. fluctionem aliunde quam a capite recipiente uistere. Nilis uero, III. eodem Gale.7. Aphor.lib.teste,Graeci,pr; ertim Athenientes, pr prie uocat, uni hiersi corporis cum exigua febre extenuationem, pulIIII. monis insanabilia ulcera consequentem. ἐμπυθυατα Hippoc.& Gale. sunt, non tu in purulentae ut ais excreationes, quae sanguinis sputum sequuntur, sed quandoq; omncs silphurationes, saepius tamen puris inter thoracem & pulmonem effusiones. o. deolio Pi- ALOPECI ΑΜ non bene definiuit squisquis ille suit mii Iibrum definitionum composuit: color enim , Galeno teste,in alopecia, aliquando ad album , aliquando ad nigrum, aliquando ad flauum,iuxta uidelicet dominantis humoris naturam incIinat: ille uero uergere temper dixit ad aurum. D.in De eoo SANGUINIS uirombos, non in uesica tantum, sed in utero. si , , de Na- uentriculo, alijsq; humani corporis cauitatibus posse coagmentari. pia . & medici testantur, & experientia comprobat. Sed in ancurysimate

quoq; gigni posse, Galenus in lib. de tumoribus praeter naturam,

scriptum reliquit. Ex eo. t . de NON erat ut magnopere dubitares S subesse mendam suspicare ψυCup, σα risui cupressi folia adstringendi uim habentia, urinae angustiis ope Asse ritiari serre dicantur.Non nouum est hoc, atq; huic tantum rei peculiare: ι--mo sed serὰ euenit, ut quae adstringendae aluo sunt,urinas moueant, di

cente Hippoc .urina multa noctu facta, exiguum secessim indicari: Se contrario.Vtrasq; etiam uires paulo in ira paliuro adscribit Dioscorides,& alij pleritq; alijs medicamentia: alioqui cupressus acre dine quadam participat & calore.

230쪽

IUNIPERUM nescio quare scribas clipreta similem, tacens Op. lib. r. te hoc Diosc. nec re ipsa multum similitudine ostendente: sicut nec Iunia fructus in eo apud nos quidem, quos ego meminerim uidisse me, pero. apparet qui nuci maiori uel minori, aut fabae uel magnitudine uel An t. I. forma respodeat sed magna ex parte ciceri potius,qui est odoratus, II. R dum manditur dulcis,& postea subamarus: ut mirari etia subeat, III. quare scribente Diosc. γλυκει τὼ dulcedine tacita, in comanducando odoratu dicas,ratione ipsa & cxperientia cotestante odorem ei adesse ante nam manducetur, 3e dulcedinem primo ostendi dum manditur, deinde lenem ouandam amaritudinem iussituq; potius ostendere odorem,quam cium estur. I N T E R uires Sabinae sic scribit Diosc ἀποκαθαρ--to de he, ba

Osω πινγ Wr it --χίδεω νάγει. quae sic ad uerbu milai sonant: Expurgant etiam cum melle illitae nigrities, at'ue sordities, & carbones auferunticum uino potς, sanguine per urinas agunt. Tu uero ita itertis r Ex melle itidem illita nigredines abstergunt, sordesq; alias cutis, carbunculoru crustas ex uino imposita exter ut,& cum urina sanguinem pota ductit. In qua interpretatione illud in primis n5 placet, ut quod 1brdes ille dixit,tu alias cutis sordes dicas: ex hoe enim loquendi modo intelligitur etiam nigrities sordes esse,& cutis tantum dehonestationes, non morbos ab eo intelligi,cum tamen Galenus denigrata potius, & ualde sordida ulcera intellexisse uideatur,

carbunculos etiam cum eis coniungens, amoueri eos ex ipsa cum

melle apposita dicens, nulla de crustis mentione habita, uel de uini comistione. Alioqui series ipsa Diosco .aperte ostendit uinum adsequentia referedum, per quod bibitae sanguinem per urinas pellunt. licet mala per commata distinctio aliud prae se ferat significatum. IN CEDRo unicus tantum locus est quo Offendor, in quo ad- m. de Cebetias o uerbium αἰολῆr,his uerbis, ut in homine fit,circuloqii eris: cum esset longe facilius per adverbium uiriliter, exprimere. Sensus enim Diosc. est,oleo cedrino uiriliter, hoc est, uesementer perfricando iniicto, scabies quadrupedum sanari. Quem,iudicio meo, tua uerba

minime assequi intur. 9x.de Lauro

CAPITE de Lauro nescio quare quod coniunctim ipse Diosc. LMuri ha u. dixit, cum pane & polenta, a te disiunctim dictu sit, cu pane polen- A/Π-t. I. latae. Et participita καθέντα id est,pota, in participiti deuoranda co- J I. mutaris. Odorati adiectionem in ultimo remedio tacueris, quam Ι i I. praeter Diosc.Galen .Paul. caeteri uino cottingi int. Non ab re autem IIII. Q ambigis in uerbo τραύνει, quod lenire seu mitigare cum nificet, aduersari uidetur his quae sequutumqtiae enim stomachii lenitit, uomitiones potius sedant quam mouet,nisi forte quispia dixerit, leniari stomachum nauseantem atq; angustias inferente uacuata peruomitum materia,quae molestiam faciebat. Avicenna molire dixit.. ΡLATANUM copescere oculorum fluxiones scribit Dioscori Ex cap. 41. de des. Postea addit: Levat aute & laxos tumores, & inflammationes. Plinam. Tu uero generale de tumoribus dictum,ad oculos tatum coannas. De fraxino a

SEARCH

MENU NAVIGATION