장음표시 사용
141쪽
gationem privilegio similem promulgavit, ut Lusami, qui in fdem populi romani dediti, a Ser. Galba in Gas
Ea penissent, in tabertatem restituerent in. Eam M. Cato, pii a tempore consulatus, in Hispania exacti, patrocinium eius provinciae susceperat, acerrime Suasit, nonaginta circiter annos natus, sed corpore adhuc Susticiens, animo accensus, quod tuniam rempublicam agier acta retiar. Haee enim Verba sunt orationis, quum paucis ante mortem diebus an mensibus habitam , septimo Originum suarum libro inclusit. Reum defendohat Q. Fulvius Nobilior, ipsi et ipse ob res, in eadem provincia perperam administratas, Saepe laceratus in senatu a Catone fuerat. LVII. Sed ipse maxime Galba, quum se damnari videret, flexit populum et facundia, qua ut inter illius aetatis oratores excelluit; et magis artificio concitandae misericordiae , cpium duos filios praetextatos , et filium C. Sulpicii Galli , cuius tutor erat,
complexus, nosi mo se recusare diceret, sed suos I be S , Sed Propinquum Suum, memoria clarissimi atris δει rabilem, populo romano commeniare, ac, Iamquam in Procinctu testamentum faceret, sine tiara Mque tia lis ρορulum romanum tutorem inuatiere eorum orbitati. Sic mitigata concione, potentibus inimicis, et incumbenti ad perniciem eius Catoni a populo ereptus est quum paene nullum triste suffragium habuisset, qui Paulo ante Consensu omnium Periturus νidebatur. Ferunt, divitias ei auxilio suisse, ne damnaretur: sed ipse Cato scribit, nisi pueris es lacrymus usus esset , menas eum draminum fuisse.
142쪽
LVIII. Galbae de hac eausa orationes tres sunt edilae: duae adversus Libonem, tribunum Plebis, rogationemque eius; una contra L. Cornelium Cethegum
qui et ipse in Galbam subscripserat , in qua sis
Ianos , prope sese castra habentes, caesos satetur; quod compertum haluerit, equo atque homine suo risu immolatis , Per Speciem Pacis adoriri ex restum suum in animo haluisse. Infamia magistratuum, nam ab alia quot annis multi, ob provincias avare administratas, accusati fuerant, quum optimi cuiusque sermonibus traduceretur, occasionem Iegi dedit, per quam sociis ereptas sibi pecunias recuperare liceret. Tulit Ι . Calpurnius Piso tribunus plebis, qui, nescio an hoc factum, primm Firagi cognominatus est. Haec rogatio diutissime servata est ob summam utilitatem; fuerunt certe paucae leges aequiores , quando etiam bonae pleraeque ita comparatae sunt, ut nocentes puniant, non ut laesis opitulentur.
