장음표시 사용
241쪽
- 1ox IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
Cast. lib. i. putandi Galenuim Dioicoridi aduersari,altero statium, altero rubrucrocum laudante. Vt facile friabilis fiat crocus,m solandus est:igia' tur natura sua facile friabilis non est: ergo inter notas probati croci magis probandus codex,non facile friabilem dicens, quam qui facite: quem enim bligere docuit Diolcor. locet S antistare,non ut melior uideatur,sed ut ad conterendum aptior reddatur,qui natura sitai 11. ἐ- erat,'d est, ad conterendum non aptus. Oleracei nomen
idem nobis sisnificat, quod Quid ergo interrogas me quid signi licet3 Dioscor. potius interroga. Nec Marcellum laudes no solia crocos hosce, sed pariter omnia mera latiua faciente.
IIII. paulo humanior ignorat erysipelas, ignes sacros a Latinis dici: nemo homo medicus nescit, eryti pelatoves phlegmones dici, in quibus superat phlegmon superatur erysipelas,non ut Marcellus transfert, lacrorum asiatum inflammationes.
1 .d risisti. Υ Π o praepositio ni tallor nitia quam inuenietiir intus uel foris,
multoq; inmus utrunq; signincare: qtiod Marcellus facit, παίλε υμεθα-, intus albet centem & ioris rubentem Interpretatus.12. de omni ο- codice in quibus tantum dicitur.
S I definitio debet reciproca esse definito, definitio illa non po- A1-t. I. quae tenuioris intestini morbum per inflamationem bodunnit,quido quod & tuipse fateris potest ille morbus sine inflammatione contingere. Sed praeter hoc multa si int, quae libria illum ex11 Galeni officina non exisse ostendunt. Non ut arguercm inscitiae
Marcellum,dixi, Aooemycap.de oleo, vim, non malcficium esse ii telligendam: sed ad rem iptam respiciens, quoniam exulcerantia medicamenta magno interdum nobis essent beneficio.
Σα. δε Euome N O N puxalle Marcellum duas res indicari cap. de claeonaelia .lud. te, uerba eius demonstrant, ubi de secundo ut ego quidem puto
fit mentio: sic enim ipse Di Oicoridem Io qui facit: Uoniicitur praeterea ex surculorum corticibus eiusdem arboris Idem oti una. In qui. 3 bus uerbis tria superadduntur uerba, scilicet,eiusdem, & arbOtasP&I idem.& unum mutatur levi argumento,quia scilicet uerbum, confici,ad cam rem spectat quae prius non erat. Unguen autem per se adolei naturam acceditascimus enim unguen, quando a ligno separa tum est,ipeciem olei habere:in ligno uero quandiu latet,oleum nec est, nec uidetur, sed dum elicitur,confici tunc demum dicitur. o. de olidi V hi alia uis apud Graecos,d . I auriuo. uersi quoq; uerbis sunt Latinis reddendae. Igitur quoniam hiui communi usu laxatiuam consuevimus ii uerprcrari aliter est interpretandae ego reserandi uel aperiendi dixerim. γr x eap. .dis LiCET plurunq; alia cortici, alia medullae uis sila cum tamen Leiscuis otio. Oleum lcrebinthi ex toto fructu exprimatur, simili ui esse fructucrationi est consonum. Et propterea magis probanda ultimo impressa exemplaria, in quibus uerba illa iacentur, Icilicet infrigidat.& adstringit. i.de Masti. S I durum est, durities cap. de Masticite intelligere: durissimum chino oleo. mihi uidetur, ut cum eodem uerbo, se uidelicet , medic
242쪽
mentum cum morbo construatur. ac si dixisset, Facit ad omnes uteri Cap.lib.I. affectus, & ad ceromata de coeliaca. Alioqui nil iam alibi uel Dio sco. uel alius medicus simplicia medicamenta, ad haec uel illa composita facere dicit, sed misceri potius, uel addi. s. de Melino EADEM fides quam in interprete exigo, facit, ut non pro-bein herpetas dici malum quod serpit: quoniam ea uoce medici, Alinot. I. non absolute malum quod serpit, sed certum morbi genus significant, qui uulgis formica dicitur, cuius etiam quaedam species non serpit. Sicuti nec eum probarem, qui ignitum morbum in-IO terpretaretur.
