장음표시 사용
121쪽
M tione Praeteritorum excruciant nunc enim, Protiesis vacuum navibus mare adspicitis, navalium, quasis habuistis, copiarum magnitudinem Cogitatis, et reis portatas ex loginquis regionibus manubias, et
. Portuum , navalium . armamentariorum magnifi-D centiam: iam Vero, quae sunt in moenibus Vestris, is receptacula Exercituum, equorum Pae et elephan-ra torum sta Ia, Piaeque iuxta exaedificata suntis horrea, quarum vobis rerum monumenta Sunt,
M quidve aliud possunt, quam ut dolorem in mentibus is vestris excitent, desideriumque, si qua possitis , is eandem potentiam gloriamque recupctrandi Z Reas medium vero amissorum nullum est ObIivione cems, lius: at haec contingere vobis nequit, nisi oculosis ab eorum conspectu abstraxeritis. Hoc autem a meis verissime dici, argumento est ipsa Experientia: nam
is saepius veniae pacisque iacti compotes, his negle- . ctis, priorem fortunam repetivistis. Quo animosiis adhuc estis . imperiumque assectare pergitis, tem-- poribus insidiantes, certum est indigere vos huius, modi urbe, talibusque portubus, et navalibus , et . moenibus castrorum in formam dispositis: sedis haud minus certum est, nos hominibus hoc modo is assectis Parcere non debere. Sin vero cupiditatem is imperii bona fide ponitis , et retenta, quae Vestriis iuris est, Africa, cetera populo romano Vere Peum is mittitis; agite , omisso, quod alienae iam ditionis, est, mari, vestra in terra statuite urbem, ut,
ra quam verbis praesertis, obedientiam ipso etiam operem factoque demonstretis. XXVII. BNemie enim est, ut Sacrorum, et pena M tium, et sori, et sepulcrorum vicem deflere fingatis: M Dam delubra quidem et sepulcra non movemus; M licebitque sacrorum et parentandi causa eo acce-
122쪽
I 2oIO. FREINSIIΕMil SUPPLEM. D clero p cetera vero diruamus; neque Gnim navalibusn immolatis, neque Ρarentatis moenibus : domos au- a tem et ulla sacra, promptum erit vobis, ubicumque M eritis, condere: quod ubi factum suerit, parvo Postra tempore et haec vobis erunt patria; plane ut olimis iis, quae Tyri erant, relictis, hic in Africa aliara instituistis, eademque nunc patria vocati S, quae is tum recens Comparata suerunt. Sed, ut compendion dicam, vel hinc cognoscetis, nullo nos odio, sed is quia concordiae securitatique Communi consultum D cupimus, haec Ρraecipere: quod Albam quoque, is minime hostilem urbem , immo antiquam patriam, is communis utilitatis gratia diruimus, civesque R is mam transtulimus; cuius rei neutrum populum a Poenituit.
XXVIII. HId quoque vanum suit, quod turbam
is hominum victum ex mari quaerentium allegastis: . nam et his prospectum satis est, poteruntque - , ili negotio ad exportandos importandosque fructus M opportunitate maris uti, non ultra ab eo, quamis ad decimum lapidem, remoti; quum nos ipsi, quiu haec praecipimus, passuum duodecim millibusn quingenhis absimus. Locum autem vobis indulge a mus, quom legeritis, id,i libertate legibusque halvisis habitetis. Hoc enim est, quod ante quoque dixi
is mus, civitatem vobis liberam mansuram, si i inpo- is rata secissetis. Vos enim, non solum utque aedificia,n Carthaginem esse arbitramur D. Quum, verbis hactenus factis, consul obticuisset, videretqtie sibi nihil a Poenis metu exsternatis responderi, adiecit, quiae ad Persuadendum consobmdumque facerent a se dicta
123쪽
Ia esse; ceterum senatus imperio, et quidem sine mora, Parendum : Mirent. QiIuin, et haec rentantiarent mis es. Dctus e adhuc enim lega tos Dideri. XXIX. Ilis dictis, quum a lictoribus submoverentur , Prospicerentque animis tumultum, qui renuntiata hac legatione Carthagini esset suturus, rursum dicendi Venium petiverunt; introducti pie dixerunt, ut re se mentem consulum inexoratilem, neque poterimem stibi concessi Romam mittendi oratores . re ne ad vos quidem, i, inquiebant, licebit per nostrum Populum reverti,
