장음표시 사용
511쪽
Ex dominatu praeterea atrae bilis insenili aetate,idem conaris ostedere, quem ratum esse dicis,ut attonitus morbus qui alioqui a pitui ta magis fieri cosueuit,ab atra solii bile in senibus fiat. Quod contingere non alia ex causa uidetur, tuis, ex ipsa pituita in atram bile conuersa. Attonitu uero morbii in senibus a sola atra bile fieri ex apho. risino sexti libri s ιprobas: in quo dicete Hippocrate.aξOplexias ma. xime fieri a quadragesimo anno ad sexageninum, Galenus aphor. enarras, apoplexiam ex atra bile factam intellexit. Aphoriinii tamen
literam esse corruetam suspicaris,& pro adverbio maxime, lege tdum, maximae: ut sit lenis, maximas apoplexias ea aetate fieri, quia
quae ab atra fiunt bile,maiores sint illis, quae fiunt a pituita. Me,ut ab aphorismo incipiain, praeter Graecorum exemplarium fidem, in qitibus lesitur Graecum adverbium,cui Latine respondet maxime ue praecipue, quod nome no legam, nio uel & ratio,quae apoplexiae uim non ex materiae eam facientis genere, sed ex respirationis impedimento cognoscendam dictat, quae dum penitus aufertur, maximam facit apoplexiam. Legedum ergo,maxime, uel praecipue:atq; hic aphorismus praecedenti ita est colungendus ut intelligamus ex morbis enumeratis,qui cum periculo mesacholicos sequantur, apoxo plexiam prςcipue accidere his,qui aetatem agunt a quadragesinio anno ad sexagesimum. Reddidit autem Leonicenus hunc apbori sinu 'obscuriorem, pro apoploia in praecedeti aphoris: scribens stupore Nee Hippocrates igitur nec Galenus apoplexiam asserunt uel in illa uel in alia aetate, ab atra potius bile quam a pituita fieri:sed inter quatuor illos niorbos, in quos cum periculo cadunt qui melancholicis morbis afficiuntur,apoplexiam maxime in aetate senili contingere, quando & ea aetas maxime apoplexiae est obnoxia,& atra abunuat bile, non ex pituita,sed ex ipsa ienili aetate frigida &sicca,atq; autuno simili genita. Addis praeterea argumentum ex febre quartana sumptu quae proculdubio ab atra bile iit,& tamen saepe sequitur febre ex miicella bilis ruta & pituitae genitaim quod aliter non uidetur posse contingere, nisi quia r cibi uta tenuiore parte, crassa permaneat. Qietare cum in ea mixtione bilis tenuior.& pituita crassior sit, sola pituita superat, quae in atram bilem uersa quartanam facit Mihi autem in hac dubitatione dicendum uidetur, quartanam, quae tales nouias spurifisue tertianas sequitur, pariter quoq; esse spuriam.Fieri enim ab atra bile uera, per assationem ruta genita, atque pituita assatione quidem
Ripla reddita crassiore. uerum non adeo ut pituitae naturam in totum amiserit,repugnante uidelicet ingenita eius hi imiditate, ne melancholiae siccitate aequirat. Totius itaq; ntiscellae,sime in uniea sormam redactae,siue sua cuiq; adseruata forma,tenuiori biis columptis partibus,crassiores post aestionem supersunt, uincentibus tame sicuti de ante assationem biliosis partibusac Propterea quartanu circuitum facientibus,sicuti antea tertianum iaciebant, ruta uidelicet bile in atram transmutata.Si enim,ut imbis, solatu perstite pituita. bilum totum euaneiceret,no quari us circuitus,ted quotidianus
512쪽
nasceretur,qualem videmus ex salsa fieri pituita. Atque de prima tua dubitationetaee dicta sint.
