장음표시 사용
411쪽
Ex his igitur ad iecundu accedetes,intentiones ta proprie curat iras, qtiam praeseruantes elicimus. Mitigandus igitur primo iecoris de rensi calor,ne de caetero lotiti stiperfluo exurat:ipsaq; iam facta pituita purgata. Denati mala assectio ex logo transitu huius mordacis mate' riae in meatib. urinarijs derelicta, pro uiribur auferenda. In qua re sua solita diligentia ac solertia praesens edicus utetur, ad dignosce
dum nu quid ii lcuscula aliquam hisce locis sint facta, quod ut minime uellemus, ita maxime Iormidamus. Interdiuersaqtiae ad has explendas in tetiones mihi occurrsit praesidia, sectio uenae praecipuit uiro detur: per ea quippe & calor memororum minuetur,& materia partim euacuabitur, partim distrahetur.Nec absterrere nos debet aetas, consentiente naturali temperatura, bono corporis habitu.& uictus ratione quae praecessit. Secanda igitur, si expertus & audax sector habetur, uena poplitis, si minus a tali extrahedae sunt plus minusue. pro medici praesentis iudicio,vnciae sanguinis senae. Fasti uenae sectione,bidui uel tridui interiecta mora,potio in aurora bibenda, iri hunc modum parata. Polypodii recentis I. glycyrrhietae recetis, seminu cucumeris ana semuncia, Myxaria uulgo Sebesten uocata, septε in seri caprini libra, uel in alio, ii hoc haberi non potest, tandiu bul- . Lo liant, donec tertia pars seric6sumpta sit,&adiecta decocto bene excolato rhei barbarici drachma,fiat potio,ipso rheo prius tenuissime contrito. Tertio ab hoc purgationis die, derivationis gratia duae cucurbitulae ea parte utriusvi natis admoueantur,supra quam sedendo quiescimus. His peractis,ad ea quae intrinsecus extrinsecusq: alterant, ueniendum. Iecur igitur inungendii oleo rosaceo, cui aequalis portio succi in tybi, quarta pars olei absinthitis,oimitia aceti rosa cei sit adiecta.Renes succo solani,cum unguento Galeni infiigidante uocato, aequilance commixto.Vesicae regio cum toto ad sede usq; pudedo aqua tepida foueatur,in qua portulacae&papaueris albi se 3 O mina decocta sint. Quibus nisi ardor mitigatus suerit, papaueris ipsius cortices, demum aliquid hyos ami superaddatur.Ex decocto etia earundem rerii utiliter fieri possunt sessiones, quae ad regione usq; iecoris pertingat. Bibeda quoq; singulo mane erit solani aqua, in qua cucumeris, portulacae,& papaueris albi semina decocta sint, adulto modo syrupo de papauere, modo nenupharino. Veter adidue leniedus, modo per siliquae Aegrptiae liquore in decocto pol
podij resolutu, modo per clysimata eudem liquorem cum melle ro-faceo recipietia,modo per uini fece tenuissime attritam, modo persenam in sero decoctum. Quod si cum tot praesid;js adhuc passio. o no sit sublata,hirudines uenis ani applicentur,atq; cum adiumento aquae calidae adeo bene occlusae, ut uapores eius loca hirudinum pe' tant,a quatuor usq; ad sex uncias sanguinis extrahatur.Dehinc ad ue' hementer infrigidantia ueniendum,de quorum natura sunt trochi- .sci,a Paulo dia Jaysalidon uocati,qui recipiunt seminum cucumeris partes A. sem .hyoscyami,cicutae ana partes 2.Deniculi,seminis lapathii, croci,pini fiuctuum, amygdalarum amararum, opij ana partem a. physalidos,boc est,franoriun quae schechengi uocant,partes 3 o.
412쪽
Compone cum uino albo odorato, & fac trochiscos quorum singuli pendeant semidrachmam, quibus primum uteris exterius dissolutis in oleo seminis cucurbitae: deinde, si opus fuerit,dabis unum ad bibendum cum aqua thlani. Frustra autem haec omnia tentarentur,nisi congruo uictu uteretur. Qualis uero hic esse debeat,arbitrandum praeienti medico per mitto cuti & quaecuq: superitis scripta sunt.Non tacebo tamen puluerem in quo magnam habeo fidiiciam: coponitur aute ex physalidibus, hoc est, ut dixi,rubro illo fructualch echengi uocato, quςnninumero I 2. m. cucumeris,sem. papaueris albi ana I.s.sacesiaro albo ad omnium pondiis. Fiat omni uniIuluis, ex quo semper ante alium cibu degi utiat semuciam. Bonuetia erit, si octo decemve myxaria in aqua solani madefacta per hora ante cibu edat,& in secunda me fa bolum unum ex partibus duabus, minis cucumeris,& una parte fructuum pini, saccharoq; in aqua solani & rocresoluto,confecto. Ex aedibus nostris Ferrariae, III. Nouemb. M. D. XXXI.
