장음표시 사용
351쪽
sipra ea loca adstricta,fiat ut liquor cadat. zeracto, uetriculus ad umbiicu usq; hae mixtura illinendus:
Oleiae absinthio,rosacei,rutacet ana I. I puluerisgariophyllorii, inastiches piperis longi, macis ana B. I. cerae albae,& aceti parum,siat unguendum. Praecordium uero dextrum sub quo est iecur, sequeti unguentum: Succi cichorij I.1. olei de absinthio I. r. pulueris sandalora
citrinorum, rosarum rubearum ana. 3. I. cerae & aceti rosati parum
fiat linimentum. Sinistrum, lienis regio,hoc: Olei ri tacei I.I.f. putiueris radicum capparorum 3. I. cerae& aceti scillitici parum. fiat unguentum. Prouidendii praeterea ut bona sis aluus uel iniecto cly Iomate tali: succi betae,mercurialis maluae ana I. s. olei rutacei IJ. t lis L s.Vel balano huiulcemodi pulueris: Hierae, diacolocynthidos diet. talis nitri Li. mellis cocti quantum sussicit: conficiatur balanus.Vel si haec fores molesta fuerit, uices eorum supplebit 3. pulueris sena quae communiter paratur,adiecta sacchari parre..Vel iusculum ex uia tello ovi, additis fecis uini subtilissime contritis drachmis duabus rie, cinis. Supra Omnia conducet Galeni picra, pondere 3.rmel b. obuolata pane tenui,quo in mysterijs utuntur, in aqua absinthi, madesecto Verum quia hiera uel picra,non bene apud communes seplesiarios paratur,ideo non ab re fore putaui uerum Galeni praeparationis modum adscribere, qui habet,cinnamomi partes 2. mastimes, xylobalsami aiari,sipica croci ana partem I.aloes lotae partes IoO. Nemo autem miretur si cinnamomum duplicaui,quia quod uul-ed cinnamomum dicunt,non uerum cinnamomu est,sed casia. Tradiderunt autem p obis antiqui, etiam qui Galenum praecesserunt,cauero caremus cinnamomo,eius loco dupla casia esle utedu. Vocavi igitur casia cinnamomu, quia ita uulgd uocatur.Duplicaui eam, antet quoru obsequens praeceptis,qui imbecilliorem scientes,pro simplo cinnamomo dupliciter eius accipi iusserunt. Hanc piciam si P. T. saepe per horam ante exiguam cisam acceperit,mirum in modii ex 36 ea iuvabitur,&eam non immerito dici sacram agnosceti veru in magnis aestibus erit ab ea abstinendu,atq; eius loco, mixtura ex electuario Indo uocato,& diaprunon sum eda, ut sint utriusq; drasimet duae. Et haec quidem sufficere uidentur ad omnes scopos superius diactos complendos.Vnus tamen adhuc superest,quem supra omisera, quoniam directe ad curationem pertinere non uidebatur,languinis uidelicet per ora uenarum sedis prouocatio: ex hoc enim sanguis
ter,qui ad superiora uel repit uel repere potest, & distrahitur & u cuaturi experientia 'ipsa docuit, ex eius fluxu serὁ in totum cunctaeetae symptomata.Propterea hanc prouocationem uelim &nunc, Ahoc est, antequam desinet uerieri:atq; alijs annis citius,hoc ipso sci 'licet uere instante,necnon autumno. Ubus uero ingemjs,licet eorum sint pleni medicorum libri, ego tamen ueluti expeditius &imanus molestum laudo, ut per hirudines uenis illis admotas fiat. rum opus duplici modo augere possumus,abscindendo uidelicet earum caudasmeq; enim ob hoc sugere desinunt: uel si postquam op-
plata: ceciderun apor aquae in sede recietatur lioc enim modo tantum tra
352쪽
totum uacitatur sanguinis,quantum optamus.