is qui tristissimae rei nuntios, priusquam Sermonem is absolverimus . discerpet. Rogamus autem , non non stram vicem solliciti, quos paratos ad perserenda M omnia videtis, sed ipsius patriae cura , si forte com minus admoto armorum terrore cogi ad obsequium D possit: ut interea dum proficiscimur domum, clas-s, sem in conspectum urbis adducatis; ut simul ara nobis audiens imperia vestra . simul Vos ad exsera quendum instructos conspi Ciens Civitas, ad suis heundam hanc necessitatem animum, si potest, is inducat. Huc enim calamitates nostrae nOS ΡrOΡura terunt, ut ipsi adversus patriam classes Vestras ad- a Vocemus . . Id quoque gratificati sunt consules , et
L. Marcius quinqueremibus viginti adnavigans , haud
procul urbe oberrabat. Legatorum autem Para, quo Cuique melius visum, desperatis patriae reinis, dissu- gerunt: alii manserunt in romanis castris; plures domum silentio regrediebantur. XXX. At in urbe magna hominum multitudo muros
compleverat, cunctationem eorum increpantium, CGInasque prae dolore vialentiuin: alia manus impatiens morae e tru urbem p eurrerat; quae ubi in legatos
124쪽
22 ID. FREIXSHEMIl SUPPLEM. incidit, avida noscendi quae asserrentur, Postquam moesto vultu incedentes vulit, frontem manibus puIsans , modo ab universis, modo a singulis, ut qnibusque famiIiaritas, aut notitia erat, quod actum esset, requirebant. Vt vem Tespondit nemo, ipsum hoc silentium pro dirissimo nuntio a ipientes, ut certo in exitio complorabunt: quorum audito gemitu, qui in moenibus constiterant, quidquid inerretur, ace bum esse interpretati. pari et ipsi luctu insonuerunt. Iam Vero Postquam ad portam ventum, adeo densa incubuit turba, ut paene conculcati laceratique inter diripientium percontantiumque manus legati suerint: donec, set tia prius indic dia, quae immena, exclamarunt. Statim discedere via plerique: pars ultro submovere restitantes, ut eo celerius desiderio suo satisfieret. Ibant legati Diodo capita strientes, modo sublatis in caelum manibus invocantes quidquid
leo in in mentem venerat; donec in senatum introgressis, illoque considente, submota turba Curiam circunutetit.
XXXI. Tum, legati ut primum exposuerunt C suIum iussa, clamor ortus est in curia, qui statim soris a populo exceptus auctusque: itIis deinde nam
rare pergentibus, quid ipsi pro iure Carthaginis. aut
misericordiae movendae respondissent, Iuibusque verbis veniam mittendae Romam legationis orassent; iterum altum in curia silentium erat, liniversis exitum rei anxia quiete opperientibus: ad hoc exemplum et consistens in soro plebs tacebat. Vt vel o cognitum est, ne legationis quidem impetratam potestatem esse. denuo ingenti eiulatu curia versonuit; quo excitata
plebs, non vitra dilationem s. ens, irrupit et ipsa,
125쪽
IN LOC. LIB. XLIX LIVIANI I a 3 irnpetuque et iuro , qualis bacchantium mulierum
esse Solet, cuncta permiscuit.
m. Non enim iam ullo dignitatis aut meritorum respectu reliquo, quidam invadebant auctores sententiae , qua obsides erant dati; primosque hostilis doli architectos increpantes excruciabant, lacerabant-quet alii pari crudelitate vexabant eos, qui arma tradendu censuerant: nec deerant, qui legatos lapidarent , ut serales nunubs, raptarentque Ρer urbem
torpora: statimqu fureus vulgi impetus in Itali ei generis homines incubuit erant autem adhuc ibi, ut in subito improvisoque malo, plures ; in quos
varia immanitate saevientes, poenam se ab his obsidum. ι armorum, vi sotius romanae fraudo repetere, dictitabant.