EPIST. III. ad Ioanne Paulum Castilionii medicu. Per manu quandoque totu brachiiι a medicis inrelligi. psitio item obse rorum quorundam i uicennae uer xoborum, capite de lapide renum.
IV O adhuc, Dei gratia, Ioan .Paule,pestilentiae superstes: uigetq; in me adhuc animus licet langueat corpus,& podagra me quandoq; lecto detineat ,pedes adeo imbecilles semper relinquat,ut uix unquam ua- ta lea absq; auxiliatore scalas ascendere. Adluxerat & sibi chiragra iam tuae mihi redditae sunt literae:atque utriq; successit,loge illis saeuior Nephritis, quae ut scrior, ita molestior adeo fuit, ut ad fauces usque Orci me deduxerit A qua tade Dei optimi munere soleuat'. ubi reuisere coepi mea bibliotheca literas tuas inueni tertio caled. Martias ad me datas. Quare erubescens quod tadiu resposum distulerim,arrepto calamo statim respondere incoepi.In primis igitur gratias tibi ago pro tua humanitatis & amoris plena salutatione, atque uice uersa, te etia atque eti. a & saluto,& quant si per absentia licet. exosculor.Deinde quod ad disceptatione exorta apud nos pertinet, satis mirari n5 possum, in medico tali nominis, tantam dormitatione, ut non aduerterit,per manu interdit apud medicos significarino solum extrema illa brachis pario, quae in quinq; digitos, palma, carptim j,&metacarpti diuidituri sed totui id quod ab humeris extra othoracem prominet,& ex humero, brachio, extremam manu coponitur. Quod si ex Galeno forte no didicerat, poterat uel ex suo Auicena cognoscere, lib.I. p.de phlebotomia, sex uenas manus secari diacete,atque tres inter eas magis praecipuas supra brachi, curuatura secandas, iecorari. a scilicet, quam ipse basilicam: humeralem, quam cephalicam:& mediam, quan ram. Manum ergo intelligere eo loco
absq; dubio oportet humeru cui toto brachio,ucaamq; in synocha secare
413쪽
cire perqtiam superiora& inruiora uacuentur, qualis praecIpue est media. Sunt tamen qui iecorariam praeferant, ree quia magis ex directo iecur resipicit, quod est sanguinis fons. Ubi tamen sanguis insuperioribus corporis partibus magis exuperare uideatur,lium erate secarensi fuerit absurdum.Nulla autem ratio ostendit, ut in tanta sanguinis copia, per extremae manus uenulas fieri debeat euacuatio, praesertim iubente Galeno, nec abnuente Avicenna, ad defectione usq; animi sanguinem esse educendum: quod ex uenulis illis manus
to Petis praeterea expositionem quorundam uerborem Avicennae, cap.de lapide renum, quae in comuni editione sunt huitismodi: Et iterum si est lapis renum,& generatur secundu plurim si,& no adhuc mingitur,ttinc est sedimen urinae retentum cum ea. Et si est uesicae,&discernitur secundum plurimum post separationem urinae, tunc est xsanguinis deinde ataciatur ei,&diuersificatur ab eo. Dico igitur in primis, in Arabico non omnino similem esse lectionem,ita enim ad uerbum legitur:Et iterum lapis renum generatur secundit plurimum,& non adhuc mingitur urina,& est sedimen urinae retentum cum ea .Lapis uesicae coagulatur secundum plurimu post sepasationem urinae:& est sex urinae, quae no ataciatur et .sed pononitur ab ea. Sunt autem haec uerba in utraq; litera,sed praecipue in prima,
