장음표시 사용
521쪽
ma autem haec euacuaretur,si statim alia noua gigneretur. Praecauedii itaq; ne alia loco eius quae uacuabitur,succedati Quod fiet si prditer congruam uictus rationE, uentriculus roboretur. Quibus uero
duae intentiones coplenda superuacaneum uidetur praescribere Excell. uestris,in eunctis quae ad artε pertinent,& scientia de experientia probatissimis. Sed quia, ut dici solet,quot sunt capita,tot sunt sententiae: dicam quibus ego remediis utranque intentionem executioni mandarem iudicio tamen Excell.uestrarum haee,sicuti de alia cuncta, permittes. Cum igitur experientia comprobatum sit, magnam atq; praesentaneum semper ex uomitu secutum esse iuvametum, ab hoc ego inchoarem, uomitoria aliqua, leuia tamen, cum orymelite exhibens.Inter quae potissimum Maricii eligerem,decoctione eius. eum thymo & radicinus brionicae parata.Ex hoc enim potu attenuaretur praecideretur'. pituit atq; pariter educereturirobur, potiusquam im eillitas,in uentriculo relin ueretur.Verum quoniam,na mea me talit coniectura, non omnis pituita in uentrieulo huius domini contenta,apta est per uomitum educi,ideo eatapotiis etiam leuibus illam per secessum euacuare conarer,quae recipiunt puluerεpicrae Galeni, non Mesues modo copositum: agaricum, rheu barba-xo ricum,aequis portionibus:& eum absinthij sueco eonficiuntur. Ait nuationem uero atq; incisionem non per syrupos uocatos.quos puto iam hula domino esse futidio,sed per eappares oxymelite eonditor,thymumq: uel pulmum in iureticinum procurarem. Vterer uero his cataporis tertio uel quarto quoq; diciatq; per horam ante cibum. Quibus uero diebus ea non sumeret,mediocri elysmate a uum subluerem, ne quid sorte a leuioribus hisce purgatorus motum in intestinis remaneret. Licet autem his praesiclijs non solii m teriae praeparatio & euacuatio, sed de malς temperaturi ablatio,& uε trieuli roboratio fieri posse uideatur,ad haec tamen uberius perficiε3o da,ad localia tandem auxilia deuenirem, inter quae mihi praecipuuuidetur, ut tota naturalium membrorum regio, lolo uitato iocinore, oleo inungatur,quod in huc modum paretur: lae,mastiches p. maceros p. 2. Sinophyllorum p. r. per integra diem in uino odorato madeat, dehinc leparata a uino, in vitreo uase eum igne claro,& primo quidem leniore,donec aquosior pars exierit, dehine fortiore destillentur. Tres enim exibunt liquores,magnarum quidem uirium omnes, sed is qui postremus exierit,longe alijs erit excellentior,atq; ad tollendam uentriculi imbecillitatem,simul ψ quaecunqt eam sequebantur symptomara,efficacior .Vt uero lienica,ti qua ad esse uidebitur,infirmitas auseratur,puluis radicum capp*rum, cum aceti scillities gutta,oleo uel ante nat uel iam ficto super situr. Adamovenda uero mala iecoris temperati iram,eius. uenas d obstru das,pinorem*ῆ & calorem ex his eonsequentes mouεdum.
utile mihi uidetur decoctum eupator' & inubi hane endiuiam,illa
Urimoniam vocat bibere, e rudem. succis,amuncto etiam absinthis oleo extrinsecus fouere. Atq; p haec praesidia,&totius corporis. Roaturalia membroru affecturmo aluuathauserendos puto.