Defenderetur certe satis belle Marcellus in scabiosis ulceri I s. bus, nisi ipsiem et sibi tuam defensionem ademisset, eadem serie cum scabie & ulceribus, furfures, perniones, & quae serpunt, sine
copula pronuncians: quanquam nescio quam rite , scabies dicatur. s3.de Lilinos I possunt toto corpore contingere, quare sic interpre- unguento. tanda ea uox est quasi ad Qtum spectet caput 3 Si hoc ideo fit ut ais Aiunt.I. quia in uultu maiorem prςbent deformitatem: sequitur,ut quaecunque uoces deformitatem aliquam denotant, ut lepra, plora, lichen,& id genus caetera, cum eadem uultus adiectione debeant transferri. .eνδοι Galeno sunt exigui tumores cum duritie, Marcello cica- II. trices Tantum ergo diuidet Marcellus a Galeno,quan
VIC QS I D dicatur, omnino suspicandum in compositione cde Ligus
Ligustriri iunguenti mendam subesse, quoniam nusquam tali modo munguemst. componere docet Diosco. ut incertae olei mensurae, certam adijciat aromatum quantitatem. s . de Irino unMI A R. E ad noxam magis pertinere putandum sit, haemorrhoi- guento. des Irino unguento aperiri quam Cyclamine, ego certe no uideo: Anuot. I. 3O nec possum non et elotypum putare, qui nulla occurrente sulpicionis causa, adulteram uxorem credat. Si faucium nuncupatio late II. patet, in homine tamen non asperam arteria, sed quod Graeci φψογα, solet significare: nec testimonium Lucretumihi probat aliud, quam canale animae per arteriam significari. ss. de Amerio I N Amaracino πι ροτων maius quid esse quam calore fouere,ita Mungue/uo. probaui, ut tu etiam fatearis, petens a me quo pacto transferenda ea Annot.I.
uox sit. Ego certe a te S a Marcello hoc mitus expectauerim: unitamen similem, uel, si dici posset, ignitoriam, uel inflammatoriam uim dicerem. Hermolaus corpus adurere dixit. Interpreti expli- I LAO candus proprius uocis significatus, qui in Cedemate est, non tumor Tinnis. absolute: communis est enim tumoris uox apud medicos, quatuor speciebus,phlegmonae scilicet, erysipelati, scirrho, Cedemati. sicuti igitur bonus interpres non redderet pro φ o Iarara, animal, ita nec
R AR UM aut nullum in medicina hedychrolusum scribit Mar- Ex es.st. de cellus, a Galeno*i neglectum. Necesilaio igitur,&non ostendendi Hed chrol. studi ous usum docui.
243쪽
LIBER OCTAVUS. I scrassio ibiis humoribus, sed a tenuioribus fieri putadum. Cum igi- Cap. lib.r. tur late pateat ut ais) exanthematu nomen, n si bene Marcellus dixit, nihil aliud significare quam exiguas pustillas, quales ex urtica uel si dore fiunt. Non rectius etiam ab eo definitas pustulas. uel teipso I Lleste patet,& oculorum destillationes. Non qualem putas lallii ego Il L ei, sed librarii oscitatio,qui medium ternionem caecutiendo praetermisit ut est uidere legentibus haec in epistola antecedente, ubi resarta su ni omnia.