tanta barbarie obruta, ut Gentilis duobus expositis N altero immutato, sententiarn connivendo praeterierit pro uerbo siquidem,generatur, legit immergitur:& participium,retentum, exponit mixtum:& secem sanguinis intelligit hypostasin. Possumus autem hanc ex ipso elicere Aulcfinae lententiam, Si est lapis renum & immergitu'
hoc est ita haeret, ut non adhuc mingatur, sedi me urinae miscetur essurina. Lapis uero uesicae discernitur, id est, manifestatur,post separ. Ntionem tirinae: erit quippe primo urina . deinde percipitur lapidis nocumentum, postea exit sedimen quod demum assectatur urinae: diuersum tamen est ab ea, quia non tantum ntiscetur urinae, quan
tum in Iapide renum. Nicolus desperans eorum sensum se posse assequi, attulit quidem uerba, sed dimisit in exposita . Iacobus de Partibus in hoc praeferendus Gentili est, quod uerba Avicennae set-Dat, nec extra propriunt significatum extorquet,sed ex eis eam sei tentiam elicit,quam & tu&alii potestis uidero,&recte, an perpe- r. am,iudicare. Ego eo relicto sensum potius Arabicae editionis, an emine adhuc expositae, conabor elicere: qui ni fallor est huiusmodi: In hoc iusserunt lapis renum & uesicae:quod dum illeg
Ao neratur, maiori ex parte urina, simul cu suo sedimine retinetur: in huius uero generatione exit qui de primo urina, deinde eius 1edimetu. Prima alite huius sententiae pars facile intelligetur consideranti
modum, quo lapis in renibus generatur . Qiacm modum siclibi alias, praecipue libro primo expositionis in sexto Epidemiarum, Galenus demonstrauit. Ait enim: Ostensum est in commentarbs de naturalib. facultatibus,renes ad se trabere quicquid sero si tenuis in uenis sanguini periniscetur.Vbi uero meatus et in uentre huiusce
414쪽
3 3 I Q. MANAR DI EPIST. MEDICIN.
Compone cum uino albo odorato, & fac trochiscos quorum singuli pendeant semidrachmam, quibus primum uteris exterius dissolutis in oleo seminis cucurbitae: deinde, si opus fuerit, dabis unum ad bibendum cum aqua 1blatii. Frustra autem haec omnia tentarentur, nisi congruo uictu uteretur. Qualis uero hic esse debeat,arbitrandum praeienti medico permitto, sicuti & quaecuq: stiperitis scripta sunt.Non tacebo tamen puluerem in quo magnam habeo fiduciam: coponitur aute ex physalidibus, hoc eu, ut dixi, rubro illo fructu alchechengi uocato, quς sint numero I 2.s m. cucumeris,sem. papaueris albi ana I. s. saccharo albo ad Omnium pondus. Fiat omniumIuluis, ex quo semper ante aluini cibit deglutiat semuciam. Bonii etia erit,u octo decem tie myxaria
in aqua solani madefacta per hora ante cibu edat,& in secunda meia bolum unum ex partibus duabus, seminis cucumeris,& una parre fructuum pini, caccharoq; in aqua solani &rocresoluto,confecto. Ex aedibus nostris Ferrariae, III. Notiemb. M. D. XXXI.
EPIST. III. ad Ioanne Paulum Cays honii medicu. Per manu quandoque totu brachiua medicis inreli L
positio item obci rorum quorundam . ulcennae uer 2oborum, capite de lapide renum.