522쪽
superest ut ad caput conuertat miriHuius tametsi uarios numer uimus affectus,in unicam tamen ueluti continente causam,vapores
uidelicet crastas obstruentes,& exagitantes animalem spiritii, uniuerssis retulimus: quare nobis intentio esse debet ad spiritaliam quietem. Quiescere uero his no ualentibus quandiu manierint Dapores crassiores,obstructionem & exagitationem comouentes,ideo alte
ra ad eos resbluendos uertitur intentio. Rursus quia hi discuti non valent,humoribus a quibus surgunt perseuerantibus,prius erunt hi submouendi .Pituita igitur ex qua fiunt,& bilis quae ea exagitat, erutex capite euacuanda. Nisi sortὁ totu corpus no plene uideretur purgatum, tunc enim reiterandae essent priores pilulae, loco pycrae iub- iciedo Iusti hieram ne uidelicet noua materia ad caput traheretur. Qua peracta euacuatione,caput ipsum per capulpursia & gargar smos uacuabimus, mediocria tamen, ne nimis exagitatio plus obsint quam prosint. An uero sanguis quoq; ex capite uacuandus sit, arbitrio Excel l .uestrarii relinquendii, quae sciunt quatum ab autorib. 2-ctio uenarum post aures,& cucurbitulae cum scarificatioe posterio-H parte capitis admotae, in hoc casu comendatur.Ex alia quoq; parte noru ex uenae sempone paulὁ antea facta, nocumentum potius secutum esse quam iuvamentum.Vtraq; ergo parte prudentia uestra
ueluti ad aequilibrili psiderata, utra interuerset arbitrabuntur. Vodsiiudicauerint agendum,iubebunt etiam quae eorum est eruditio ut prius sanguis auferatur, quam uel per nares, uel per os fiat, quam
His omnibus peractis,praetςr comunes retrahendi modos ad con tinuam faciendam retractionem,excitandum mihi uidetur cum aliquo medicamine adurendi ii im habente ulcus, loco cogruo inter sinistrum humerum dccubiti flexura, longoq; tempore consuetis ingeniis conteruandum. quo ubi crusta suerit eleuata, tempus erit ut ad ea ueniatur quae uapores ipsos in cerebro contentos discutiat, souel alii trahant,imbecillitatemq; ab eo tollant. Quod & per ea quae simuntur, & per ea quae foris admouentur, sicuti & per ea quae geruntur complendum est . Sumuntur cibi & medicinae,& quae utriusque tapiunt naturam. inter cibos ego oua laudo sorbilia,albo semoto,& eius loco apposito puluere ex partibus aequalibus partophyllorii, nucis myristicae, margaritvsi,de quadruplo sacchari. Laudo etia ius pulli in quo iampsucnus & pulegiti bullierint: di prae caeteris carnib. turtures, de post eas phasianos, perdices,auiculas, cum his quae diximus conditas. Potui quarta pars aquς addatur,quae ex floribus caluiae,roris mari oni,& summitatibus pulegh,in uastulo uitreo,in duplici vase balneo uidelicet Mariae a Gymicis uocato destillauerit:dando operam ut in vase recipiete uocato ijdem flores ita resideat, ut super eos stillet cadant: itaq; rostra utriusq; vasis inuice cottingantur, ut nulli uapores exire ualeant. Vinum uero sit album,tenue,austeriq; 'liquid habens,necca, ut tentans. Quodam demit ueluti tectorio cibus de po-
tegant ine ad caput uapψres mittant quod petr gelu cotone .
523쪽
min, eui coriandrorum puluis admisceatur, commode fiet.Eth edecibis citis superq; dicta sint: nam de ipse dominus aegrotans cir acerrimi in Tenij uideatur, nec minus memoria polleat, longo usu didicitino solum qui cibi potusue ei prosint uel obsint, sed & idem puto in alijs obseruauit quae extrinsecus occurrunt, ut aere, uentis,& id genus caeteris. re his praetermissis,ad medicamenta accededu est. Ex simplicibus emo nux myristica, moschara uocata: Mallochsi, quod lignit aloes dicunt:& balsami fructus, mirifice conducunt.Inter composita uero quae in communi usu sunt, Diam oschum praecipuum iri: hi uidetur: cuius calor si fortὸ itideatur obfuturus, rosa seisacchari admixtione retundi potest Potest &. hoc no inutiliter coponi: Florii salutae & roris marini anapar. . nucis moschatae, carpobal semiana p.I.cum syriapo in quo condita sitiat citra. Componiatur ad tecta aqua rocacea moschata ad aegrotantis & medicorum iudicium. Et haec quidem medicamentorum locu tenent. Media uero inter cibum & medicinam sunt myrobalanus & citri eortices, & Tingiber condita, quae uel sistillatim uel simul mixta possunt exhiberi. Cuncta autem haec non solum uacuo uentre, sed etiam post coenam iamiam dormituro dari debent. Et haec quidem de sumendis dicta sint. Foris admoueri diuersa possitiata medicis comendata.Horu ego utati erim excellentissimum,olei olitiarii