Dubitas secundo circa seri temperaturam,quoniam in ea no solii alii autores S inter se& a Galeno discordare uidentur, sed & ipseram Gale. secum pugnare, ii, libro de simplicibus medicamelis A. E'um, S in libro decimo calidum faciens ,sicuti & libro tertio
In hac controuersia cum alias Galeni dicta diligeter cosiderarem, atq; eii re ipsa quotidiano usu cognita c6ferre, seru frigidae S humidae teperaturae esse,& credidi,& scriptis mandaui. Cum cnim ex tri- diuersis partibus lac componatur,atq; ex his butyrum quide te peratum,caseola pars a temperamento parsi ad frigoris latus deuer-ε ' gat si serum calidum esset,uniuersa lactis substantia calida potius, qmgida redderetur:cuius contrarium & tota sentit medicinae schola,& communis idiotarum opinio,ab ipso usu edoctii. Hoc etiam exigua dulcedo ostendit,quam adeo habet imbecillem, ut acidum potius quam amarum ex mora fiat,contra quam mel,quod dulcissimuquum sit, facile per se temporis diuturnitate amarescit potius quam acescit. Rursus si serii calidu esset,quo serosius lac esset,eo esset calidius:quum tame asininum, quod maxime serosum est, multum situ:alioqui prae caeteris in hectica febre non eligeretur.Frigidia in itaque simpliciter serum esse puto,sicuti 5 lac,atq; alia non pacum
multa, quae exuarus constant partibus, quae iuxta qualitate caeteris 'praeualentem frigida dicuntur,no quod caliditatis penitus sint eo pertia, sed quod eam prae frigiditate habeant perexiguam.K qua tamen, tametsi pauxilla admodii in sero sit,& latitas quaedam acredo, & attenuandi,detergendi,ac uentrem suducendi uis oritur. Qi in uires quoniam laetis tota substantia a serosis potissimi im partibus na-ciscitur, minime mirandum est, si illis deperditis, simul S uires illae a lacte in totum submouentur. re lac cui serum ademptum est, hic 3Otrem potius abstinet, q subducit:& in quantumuis calido uentriculo ad nidorem non amplius conuertitur, re lutis scilicet non solum serosis partibus, in quibus calor aliquis supra temperamentum inueniebatur,sed N pinguibus, quae temperatam, ut diximus,liabent caliditatem, non autem tantam ut quemadmodum tu putare uideris butyrum reddant absolute calidum.Facilis quippe infla inatio ita in hoc si ii in oleo, modum substantiae potius quam caloris copiam demonstrat. Ex tepido etiam modicoq; eius calorest, ut in mollibus corporibus inflammationes concoquat, & quandoq; discutiat QDd serum licet paries aliquas, ut inquit Dioscorides,habeat cali- Οdiores, facere idcirco niniuit,quia hae ab aqueis ceu ampliorib' obtunduntur,ob hocq; fit ut absq; acredine purget Q re uero in m dicacis aquis idem non contingat,in quibus cum aqua cunctis alias quae in eis miscentur,uel res,vel potestates, tam longe superet, ut nihil aliud quam tura aqua in i picientibus uideatur,potestate tamen
quada in omni b. siccitas,& in pluribus etia caliditas quae actu est Gmul cum ea quam potestate obtinent,euidetissime persentitur:non alia
513쪽
alia,ni sallor,ratione contingit,quam qudd meruillicae res,quaru ui res in eis relinquuntur, in exiccando caesaciendoq; adeo potentes sunt,ut aquam alioqui substantia sua liquidam,& adrecipiendam cuiusq; rei secum diutius permanetis potestatem idoneam, in propria
quodammodo naturam conuerrant,& quas name sunt uires in eam transfundant,accedente S longa mora, ct loco fere ab omni spiratu semoto. Negari tamen non potest, quandom aliunde tantam aquae
frigidet copiam ad horum fontes effluere posse. QDd de Magnesijs
testatur Aristoteles,ut calorem quem actu habebant, deperdant, &Io uim calefaciendi nostra corpora in totum amittant.Vidi ego in m dio Danubis alueo calidas aquas scaturientes,quae ipsius minis a.. quis commixtae, ad aliquod quidem usq; spatium eas ualde calidas reddunt: in maiore uero distantia paulatim calor remittitur, donec ad aliarum Danubii aquarum saporem & Digus reuertantur. Scimiis ἡ contrario aquas magnorum fluminum mare ingredientes , suum dulcorem tandiu leruare, donec a maritima saliugine stiperentur. Quis igitur ambigere possit, ex alienarum aquarum miscella,medicatarum aquarum uim & remitti posse & penitus auferri Z Ex quo fit.