I VO adhuc, et gratia, Ioan .Paule, pestilentiae superstes: uigetq; in me adhuc animus licet langueat corpus,&podagra me quandoq; lecto detineat, pedesinadeo imbecilles semper relinquat, rit uix unquam udi ea absq; auxiliatore scalas ascendere. Adluxerat & sibi chirasra cum tuae mihi redditae sunt literae:atqtie utriq; successit,loge illis saeuior Nephritis, quae ut scrior, ita molestior adeo fuit, ut ad fauces usque Orci me deduxerit. A qua tade Dei optimi munere leuat', ubi reuisere coepi mea bibliotheca,literas tuas inueni tertio caled. Martias ad me datas. Quare erubescens quod ta diu resposumi distulerim, arrepto calamo statim resipondere incoepi. In primis igil tur gratias tibi ago pro tua humanitatis & amoris plena salutatione, latque uice uerna, te etia at ue etia& saluto,& quantu per absentia lilcet. exosculor.Deinde quod ad disceptatione exorta apud nos pertiinet, satis mirari no possuna, in medico tali nominis,lantam dormitatione, tit non aduerterit, per manu interdit apud modicos significarino solum extrema illa brachis pario, quae in quinq; digitos, palma, carpumq; ,& metacarpti diuidituri sed totu id quod ab numeris extra thoracem prominet,& ex humero,brachio, extremat manu coponitur. Quod si ex Galeno forte no didicerat, poterat uὰ ex suo Auicena cognoscere, lib.I. p. de phlebotomia, sex uenas manus secari diacete,atque tres inter eas magis praecipuas supra brachi, curuatura secandas, iecorari. a scilicet, quam ipse basilicam: humeralem, quam cepi iram:&mediam, quan ram. Manum ergo intelligere eo loco absq; dubio oportet humeru cu toto brachio, uenams in synocha secare
415쪽
diste perquam superiora& insoriora uacuentur, qualis praecipue est media. Sunt tamen qui iecorariam praeferant,forte quia magis ex directo iecur respicit, quod est sanguinis fons. Vbi tamen sanguis insuperioribus corporis partibus magis exuperare uideatur,lium erale secare n6 fuerit absilrdum. Nulla autem ratio ostendit, ut in tanta sanguinis copia, per extremae manus uenulas fieri debeat euacuatio. praesertim iubente Galeno, nec abnuente Avicenna, ad defectione usq; animi sanguinem esse educendum: quod ex uenulis illis manus
to Petis praeterea expositionem quorundam uerborum Avicennae. p.de lapide renum, quae in comuni editione sunt hiiiiismodi: Et iterum si est lapis renum,& generatur secundu plurim si,& no adhuc mingitur,tunc est sedimen urinae retentum cum ea. Et si est uesicae,&discernitur secundum plurimum post separationem urinae, tunc est sex sanguinis, deinde associatur ei,&diuersificatur ab eo. Dico igitur in primis, in Arabico non omnino similem esse lectionem, ita enim ad uerbum legitur: Et iterum lapis renum generatur secunduplurimum,& non adhuc mingitur urina,& est sedimen urinae retentum cum ea. Lapis uesicae coagulatur secundum plurimu post sepasationem urinae:&est x urinae, quaen 6ataciatur ei. sed postponitur ab ea. Sunt autem haec uerba in utraq; litera,sed praecipue in prima, tanta barbarie obruta, ut Gentilis duobus expositis & altero immutato, sententians connivendo praeterierit Pro uerbo siquidem, seneratur legit immergitur:&participium,retentum, exponit mixtum:& secem sanguinis intelligit hypostasin. Possumus autem hanc ex ipso elicere Aulcfinae sententiam, Si est lapis renum & immergitur, hoc est, ita haeret, ut non adhuc mingatur, tedime urinae miscetur essurina.Lapis uero uesicae discernitur, id est, manifestatur, post separa tionem urinae: exit quippe primo urina, deinde percipitur lapidis
nocumentuin, postea exit sedimen,quod demum asciciatur urinae: diuersum tamen est ab ea, quia non tantum miscetur urinae, quan
tum in Iapide renum. Nicolus desperans eorum sensum se posse assequi, attulit quidem uerba, sed dimisit in exposita . Iacobus de Partibus in hoc praeserendus Gentili est,quod uerba Avicennae set-Dat, nec extra proprium significatum extorquet, sed ex eis eam sei tentiam elicit,ouam & tu&alii potestis uidero,&recte, an perpe-