Qv IC I D significet nullus mihi persuadebit, modo loquendi Diosc. couenire, ut magnitudine similem condylo uoluerit significare. Quare enim diceret paruam, Scondylo magnitudine parem 3 Et si non satis erat paruam dicere,quia paruum relative dicitiir, fatis erat dixisse, condyli magnitudine esse. At nonne condyli digitorii ita magniti idine differunt, sicut& digiti Z solentq: uoces liuiuscemodi desinetiam habetes,similitudinem potius quam aequalitatem designare sicuti μνατώ. r uel Marcelli ipilus testimonio. j - ,
N ATVRITAS si philosophadiam est quum proprie loque
do ut philosophi,alteratio sit, tepore absoluitur, sicuti & calefactio. Sicuti igiti ir mediam calefactionem aquae dicimus,non quando prope est ut sit calidissima, sed cum mediu obtinet caliditatis gradum,
ita & de maturitate censendum tro δ π ISTOMACHIC Os &in causo ne sitientes, relinquamus: ad Elaten conuersi, in qua ex propugnatore Oppugnator effectus, in Marcellii ita irruis,ut malim cum eo fugam capere,quam tecti cominus decertare. Unam tamen fugiendo barthoria more sagitta emittam e Pollucem no dicere ramu uocari, Elaten, sed palmam mimisq: coactum itideri,ut ramus arboris dicatur fructi' - , , n . .
C A P IT E de Punica, Mais duritiem cum carne significare: acinos ad utranq; speciem referri,miae durum habeat & quae no habeat. Nucleos speciem eam tant si este quae duritiem habet. Sic :uideris acinos ueluti genus quoddam stati aere supra nucleum, ut sit
omnis nucleus acinus, non omnis acinus nucleus. Quae si uera sunt,
idem erit Latinis nucleus, quod Graecis, Quare reprehensione no carebit Marcelliis, pro specie genus reddens cum aeque commode speciem redidisset.Videtur tamen Marcellus nucleum intelligere, duram & arentem,& sine succo,rem: & propterea acinum uertisse,non nucleum. Sed non meum hasce inter uos lites componere. Illud potius mihi c5siderandum, quam rem plinae Dioscor.uocauerit, ut ea si quando opus fuerit, uti sciam. Multa autem sunt que , O me cogant credere,puru sine carne os intelligere. Primo, quddnifiea ossa intelligamus, mancus ea in parte fuerit Dio sic. nihil de ipsis a succo S pulpa seclusis determinans. Secudo, male a Galeno & Paulo copararetur υν Io Occo, si & ipse secum succum habereti Tertio,
ossa illa cum carne, non possent quod Dioscorides iubet in puluerem uerti. Quarto,quda alii sic uidentur intellexisse, Avicenna uidelicet & Serapio. Legendum εἰ τριεν, non sine ra- II. tione licet dicas,non tamen accedo: non enim ea uoce uti consueuerunt
244쪽
Cap. I.lib. uerunt medici, nisi in his qliae abunde nutriunt. Minimi autem p tius nutrimenti, quam uel nullius uel multi, teste etiam Galeno, est Punicum intelligendum. PRAETERMISSIS his qtiae ad medicamenta uentrem mouentia,& Persica attinent,in Piris aliquantisper immoremur. Ex N. 337 ς HIC nonnulla dicuntur quasi medica medicis minime consenta P r nea. Medici ulcera no discutiunt, sed agglutinant. Nihil enim aliud sunt ulcera, quam discissa unitas, quae per coalitu & cohaeretiam dii- separatarum partium ad integrum reducenda est, non per discussionem. Tu mores uero praeter naturam , inflammationes uidelicet, Io ignes sacros,& reliqua id genus, dii cutiunt, no quidem quando incipiunt, sed quando consistiant: incipientes repellunt: quod longe Apoci usica. aliud est quam discutere. Sicuti alia sunt ,- quam Diapboretica. τι haec .nim calida, illa frigida esse oportet. Inter quae, pira bene a Dioscor. numerantur,male aute a Marcello discutiendo esse dicu-tur. An uero emitti dicantur ulcera uel abscessus, quando ad maturitatem excoquutur, mihi ingenue fateor Est incognitu, sicuti illud ualde perspectum,medicamenta quae id faciut, concoquere & mouere pus a Celso dici. Disterentiam hanc inter repellentia & discutietia, etsi alibi saepe clare,tamen libro tertio de medicamelis secun zodum loca patietia, declarat Galenus dices. Repellunt austera&acerba, quae communi uoce styptica dicuntur:dit cutiunt calida & sicca.