antiqui, uini Cretices anaib.s. ligni & niustus balsamiana I. r.ssorum stlareae qua nonnulli A- lector&ophon dicunt,salutae & roris marini etiam florum ana manipul. I. misceantur bene omnia,&per triduum in vitreato uase bene obturato, sub equino fimo permaneant: postea modo, quo superius docuimus, igni applicentur. tres enim uarij liquores exinunt magmequilibet uirtutis,& tertius maximae. Ex primo debet totu caput, optime tame ut dicti ini est purgatum, quotidie perfricari, ex secudo cu ita parte terib, suturarii loca inui seda, tertio uel quarto quoq; die. Vnaque gutta sinistrae auri est instillada. Ad hanc quoq; partem. hoc est,ad ea quae extrorsum asseruntur,aquae medicam uim habentes spectare itidentur, sicuti&ad epota si bibuntur.De quibus non ab re dubitant Excell. uestrae, an huic praeclaro uiro conueniant: asseruntque in utranq; partem rationes. Ego,ut libere dicam quod sentio,nullo modo horum usum nunc laudo siccandi enim omnes uim habent.& nonnullae meatus adstringunt. Verendum ergo ne substatialem quidem humiditatem plus ni in ioconsumentes,ad tabem hominem deducant,extraneam uero, hoc est pituitam, rqddant ad euacuandum longe quam sit ineptiorem . praeterea meatus occludant, o per quos dimari uapores solent. Sed & urinae morsius, nephritis ictericia, bris, quibus plerunque uexatus est, magnopere me ab eOrum usu deterrent. Balneis igitur praetermissis,ad ea agenda conuertamur,quae essi- raciora licet sint, quia tamen citd absoluuntur,sunt min us periculosa.Primia est,ut quatuor crustae, duς quidem retro at ires in inio hoc
est,posteri're catilis parte quae eo uici copulat uel igne uel aliquo quod eade uim igne habeat,excitentur.Si uero nenaec iuuerint,
524쪽
a4 ustionem uerticis ceu ultimum & excellentisi.praesidium uenies dum. Nam, ut in quibusdam libris in fini: aphori simorum Iegitur,
quae non sanant pharmaca,ferrum sanat:& quae ferrum non innat, sanat ignis.Deo tamen optimo maximo fauente,spero non opus toreulaa ultima haec deueniatur,accedente Excell.uesse rum diisentia.
Quibus euncta quae scripsimus, ut etiam superius dixi' moderanda α eastiganda permittimus. Ex Ferraria, V L Calend. Maias.
nuto auditu, ata; puerorum morbo laesumen uocato.
IBI an Caesari magis gratuler,nondum citis costituitumq; tame gratulandu duco. Caesari quide, quod tale nactus sit medicit, ius integritati & eruestieni possit&liberoru,&uxoris,&propria uitam tuto c0 mittere:
-- dram pleriq; tepore medicorii sibi nome usurpent, qui eantista potiusq medici dici meretur.Tibi uero i lem dominia, ultro di nihil tale ut audio cogitati occurrisse,qualem summus quantuuis medicus debeat apud nuper inuet's antipodas,omni Rucio,laboredi diligentia perquirere. Perge igitur,&iquod tacere teno dubixo,nocturno diurn6que studio,tanto te prin cipein dies digniore redde Multsi quidem profecistised tam profundii est medioxiae pelagus,ut in eo qui se ele bantes putat,quandoq; dem gi uideamus. Dd quur equo uelocissime curreti calcaria addere laboro operaepretii si magis Iacturus,si duobus qua a me petis respo Iero.Petistitur primo praesidiu aliquod amelogo usu probatu,adsibilum obtusumq; auditu ab aure dextra remouendu. Horum symptomatualterum ad corrupta actionem,alterum ad deminuta pertinet: quod sotato deterius est primo,quato est ablationi totali,surditati uidelicet propinquius,qui & pessima est,& csi difficultate mabna remouetur. Sequuntur ambo haec 'mplomata necessario morbii in uia, obstructone uidelicet,partim a spiritu fatuoso uetoue,in itinere aures inpresso,exitum quaerendo absq; ordine exagitato: partim a pituita, ex cerebro praeter consuetu linem piscium eiu,&ex cerebri imbecillitate propria alimentu non probe mutante,genita: adiuuante omnia haec, cum etia capitis adstridioe,ex aquilonari ueto insueto, frigore e6tracta distari uapores non permittente.Erit ergo curativa interio prima nobis oecurrens flamosi illius spiritus resolutio. Sed quia 6
hie no solum factus est,sed assiduὸ etia a tituita introclusa fit, ip
quoq; oportet tum euacuare,tum prohibere ne de nouo in rapite Eeneretur.Verum quia opule mari non potest, pleno exiitente toto eorpore alia insurgit intentio,ipsius uidelicet totius eorporis euacuatiorquae licet a nobis ultimo inuenta sit,prius tamen exec
tioni est demandandassyrimὁ igitur totum eorpus uacuandu,secudo cadiutitertioresbluendi uapores,quarto mala temper ira cerebri.