Poteram hoc loco finem facere,quoniam expleta iam sitnt , quae ab initio iudica in necessaria. Addere tamen adlluc uolui nonnulla, ut locupletius & P. T.quam summopere diligere coepi,necnon peratissimo & eloquentissimo Iurisconuitio Francisco Bellentino, qui te mihi per literas commendauit satisfaciam. Vsus diacalaminthes, modo Galeni in libro de tuenda ualetudine paratae, mirὸ conducet: uerum uerenda est eius nimia caliditas, Spropterea erit cum rosa ceo saccharo minuenda. Proderit & mane detonicam herbam man-ro dere, & bene attritam deglutire. No leue quoq; auxiliu erit ex rheo barbarico eodem modo manso & deglutito,& ex rheo pontico u Lito,si illius semidrachma, huius integra sit: uocato dico rheo ponti cor quia radix eo nommς nunc dicta,centauri, maioris radix est, norhei .Proderit & mastiches granum,& nux myristica, quam moschatam dicunt,& ore detenta & deglutira.Item etingiberis conditi frustulum: cui aestatis tempore mirobalanus chebula etiam condita Adijciatur. Citro quoq; condito,nyeme quidem solo cortice, aestate simul cum cortice pulpa, concoctio mire roborabitur. Mirὰ quoque iuuabunt flores rorismarini iaccharo conditi.
Haec sunt quae in hoc biduo, publicis lectionibus & alijs negocijs
impedito, mini pro P.tuae finitate occurrerunt. Quibus spero, Deo optimo fauente,a quo est & lalus & omne bonum,te optatam ianitatem consequuturum. Valeat P. T.meiq; in suis ad Deum precationiabus sit memor. Ex Ferraria. VII. Idus Maij, M. D. XXXII.
more uteri cum multis symptomatibin laborante.
A s v S huius praeclarissimae D.aded difficilis cognitu
mihi uidethir, ut non modo abienti, led etiam praesentibus quotidieq; cuncta indicia examinatibus, magna ingerere debeat perplexionem. Quantu tame ex schedula ostensa possit in conijcere, satis uereor, ne tumor preter naturam uteri ceruicem in fellet. Moveor ad hoc suspicandii. ex doloris qtiasi continua molestia, im , ut in fine scribitur,Nunc c5tinua, ex mingendi dissicultate, capitis grauitate, pulsus ilequentia, renum dolore appetitus prostratione.Locum autem huius tumoris puto esse partem anteriorem, quae uersus uesica est.hi neq; stranguriam & dysuriam fieri,doloremq; in pectine,praecipue dum mingit. Qv od uero aliquando,praesertim noctu, magnam urinae copiam e--o mittat,euenire puto,quoniam iacendo maxime supino corpore tumor a uesica elongatus exire libere urinam permittit. Ex sint ili etiarausa fieri,id est,tumore,quod sanguis aliquando exeat coglobatus: ex quo enim libere exire non ualet liquo tempore in uteri concauitate manes coasulatur: ad quod facit sanSuinis aquosi segregatio. qui non ita impedire potest ab exitu, sed uia exeundi inuenit. Quὁdinodo in sinistia,modo in dextera parte doleat,accidere puto ex ipsa tumescente parte, modo tu un modo in aliam partem vergente: ad
353쪽
sis IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
quod etiam addit sanguis ille c6globatus,qui & ipse reuoluitur. Fllatus quoq; & inflatio in intestinis .coarctata,& urina retenta, uterum utrinq; obsidentes,dolorem augent,& ad totum quandoq; imu uentrem extendunt. Quod alexta hora usq; ad duodecimam plus sentit molestiae,sorte euenit, quia iam pera i secunda cococtione, id est, genito S distributo sanguine, facio ex cibo accepto in prandio, d scendentibus etiam excrementis alui & uesicae, locus ubi est tumor Ze comprimitur & trahitur. QOd no bene cubet supra dextru latus, est argumento tumorem consistere uersus sinistram. Causam huius tumoris arbitror esse materia comixtam ex sanguine satis pituitoso, iocum exigua bilis portione. d enim dolor di quando uel mitigetur,uel quasi totus auferatur,praeter causas superius tactas, accidere puto ex eo,quὀd biliola pars in tumore collecta,quadoq; ut tenuior saltem aliqua ex parte e natat,reinan et tamen semper obtusus quida dolor,a languine illo pituitoso factus,in una uetris parte,id