i. . de Am- PER ID quod dissicilius est,ais,id quod factu facile est ostenodulo. di. Vt hoc tibi & Marcello donemus,quo modo probabitis, si ab ali-4 qua ui potest id quod facilius essici, posse& ab eadem id quod dissicilius 3 Potest enim imbecillis senex libellam plumbi ferre, qui non
poterit myriadem. Possunt glimini in hac ui imbecilles calculum renum confringere, non tamen uelicae.Peccat igitur quicunq; apud
Iculis uesi- Dioscorid.legens, Gummi calculum perfringi, adijcit id quod disti-e a res enia citimum, scilicet uesic :quod adeo dissicile cst, ut multi sint qui ne- 3oliam meticame gent inueniri usqueadeo efficax medicamen,ut id efficiat bibitum. potes. Boni itaque interpretis ossicio melius functus erat Marcellus, si quoties nulla est apud Dioscoride, medicamini cuipia calculi frangendi uim adscribetem, renu uesicaeve mentio, nihil ipse plus' addidisset, quam quod apud Dioscoride legebat: sed integrii reliquillet legetibus medicis, num lata uis medicamini adesset,qua uesicae calculus posset per-- fringi. Sed liac de re nimis multa, ut de . qua superius fuerit sermo. Receptui iam canedum ut si quae super o. sunt coPiae, ad teliciorupugna integrae adseruetur. Vae uir doctissime pariter&amiciis inue.
245쪽
E P I S T. III. Ioannes Manardus Barth. Tingo Pistoriensii medico S. D. Interpretatio Marcelli in reliquos Discoridis bbros examinatur.
VADEBANT olim non ulli amici quoru cosilio inreliteraria uti soleo, ut eam cum alijs in publicum Epistolam darem, in qua primu Dioscoridis libriim per Marcellum Latinitate donatu, costallis Graecis exeplaribus, sub examen rationis adduxera. Quibus ego morem gerere prius nolui,quam tuam in hoc sententiain explorassem. qui ad aut picadam inter nos amicitiam ueluti proxeneta extiteras Se mediator Cosultus igitur tu a me perliteras, eam minime publicandam duxisti: parti decere putas,ut quae amice inter nos fuerant agitata, in omni unotitia perirenirent. Tuis itactu e monitis acquiescens, no ibium ab editione Epistolae abstinui, sed et examinare reliquum operis destiti: uni tibi plus in hoc tribues quam pleri'; contrariu stiade tibusanter quos erat qui affirmaret, Marcellum apologiam&conscriptille,&Leoni pontifici nominati in dicasse, ut uel ex hoc me quoque ad editione animare imultam iniuria amicis fieri dicentes,si seposito omni liuore,quisque quod sibi uidetur, uerit
iis studio & legenti si usui, quieto & pacato animo,& scribit,& publicat. Nullis tamen rationibus adduci ad hoc potui,ne in portii nus uideri possem, si seni amieo & ualetudinario negociu facescere,& molestia adferre,amico praecipue alio te uidelicet, disiit adete. Postquauero moestis si inuin de illius morte nuncium accepimus, negare itiisdem efflagitatibus amicis no amplius potui,quin residuo libri perlecto, quae secus ac ille uel legebam, uel intelligebam, annotarem. Ea qualiaciique sunt,ad te mitto, ut uel, si tibi uidebitur, ima cum ipso 3o Marcelli Dioscoride, quem & nunc ut audio) sub praelo affines tui Gioniae habet, in lucem ueniant, uel cum bonattia uenia alibi pubi centur. Quanqua enim in his,ut in prima etiam opistola, nonnulla sunt quae leui uicula mihi ipsi etiam uidelitur,n5 nulla in quibus facile defendi Marcellus possit uidebis tamen ni fallor multa ad rem, id est medendi artem sipectantia, in quibus ille ueluti homo, atque artu ι-- homo qui in libris poetaru & oratorii magis quam medicoru uersa- ruis, batur,aperte est lapius: quae si in castigata rem aierint, possint & multis medicis imponere,& hominu uitae non parum obesse. Nec est ut quispia uereatur, manib' Marcelli iniuria hac editione fieri. Si quis enim harii rerii illi sensus est, putandum est gauisurum potius,uoniq; consulturu, quicquid bono animo, ueritatis inuestigandae grati3 cuius inter nos agens stlidiosisse imus semper suit,scriptis mandatum est.No secus etia te facturu cofido: atq; quoscsiq; Marcelli studiosos,ut faciat,moneo,rogoq;.Nec me alia ob causam haec&stri