525쪽
ouae ipsem imbecille reddit,amouenda,ineaturq; aperieci per quos cistari excrementa possint.Licet autem sciam me frustra laboraturum, si quibus haec coplenda sint te docere uoluerim: tamen ut tibi more geram, dica quae in singulis explendis ego pute magis idonea. Totius igitur corporis purgatione,per aliquam ex magnis hieris tacerem,praecipue per eam quae Iusti a citur,quam Paulus ib. . d scribiti sumi aute debet eum mellerato & sale, non semel,sed toties
per interualla, donec corpus bene mundum uideatur.
Caput, insumato in nares hoc puluere, expulsabitur: Piperis Ionio gi9. q. sinapis9.2.Euphorbi Θ i. Acetii quoq; scilliticsi gargarietatu
optime ad noc conducet. Ad quod etia iaci elisi materia ad pia Iora trahatur, quod hirudines uenis ani admotae praecipue praestabunt. Ite balneu ontanearii aquaru,quae prope Viennam scaturiui: uel aquae tantii salitae,ut mari sint similes. Sed & cucurbitulae doris, in na- tibusq; admotae. Inter multa uero quae auribus immitti in hune usum possunt,magna fiducia habeo in aceto in quo absinthiu, quod istic optimum passim nascitur,excoctum sit Item in succo cepae, uel in oleo rutaceo,quod in ipsa excavata cepabullierit. d si per hec
non in totum symptoma auferatur,ad nisrum elleborum cum melao se eoctu m accedendum est,& demum ad laterinum oleum. Ad roborandum dehine cerebrum,& meatus cutis aperiendos, oleum maxime conducit in hunc modum paratum: olei antiquimini odorati ana lib.media, nucis moschatae,thuris, maceros ana I. 3. arida mediocriter trita cum humidis bene misceantati& crebro tribus diebus exagitetur,quarto die in uase vitreo rostrato ad hoc munus idoneo inclusa,supra lenem ignem tandiu detineantur, donee exeuntis per rostru liquoris color mutetur: quo mutari incipiente,
aucto igne, vas quoq; in quo Iiquor stillatim manabat permutetur. ut seoria secudus liquor colligatur, qui loge primo erit efficacior. Et primo cutis caluae,& praecipue in locis suturaria ieiunis perfrica bitur: secudi uero gutta naribus & auribus instillabitur.Et his quidepraesidijs, Deo opitulante, spero te longe melius auditurum . Morbii,quo regius ille puer laborat,ut ex his quae scripsisti consitio, putat praeclarus ille medicus esse, quem apud nos unigd mulierculae lactumen uocant, de quo in fine meae de exterioribus morbis epistolae,mentione seci: docuit adachores,ceria,psydracia,exatheniataue pertinere: uaria enim specie in diuersis uisitur. De hoc morbo primus ut ego puto inter recentiores particulatim scripsit Gulielmus de Saliceto, sub nomine crustae uel lamrij. Crustae quidem ut arbitror quonia eminent in cute patientiu pueroru ueluti quς-dam crustulae: Lactitii uero,sudd ex laetis acredine, fallam pituitam di tenace in puero subnutrietis,generatur. Hunc morbii nec ego in lactetibus magnopere pellere nitor,praesertim quado faciem no admodum dehonestat,nec periclitatur ut oculos ob laedat, quod non ut . iis accidisse scio. Gulielmus tame ipse,no cotemnendus medicus,cura docet,qua se multos sanasse ait absq; aliquo periculo uel timore.