ut maximo errore teneantur medici, qui commentarijs credentes,
xo particulatiin de his medicatis aquis a nonnullis conscriptis, omnem uim eis adesse semper putant, quam scriptam in illis inueniunt. Si Gnim uernae pluuiae, ut in libro de Antidotis Galenus testatur, ab herbis in Italia natis uires auferunt,quato magis aquae aquis commiatqidem praestabunt Quis etiam negauerit, uino quantumcunq; potenti tantum aquae misceri posse, ut uinositas omnis penitus evanescat Notum illud Graecorum symposiorum adagium,ου πεντεπινειν,ντ μομurium monens misceri ita aquam uino,ut tres aquς partes duabus uini, uel duae uni: non ira tamen ut tres aquae, unicae uini missiceatur: ex tanta quippe aqua uinum usquequaq; iugulari.Non igitur amso bigendum, medicatas hasce aquas, quantumcunq; calidae sint, pota, ex dulcis aquae mixtione.& actu & ui refiigerari. uero aliqui sint suae sponte & exsili natura Digidae sint iit de uilla in Lucenti, & Calidariae in Veronensi agro nuncupatae affirmare uel negare non ausim,de illis non multam habens experientiam, ut qui non magnopere uel his uel alius uti coiisueuerim. permiuere magis earum usum solitus, quam imperare. Quantum autem per qualemcunq; emerietiam cognoscere ualui, iacenses illae frigidam potius qu.am calidam is in mihi temperaturam ostenderunt: quam 1 ratio, si ferreae,ut dictitur, V sunt, demonstrat,&gustus non magnopere a communis & potabilis aquae diuersus.Ferrum enim ni idae esse temperaturae, sicuti & si eae, non dubito.Nec,quod tu scribis, sulphur eius, etiam secundum chymicos in eo superans, conti arium demonstrat. Nosti enim medicum non naturam ipsam medicaminum in se considerare, sed
iuxta id quod in corpus humanum,atq; id praecipue quod temperatissimum est,agunt, ipsa uel calida, uel stigida, uel humida, uel sicca. decernere. Alioqui si sulphuris & argeti uiui naturam, ex quibus singula metalla constare aiunt, sequuta fuerimus, omnia proculdubio G s erunt
514쪽
erunt ealida statuenda,qnum tamen stibion, plumbum, stannum a sentiam, frigida ab omnibus reputentiar.Licet autem natura ferrum rigidum sit, non propterea tamen existimauerim, aquam in qua ara.dens extinctum fuerit,in omni homine qui febrem patitur ex humorum putredine dependentem,congruere: quoniam cum frigore nota dignam siccitatem, atq; adstringendi uim coniunctam habet. Febris uero qua febris est, humida: qua a putrida materia facta, aperientia potius desiderat,quam adsti ingentia. Et haec quidem de quis Sacris uocatis dicta unt. Nunc ad ea reuertamur quae tu adhuc circa lac & serum dubita . Circa lac quidem,an asininum sit omni lio tenuius: quoniam Galenus secum etiam in hoc pugnare uidetur sexto Salubrium,inter omnia lactis genera tenuissimum dices.Escarum uero tertio, camelinum & equinum ei in tenuitate praeferens, Aristotelem 3. de animalium historia sequutus. Verum quantum ad Galenum attinet, si eius in utroq; loco uerba considerentur, nullo modo inuiem pugnare uidebuntur.Sexto enim de tuenda ualetudine lib.asininum rivise in xkν,id est maxime tenuium partium,asstromat: in tertio uero de Escis, melinum asinino non in tenuitate sed in humiditate praesert: Θ Bois enim dicit. re nisi fateri uolue rimus Aristotelem aliud sensisse quam Galenum, dicere oportebit, Σωquod per tenuissimum non intellexerit tenuistimarum partium, sed maxime humidarum. Circa serum praeterea dubitas, quare caprinum caeteris a Ioanne Mesue praeseraturi hoc enim non alia ratione factum putas,nisi quia
ut calidioris animalis est, ita sit etiam calidius. re quum medici Ipsem prae caeteris eligant,videntur in sero calorem potius quam Disus desiderare in qua dubitatione, ut dem tibi quod petis di circo uidelicet eligi caprinum, quia sit calidius: non tamen id sequitur quod contendis, esse scilicet uel caprinum uel aliud serum absolute calidsi dicendum: sed ex hoc solummodo sequitur, quod in calore reliqua 3