r. m, iudicare. Ego eo relicto sensum potius Arabicae editionis, an emine adhuc expositae, conabor elicere: quin ni fallor est hi iusmodi: In hoc disserunt lapis renum de uesicae:quὁd dum illege Ao neratur, maiori ex parte urina, simul cu suo sedimine retinetur: in huius uero generatione exit qui de primo urina, deinde eius sedimetu .Prima aute huius sententiae pars facile intelligetur consideranti modum, quo lapis in renibus generatur . in modum siclibi alias, praecipue libro primo expositionis in sexto Epide arum, Galenus demonstrauit. Ait enim: Ostensum est in commentarijs de naturalib.facultatibus,renes ad se trabere quicquid sero si tenuis in uenis sanguini permiscetur.Vbi uero meatus Q in uentre huiusce
416쪽
s s IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
modi serum excolat,plus nimio rescrati fuerint, simul etiam aliquid cxliis quae crassiora sunt, excolatur. Quod quando calefactum, in
Tenum uentre similem pωro acceperit coiistentiam, si quidem renia excretoria uis totum hoc cum urinis expulerat, arenosae in aplis subsidentiae fiunt. Si uero adhaerens uentri renis fuerit, difficulterq; ab eo uelli possit,alterum quidpiam sibijpsi simile ex concaua uena suscipiens,amplius augetur: temper enim id quod influit, ei quod praeo erat circunectitur,atq; hoc pacto paerus nota dignς amplitudinis costitii itur.Ex his igitur Galeni dictis ratio reddi potest,quare dum lapis in rene gignitur, urina simul cum suo sedimine retinetur,labefactata uidelicet ut renii expultrice, & crassiore materia intra renis cocauitateni retenta.Idem ex eodem Gale.colligitur in expositione aphorismi ultimi libri tertii rationem reddente, quare lenes faciliter calculo renum laboret. Ait enim, in in senibus multet& crasis superflurrates generentur,& praeter hoc quoq; uirium adsit imbecillitas, obstruuntur plerunq; renes, & lapides gignuntur. Obstructis itaq; renibus,& ui eorum facta imbecilli, mirandum non est urinam cum suo se limine aliquantisper retineri. Et propterea Paulus Aegineta, dum lapis generatur, exiguam urinam excerni dixit, atq; meatus per quos excernitur adstringi .Potest tamen tanta esse arenula- 2orum copia, nec uis renum excretoria adeo imbecillis, ut arenis quibusdam exitus patescat: quod & ipse Paulus expressit,& fort2Atticenna cognovit,addens particulam, secundum plurimum. uero dixit de lapide uesic , consonant Galeno libro primo de locis affectis, lapidis indicia esse diceti, iii ὀd primo exit urina a luet timilis .Ec lib.
7.quod pus ex uesica exiens, sine urina pleritq; excernitur,quia a loco propinquo excernitur. Utrunq; autem horum tetigit Avicenna: primum,cum ait, post separationem urinae lapidem coagulari, postquam uidelicet urina aqliosa exivit,&fex retenta est: lecudum, ubi
ait, Et est sex urinae ouae no a ciatur ei,sed postponithir ab ea. Id c 3osunt Ioannes Paule dilectissime, tuae pro exilositione illius dissicilis textus mihi se obtulerunt. Domum in calce tuae epistolae a me petis,anere tua esse putem, ut in patriam reuertaris, quod te quaerere arbitror, qtita multos per proximam luem interiisse hic medicos intellexeris. res si te mouet, illud etiam considerare debes, quod si pauci superiunt medici. pauci quoq; si iniqui eorum opem exposcant, media enim hominil partem perijsse publica fama est sed &in defunctorum medicorum locum multi inllirrexerunt, qui utriquando tu hinc recessisti,adgramatic'spergebant.Fruimur praeterea magna nunc salubritate. a. ore cogitandum tibi est, si in patriam redieris, per multos mensis proprio aere te militaturi immisi forte profitendi publice munus iterum re rediare, quod facile consequeris,asipirante tibi Lodo uico Bonaci alia, ut doctissimo, ita bonis ingeni js fauente: quem praefectum alunt gymnasio instaurando. Vale. Ex Ferraria, IIII. C
lend. Sextiles. M. D. A X I X.
417쪽
EPIST. IIII. Iacobum Pharusit m dicum Regiensim, de leporina carne circ.