quod uo quom Ge mcdacio possim asirmare: no etiae tame prae
526쪽
sidiis semper usus sed pro materiae morbii facientis, relinquarum reru a quibus indicationes curativae lumendae sunt,uarietate,remedia inutaui: unu tame semper cauedo, ne scilicet rebus nimis adstringentibus, frigidisue, materia introrsum repellerem. Ueru suspicio talis morbi, in regio hoc puero mihi habenda non uidetur iam lepcimu annum agente: nisi forte quispia dixerit, cylacte primo contractu morbii, ita loca infecisse, ut bonu quanti imuis nutrimentum, bene immutare non lentia, simile priori insectione gignat. Quod si ultro dederimus,loge maior nonis incumbet curationis necessitas, ne uidelicet longiore mora, quotidie dissicilior reddatur, peiore in Iodies habitu, in ipsis membris patientibus derelicto,praecipue si iam 7.aetatis annis agit,in quo solent infantiu morbi, una cum ipsa infantia recedere .Purgandu igitur ducere primo,nec semel corpus, leui aliquo medicamine,ex rheo uidelicet, rosacco uocato syrupo,quem Bononienses Murarii uocatiscnae, polypodio, manave, aut sina ili aliquo cocinnato. Ablueda deinde patientia loca, ex actua in qua lapse inu, fumaria, absinthium decocta sint,&post balneu,rheo praecipue potico, quod nuc e Polonia defertur,in aceto resoluto perfricanda, deinde illinenda unguento ex oleo amygdalaru amaratu,succo radicu uitis albae,di modico lithargyriparato. Addere possem multa, Losed haec satis superin fore c5fido ad foeditatem illam potius q mo bit,i nobilissimo illo puero depellendam, cui Deus opi. max. Nestoreos annos incolumes csicedere dignetur: sperandu enim ex ta spledidis rarisq; parentibus ortu, in sutrumu,&omnibus numeris laud dum principe euasurii.Tu uero dabis opera, ut serenissimi eius parentes seniores, senem uideant filium, in quo uirtutes eorum ex miae reflorescant Vale,tui Manardi memor. Ex Ferraria,Calend.
. EPIST. III. De Ebeni Indici electione u.
T S I Deus optimus maximus summὁ iustus sit & sumi mὸ benignus,pro imperscrutabili tanae consilio suo dc uniuersa prouidentia,modo unu modo aliud,nec ita unii quin & aliud simul, nobisnaanifestat. Quu igitur anno ante huc duodequadragesimo ad coercenda humani generis delimaue pessima, Gallica uocata, ueluti multicipiate hydra, in nos grassisi permisisiet: no paulo post quasi alexipharmacu, ex incognito antiqui S Olbe,ad incogniti morbi curatione, lignuquodda iussit afferri, quod sanctu haud iminerito ab his nuncupatu est, qui eius beneficio, ararcrnicioso morbo,atq; alius qui ferἡ in m orabiles uidebatur. sunt pristinae italetudini restituti, & ae lacu mis mae in portu reducti salutis.Huius usum uarij uario modo docuere: omnes tame in uno hoc peccat,quod omnes uno calceo ut aiunt calcea dos existimariit: cum tame ira in hoc sicuti & in abis medicinae praesidiis,pro naturalibus, no naturalibus,& pr ternaturalibus rebus,oporteat&uictus ratione,&ipsius ligni modii atque usiam ua
527쪽
tamen Reuerendisi. domino &inihi summὸ obseruato morem geram, attentis his diae alias per Excell.Craco utenses medicos mihi de illius affectibus significata sunt,quantum mea poterit imbe cillitas conabor ostendere,quaenam agenda mihi uideantur,ut dei delatus finis ex huius ligni decocto consequatur. Vt igitur ordine quoda incedamus,quatuor praecipue essiderabimus, uidelicet ligni electione,eiusdem prςparationem,usiam,m ctus ratione. Tria ad nos hactenus huius ligni genera peruenere. Primit,