superet caprinum. Sicuti enim cerebrum aliquod dicimus aliorum
cerebrorum conisaratione calidum esse, quum tamen Omnia cere
bra absolute sint frigida: ita licet omne serum sit frigidum,caprinum
tamen inter reliqua dicimus esse calidius. Petis praeterea per easdem literas,ut meum ex euphorbio medicamen de quo in annotationibus in Ioannis Mesue simplicia medicamenta mentionem feci clarius aperiam. Rem autem sic habeto:Eu phorbio,masitiches & tragacanthae aequas partes ita misceto, ut tantuunius euphorbi, siliquantum illorum:in medio crudi panis occludito,panem more quo alij coquuntur bene in furno coquito, coctum o ubi renixerit peruingito:quicquid intus inueneris,apane bene se ratum in catapotia conformato,&ad drachmae pondus,etiam materculae tuid dato,robustiori modum dolicato. Ad leporinas demum carnes reuersus, eas ideo calidas esse probas,quod ab Avicenna in comitiali morbo,qui a pituita plerunq; fit, commendantur. A
qua dubitatione possum me facile extricare, si dixero , leporem in eum locum inuocatum irruisse.habebos mei dicti Bellunensem l
515쪽
stem qui leporem ab illo loco in suis in Avicennam castigationibus
abegit. rum quia Galenus suo puero hoc morbo laboranti,teporinas quandoq; carnes concedit,ideo alia mihi uia inuenienda est,perquam fugiam,si non propterea admitti leporem dixero quia caleat, sed siccitatis potius ratione, quam modicam tamen in cibis epilepticorum desiderat ipsemet Auicilicet etiam in uulgatis codicibus,prosiccitate legatur humiditas. Addis praetere quὀd maioris ponderis esse putas, Galenu 3. lib. de causis syptomatum dicentem, Si pituitosus sanguis sit,pituitos uii .
Io etiam carnem reddit: quod etiam Ii. lib.de simplic. medic. lib.2. uiperarum exemplo deesarat:quasi ex his dictis unum colligens,quod Ggo in mea epistola negaueram, talem scilicet temperaturam nabere carnem ualem habet tanguis. Ego mi Iacobe,nec negaui, necn gare possum,ex male assecto languine carnem quoq; male affectam gigni, praesertim ubi imbecillis ut carnis uis, quae nutrimetum in sui naturam debet conuertere: sed negaui & adhuc nNo,talem esse necessarid carnis naturalem temperaturam, qualis ea nutrituri sansuinis: nec necessario qualis est animalis sanguis, aliorum animaliu ianguini comparatus.talem esse carnem,carni aliorum animalium comparatam: praesertim si eo modo de his rebus loquamur, quo medici, non quo philosophi loquuntur, non in se ipsa uidelicet re considerata, sed hominis praecipue bene temperati comparatione: alioqui si
queretur, eorum animalium sanguinem esse boni succi & sicilis co- coctionis, quorum caro ab homine temperato facile concoquitur.& in bonum succum conuertatur:quum tamen contrarium & medici doceant.& experimenta confirment. Qtis enim ignorat gallin rum & uitulorum carnes multo usui esse hominibus,tanguinem v
ro ira despici, ut penitus ab ciatur 3 Habes igitur ieram quidem,sed festinatam tamen,ad tuas episto-3o las responsionem: quam ita iielim ite recipi, ut a sene negociom, adeoq; imbecilli, ut quandoq; ei libros quaerere & aperire graue sit, ne dicam legere & scribere. Aliud tame adhuc addam, quod pluries me facturuin sum pollicitus,aliqua uidelicet praesidia, quibus pud
cissima non minus quam nobilissima matrona Lucretia Pratonem, a dolore capitis antiquo sanari possit. Cii dolor hic sive hemicranea, siue cephalea dicatur ab atra praem Hemicrantecipue fiat bile danda opera ut humor ille pessimus, qui nunc adest,a metia.
toto primu corpore, dehinc a capite euacuetur, ac in reliquum alius similis non Signatur. Α' toto corpore amouebitur per medicamina,
o crebrd quide cxhibita, s ed leuiter purgantia:inter quae prςcipiis erit serum, in quo sena, polypodiu, & opirnymum, cili exigua gariophyllorii portione, per integram nocte maduerint. Esto autem seri libra.