psis & publicasse putet,quam ob ueritatis amore, & amicoru id petentiu oosequiti. Sed iam rem ipsam aggrediamur,orsi ab his quae in
fine primi libri aduersus Hermolat emtionem disputauit. Probari
246쪽
LIBER OCTAVUS. 2 os Marcellus, long S magis a uerbis Dioscoridis recedens, quam hoc lo C .lib.r.co Hermolatis: alioqui uerba ipsa quibus ipse usus est, similem por- .ri uidentur ostendero. Defendit quoq; Hermolaum eodem cap. uulgatus nuper codex, in quo sic legitur. υβι A. viti σπαρμr iramiat.hoc est, ad uerbum, Substini radices quoru & usus est, ueluti oblongae olivae similes. IN CARDAMOMO non ausim tueri Hermolaum, pro calore Cap. t. feritorem reddentem. Velim atatena Marcellum, quod in alio repraehendit, in sua interpretatione cauisse, nec simili errore lapsium, una
pro alia quod saepe,ut prima epistola notauimus,fecit)uocem red
D E nardo in eadem epistola ad Marcellum satis ostendimus, posse cardiogmi uoce,cordis morsum intelligi.Nunc addimus n5 absolute uerum esse quod hoc loco scribit Marcellus cor κατα προῆ-άδειαν hoc est, primarium affectum offensum, nullam medicar artis ςVt ar posse coopem admittere. Scimus enim quaplures cordi primarios morbos Narcedu. contingere, qui S per se,& medici auxilio nec difficilem curatione accipiunt. Scimus etiam Galeno docente lib. . Aphoriss s. aliquos xo medicos cordis cardiogmos uocasse,cuisis contrarium asserit eodem loco Marcellus. RE PRAEHENDIT praeterea Hermolati, quὁd contra Dioscoridis praecepta nardi Gallicae purgationes docuerit. nos uerbum ex uerbo Dioscoridis serie uertemus, ut integrum sit unicuiq; Graecas literas non callenti, uter melius autoris mentem expresserit, iudicare Catilium, inquit Diosicorides, tantum& radicum usus est &odor. Quare oportet ante unam diem conspersos aqua fasciculos Sta terreno emundatos, superlitanaido sternere pauimento, supposita prius charta .posteriore autem die expurgare. Non enim simul cum
3ς paleari & alieno, id quod utile cst expurgabitur. C A P IT E de Aspalato,pecus pro embryo transfert Hermolaus, Cap. I9. Apuleii herbarium sequutus,quod arguit Marcellus. Ego alius hanc litem dirimendam relinquo contentus signasse autorem, quem serte Hermolaus est imitatus. IN OLEO cap. 28. pro uoces Mi κτις is no benedictum ab Her Cap. 28. molao putat lenit referediim ad aluum iudicans.Ego cum seperius μαλακτικο γατρὸς oleum dixerit,libetius hoc loco intellexerim, uim molliendi quae obduruerint. Non agnosco etiam in uerbo Uas' Caibartiea. mitiorem illam, quam Marcellus, purgationem,csi iii deam Hip-qQ pocra. in uehementibus purgationibus, ualdeq; laboriosis ea uti, &cathartica a medicis dici etiam quaecum magna ui purgant .sicuti elleborus & scammonium. Ad forminas Hermol. retulit, quod de ii eo sis eodem cap. scribit,quia ut ego quoq; in meo & ipse in tuo codi
CAPITE de Ocimino unguento,in uulgatis nuper codicibus cap sv. nulla Ligustri mentio: ut mirum uideri non debeat, si aliter Hermolaus quam Marcellus legerat, non consentientibus sibi inuicem exe
247쪽
1ro IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
Cap.lib. 2. plaribus,neq; ulla suppetente euidenti ratione, quare una prae aliis lectio probanda sit.Ego tamen potius eam laudauerim in qua non nominatur Ligustrinum unguentum,ceu adlaticincognitum, nec cuius antea docuerit Dioscorides confectionem. Multa&alia in Hermolat interpretatione taxat Marcellus, quae ad secundum librum festinans consulto praetereo, uel quia leuioris notae, uel quia in prima epistola defensa, tu et quod in eis ego qu'q; peccatum cognosco, aut Hermolai, aut, quod libentius crediderim, fibrarii. Placuit autem breuitatis gratia alium modum in sequentibus libris sequi, uerba uidelicet Marcelli quae castigatione desiderare ulla fuerint, signando: dehinc, prima litera mei cognominis praesignata, addere quae mihi uidentur:& hoc absq; ulla praefatione,locuduntaxat libere notans integrumq; lecturis relino uens, utram sententiam maluerint approbare: non enim tantii mihi arrogo, ut mea uelim quasi extemporanea,Marcelli meditatis, absq; magna indagine praeserri.