quod guaiacum uocant, densius, grauius,crassius,interiore parte nilo gricantius, exteriore subpallida,&ueluti lineis quibusdam ad fusca inclinantibus,in aeque distatibus per longum inter secta. Alterius ad albius magis vergit exterior pars, neq; est ta manifessis lineis distincta: nigrtim tamen & ipsium colorem intrinsecus ostendit, sed minore orbe quam praecedes. Tertium, quod sanctum praecipue uocatur. tam intrinsecus quam extrinsecus albicantem colorem prae se fert, exilibusq; ualde lineis eius distinguitur logitudo. Ex tribus hisce generibus ego in casu nostro primum praetulerim, quod proculdubio ebenum esse Indicum puto, nec ab eo secundum, nisi Iorte natalibus differre. Tortiti ualentius esse non dubito,quonia&acrius est, xo & odoratius. Quia tamen eius decoctum & aspectu tumius,&gustu est insuauius, ueritus ne ita displiceat, ut uentriciatu posternat,ne cotinuari eius potus possit,idcirco primum potius eligendum ab ini tio puto.Vbi tamen eius potus per ΣΟ.dies sumptus,non plene pronille uisus fuerit, poterit D. sua Reuerendaer quinq; uel dece dies hoc tertio uti,uel pluribus etiam, si opus esse praesentes medici iudicauerint. Et haec quidem de ligni electione dicta sint.. Praeparatio haud dissicilis est: arteritur enim uel lima uel torno uel scobina, uel alio instrumeto,& in tenuissimu quantu fieri potest puluere redigitur, in decuplaq; electissima aqua, vitreo uel uitreato
vase,tandiu claro igne, nec admodii uehementi,bullit, donec tertia pars excoquatur. Semper aute dii bullit spuma auferatur,&per se ad
usum, que inferius docebo,reseruetur.Et haec quidem aqua eritpro medicata potione,sicuti in serius docebim',mane & uesperi bibeda. Alia uero aqua ex eodem quidem ligno, sed in crassiusculas par tes dissecto,hoc modo paretur: Sunto ligni pars una, aquae uigeci pla, imundoq; vase, uehementiores , clar. tame igne bulliant,donee quai in tantum aquae pars consumpta siti qua aqua inter prandendum coenandum let, non alio potu, sicuti inserius monstrabitur utetur. Vsus primae aquae talis sit. Praecedat purgatio, per tres sequentes Ao potiones: Senae, polypodij,passularum ana 3. 6 . bulliant in sex unciis aquae foeniculi ad tertiae pariis c6sumptione,&in decocto madeant boras decem: rhei barbarici,agarici ana 3. s.dulcoretur cum melle rosaceo ad sustum domini. sumpta ter hac potione,mane sequenti in aurora bioat decocti primo modo paratis . quantum serre poterit calidi atque per horam dormiati dehinc iterum quatuor alias
cias bibat, iaceat* per aliam horam, sed non dormiat : post qnam tertio eandem quantitatem aquae bibat, sed tepidam, Quinque a
528쪽
potu sum,& loeo ealido leuiter tadiu inambulet,donec acua ὁ uetriculo Iscedisse uideatur, tuneq; eo inodo pradeat quo interius iubebimus.Vesperi ubi iam concomm prandium erit, quinq; uncias eiusdem aquae bibat non ualde calidae,& post hora unam eoeneti eudemque praecise or :nem per cotinuos ales quinque serueti Die s xto exprςsicriptis purgatorus potionibus unum accipiat:nec eo die primam illam aquam bibati sequenti hoc est,septimo,penitus quiescat,nihilq; aliud medicinale accipiat,praeterquam unu cochleare sequentis mixturae: Ramentorum tenuissimorum illius tertu ligni
quod sanctum uocant, p. I. maceris, quem florem moschatum uoc