XXXIV. Da eommota urbe, plena omnia luctus simul, et irae, et timoris, et minarum erant: Strepebant viae clamoribus carissima quaeque nominibus cientium: in templa, tanquam asyla, confugiebatur; ibidem convicia ingerebantur numinibus, quibus ne ad sui quirim defensionem uliae pires essem: multi, quum in armamentaria se intulissent, vacua videntes, 'ploratum edebant; alii, ad navalia decurrentes, absentiam navium querebantur, quas hominibus perfidis tradidissent: erant, qui nomina elephantorum, tan quam adhuc praesentium, inclamarent: inter haec maiores suos seque ipsos exsecrabantur, quod et Phantos , naves, tributa, arma dedissent, quos una Cum patria armata potius Extrema quaeque pati d
euisset. Inflammabant amentium iras matronae,
quarum liberi traditi Romanis obsides fuerant, tragicarum Erinnyum instar crinibus passis urbem cum
126쪽
ululatu pervagantes , ut in quemque incurrerant, ILberos is a lexu matrum rutos, 'rel ρ e miserarum Preces, exprobrabant: tum insanos in cachinnos es su- sue , ita meritis vindictam hanc deorum gratesabam
XLV. Non multos, ut ex tanto numero, vidisses , qui mentis adhuc compotes crederentur: iis i men claudere portas urbis curae fuit, et, quia catapultae deerant, ad arcendo aggressores vim lapidum in moenia comportare. Eodem die, ut primum aliqua senatus esse forma Potuit , decretum de gerendo bello iactum est: ad quod quia praesidia omnia deerant, uno praeconio servos omnes ad libertatem et militiam vocari placuit: proxima de exsulibus cura suit; quorum dux Hasdrubal, exercitu viginti millium stipatus , haud procul urbe Consederat: ad hunc missus est, qui rogaret, ut iniuriarum , quaa necessarie coacta pruria intulisset, oblitus, Carthaginiensium imperassor relus foris gerendis esse pelliel. In urbe cum imperio esse iussus alius Hasdrubal , Masinissae filia
genitus. XXXV. His ita constitutis, iterum legarunt ad consules , Petitum, vi induciae triginta dierum inuendis Romam Orcitori a concederentur. Qua re tum quoque denegata, prorsus inaudita audacia inscemuit civitas; adeoque sunt accensi omnium animi, ut oel in issensu Patria Dicturos sese dicerent, Dei in defendenda moria ros. Itaque statiin delubris omnibus ullisque amplioribus aedificiis in ossicinas publicas versis, viri, seminae , Pueri, Senes, non die, non noctu intermisso li
127쪽
IN LUC. Ll B. MIX LIVIANI I 25 Iaboro, armis fabricandis insudabant: et, ne quod
tempus ab opere vacaret, dimensum non simul, sed per Partes. suo quiscyae tempore accipi bat. Hoc studio quotidie scuta essiciebantur centena quadragena; gladii trecent; tela, quae machinis mittuntur, millona ; tragulae et Ianceae quingenae: tum catapultarum quantum poterat: ad quas tendendas quia lanicul rum erat inopia, Primum lincillas raserunt, ut ex earum capillis torquerentur; mox etiam matrona crines suos hunc ad usum contulere: ferro deinde et aere, cuius antiquitus vis magna in thesauris publicis superfuerat, deficiente, statuas conflatas, et pro viliore metallo aurum et argentum adhibitum, reperio. XXXVI. At ex diversa parte consules, sive ut m nitentiae spatium furentibus darent, sive urbem ine mem , quandocumque libuisset, capi posse existia mantes , adhue cunctabantur: quod enim notae erant necessitates Carthaginiensium , eventurum Credebant, quod solet, ut qui pro atrocitate rei plurimum indignationis statim conceperant, re diligentius expensa ad obsequium timore descenderent: praesertim quum etiam Carthagine quendam, ut de alia re dicturum, surrexisse comperissent, qui, ad praesentem civitatis fortunam oratione deflectens, inermi pinugo , quod ex malis minimum foret, dixisset eligendum. Verumtamen spes sua salsos, etiam . Masinissae Superbia taedio et dolore affecit. Ferebat enim iniquo unimo, quod . vincendae Carthaginis quum ipse causa fuisset, vicino titulum Romani occupatum ibant: uo Taidem, ut
antea sacere consueverant, re cum ipso Communicata : postremo, quum sibi debellandum Hasdrubalem
128쪽
ia 6 Io. FREiNS Mi I SUPPLEM.' poposcisset, non fuerat auditus. Quapropter cons libus ad pertentandum eius animum auxilia postmIantibus, missurum, ait, ubi indisset Uus esse: neque multo post misit quaesitum , an aliqua re indwerent. Consules, elato regis animo offensi, praeterea dissisi, tanquam irato, nihil responderunt, nisi minuros,