cap. 2Aeterre Renum eum urinae malo aliquo doloribus. M A N. nephriticis pira erinacest, ait Diosco. Nos autem in epistola superiore ad Marcellum ostendimus,non bene eam uocem sic uerti, ut Marcellus semper facit. solidae partes Toto corpore resoluentibus se in aquae natura solidis partibus. in .iquam resol M. multi hic errores: neq; enim solidae partes, uel in hoc, uel in alio in opos u. morbo, in aqua resolui possunt,nec tumor qui in membris hypocar
eidio laborantibus ostenditur,ab actua, sed pituita fit. Et his, quoru corpus macie conficitust. M. legendum elephantiosis.& his qui mali sunt habitus.Verba enim Diosco .sunt, Mai e uitamen urendo exulcerat. M. ad uerbum, caustici magis sunt. Vtilissimum &utilissime. M. lege utilem & utiliter. Dissici lime eadem corrumpitur. M. dissicile.
Facili me.) M.facile i Fluviatiles uirus habet.)M. 3ρGMAr a Dioscoride dicitur.' Sylvestribus. M. sylvestres, ut uidelicet cochleas ipsas sylvestres intelligas.
Possunt crematae omnes. M .crematae earum testae. Viventibus cochleis exempta caro. M.tege, uiua caro.
TO Praesenti remedio. M. ι ανγῆρ id est, aperte. is Spica solioue nardi. M A N. lege,spica nardi,auesolio,aut malobat o. 24 Venenatorum morsibus. M. P. Aicreu, quae uox mihi terarum morsius signifieat, ut primo libro dictum. 2ς Tirari, uideo appellari omnes chordas tedones a nonnullis uo-τ-ntes. catas,no tantii cerui eis,ut Marcellus putauit, esse i: rem a neruis di-Copula. uersam,siciit & copulae sunt quibus ossa inuicem copulantur.
σ Fauces. M. lor id est,a eris uocatar arterias, quae aliud sine
248쪽
a faueibus ut primo libro dicti im est. CapSalcamentose liquore fouentur. M.tie est, si in eo
Rabidorum eanum ) M. simpliciter eanum scripsit Dioscorides: si Cap.ro. ti alias saepe, ubi Marcellus rabiem addidit. Morius uero canu ab - solute per uocem κυνοδίκταν esse intelligendos, Galeni testimonio patet in hoc Dio oridem no probantis: quia nihil proprium habere mortiis canis non rabidi uidetur, quin idem adsit alius quoque morsibus. ' Si stat& emendet. M. communis lectio, ut ipse quoq; Marcellus testatur, habet dii, rex, id est, inurat:& satis quadrat, siquidem a Galeno, &alus, pleraque urendi uim habentia, dysentericis iniici
Eius canali. M.; τι πόρη, id est, meatui per quem lotium egre- Dditur.