est,ute ri ceruice congregatorquein qui scripteriit, obtenebratum & obscurum seia sum uocant. His coniecturis, quas quam breuisti me potui, recitaui,mihi uidetur,aegritudine huius excellentiss.D. esse tumorε. praeter natura ceruicis seu colit,ut uocant, uteri: & sequi ex eo dolore,uelut symptoma: foueri tamen a sanguine ad ipsum uteru longo ex morbo debilem fluente: S inflatione,id est,uento,ex imbecillitate tu ipsius uteri, tum naturalium membrorum genito, & urina retera: quam retentionem etia existimo esse symptoma tumoris facti ab eo,obstructione in collo uesicaeper ilicinia coarctato. Coiungi etiaaliam malam affectionem,hoc est,malam temperaturam humida utem, laxantem ipsum & imbecillam reddentem ad concoquendsi pro--- res eu prium nutrimentum,& retinendum. Ex quibus elicio intentiones curatiuas: quarum prima & dignitate & proposito, mihi uidetur esse euacuatio humoris in tumore collecti: & quia cum in augmeto esse credo, iudico euacuationem fieri debere ex admixtione aliquorum sorepellentium cum discusiluis,hoc est,resoluti uis. Sed quia fortastis torum corpus repletum est, ideo praedominantium in toto corpore humorum,prius est faciendapurgatio: uel ii admixti cum sanguine uiderentur,roburq; adesset, iecanda uideretur uena interior cubiti.
quam hepaticam uocant:simul enim distractio seret & plenitudinis amotio: deinde ad localia posset accedi. Ipsa quoq; mala temperatura uteri,cum ut uidetur sanguine pituitos una pro causa habeat, purgationem deiiderat,quae tamen non nouaru suggerit intentione. Si quidem ablata pituitae copia,tam tumori quam isti malae teperaturae
prouidebitur. Verum quia hic morbus non est in totum factus, sed oquotidie fitinon solum curationi subditur,sed etiam praeseruationi: quae fiet roboratis naturalibus membris,& ad gignendum bonii sui guinem factis idoneis: simul ipso utero ut nutrimentu ualeat bene
concoquere,bonumq; sanguinem reti nere,& in propriam substan- tiam conuertere,ac deteriorem usq; ad tempus euacuationi debitu seruare.Erunt igitur intentiones curativae, phlebotomia,prudentiae
praesentium medicorum relictae purgatio superabundarium hum
354쪽
riim: distractio: uacuatio humorsitam in tumore quam in utero eo- tentorum .Roboratio uteri & naturalium membrorum,hoc est, iecoris A uentriculi: ita enim ea nunc uocant. 3Purgatio si abundare uidentur crassi & tenaces humqres, non antea facienda est. quam attenuati fuerint & incisi: sin minus, saltem uiae aperiendae sunt ad uitae conferre uidentur sequentes potiones. Decoctionis,adicti assari factae seeundum artem uncias strup. de duabus ra. unc. I .s. fac potionem depuratam & claram. Odorata redde cum modico maceris. Sumpta ter hac potione, dentur c tapotia quae recipiunt rhei barbarici electiled no a cortice mundati, .s.agarici electi B. s. maceris Era. s. cum uino odorisero fiant pia Iulae s. Catapotia haec leuia descripsi, quoniam ut audio, lubrici satis uentris est. si tamen no plenὸ purgane uideretur,possent pluries repeti. aucto etiam, si opus uideretur,rheo barbarico & agarico. Facta eongrua euacitatione per uentre, ad distractionem uenien- Diuersia.dum,quae uariis ingenijs facienda est adeo ut non solum distrahantur humores, sed etiam uacuentur. Vomitus utrimque e mleret:&ideo si no difficulter uomit,lauda vomituri rem ut excitaretur cum facilibus addedo tamen aliquid quod phlegma euacuaret, ut agarici decoctionem: quod tauim fieri nolo, nisi post aliquot dies a uentris purgatione. Vrinae quoq; prouocatio,aliquo modo derivat,& aquositate ua- Diureti .euat: nec uerenti est,quum a Galeno & Paulo maxime in hoc casu comendetur,& ab Avicena ipso, qui nec Erythrodansi quide, id est, rubiam quam uocat tinctorii est ueritus. Ego autem, Dei ope, nonnullas mulieres per huiusicemodi urinas mouetia curaui, quae ex usiuadstringenti quotidie ad peius labebatur. Custrahit quoq; frictio, Fri ..