tis, p. .mellis rosacei p. . Omuo die ad potum primi decocti reuertatur, eoq; decem diebus quo superius diximus modo utatur:nisi forte augenda quantitas praetentibus medicis uideatur,ad uncias usquem; pro ungula potione. Undecima die,quae erit a primo potuaoctaua,eandem pumatoriam potionem accipiat, post suam duobus diebus quiescat,eadem qua diximus mellis rosiacet mixtura utens. Sequentibus diebus post uidelicet uiginti, semel tantum aqua ex ligno sui hosarum, mane ad quantitatem quinq; unciarsi bibat: quem potum per alios decem dies continuare poterit.& diebus traquillis ac serenis domo exire, quibus nisi aluus sponte ierit,esysima- xo tibus ex eade aqua factis,adiecto melle rosaceo de oleo chamaemelino,mollienda erit,quod etia prioribus diebus agendu,si opportunuuidebitur.Vidi enim nonnullos,qui ex decom primi ligni octonis unciis,solutam satis aluum nacti sunt.Completis his decem diebus. vel eadem purgatoria potio,vel alia consimilis, uel etiam ualidior. si praesentibus medicis uidebitur,erit exhibenda,atq; posthatis mixtura utendum quae habeat,ligni ancti, cis 'risticae, seminis finistriculi ana partent unam,ambrae partem s. moschi partis unius quam tam partem, mellis, chebularum suadruplum aliorum . Spuma,
ruam diximus ex primo decocto seruandam,frons di tempora ussi- soue perfricanda,& si qua pars corporis alia male uidetur asseta Et hie quidem horum iisnorum usus mihi uidetur Reueredia. huic domino conducturus. Quod faxit dominus Deus noster. superest uictus ratio,quae ui constante,primis quinq; diebus satis tenuis sit,ut uidelicet quotidie sextantum unciae ranis edanturisit autem non semitalites,purissimaue farina confecius,sed ex ea cui aliquid erasitorum tritici partium sit commixtum, neq; fermentatus decoctus,ae modice salitus. Obsoni' aute loco nihil accietatur. nisi pinei uelam datarii nuclei,uelpistaciorii aut nudi, aut sacta ro obducti.Addere potest & orietates passulas maiores,minorεsue, ε. sed ita modicas, ut omniu horti etia pondus selibram no excedatirinis aute & alia quae obsisnu uice accipuntur,inter prandisi & coenam
ita dispartiantur, ut essuetudo seriretur. Tutius tame uidetur, ut cinna minor sit prandio,quo mane,dum aqua bibenda eri sit plenὸ cε cocta. Sexto die quo purgatione utetur,addet ius parvae pullae garulinaceae. Decem milentibus diebus si ferre eundem uictum pol
ridnihil plus adiiciatisi laus,tres ramis eiusdem pulli pariat unciu
529쪽
siti superaddantur. post uiginti dies,phasiani uel perdicis pulta conredantur,quae tamen selibram per diem non excedant.Transaius in totum triginta diebus paulatim annonet adijciatur,ita ut exactis quadraginta victus, ad consuetum uictum, qui tamen parcus semper
d ad potum uero attine eeunda aqua a me superius descripta,primis quinq; diebus simplici utetur. Sequetibus decem di 'us mei uel facinarum adsicieti Post uiginti,tribus uini cyadus conterus
erit,hoe est, unciis in totum sex. Haec sunt quae mihi alioqui occuro patiissimo,uisa sunt de potu horum lignorum scribenda. tamen omnia arbitrio praesentium clarissimorum medicorum &correctiponi permitto,quiuus me etiam atq; etiam commendo, Reuerendissimoq; domino eum humilitate me trado. Ex Ferraria,in uigilia sancti Matthaei, M D. XXXI L
EPIST. III L Consilium pro nobili quadam metron stutosangui sebr icere
F F E C T V S pr ter natura, uibus honestabare matrona laborat, sunt si,utu sanguinis, febris, destillatio.Q-eus palati tussis. Naturalia, Caput humidu,calidii atorii porom,imbecille.Iecur calidu & siccu.Ventriculus fragidus,humidus. Victus, ineruditas,cibi pituita signentes. Ex his creuit pituita in uentriculo: ex tecore in toto sanari ne bilis. Eleuatur uapores ab utroq; humore ad caput,qui ob esus imbecillitatε non discussi,erassescunt, & occurrente causa exteriore destillant: ex qua destillatione omnes mali affectus & filii & laeti: sunt.