senae semuncia, epuliymi drachma, polypodiis drachmet bini,& gario
phyllorum obolus: cuius potionis ullis sit tertio quoq; die.Per hunc enim non ibium atra bilis,a qua,ut dixi, praecipue dolor fit,sed & bilis ac pituita,quae secum quandoq; coniuguntur,expurgabunt. Qui
516쪽
Saporis uocati,& eodem gariophiliorum puluere. Vbi per aliquot dies his potibus usa fuerit,ad retrahendam simul & uacuandani lianc bilem atram quae proculdubio sanguini miscetur multu conducet, .
si hirudinibus circa sedem admotis, sarinuinis selibra per ani uenas extrahatur.Dehinc quibusdam interpolitis diebus,qui Sus quieti uacesideriuationis gratia duae etiam hirudines post aures admoue tur, quae binas sanguinis uncias inde exugat. Sed per nares quoq; derivatio facienda,instillato anagallidis succo. His peractis, laudati ' rim ut singulo quoq; mane hypochodrio dextro cucurbitula per horam haereat,atq; ubi amota fuerit, locus ubi haesit, rosaceo & abun- Io thite oleo pariter commixtis inungatur: capitis uero dOIens pars unguento quod discutiendi uim habeat & roborandi, quale erit id
quod sic parabitur. R olarum siccarum,calamenti montanr,ana 3. maceros,nucis myrasticae,ana I. I.albergatur uino odorato,& per intena die tegantur olei rosati & cham melini aequis partibus: dehinc per balneu Mariae uocatum, cum duplici uidelicet uase trium colorum liquor consueto a chymicis more eliciatur: magnaru quide uirili omnes, sed qui postremo exierit, loge alijs praestabit. Orvine agitur quodam his utendis,ut scilicet a primo inchoantes,eo triduo utam iitideinde tribus aliis diebus secudo: quibus si dolor amotus non χωsuerit, portaucula tertii utrisq; prioribus misceatur. Modus udis erit, ut linamentu illis madidu triplicatum supra dolentem locu, colligetur. Adieci hae non ut te monerem,alioqui ingenio,studio& exercitatione ad difficiliores morbos curandos idoneum, sed ut praeclarae huic Dominae eiusq; amnibus morem gererenti Vale,&me, ut facis,ama. Ex Ferraria, XI. Iunis, M. D. XXXIII.
EPIST. L Pro Magni o Rufris ordinis uiro,Mam
munos patritio, D. Abrelio Recordato, pochiari ' cu atra bile,uentriculi imbecillitare, uertigine, totius corporis macie laborante. Imntuanis medicis curationi inuigilantibus.
i R. E VIS ero,cum quod mihi cum uiris sermo sul turus est, qui docere potius quam doceri debent. tu quod chiragra uix mihi cotinere calamum per-j mittit. Rem igitur ipsam ut absq; alia praefatione
aggrediar, Clarissimus hic uir post longum mor-l bum, quatuor, ut Excell. uestrae scribunt,malis atafectionibus uexatur, hypochondriaca uidelicet melancholia, stomachi
517쪽
nuchi praecipue in concoquendo imbecillitate ex qua eructuationes, rugitus, inflationes,tensionesq; sequuntur) uertigine eum cerebri imbecillitate, quae potissime in naturalibus eius operationibus demonstratur: macie quae tabem minatur. Quatuor hisce ab Excel. uestris quasi colligendo enumeratis,addenda uidentur nonnulla ab eisdem aliis in locis recitata,& praeterea etiam quς dam quae ipsemet nobilis aegrotans significauit. Addunt quidem uesti ae Excell. auris sinistrae fere cotinuum tinnitum: frigiditatem nota dignam in uentriculo sensu perceptam: saltum insta uentriculum in sinistro latere,uersus umbilicum: bilis exustae copiam, quae tertio quoq; die periodum faciens, uertigine promouet, cum manifesto faciei rubore, siti quadoq; nota digna, leuiq; totius corporis calore. Ipse uero Dominus aegrotans advit, frontis quendam obtusum dolorem,ac si di gito locus premeretur: pulsum non continuum, tum modo cum frigore,modo cum calore, in loco ubi suturae caluariae anterioris con-runguntur: oculorum imbecillitatem, cutis pallorem ad auri col
His uni affectus, quibus post diutinum morbum Magnificus hie dominus adprςsens affligitur: qui licet uaru sint, in unum tamen ordinem redisi posse uidentur,quia aliqui symetomata, aliqui morbi sunt:& in alium, qudd nonnulli ad totum, non ulli ad membra naturalia uocata, nonnulli ad caput pertinent.