EGI amantissisime Iacobe, nec sine uoluptate,quae tuno minus argute, quain eleganter,pro leporina carne
j disputasti eam & boni succi esse, S coctu non dissicilem probans. Adeo autem mihi applauserunt rationes tuae, ut non minus tibi debere tuam:mal pute siquis L
modo illi sensus sit,' illi poetae, qui prima ei gloria inter quadrupedes dedit: aut iis, qui formosum tare septe dico us dixeriit,qui lepori lnas carnes esitaverit. Parul abfuit, quin tuis argumentationibus uictus,manus dederim, hisq; ac pedib' in tua sentetia uenerim. dcerte n6 inuitus fecissem, quonia ipsis carnibus,cu datur,ego quoqci libenter uelcor.Ueru deterruit me ueneranda antiquitas, S ad haec laxisq; secula quasi per manus nobis tradita sententia, quae ab Hipp. uel ab aliquo certe uetustissimo coepit autore. Scribitur enim in libro de Diaeta 1. qui qui de Galeni tenPore a multis,nunc ab omnib.H ppocrati adscribitur in hunc modii Leporina caro sicca & adstringes, lotiri aliquantisper mouet. Post quem, quisquis ille fuerit, Gal. lib.2.escis ait, Leporum caro sanguine crassiorem gignit. Et in c6men .de
attenuante uictu, utilem ea dicit in uictu exiccate,non aute attenua-te,quia crassum sanguinem gignit. Et apertissimis uerbis lib.3. dei cis affectis, masna eam habere uim dicit in melancholici sanguinis generatione. Ptellus quoq; & Paulus eisdem fere uerbis Galeno subscribunt. Sed & Psellus inter cibaria atram bilem gignentia eam co- numerauit. Post quos omnes Simeon in lib.de escis, quasi quaecunq; dicta a uetustioribus erant, colligens, inquit, Carnes leporii,his qui
exiccare corpus uolunt, ital de conducunt, minime uero his qui temperatura sunt sicciore, sanguinem quippe gignunt crassarum parti ii, & melanchόlicu .Fecerunt omnia haec Graecorii dicta, ut Arabes Latinosq; praeteream, me cogitare, nunquid rationes, quibus leporinas, carnes extollis, dilui aliquo pacto possent: aliaeq; in cotrari ii afferri, tuae antiquorii autoritati suffragarentur. Vtrunq; autem post facraserias, in quibus mihijpsi uacandum fueraticirca haec meditanti, non
post multa in dabinem occurrit. Antequa autem alteram earu aggrediar, nonnulla laquam nota sublucienda. Primo quidem, quod cu de Rationes, temperatura cuiuspia rei medici loquuntur, non de ea loquuntur, alimento-
quam in se, uel quo ad totam naturam habent, ad philoὶpnu enim rum tem- si, ectat haec consideratio sed hominis consideratione: ita ut id cali- tura in mi v . um aut frigidii. humidiami,uel siccii dicatur,quod humanum com ganda. pus calefacere, Digefacere, numidiiq; uel siccum reddere potest. seclido subijciendii, escas & medicamina in hoc c6 uenire, quὀd utraq; in nos agunt,& a nobis patiantur. in hoc differre, qudd medicamina agunt quidem potius, si patiantur: escae e contrario magis patianturu agant. Tertio subiiciendii, escas tandiu ratione medicamenti subire,quandiu in sanguinem mutantur: ubi uero perfecte in sanguinem
uersae sunt , siue calidae,siuς Digidae fuerint, ab eis semper calorem A s augeri.
418쪽
3 3 IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
. auina. Quarto,escas, etiam ubi penitus mutatae a nutriente tri sinit,
polle corpus reddere multo quam esset antea frigidius , si itidelicet Ilus frigidorum humorum, pituitae scilicet & nigrrhumoris, quamoni sanguinis de bilis generent.
Ex his quatuor suppositis colligitur qua ilia in uestiganda sit, & Ieporinae carnis, S cuiusq; alterius escae temperatura. Non enim ex trinsecae cuiuspiam rei uel consideratione uel comparatione id me tiendum, sed relatione ad corpus humanum iudicium faciendum: ex
hoc quippe habet quid, ut sit homini cibus,qu talem habet ch homine similitudinem,ut conuerti in eius substiatiam possit hoc enim est,& nsi aliud, quod facit aliquam rem, & dici & esse hominis esca. Et licet agere dii mutatur in corpus hominis aliud possit , non pro pter hoc esca, sed medicina potius dici debet. Si quis igitur recte iudieare uoluerit leporing carnis luatenus esca est,temperatur. a,agnoscere eum in primis oporter, in quos humores a calore humano con' cocta uertatumquod certe non nisi ex longo niu dignosci euidenter ualet.Omnia enim nutrientia, ut Galenus ait libro tertio de remperaturis, alterant aliquo modo corpus, sed immanifeste, dum senisi tantum accipiunturi uerum si longo tempore offerantur, ualde alte rant,atq; manifeste corpora immutant. Et libro primo de escis: Escae 2o cognitio uix in multo tempore ex determinata experientia recte fit.