XXX II. Et tamen commeatu non admodum amplo utebantur, quum tantum Adrumeto, et Lepti, et Vliea subveheretur, duobusquo obscuri nominis oppidis , Saxo et Acholla: nam cetera quidem Africa tota Hasdrid alis erat; isque res necessarias inde mi tebat Carthaginem. Quum haec paucos intra dies sic gesta suissent, ambo consules ad urbem puni am assiduxerunt copias , oppugnandique secerunt initium. Sed antequam obsidionis eius acta narrem , Situm amtiquae Carthaginis, qualis, quo tempore oppugnab tur , fuit, partesque urbis praecipuas, operae pretium est, eorum , qui hunc historiam legent, oculis spectanda Proponere. XXXVIII. Igitur Μagna Carthago sita fuit in spatiosi sinus intimo recessu, in peninsulae figuram annexa continenti: cervix , quae inter duo maria protenditur , non ultra trium millium passuum latitudinem patet: ipsa peninsula quinque et quadraginta millia in cireumitu habet, quod totum spatium muro erat permunitum. A cervice lingua passus circiter sexaginta lata in longitudinem haud exiguam occasum Versus Procurrit, quae inter mare et paludem rupibus praealtis cincta non nisi simplici Iorica ad tutelam sui egere visa suerat, sed qua meridiem terramque
129쪽
spectabat locus, ubi Byrsa quoque suit, arx Carthaginis, triplex fuit murus circumdatus, in altitudinem triginta cubitorum, qua propugnacula et turres non erant additae; his enim ad alios quoque cubitos decem crescebant moenia et quorum turres hinum maximo iugerum spatio inter se distabant, ad contigu tion quatuor eductae, pedum iniginta altitudinem habentibus fundamentis. XXXIX. Ipsa moenia binis distincta tabulatis: interitis cava recipiendis elephantis stabula erant structa , adiectis etiam horreis ad pabula ipsorum asservatula. Similiter in supexiore spatio stabulare poterant equorum millia quatuor, cum suo et ipsi Penu. Praeterea militum ibidem erant cubilia, quae peditum viginti milia caperent, equitum quatuor. Tantus hic apparatus solo moenium spatio continebatur. Sic tota forum latitudo ad duos et viginti cubitos pertinebat.
In tam accurata munitione urbis unus tantum ang
Ius , qui e muro praeter linguam, de qua dixi, ad Portus deflectebat, infirmus erat, etiam inde ab iubilo neglectus. XL. Portuum autem hic erat situs, ut ex altero in alturum navigari posset, et a mari venientibus aditus esset passuum septuaginta, qui catenis ferreis clau- dehatur. Prior horum portuum negotiatoribus patebat , missusque et varii usus tabernis erat instructus: in interiore iacebat insula rotunda, cui Cocton erat
nomen quasi parvam diceres , crepidinibus magnis
et ipsam et portum continentibus: in his crepidinibus loca erant manu facta rocipiendis n. ivibus, quarum ibi stare ad ducentas viginti poterant: et supra ipsa
130쪽
navium receptacula Structae erant cellue , quibus ammamenta et supellex nautica clauderetur: ab uniu
cuiusque stationis lateribus prominebant columnae operis ionici, speciem porticus undique reddentes visentibus. In ipsa insula tabernaculum erat praesecto classis, unde signum tuba dabatur, et praeco edic bat , et praesectus ipse prospiciebat: nam in primo
portus ore quum posita esset insula, sic ea praetendebatur, ut in mare prospectus praesecto late pateret , et contra adnu igantibus interiora portus visu impenetrabilia essent: ne intrantibus quidem negotiatoribus statim in conspectu erant navalia; duplici enim muro cingebantur : et in uPbem accedere ex suo portu mercatores Per aliam viam poterant, quam quae per navalia ducebat. Haec antiquae Carthaginis forma suit: qua in urbe tum temporis hominum ad septingenta milliu numerabantur: cuius adhuc imp rium trecentae per Africam urbes agnoscebant. XLI. Sed romuni consulos nihil aliud, quam exa malam esSE, cogitantes, minimi laboris expugnati nem eam suturam arbitrabantur: ideoque nulla dore, nisi scalis comparandis, solliciti, his cflectis ad oppugnandam urbem proficiscebantur; partibusque inter se divisis, Manilio quidem a continente per cervicem fossa implenda , loricaque Super lassam, et
deinde murus sublimjor Superandus 'Venerat. L. Marcius ad infirmum muri ungulum ex terra simuΙ navibusque sculus admovebat. Nihil tam contra opinionem evenire cuiquam PoteSt, quum quod eo tempore consulibus romunis evenit, cum muro tantum et inermibus perculsisque defensoribus negotium sibi statuvum rutis: ergo ubi novis armis instructa manus