Secudum igitur ordinem sequetes,no obliti tamen interim prioris, ab his qui 2iquo pacto ad totu corpus spectat, initium capiamus.
Tria nobis in hoc genere occurrunt, macies uidelicet, tertianarius circuitus,& cutis pallor. inorum primum proculdubio sub morbo compositionis continetur: est enim quantitas deminuta, cuius ni fallor) causa ex tertiae non minus quam ex primae uel secundae concoctionis pendet impedimento: membra quipξe diutinis morbis, multisq: & ualidis euacuationibus facta imbecillia,atq; ex toties re- iteratis calidis & siccis balneis ultra modum exiccata, proprium nutrimen tu couertere in sui Qbstantia no ualentia, in dies macresciit, ct quasi c5rabes t. Tertianarius uero ille caloris circuitus sub morbo malae teperaturae calidae necessario cotinetur,quq cu per totu corpus, ut scribui Excel. uestrae,extedatur, cu siti ac faciei rubore, febris dicenda uidetur,&tertiana, n5 exactatame,quonia bilis feruora redundante magna copia pituitae obtuditur & ueluti suffocatur. Palloruero, seu ut comuniter loquimur citrinitas cutis,siab symptomate collocanda,quod qualitas mutata nuncupatur,& sequens morbum
Q malae temperaturae,& sortὸ etiam morbum in viis, qui obstructio dicitur. Et haec quidem de affectibus dicta sint.
Inter capitales antiquior & maioris moliaeta est uenuo,quq Gr ce & -τί ν dicitur: inter quae licet quado': hanc disseretiam agnoscat Galen. quod sit cum caput circuferri uidetur, uado simul cum hoc tenebrosa uisio apparet: aliquando tamen sub scotomatico assectu utruq; eopraehendit, etiam si interducasus illis duobus ediungatur:sicuti quados huic priclarissimo ui
518쪽
io accidistantsi praestὁ fuissent qui eum adiuuaret. Quodlibet aure
horti trium, ut mihi quide uidetur, sub eo symptomatis genere cotinetur, qudd actio laeta dicitur. Vbi enim caput obuolui indetur, &exteriora illa quaesuiescunt,sensus adest corruptio, cum illud sentiatur quod sentiri no deberet.Vbi praeter id adsit obtenebratio, si totalis sit ad amo ne ablata pertinet: u no in totu utius aufertur, ad deminuta. At ubi praeter haec casus sequitur, potestatis motiuae operatio aufertur, quae motu tonotico uocato corpus tenere rectum solet. Omnia autem haec symptomata mori os copositionis cosequuntur,
qui in uia uel in cauitate cosistunt, quorum causa sunt uaporosi 'iri Istus,inordinato motu exagitati: qui si uisuales neruos uel ς stallo similem humore,uel alios ad uisum pertinentes meatus obsuant, uisum obtenebrant: si ad posterius cerebrii vergat,motu impediunquoru tanta interdum copia esse potest, ut utrunq; impedimentum
timul fiat,quod nobili huic Domino quandoq; contingit, principalibus tamen uiribus in suo uigore permanentibus.Nec enim necessa- rium mihi uidetur,quemadmodum aliqui putat, ut in his affectibus imaginatio laedatur: quandiu enim homo cognoscit no esse uerum id quod uidetur hoc est,nec caput suum nec exteriora moueri, licet tilaappareat,tadiu imaginatiuae operatio remanet incolumis.A morbo igitur in copositione cuncta haec symptomata praecipue progre diuntur.Licet enim quadoq; ex inaequali cerebri teperatura haec fie- ri cotingat, cotinens tame semper causa est illa vaporosa spiritus agitatio ab inaequali illa teperie, uel ab alia causa facta. An uero inaequalis haec intemperatura cerebri in casu nostro reperiatur,&ut seques est,primario affectu cerebrii patiatur, no usquequaq; mihi explor 'tu. Crediderim tame,sicuti ab initio ex uetriculo tota res pendebat, lita nunc bona parte cerebrii ipsum in se habere, quod ex tinnitu,uisus imbecillitate, capitis dolore,llitur u pulsu, assiduali uetetiginis suspicione coijci potest.Maiore tamen parte a uentriculo adhuc na. 3 sci puto,quum ultimi ctia insultus per uomitu cessarint. A