Et Hippocrates in Epidem. Cibi & potus experientia egent. In hoc
ergo iudicio quod longo experimento innititur,standum antiqn ru obseruationi,praesertim quando illis rationes quoq; aliae consentiunt, quas Galenus ab extrinseco acceptas uocat: inter quas multu ualida ea, quae a carnis ipsitis substantia assumitur, quae certe in hoc animali dura satis apparet Facit alitem haec durities, ut sero, & paulatim nutriat. Q cunq; enim dura carne constant,ait Galenus in expositione aptior. I 8.lib. z. tardius& paulatim muri ut. quod non leuefiigiditatis ar mentum est. Quemadmodum enim id quod tacite 3 concoquitur α celeriter nutrit ta quo ad nos calidii, Galeno teste, in fine libri tereb de temperaturis: ita e contrario quod tarde & pauolatim, ese quo ad nos frigidum. Facile enim id in substantiam nostram csi uertitur,quod cum natura nostra maiorem habet similitudine atq: id dissicilius quod magis dissimile. Sumus autem nos a praeo dominio calidi & humidi. Est praeterea eadem durities eurdens indicium siccitatis, ut ex 2.lib. de temperaturis, a Galeno colligitiir. Liacet enim non omne durum sit siccum, id tamen durum quod neq; a. . uehementi calido duratu inest, neq; a uehementi Digido congelatu, proculdubio est siccum. Tanta autem caliditas esse in lepore no potest, ut carnem eius induretriaec tanta frigiditas, ut congelet. Quare quum sit dura, omnino etia sicca esse uidetur: alioqui S ipsa sol a di Tities eam a numero bonarum carnium eximit, Galeno teste in Iliade attenuante uictu. Quod etiam testatur dissimilitudo quam habet Caro porcio, cum carne porcina,quae prae cunctis carnibus, Galeno & ipso sensu humase niaxi teste,est nostrae mastis similis. Ethropterea inter carnes quibus u
monuim scimur. statui potest ueluti mentura & regula, tua comparati
419쪽
ne alias cognoscimus. Recedere autem ab ea leporinam per frigus ct siceitatem, nemo ni fallor ambiget,qui utranq; bene norit: exanguis enim,arida,& ii eluti usta leporina uidetur, suillae comparata, uaporeq; omni atq; humore ac tenacitate serὰ priuata: Dagilis uero,&ceu fibris abundans: quae omnia & difficilem concoctu, Ze seram addiducendum ostendunt. Agilitas quoq; & in curredo uelocitas eam ualde a sue differre ostendunt, quod animal puru ualde est & ociosum. Sed & timiditas se gus indicat. Si enim citati cottingeretur
caliditas, audacia, quam summa in leone calido&sicco animali uide . .
mus, in lepore quoq; efficeret. Si igitur substantia, durities, squalor, fragilitas,fibrarum copia,& suillae dissimilitudo sentiquorum autoritati & longo experimento consentit, hanc carnem a numero bon rum seiungentium,quis non potius credit Galeno, inter quadrupe des suem,uitulum &noedum duntaxat commendanti, quam poetae, eam sorte titillatione potius proprii palati, qu.am certa ratione laudati 3 Sed dices fortὁ, te no apoclis,alioqui metiri assuetis, sed rationibus persuasum in hanc sententiam uenisse. Ideo tentanda mihi tuarum rationum solutio,quaru prima exsanguine accepta talis est: Si leporina caro est melancholica, sanguis quoq; eius erit melancholiaxo cus:talem enim temperatura habet caro, quale habet sanguis. dleporinum sanguinem esse melacholicum ais,rationi, Galeno& A' Loorsim se
ristoteli uidetur rit tignare. Rationi quidem, quia tenuis&aqueus est, non ater & spissus. Aristoteli uero, tui fibrarum ratione quae porino desunt, sanguinem crassum & terreum esse dicit. Galenoquoq; , qui sapidum eum dicit, & dulcedine, concoctionis facilitate, sanguinem auium si iterare. Haec quidem uidentur capita tuae primae argumerationis, fusius tame a te explicatae. Mihi aute in primis,
mi Iacobe id non constat, quod ueluti basis fundametumq; est arsumenti, quod scilicet talem teperatura habeat caro, qualem nabet ians O guis. Mutari enim nutrimentum a nutriedo debet, non e contrario,