qui sunt enumerati. Sputu quidem Luaguinis,sumptoma est, exiens Id mlieet mutatu. Morbus a quo prouenit, est solutio continui uenae. Causa eius est pituita aliqualiterabile secum mista exusti, dc ad salsedinem conuersi. Dubia,quae uena, quomodo aperta. solutio primi. uena asperae arteriae. Probatur,quia exit sanguis sine tussi,uel cu parua,eu quodam i potius screatu. setitur in gutture uel paru infra.misus ueluti loci uiarati: & licet aliquando emittatur sanguis cu tuses,
est sanguis,qui exiens ex loco laeto, descendit ad pectus, qui postea
tussi eucitur. Non obstat qudd spumosus,quia, ut dicit Avicena,& ratio dictat,quandoq; spumosus est ex canna pulmonis, & est uinniens eum streatu & tui si exigua, & est id quod egreditur parum. αεο est ibi sensus eum dolore. Solutio secundi, aperta per ulterationem. Et si dicitur,deberet exisse pus: di qudd nondum erat genitum. Febris morbus est, ut constat Et si quis quaerat, quae nam findica esse febrem in putridis humoribus accensam,continuam, materia sali uid est,phlegmate fuso, putreicente in concauitate pectoriassit siquis obiiciat, udd deberet esse intermittens, quia materia putrescit
extra uenas: cite, quod est continua, rationepropinquitatis ad cor.
Destillatio si ploma sub eodem seuere oletum, icilicet sub ex-H r eunte
530쪽
eunte mutato.Sicut tussis sub malo motu. Ulcus uero palati QIutae continuitatis morbus est: ambo autem ex destillatione sequuntur. Prognosticum:Periculum est empyematas,hoc est, suppurationis, ex materia fluxa & fluente ad pectus: & demum phthisis. Periculum etiam est rupturae uenae in pulmone uel pectore, ob tussim, suffoca tionisi demum ex multa materia. C V R Α Τ Ι Harum affectionum quaedam sunt se Briscilicet solutio continus, talis uenae,& ulcus palati, quae curatione prirarie dicta indiget, quae in exiccatione& unione consistit. Quςdam nunc ut destillatio &tus a sis. Quaedam partim factae, partim fientes, ut febris. Operatio tur medici aduersus eas, partim praeseruatiua, partim curativa esse debet. Ad quam recte agendam uariae occurrunt intentiones: quo scilicet ad sputum sanguinis,uenae consolidatio: quo ad tussim, vacua tio materiae contentae in pectore: quo ad febrem, curatio factae per
frigida, fientis per cauta reniotionem: quo ad destillationem, ut si statur: quo ad palati ulcus,consolidatio. Dubitari igitur non ab re potest, unde incipiendum. Dic, qugd adestillatione tum quia inde omnia alia pendet, ueluti ab ea uel facta uel fientia: tum quia magis suspecta: si ii idem nunc quitum iangulis
nis exile est.Incipientes ergo a cura destillationis, eliciamus intentiones erus curatruas,non negligentes tamen caetera.
Destillatio quantu ad ipsam fluctionem attinet, est exiens mut tum: quantu ad assectionem,quae ipsum facit, dicit malam temper tura cum materia in capite contentam,'us eget euacuatione, quς iii extrahendo ipsam materiam tum ad alia loca distrahendo, est agenda.Primum potest fieri uel phlebotomia, uel pharmacia purgante. Dubitari igitur potest, an conueniat phlebotomia, & si conuenit, an sola sufficiat. Dic,qudd conuenit: quia destillatio est ulcera facies& suffocationis formidinem. Conuenit autem non tota fimus, sed per interualla facta,ra iecoris uena,& modo dextri,modo sinistri cu Diti. Ad aliud dic quὀd non sola, quia materia in uentriculis cerebri
contenta substantiam madefaciens,per eam non euacitabitur.
Circa purgationem etiam dubitari potest, an sola sussiciat pha macia, quae per inseriora materiam educat.Dic, auod non:sed uacuare etiam caput particulariter oportet.Nec etiam naec sola sufficit, sed uacuanduin quoq; est, tum ad longinqua retrahendo, tum adpropinqua derivando. Dubium etiam contingit, unde computandi dies iudiciales an scilicet adestillatione, an a uenae apertura. Ego teneo quὁd a d Tillatione: iuxta quam supputationem, uena aperta esse uidetur in uigesimaseptima die a morbi initio. Ad opus tandem accededo,Victus sit ualde tenuis,prohibeatur Caro,uinum, ova. Vtatur auena,vel ordeo, uel amygdalarum laceo, quibus ob fracturam uenae,superponatur puluia aliquis adstringens, ut nucleorum mali punici acidi, uel rhoi Syriaci, uel fructuum myroti,qui prae alijs mihi magis placent,etiam u per se ed tur. Potus