In aquosis &humidis. M. legendum est, sub hy- 3 drijs: intelligendasq; situlas aperte docet Galen .dices plurimos ruri sub his hydriis nauci, quibus a fontibus aquas rustici ferunt,& prope focum reponunt. Arcentur excitandae in pedibus. M. clarius Dioscoridis mentem Hermolaus est assequutus attritus calcfamentorum coseruari dices 'ab': inflammatione, ut scilicet intelliganius locum a calciamentis laesum his pulmonibus ab inflammatione defeφdi. Nyctalopas uocat Galenus, sicuti&Paulus, eos qui interdiu ui-38 dent, uesperi parum, noctu nihil. ut uel ex hoc intelligi possiti libros definitionum,& Ilagogen quorum autoritati Marcellus nimis credens saepe lapsus est non esse inter Galeni commentaria nume
Aliquot diebus. M .mora at Ghis, multis diebus, ego libentius c6 o3O uerterim. Galenus continue.
Lichenis seu impetiginis naturam,no bene descripsit Marcellus: i editas enim quaedam est scabie leuior, nisi ex earum numero sit quae ferae dicuntur. Soleae. M. Assera, id est,pelles, scripsit Dioscorides. iCibum in stomacho non continentibus.)M. σέ- σαιρ, scribit Dio G scorides. Ego uel eadem uoce scriberem stomachicis, uel uentriculi imbecillitate Iaborantibus, sicuti etiam libro primo latius monui. Gallorum uero. M. in secunda Dioscori. editione ea uerba sunt addita, quae a Marcello aliaruntur. Ego uero apud Galenum lego, AO κρατοι ilia Ain;tio,id est retentricem uim ius simplex gallinae habere. Et propterea suspicor in uerbo apud Dioscorident mendam este, fuisseq; eandem utriusq; sententiam: gallinae quidem iunioris ius uentrem adstringere,antiquorum gallorum purgare:iudicandum tamen hoc peritioribus relinquo. Eorundem in senectute gallorum. M.accreuisse hoc remedium Diosco cum Marcello sentio.
Glutinat. M AN. Graece quod uerbum aliam procul- O 2 dubio
249쪽
1u IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
Cap lib. M Hibio habet significationem, ut Gal. docet lib. s. de simplic. medici E GO. Emplastica enim ea esse dicit qtiar ita haerent corpori, ut auelli diffi-
culter possint meatiisl obstrtrant. ' a Crassioribus cruribus. M. μεο λοα γ, inquit Dioscorides: &propterea magis placet, ut magnis,quam ut crassioribus dicatur: &
extremis membris, non tantum cruribus.
Lapillos inuenies duos.) M. legit, lapillos inuenies , ex quibus duos accipies.sic enim loquitur Dioscorides,& experientia ipsa plu
1. Cum spinae quam tragacantham appellant. M. non addit tragacantham Dioscor. nisi post uesicae dolore.& Galen. qui ad reliquos hic enumeratos affectus, praeter uesicam,laudam hoc cornu dixit tragacanthae non meminit: quo fit ut Barbarum in hoc magis probem, doloribus tantum uesicae tragacantham addentem. s In summum corpus calore trahere.)M. Quum simpliciter dicat Diosquὁd calefaciunt nescio quare Marcellus tot uerba addiderit. Antidotis ad cienda urinam factis, M. no sic Diosc. 1ed quod antidotis miscentur ueluti urinam mouentes. Pla ellae confricatus.) M. Diosc.sententiam non bene expressit ' Marchius: iubet enim Diosc. emolliri hoc animal cum aliquo ex uocatis Splenijs, mox fronti aut temporibus apponi.
Pellit. M. scribe uel intellige,amouet uel aufert: quod etia ipse, mei Marcellus testatur. .