maxime si meriorii partium,quae primo molli linteo, deinde aspero facieda.Comendant etiam Galenus & Paulus post frictione, unctio M nem ex melle cocto qua & ego usus sum,addendo oleu, modo cham melinum,modo liliaeeu .Proderit etiam diuersionis gratia cucurbitulas apponere utriq: hypochondrio uel sub mammis, digitos': . qui minimo proximi sunt aded alutis adstringere, ut rubor cuin Golore moueatur.Proderit&exercitiu,quo superioribus partibus corporis motis,caeterae quiescanti sanguinem quoque ex naribus pro uocare,ualde utile foret. Vacuationibus his. 3c diuersionibus factis,ad loca ipsa uentedium est uarijs ingeniis balneo uidelicet uel sessionibus fometis, unctionibus tam extrinsecus adhibitis quam iniectis: suffumigiis, pessis, Citaplasmatibus, emplastris, acculis. Balneum ex decoctione harum herbarii faciendum: Rosarii alba- Balneum. rum,seminu earum,rubi summitatu uel floru,si inueniri possunt,a sinthii florii & folioru chamaemeli, althaeae,alceae.quam alis candelamam, alii herbam ungaricam uocant: matricariae,plantaginis cum radicibus ana manip. i. Coquantur haec omnia in tribus partibus aquae
pluuiali & quarta parte vini nigri styptici,&herbis in solio manentibus fiat uel balneum uel sessio bis in die. Vnctio
355쪽
318 Io. MANARDI EPIs T. MEDICIN.
tuos pro Vnctio uentris post balneum hoc modo paratur: Rosarii, matria ruentre. cariae, minis lini ana unciam una. Bulliat in libra una uini nigri stypties ad c5sumptione mediae partis,& abiectis herbis addatur uino olei rosati I. r. olei littorii alborii I. z.bulliantq; simul in uase duplici, ad uini consumptione,& ipso oleo uenter ab umbilico infra inungatur,tanaqJllota superponatur,sed aliquid etiam ipsius olei molli iana exceptu naturalibus sub pessi forma indatur. Ex eisdem rebus
. emplastra fieri possunt, A saeculi pleni, in uino & aqua calidis calefacti superponi. Suffumigia possunt fieri ex puluere rotarii, maeere & mamine eliquato,ad congruam figuram eo inposita.
H par Ad robur epatis & stomachi multum conferre scio, si parum rhetmachum con- barbarici masticetiar & deglutiatur. friantia. Valebit & haec cofectio:Pistaesoru electorii I.3.pulueris maceris, rosarum rubearit,einnamomi ana 3. r.etucchati albissimi di taluti in aqua rosacea per balneum Mariae uocatum, uel ad Qtem destillata. quantum suffcit: fiat consectio iuxta modum consuetum. Proderit etiam aliquando myrobalantam chebulam c5ditam pul-Nux iris uere cinnamomi insipersam, mane comedere. Item nucem myrtes: Bisa, eam, quam uocant moschatam,conditam.
Tum hoc aromatico puluere potest in suis escis uti r Rosaria rub. electarii, sandalorum estrinorum ana I. I. cinnamomi I s. piperis albi, Absinthiie macera sana M. et uechari optimi ad pondus omnium. Vti itino abo puto. Quod si in parato sorsan non inueniretur rexI tempore in hunc modum parabitur: Accipiantiar molliores cau-lieuli absinthii recentis,si inueniri possunt: si non sicci: digitisin aliqualiter intorqueantur,si recentes sunt, ut uidelicet aptiores sint ad uim tribuendam,& per horam ante cibum infundantur uino aromatite stomachico, pseos* alicuius participe: post horam, quando uidelicet bibedum erit, eum linteolo uinu coletur.& si nimis amaru 3' uidebitur, cum alio simili,sed non absinthite,temperetur.