qua uero materia hi uaporosi spiritus & sustollantur,& in capite gignantur, ut credere nos cogit pituitosus uomitus, & frigus tum in uentriculo, tum in capitis suturis quandoq; perceptu, pituita in hoc uincere: tamen no negadum mihi uidetur, bilem etiam cocurrere,actione sua in pituitam ueluti ebullitionem faciente: quod uel ex tertianis illis tuos Excellentiae uestiae obseruariit, uertiginosis circuitibus cognoei potest, sicuti& ex calore quandoque in suturis caluae percepto. Et haec quidem de capitis affectibus dicta sint.Nam auris tinnitus in eundem uaporosum spiritum,uersus auditus instrumentu delatu,re o serendus esti sicuti pulsatio in locis suturarii in tenaciorem eius par rtem, difflari & exire appetente Ta olor uerofontis in crassiorem,claeumosi si membrana occlusam. Inter naturaliu membroru affectus ab Excell.uestris enumerator, primas partes teneret hypochodriaca melancholia,nomen quide habens a causa, actione tamen laeam denotas principaliu potentiarii i
te Domino adesset: quod certe cuiluo sic sentientiu honore) ego
519쪽
nequaqua credere possiim. Notu enim ex dialectica est de nulla re definitu dies, qua non dicatur definitio.Notu&illuride quo remouetur genus in definitione positu, ab eodem etia remoueri de nitione .sed & hoc quoq; notu est,quod sub senere no continetur, nee sub aliqua generis specie estineri. Cum is tiit omnes tam Grς ei quam Arabes melancholia definiui desipientia absq; febre cum φsie definita in tres secet species,in eam scilicet quae ob propriu cerebri affectu,& eam quς ex totius corporis comunicatione,& tertiam hanc quae ex hypocnondrioru comunicatione cotingit: nec praeela ρ rus hic uir unqua desipuerit, nec uel uobis ipsis testibus desipiat, qui sensus eius interiores seruari post uertiginem dicitis incolumesti quitur illii nec laborare, nec unqua labin asse melancholi Matq; propterea nee hypochondriaca melancholia. Timor enim & moenitia si huic uiro aduint, melancholia nedum faciunt, sed neq; praelagiunt. eum a causa certa ac manifesta fiant. Quis enim no paveat, c5sideras post tot tam . excelletia praesidia amputari penitus uertigine nequiuisse,affectum tam formidabilem & pessimorii inoborti antelignanum Minus quoq; me mouent rugitus&eructuationes, atq; aua id genus, qutam charactere melancholia presistente careat,timore scilicet incestitia, sine causa,quae hunc affetitii solent praecedere:necnodesipietia,sine qua no potest G sistere: ut mitta stu, ructus acidos,iuuametu a frigidis cibis oditi hominu 3ς tritae, quae nec Excelletiae uestrae, nec ipiemet aegrotas, sibi uel adesse, uel aliquando adsuisse seripsistis . re quum adduci no possim, ut ab hypochodriaca uel fla- tuosa melancholia fieri haec membroru naturaliu symptomatastute. . alius mihi morbus quaeredus est, in que referatur. Nullus alite nihioccurrit in que potius reserenda uideantur,quam frigida & humida uentriculi inteperies, quae ipsum imbecillem reddit, concoctionem probe fieri uerat,inflatione parit, ructus comouente & praecordia. 3o noc est, hypochondria extendente: & dum uel suapte sponte uel aratore iecoris excitata de loco ad locu mouetur rugitus saltu si,&quas dicis iectigationes facit, quae magis in sinistro quam in dextro latere demonstratur,ob arteriarii copia inibi existente, concurrente forte etia ipsius lienis aliquali obstruetione. Fit aute mala haec temperatura a pituita,partim in cauitate uetriculi coaceruata, partim parietibus haerente. Et hi quidem sunt huius magnifici domini ame-Eius,in suas causas,quantu imbecilles meae uires ualuerunt, redacti. Superest igitur ut ex his curatiuς pr seruatiuςq; intentiones eliciantur. d ut luculentius expeiutamus,ordinem quendam sem o vemus,erius inquirendum,a quona affectu incipiendum sit.Magnia ludo enim morbi, quq ex nobilitate lisarum operationu agnoscitur, .exigeret, ut a tamine inchoaremus. Verum quiali clam inueterata Aectio non nili ualidissimis prcsidiis elidi potest, que adhibericum tanta eorporis totius tenuitate no ualent,ideo danda opera ut