res nutrita a nutrimeto: quod uel ex hoc costat, quὀd diuersarum teperaturarum particulae ab uno eodemq; sanguine nutriritur. Qu3 est talis esset animalis nutriti naturs, qualis est nutrimenti, fieret ut omnes corporis particulae ex eodem sanguine nutritae, eiusdem essent temperaturae, quod est ab omni ratione alienum , quum nemo sit qui nesciat, carnis temperaturam ab ea quae est ossis, plurimum differre, sicut etiam scimus in latitudine partium corporis calidorum multis numeris sanguinem uincere carnem: siquidem post fur-guinem locant cor,post quod iecur,& post ipsum carnem. Longe qQ gitur calidior est sanguis quam caro. Sed ex tuis, imo ex Galeni dialiis abs te adductis, euideter ni fallor colligitur, carnem non sequi
sanguinis natura. I. eporinu enim sanguine, ut tu ipse recte adducis, sanguini auium Galenias praeponit, cap. 11. lib. 3. de escis: quum tamen auium carnes non solum leporinis, sed omnium quadrupe dum,cap. eiusdeyraeon coctu dicit esse faciliores. Et in lib.de rebus boni maliue laces, inter esicas culpa vacantes, carnes multarum auiureponit,omnemq; sanguine ceu concoctu dissicile uituperat. Ex animalis is
420쪽
38o IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
malis igitur sanguine,iuxta Galeni decreta, non necessario colligi
tur carnis temperatura. Verum ut hoc tibi detur, non euidenter in men probas,leporinum sanguine non esse melancholicu. Tenuitasi enim,& ut tu uocas aqueitas, frigus Ostendunt, non calorem. Sanguis enim qui dilutior est, ait Arist.lib. 2. de partib .animal.cap. .frigidior est: eaq; animalia timidiora,idem Aristo t.dicit,quibus est dia.9. in animali summus, maximii est. 'gissitatis gumentu. Porro sicliti tenuitas non est caloris indiciu MIC-m. nec crastities frigoris. Tauri enim quod certe animal ualde calidum est languis crassissimus est, eodem Arist. teste: qui cum etiam AarSumento nobis est,ex caloris nigredine non ''
ostendi frigiditatem, sicuti neq; ex eo quod concrescit & spissatur,noc calidit si inorii animadium sanguini,fibrarum ratione contingit, quae crassiorem cum reddunt, & ad concrescendum aptiore.
ut Galenus quoq; lib.I. simpl. medic.confirmat. Aristotelis igitur autoritas, pro antiquis potius stat, quam pro tua senturia: nec leporinis anguinis assirmat frigiditatem, sicuti nec saporis suauitas,uel dulco do quam ei Gai attribuit.Didicimus enim ab eo ib. de simpl. medici cap. s.non omnia dulcia esse calida, sed ea tantum quae dulcedine magnam habentiquae uero modice dulcia sunt, esse frigida. Ad tantam autem dulcedine hic sanguis non attollitur, ut calidus, hominis comparatione, ob dulcorem existimari debeat.Hominis dico cύpa- ation qtria aliarum leporis particularia comparatione omnino calidus est. At ii languis leporinus frigidus est, sequitur, si ratio tua concludit,lep'ritia in quoq; carnem frigida esse oportere.Nec ratio i itur,lec Aristotelis aut Galeni autoritas, leporinum isaguine & eius carne ab atrae bilis submouent natura. c. od ad Avicennam uero a tinet, cuius etia autoritati inniteris,licet ea apud me magni mometi non sit , dicere tamen possum iuxta ea quae tanquam uera supposuimus, posse quidem leporinam carnem,cium extrorsum adhibetur,& et out pharmacum solum agit, uim habere calefaciendi, dum uero intra corpus accepta,atq; ab eo mutata est,in melancholicum sano uinem uersa reddere corpus frigidius: Disputationem, nostram sub escae consideratione,non sub pharmaci esse ratione: ad quem modum i piem et Atricena capite de lepore,frigidam eam dicit& siccam. Atq; per haec primae tuae argumentationi satis factum puto: pariterin s cundam eisdem fundamentis elidi, tanquam eidem fere medio innuentem, quod scilicet ea caro melancholica es non possit, cuius sanguis non sit melancholicus,qualem non esse leporinum ostendit tenuitas, aquea substantia, dulcor, atq; fibrarum carentia, aquam po- otius quam terram prae se ferentia. Diximus enim, animal nutritum reddere potius nutrimentum sibi simile, quam ὁ contrario nutrimotum animal. Diximus praeterea, aqueam fluxibilemque substantiam non auferre a languine frigus & siiccitatem. Accium quippe,aqua rolacea, omphacium, necnon aqua in qua faba lentes,glandesu; butilierint, simul cum fluida substantia frigus habent & siccitatem. Am. Sumentum uero quod ab evertentia tutatur, per contrariam experient