Regio quoq; naturalium viembroru medium illud spatiu,quod est inter umbilicii & os stomachi saepe foueatur uino & oleo, ita ut sint uini odorati styptici partes tres olei omphacii.id est facti ex oliuis immaturis pars i. in quibus bullierint rotae,absinthium,&men
stomachicum Vngi quoque potest unguento stomachieo Galeni bene compo--g. to Ga sitorqvoci tamen uix puto bene coponi posse, quia uera Spira car M. mu . Et haec quide de membroru naturaliu roboratiobe dicta sint. Vterus ex dictis rebus,quas ad tumore laudauimus, satis meo iu- ε dicio roborabitur. Si tamen amplior roboratio uideretur necessaria lauem poterit sponsi is uino madefactis, in quo solia myrti, menta.& rosae bullierint,addita quinta parte aceti .Earudemq; rerum fumus per o uteri recipiendus est. Et haec quidem satis explere uideretur intentiones necessarias.
Vcrum libct praeterea amplius non ulla subtexere. qitonia aegritudo ipsa multis ex causis quas silentio pr tereo,discitis est predictis
356쪽
ctiis intentionibus deseruientiae in r quae praecipuus uidetur hic sy- Drv.ὐλια rupux: Rhei potici ueri, si haberi potest,hoc est,ex Ponto portati 3. r. ues si haberi non potest,loco eius rhei communis 3. s.turbit electi &
coctio secudii arte,& ex ea syrupus longus cu melle rotaceo,in quo dum coquetur, bulliant in linteolo raro cinnamomi Z.f. sandaloru& maceris B. Σ.Hinc bibatur duae,ire uel ad summu quatuor tincte: Ieuiterentin purgabit, tacoquet, roborabit. Interdum quoque utendum his pitulis: Rnes barbarici electi cum cortice suo B. r.turbit ele-W cti & mundi θ. Lmaceris rosarum ana Θ.s.cum electuario de succo rosarum fiant2llulae is .sumantur s.uel 7. hora ante cibiim.
Quoniam festinat nuncitis, finem faciam, si unu addidero, quod uidelicet ursete dolore,& immoderato fluxu, aded ut periculum uideatur, neu ires plus nimio prosternatur,non est uerendus usus Narcoticorum .Ego enim illorum beneficio quandam mulierem, simili morbo sed longe grauius uexatam, multos annos praeseruaui. Inter reliqua autem eam compositionem ualde utilem inirent, quae Saete- v ἐnea a Ioanne Mesue nuncupatur. Haec sunt quae mihi in hoc breui
tempore.alioqui es publicis lectionibus,& aliis negocijs occupato, occurrere in quibus benignit lectorem desidero:quoniam nee mihi reuidendi, nedum amanuensi resti ibendi tempus datum est. Si quid eramen ollenderit excellentissimos doctores,qui haec uisuri sunt, nodedignentur id mihi significare, ut ego ites recantem, uel rationem Ostendam quae me mouerit quam breuitati studens, praetermisi. AT clim mihi sit amplius nonnihil temporis condonatu, addam nonnulla.Ustina anisorum, albo facinuo coopertoru ut fieri solet comendo addito ipfi saccharo modico maceris.Ad dolorem sedandum & resoluendum, mediocriter, roborandum summe ualebit cataplasma suo appositum,ex radicibus liliorum alborum, uiso tellis ouorum,& oleo ro iaceo omphacio. Ad idem alus non iuuantibus: Adeps coturnicis, si haberi potest misceatur cum oleo chamae melino,& 9.s.croci& opu addatur. Si haberi adeps ille no potest, loco eius sumatur an serinus. Oua nuperrime nata adhuc calida, si sor ova mi Lbeantur, mire conserunt nec despiciatur remedium quia uulgatum. Et si quando fluxus urgebi puluis pultivorum corallorurubrorum silpponatur. Ad dolorem sedandum & soluendum: Oua,adeps anseris, m dulla cruris cerui, cum rosacco luantur,addaturq; parum croci,&cum lana illota bene molli in sciantur. Hinc eadem lana infusa in ut o no & oleo, uel rosaceo, uel cotoneo ru, uel myrtino, ii ixta maioremui in orεinue adstringendi necessitatem, inferiora omnia umbilico membra,& anteriora posteriora, tegantur. In oleo ex glandibus
expresΠ,magnam habeo fiduciam ad restringendum. Meliloton. veru, quod eu sertula campana,in bona sapa coctum, additis quinq;. uitellis Ouorum,in aceto usq; ad duritiem coctistros eo oleo disio lutum confortat,dolorem sedat,& resoluit.