inius lite amoueatur, ita tamen ut interim alii affectus non usquequaque neglis. atur.Vnica hoc in nesocio,& quidem inuetu facilis, ilicet exequutioni dissicilis,est inteuo,ut corpus scilicet alatur & augeatur:
520쪽
eatur: quae licet exterioribus auxiliis adiuuari aliquo pacto possiti praecipue tamen boni succi cibis & cococtu facilibus procurada est. aeuim quoq; habeat substantifice, ut aiut,humefacie di. Inter qIs praeeipusi. experietia ab ipso Domino patiente comprobatu ellet Lacte lae nisi senex nosternos deterreret, dari illud uetans his quibus niterilisum. put dolet,& quibus praecordia sit spensa sunt & murmuratia:&,si Plinio & Avicen .credimus,cum peculiariter uertiginem facit, nosti oproposito est penitus alienu Lacte igitur dimisio, eius loco utenduptisanae sticco, modico longo pipere adiecto:uel si aut aegrotati aut
medicis biper non placeat,eius uice cinnamomu uocatii adiiciatur:
quod etia iurulentis & alijs cibis addere non erit inutile.Inter quae mihi placeret ut in iure pulli bulliete duo uitelli ouoru bene agitati ita bene cocoquerentur,ut exacta fieret comixtio,parii a iuris consistentia differens: cui puluis ducis uocatus, cum exiguo aquae ros
ceae moschatae,uiniq; odorati adij ceretur.Eclegnia etia laudo suod pulpas phasiani recipiat,amygdalaq; & cucurbitet semina,necno olei amygdalaru dulciu paru,& cum saccharo aqua rosacea dissoluto coponatur,adiecto ubi ab igne leuatu sit cinnamomi de sandatorii e trinoru puluisculo, proportione sub sextupla, ii et alia quae Excell. uestris uideatur oportunior.Eadem quoque cucurbitae semina, amy-
talis & pistacijs additis,solidiore Arma eum saccharo confici non inutiliter possunt: quod etiam saccharum sit aqua rosacea moschara
resolutum & cinnamomo,ad patientis deleqationem. Ad remouendam etia membroru siccitate, nutrimentum si ad ea trahendum,multa meo iudicio confert mollis frictio,& aquae tepidae dulcis balneu,completa secuda concomone facta: in neutro tamen diutius immoradum. Cofert etia omniti membroru inunctio, ex mixtione olei rosacet, chamaemelini,& nenupharini. Nec inutile, i putauerim, si tres hi flores in aqua balnei prius maderent. Vbi uero siste uel alijs Excoli. uestrae praesidiis hic clarissimus dominus tantii γpristini uigoris & carnis recti perasse uideatur,utiam curatione aliorum affectuu ferre possit tunc ad eoru curatione erit accedendum.
Sed quia ut dictu est,aliqui caput, aliqui naturalia membra molestia afficiunt, ab illis ceu maioris momenti esset inchoandum, si in totuncti essent, nec adhuc ab his fieret.Verii cum sicuti ab initio, ita hoc quoque tempore, caput a naturalibus membris noxa cotrahat. ideo 1 his exordiedum est. e ubi sana reddiderimus,ad alios affectus, quae scilicet in capite uel hunt uel facti sunt, securius accedemus. Ex naturalibus membris duo sunt,quae manifeste patiuntur,iecur dc uentriculus: unum de quo ambipi possit,iten.Int quς licet ieci irnobilitate praecellar,tamen quia videmus ex pitultae in uentriculo contentae uomitu cessare uertigine antequa alia tri' symptomata. . ideo a uentriculo incipi edit,praecipue si sebricula illa, quae de tertia
intentione amigere cosueuerat,penitus ut spero antea cessauerit. Ventriculo curatio debetur & pr seritatio. Curatio fiet amota mala temperatura: quq amoueri no potest,causa, a qua fit,permanete:hor
est,pituita in ea existente. Hsc igitur ante omnia est evacuata. Frustra