LIX. Sub idem tempus Macedonia atque Thracia
magno rerum novarum motu concussae sunt ex levibus principiis. Andriscus, qui se Philippum, Perseisilium, Vticabat, exinde nomine notior, quum in custodia Romae haberetur, clam eIapsus, et in Macedoniam profugus, apud homines regio im-iaerio assuetos, et post illud eversum perpetuis seditionibus agitatos, facile fidem favoremque invenit. Fabulam autem huiusmodi finxerat: Ex Pellice se et Perseo rem Ortum , tradatim educandum Cretensi cu dam esse , vi in belli casus, quod illa cum Romanis gereret , aliquod semen stimis renue exstares: Perseo δε- mortuo , Adramylli se educarum usque ad duodecimum
143쪽
annum aetatis, Patrem eum esse credentem , a quo edu--retur , ignarum generis misisse sui: assecto deinde eo , quum prope uisimum Disae esset, delectam siri tandem Originem suam,stiaeque matri libellum darum, signo Persei regis signatum, quem sibi traderet, quium ad puberem aetatem penisset: obtestationesque ultimas adlactas, ut res in occulis ad id tempus seminemrr ρα-bescenti libellum tristaram, in quo reiacti sigi duo thesauri a Patre dicerentur: tum scienIem mulierem, fu, dilutam se esse, ueram stimem ignorinti edidisse genus; asque obtestiam, ut, Priusquom ad Eumenem manaret res, Perseo inimicum, excederet iis locis, ne interscer tur: eo se exterrituam, simia s erantem aliquod auxiliam a Demetriis, in SViam se contulisset, atque Gi Arinarum, quis ipse Omnino esset, palam evonere Gus m. LX. Aderat iuveni sorma, quas Persei filium non dedeceret, si ex similitudine liberi aestimarentur. IIis confisus, antea quoque, sed clanculum, sollicitaverat Macedonum animos: neque motuS est quisquam, sive quod fidem sabulae haberet nemo; sive Romani metuebantur. Tum autem ipso liberationis suae miraculo , deinde opportunitate temporum, quia belli punici gravia Romanis initia suerant, primo credulos, mox dubitantes impulit; postremo, quidquid factionibus corruptum erat, confluxit ad eum, multaeque iam urbes, tanquam servato divinitus regi parebant: ita contracto exercitu, regium assumpsit habitum, et
in arce regni paludatus ius dixit. Inde prosectus in Thraciam, multos ex liberis populis, quosdam etiam regulos, imperium romanum gravatos, in commilitium traxit; horumque ingentibus auxiliis validus totam Macedoniam, aut voluntate incolentium, aut armis ,
145쪽
Thessalia, quum et illam invadere armis atque o upare me dophilippus vellet, per Romanorum legatos auxiliis Achaeorum defensa esti Prusias, rex Bithyniae, omniumque humillimorum vitiorum , a Nicomede filio , adiuvante Attalo, rege Pergami, ocelsus est. Habebat alium filium , qui, pro superiore ordine dentium , enatum habuisse unum os eontinens dieitur. Quum legatos ad pacem inter Nicomedem et Prusiam laetendam Romani misissent, et unus ex iis caput multis cicatricibus sparsum haberet, alter pedibus aeger esset, tertius ingenio meors haberetur; dixit Cato, eam legationem nec eaput, nec Pedes nee cor habere. In Syria , quae eo tempore ex stirpe generis Persei, regis Macedonum, inertia socordiaque similem Prusiae regem habebat, iacente eo in ganea et lusim, Ammonius gnabat; per quem et amici omnes regis, et Laodice regina, et Antigonus, Demetrii filius, occisi. Masinissa, Numidiae rex, maior nonaginta annis decessit, vir insignis. Instreetera opera iuvenilia, quae ad ultimum edidit, adeo, etiam versus in senectam, viguit, ut post sextum et octogesimum annum filium genueriti Inter tres liberos eius, maximum natu Micipsam, Gulussam, Manastabalem, qui etiam graecialiteris eruditus erat, P. Scipio Aemilianus quum commune eis pater regnum reliquisset, et dividere eos arbitro Scipione
146쪽
Himilconi, praesecto equitum carthaginiensium, viro sorti, et euius praecipua opera Poeni utebantur, Persuasit, ut ad Romanos cum equitatu suo transiret. Ex tribus legatis, qui ad Masinissam missi sueraui, Claudius Μarcellus, coorta tempestate, nuctibus obrutus est. Carthaginienses Hasdrubalem , Masinissae nepotem , quem praetorem habebant, proditionis suspectum , in Euria occiderunt: quae a puto inde emanavit, quod propinquus esset Gulussae, Romanorum auxilia iuvautis. P. Scipio Aemilianus, quum aedilitatem peteret, consula populo dictus, quouiam per annos consulem fieri non li-eeiat, cum magno certamine sustragantis plebis, et repugna tibus aliquandiu Patribus , legibus solutus, et consul creatus est. M'. Manilius aliquot urbes circumpositas Carthagini ex pugnavit. Pseudophilippus in Macedonia , caeso cum exoroitu P. Iuventio praetore, a Q. Caecilio victus captusque est; et recepta Macedonia.