357쪽
E P IS T. L Ioannes Atinardus Ferearissi m duin, Dan. P.Montano, eiusdem artis profesorieminentisi. S. D. Exponitur caput etiis primi G r
leni de disterenti'pulsuum iuxta antiqua translatione.
v AN ΑΜ ea in meminime agnosco,quae tanimio fortassis amore ductus malo enim hoc.
quam adulandi studium in te susipicari) mihi per
tuas literas adscribis: eam tamen mente Dei optimax. munere in me coperio , ut omnes iuuare, Sc
- amicis quidpia in re praecipue literaria petetibus, semper cupia Catisfacere,atque iis praesertim,qui medicinalis scieti studiosi,n5Barbaroruuerbis ueluti mancipia seruiui,sed rationi &experimento nixi,medicinae decreta ex ipsis potius sontibus, quam ex turbidis lacunis haurire desiderant. In quoru numero cum te iam si idem esse cognoscam, quod petis, quantu per imbecillitatem eamicuerit,conabor absoluere. Petis aute,ut iis quae a Galeno uel a Barbaro potius interprete, libro primo de differentus pulsuum,cap.in uulgata editione Σr. obscure scributur, lucem expositionis adiicia. Quod ut comodius exequi ualeam, primo de quibus pulsibus loquatur,ostendam. Iecudo, prima quam si ibijcit figura, describa. Tertio ad expositione uerboru me uerta,simulq: secudam figura depinga. Vt igitur ad rem ipsam accedam, dico Galenu cap. ir agere incepti 3 se de pulsibus in eo genere inaequalibus, quod a motu lumituriiuxtaeuius motus considerationem dicimus aliquos pulsus ueloces, aliquos tardos,aliquos inter hos mediocres. Duas i in eo statuisse dis. serentias, una quae in unica arteriae parte generationem habet,ait ram quae in pluribus .Primamque in tres praeterea alias secuisse: quoniam aliquando quiete media motus interciditur, aliquando nulla quidem quies interuenit, sed motus ipse non semper libi parem habet celeritate,aliquado motus qui finem accepisse uidebatur, iteruredit. De primo genere, hoc eu, in quo motus continuitas media ἔuicte intercipitur, cap. egit i3. nouem in eo inuensens differetias. q. ecundum .in quo nulla quies interuenit,sed diuersitas sola celeritatis & tarditatis,ut terrius bifaria diuisit, quonia aliqui regulam quandam seu uniformitate in hac seruant mutatione, alij irregulariter ac
diuersimode motum uel intendunt,uel remittui. De primis I9.cap. decernens, sex eoru inuenit disserentias. De secundis agere coepit cap. Lo.sub nomine pulsuum anomalam uersionem facientium, uero
Rem dicens,celeritatis mutationem, quae a celeritate ad tardit
358쪽
Hiem, uel e contrario, uera mediocritate ad utrumuis sit extremum: quam uersionem illi pultus irregularem facere dicuntur, qui no certo ordine uel inteduntur, uel remittuntur: sed cum, exempli gratia, primam partem aequaliter celere habuerint,aliam tardam habebunt. Possunt autem facilioris doctrinae gratia praecedentes, hoc est, qui regularem uersionem faciut,hac triangulari figura ostendi, ubi quatum secunda pars a prima properando uel morando recedat, tantu dem tertia uariat a secunda.