In consesse apud omnes.) M. ουλογμαι simpliciter dixit Diosc. hoe est creditur, uel in consesid est. . . Saporis & lucci. M. alterum intelligi oportet,non utrunq; ,εἰ νdixit Dioscor.quae uox mihi eo loco boni succi significat: fere enim eo solo significato in usu medicorum ea uox est. Aliud tamen mollit. M. nescio quare additum sit, tamen. 3o
Pingue.) M. adde, ualde ri Ideoq; no talopere utile. M. lege,no adeo aute stomacho utile. Marris aluum soli iunt & turbant. M. , id est, uentri meliora: nec ulla hic de turbatione mentio. Et uomitioncs. M. lego, nallueam. Papularum eruptiones. M. exanthemata Dioscor.
Heminis per interualla teporis usq; ad quinas. M. clarius meo iudicio Hermolatis heminis per interualla singulis usq; ad quinas. Corpus auget. M. carnem facit. Ab elixatione statim sepositus. M. lege, expressius, scilicet -- Α Facilime digerit. M. clarius Hermol.& fidelius: facilis reddi. id est. facilis distribui in mebra: hoc enim significat ευα ἄδετο uox, qua hoc loco Diosc.tisus est.
cs Pingue nitensq;.)Pustillis similes. M. cum pustulae uerae sint psydracta,miror quare similes pustulis dicat. Viro sum
250쪽
Viro sum. Gσωδs,id est,mali odoris. Cap. lib.1, Deradito. M. penna,addit Dioscorides. Ex aceto, oleo. M. Iege,ex aceto & oleo, uel uino. Concretum sanguinem. M. lac lego in ultimo impresib Dioscci ιγι ride: ad utrumque tamen ualere testis est Galenus. Foena inarum mensibus accomodus.) M. πρὶν γυναικAue,id est,ad muliebria.& latius patet, ut primo libro demonstrauimus. Albuginibus.) M. aliud fiant quam λευκαμαδ quae signi poscant albugines. Et puerorum ulceribus. M. adde, oris. Praesenti utilitate.) M. hoc in Dioscoride non lemtur. Matricum equarum quae admissurae inseruiunt. M. magis probo rut legatur, admissariorum equorum, quos matricibus equabus prς- ferendos existimo, Galeni & Arabum testimonio,cui & res ipsa sui, fragatur, cum mares foemellis sint calidiores. Si praegnantes eo linantur.) M. nescio qtiomodo additu sit, pr gnantes,quod uerbum in Dioscoride non legitur. Alioqui praegnas periclitatur,potius ut abortum faciat,quam ut sterilis sit. Et ulcera quae Herpendo herpetas dicunt.) M. non ulceris noto men herpes est, sed tumoris,ut primo libro a nobis ostensiam est. Et ulceribus quae thymos uocant. M. nec titymi ulcera sunt, sed ad uerrucas pertinent. O . Caprinum tritum. M. lege,apriniim Inter duos neruos. M. hoc non legitur in Dioscoride. Exterit urina. M. hic additum est, urina: quae uox facit, ut de hii mana loqui uideatur, non de canina . . . Q pascendo serpunt genitaliu uitia. M.tege,&3enitalium:ita ut quaecuq; serpunt, atq; etia quae in genitalibus serput,intelligatur. Colore rutilo. umbriδου, id est, subflauo. 7 3 o Thynnorumq; saliae carnis cibi. M. scribente simpliciter Diosco, nestio quare Marcellus ad Thynnorum tantum falsu
ram contraxerit. Exulceratae uesicae. κυσι uoto Muti L/.qux uox non ulcera tan
tum, sed mala omnia significat. In calefaciendo & extrahendo maxima.) M. ualide calefacere & Istrahere dixit Dioscorides, non maxime. Galenus in secundo ordine ad tertium usq; calcfacere ac uehementer attraher . Luteo colore.) M. fidelius, & ad rem accommodatius Hermos laus, in luteum vergens. ω, βαι scripsit Dioscorides. o Rabidi canis. M. tacendum erat rabidi, ut supra. Plantarum uitia callos, scilicet in pedibus. M. Diosc. callos non
Maxima molliendi refrigerandiq; ui. M. uerborum ductus mostrat panem esse frigidissimum, quod &falsum est,& a Dioscoridis
Praevertim q: admixtis succis herbis.) M. lege, mixtus herbis su risi quibusdam.& est sensus,panem crudum quibusdam herbis aut