I. p. Postumio Albino, L. Calpurnio Pisone consulibus, tantum animorum novo Macedoniae regi accesserat, ut ad Vicinas quoque regiones extenderet
manus; magnitudinem imperii, quibus sinibus nuper Philippus ante bellum Romanum tenuisset, cupiditate
speque complexus. Ille modo mercenarius, incertae
Iibertatis, qui nihil ab insantia, nisi sordidum et humile, viderat, anguste Sibi dominari videbatur, si
intra Macedoniae terminos potentiam Coerceret: adeo nimirum amplas opes ex nullis, et ingentes ex mediocribus , non tam appetere magni animi, quam omittere moderati et sapientis est. Thessalia, proxima Macedoniae, et diu ditionis eiusdem, cum ad commoditatem invadendi, tum ad iuris speciem, omnibus aliis Graeciae regionibus Visa est opportunior. In hanc transgressus, haud exiguam eius portionem in
147쪽
fidem receperat: neque dubitabatur, quin sequutura cetera essent, ni legati Romanorum ruinae in modum praecipitanti desectioni consiliis et armis occurrissent. II. Nam Romae, ubi certis nuntiis de progressibus Andrisci auditum, contempta eousque res, diligentiore cura tractari coepit; placuitque Senatui, legalisnem misi, quae in nauente adhuc et nondum confirmato malo diaret operam, uι motus iste lentibus remediis, δε-cendo meliora, vemque peniae dec iis ostendendo, consideret. Nemo visus ad haec P. Scipione Nasica melior, neque cui ad homines blande cogendos, plus existimationis, et sucundiae, et dexteritalis esset. Idem neque bellicae laudis inops, si res armis eguissent, haec quoque paraturus auctoritate, recturus prudentia credebatur. Scipio, simul atque Graeciam attigit, et quo in statu res Macedonum Tessalorumque serent, certis auctoribus cognovit, perscriptis his omnibus diligenter ad senatum, ipse sociorum . adii. concilia, copias, quibus Thessalia Im tutaretur, contrahens. Promptissima et maxima ab Achaeis auxilia venere, qui tum adhuc plurimum inter Graecos viribus vaIebant.
m. Cum his ingressus Tliessaliam, pracsidia Andrisci passim exturbavit, et receptis, quae tenuerat, omnibus, ad fines usque Macedoniae signa promovit. Romae interea, perlatis lectisque Nasicae literis, ComΡertoque, maiores opinione tumultus in Macedonia esse , Ρ. Iuventio Thalnae praetori negotium a senatu datiun est, ut, primo quo Pae tempore Conscripto exercitu, ad liberandam Macedoniam profisceretur. Moram neque ipsum hoc negotium pati vide-
148쪽
346 ID. Fui XS u. Ill SV .Eu. halair, Et Pericliti im erat. ne alibi quoque turbatis sociorum regniS, rerum novarum exordia, nunquam negligenda praepotentibus, nascerentur. Apud Bithynos maxime Syrosque bellum, aut bello non melior pax erat, magis ob culpam regnantium, quam ullas externas causus, statu regnorum vacillante. Bithyniam adhuc minime laudato regimine Prusias obtinebat. Multa eum Vitia corporis inorumque dehonestabant , illiberalis facies, statum enormiter brevis, membra muliebri cultu indecora: nam pudendo luxu dies noctesque Continuans, animumque et corpus Sic esseminaverat, ut nec ad pericula bellorum quidquam ei constantiae, neque ad serendos Iabores roboris superesset. Venationis tamen studiosus, unde et nomen Cynego fuit, sic quoque insuavis popularibus, quum voluptatem virtuti simillimam per luxuriam et sumptus ignavia sua mollitioque infamaret.. IV. Tales autem rcges nulla sermo gens aequo animo patituri Bithyni ceteris etiam minus, dumm genuS, et remisso imperio haudquaquam tractatu sacile. Sed et in libidines praeceps, omni genere foeditatis corpus commaculabat. Summa inter haec bonarum aditium imperitia, neque sapientiae studiis ullus apud Us im honos, neque sermonum eiusmodi patientia aut intellectus erat. Quapropter quotidie in peius