Figura pulsuum retrati Prima si ris.
Secundi ,hoc est, ij quos nunc declarare intendimus, qui uidet cet irregulariter uertuntur, per hanc ostenduntur:
In hoc secundo genere quandoq; duas, quandoq; tres ostedi motus differentias dicit Galenus: quandoq; etiam se quartae imaginem depraehendisse: posseq: fortassis a quopiam qui in hisce se diligenter exercuerit, quartam illam mani teste cognosci, ea tamen in totii praetermissa, de iis se amaria dicit,qui multoties & sibi,& iis qui optime arte pulsuu aggresti sunt, manifeste apparuerunt: in quibus uidelicet arteriae motus,aut duas,aut tres sensiles differentias facit. Et addit si due fuerint sex fore coplicationu modos: si tres, quatuor &uiginti, Et naec quidem est primae particulae huius vigesimi primi ca-3o pitis sentetia,qudd male a praecedEti capite disiunctu cu fuerit, obscuriore Galeni mentε reddidit. Qi iam ut locupletius assequamur,sci edum per secunda figuram superius descripta coetnosci eos pulsus,qui duas sensiles di nerentias habet, diuiso uidelicet in duas partes toto arteriae motu. Si quis uero cognoscere eos pulsus uoluerit, qui tres differentes ad sensum motiones habent,ad sequentem is guram respiciat. 4o
xigui pulsuum tres siensiles mutatios 'Tertia. nes in eodem motu facientium. Velax. Nedia. Tarda. In ea quispe intelliguntur tres in eadem motione differentiae in uelocitate, sicuti per aliam figuram pulsus cognoscitur,qui duas ta-tummodo d is ietos habct motionis partes. Restat declarare, cur in primo genere sex tantum coplicationes enumerentur, in hoc secudo quatuor & uiginti, qui ini in primo novem. in secundo septem &uiginti diuersitate. contingant, sicuti sequentibus figuris ostEditur. x Prima
359쪽
rii IO. MANARDI EPIST. MEDIO N.
prima situra continem Omnes complicationes ueticis,tardi, ae commoderat;
- pulsius, quotquot excogitari postum in duabusta, tibin diasOIesu lin duabus partibu 12soler,in uno eodems pulsu.
Prima pars. Seeunda. Prima pam. Secunda.
et Velox Tarda ροβιο. s Tarda Commoderata 2 Velox Velox inutilis pro τ Comoderata Tartas Velox Commoderata 8 Comoderata Velox A Tarda Tarda inutilis pro-s Comoderata Comoderata inutilis pros Tarda Velox posito. sestsit' Nouem igitur sunt, nec plures,coplicationu differetiae, quas ima pinari in hoc genere est possibile: quarum tamen sex sunt, quae adoc genus uere pertinent, quia ueram inaequalitatem babent tribus ceu aequalibus reiectis,secunda uidelicet, quaria & nona. Illa enim tota urelox,hqc comoderata: sicuti quarta penitus tarda existit:atq; ut sequεs est aequalib.pulsibus,nsi inaequalibus conumeradae. Si enim eunde pulsum, ut ipse Gai. ait, nulla interueniete quiete bis posueris feri,unu. & aequale efficies pulsum. Ex his aute patet primae partis huius vigesimiprimi capitis expositio, quq ad eu utq; locu pertingit,ubi haec uerba in antiqua editione lessimar, Homalui itur in bisti JM.quq quidem pars lucidioris expositionis gratia in tres particulas secari potest.Primo enim enumerantur differentiae quae in his duobus generibus inueniri possunt, debet'; haec pars cum praecedentibus hoe pacto coniungi: Verum nuc de iis agendum, qui aperte mobis, &hs qui optime artem pulsuum tractar ut, multoties apparuerunt: quado uidelicet motus arteriae aut duas sensiles differentias aut tres sacit. Duabus igitur differenti jς existentibus, sex erut complicationes, quae inter reliquas proxima ia figura recensitae sunt: prima uidelicet. tertia, quinta, sexta, septima & octaua.In tribus uero quatuor & uiginti, quas sicuti comemoratas priores per figura alia ostendemus, ubi Galeni omnia circa hane primum dictui exposuerimus: qui secundo loco,int ea particula. cuilis initium, Cur uti p. causam reddit, quare cum sint tres motus differentiae, uelocitatis scilicet & tarditatis, &commoderationis,quae per binas motus partes multiplicatae nouem costituunt diuersas in icε c5plicationes,sex tantu in hoc genere differetias esse dixerit: claram est, ex his quae saepius dicta sunt,huius paro liculae sententia. Siqua uero remanet in ea dubitatio castigata istius Emedatus GAE editionis litera,remouebitur.Vbi enim legitur, Curulis unquamuis
a cedunt: ut textus integer a fine capitis uigesimi, cum principio capitis uigesimi imi eonnexus ita legatur, Sed nunc de iis vestri; qui sente O nobis optime arte tui uisera L;ru multoties apparueru qu. ndo uidelicet motu, arteria aut duas diffrentias, aut tres facit. Duam igitur ea trientibu , sex rest coplicationes, in
360쪽
ferentit: motuῖ ueloci in tardo comoderato. diser ias dicimus ex dicta plicatione eoru nou noue sed si feri,ita uti p isces. Si regnoueris quod eum depulsian deinceti bis suppones fer ulla quiete media ra stete unti toto bomalc operabere. Et se dum hoc ex noue copluationibus tres abscedunt γα In fine demu huius partis, eo loco, Si uero G aliqua, excludit dubitationem circa luperius dicta cotingente. Dictum est enim eos pullus esse aequales, qui utra'; partes uel tardas,uel ueloces uel comoderatas habent: uidetur enim inaequalitas quaedam in bis quoq; intelligi posse, ut, si anabae quide partes celeres sint. sed una sit altera celeriori io' Praetermittenda aute esse nuc dicit hae differetia, ceu multam in se obscuritate continente partesq; huiuscemodi uarietate habetes ii luti pari formes inuice esse accipi edas,&pulsus cxliis copositos tanquam uerὸ aequales,ab hoc genere segregados.Et haec quide est Galeni mes, quam non ullis locis castigatis eruere non est dissicite: nalibi habetur ambor est,te e,-mpliorem ubi tribui,tribuet: ubi ut bis eisdem oesertasti jibi patibus Ioge,ut elusidem γε inuicem aquatibus. Sic clara erui quaecuq; a Galeno de primo hoc in*qualiu pulsuu genere dicta sunt, in quo scilicet duas tantu diuersas partes cosideramus.Alt ru uero genus ex tribus differentibus partibus costas bene intelligexo re nequimus, nisi ante oculos figura, qua Gale.subi jcit, posuerimus, quae no solii in istis nostratibus exemplaribus, ted in plerisq; etiam Graecis deest: simulq: nonnulla ante eam uerba, totum intellectum interturbatia, in uno tantum codice,hactenus apud des S. Ioannis& Pauli Venetiis inuenta,subiiciam .haee sunt: similiter si tres supponens in uice differentes in otiones, in earum singula tres pulsus permutando complicueris,septem quidem & uiginti erui omnes figurae, quarum tam e tres aequalitatem incidere necesse est, ueluti seque 3o AOFigura lisum tro di euteip rtes tu celeritate in eode pusι bubulii Velox Velox Tardus Inutilis. 2 Velox Velox Velox
Tardus f Velox Tardus Veloxc Velox Tardus Commoderatus
Veloxs Velox Commoder*tus Commoderatus Io Tardus Velox Tardus Ir Tardus Uelox Velox II Tardus Velox Commoderatus r3 Tardus Tardus Tardusi Tardus Tardus Veloxis Tardus Tardus Commoderatus Tardus Commoderatus Tardus Tardus Commoderatus Velox. 13 Tardus commoderatus Commodcratus x 2