mutilius, Omniumque, etiam humillimorum, vitiorum infamia obrutus, in tanto iam suorum odio et comtemptu esse Coeperat, ut, Parva occasione oblata,
non ad regnum ei modo, sed etiam ad vitam eripiendam concurreretur. Filium habebat Nicomedem, gratum vulgo , vel ideo, quia mali regis filius , ipse nondum imperaverat. Prusiae crudelitatem tiam M
149쪽
hoc inter cetera vitio laborabat quoque stimulabat cura, ne Bithyni novum imperium, moresque filii nondum cognitos experiri, quam saevi luxuriosique senis immedicabilem pravitatem diutius tolerare, mallent. Accedebat et studium consulendi alterius uxoris liberis, quorum aetati Nicomedes, firma ipse iuventa, gravis imminebat. 1 V. Igitur, quamquam pridem, ut ab oculis hominum amoveret iuvenem, in urbem Romam eum miserat, ne sic quidem tranquillo erat animo, maxime
quum ibi quoque valere eum gratia et amicitiis primcipum intellexisset. Itaque varie versans animo, utrum ex vita silii potius, an ex morte, fructum Perciperet erat enim ad callida consilia minime hebes ), Menam quendam ex amicis Romam mittit, datis ad Nicomedem mandatis, ut ipse et Menas, tanquam legati Patris, adito senatu, remini pecunium postularent, quae ex P tremae ραcis legibus Attalo Λωbinur. Id si esset essectum, pauci silio iubebat; sin vero nil obtinuisset, ne dubitaret eum Romae. interficere : hunc in usum, et quo minore periculo facinus perageret, Cercuros aliquot Menae, militesque ad millia duo attribuit. Missus et ab Attalo est Andronicus, eoque docente, minorem iNerataim esse Pecuniam Prusiae, quum ipse ex ops P Sameno ramisavi, nihil esse remiatendum
H. Menas. Dum acceptum Romanis Nicomedem de medio tollere periculosum esset, neque tutius ad regem, mandato eius posthabito, reverti, per aliquot
dies incertus consilii in Urbe substitit. Subodoratus Causain Nicomedes, colloquium expetivit hominis, id
150쪽
lis ii . vii Ri 'suffuit S PI LES1. ii sunt e lapidi ninplexi . convenit que, ut μνω unistisidiarum inviudis in crepus esus, qui struxisset, convenerentur. Assvinitur tu conscientium Andronicus, ut per Euin Attillus, re eognita, iuveni Bithyniae regnum inullsum si ina viresque praepararet. Priores illi diseesserunt, ita composita re, ut ad Bernicen
Epiri oppidulum esι appellenti occurrerent. Ibi
egredientem ex navi, eum quingentis, quos habebat, militibus, Andronicus excepit, regisque appellatum Iiomine . cuius et habitum assumpserat, honorifico euin suis domitatu deducebat. VII. Menas, ignorantiam anteactorum, et tum, ut in re subita, perturbationem sImulans, accurrit ad suos, et multis quasi per indignationis aestum temere enisis, a porro quid agendum, WInquit, n milites 7, necime enim levis est deliberatio; sed ex cuius s eventu salus nostra nostrorum tu et fortunaes omnes pendeant. Inter duos reges iudicamus, utrius. deinde iudieio vita necisque nostrae potestatems permissusta fortuna sit. Nam in hoc uno omnis η eonsilii nostri prudentia vertitue, ut illius in partibus inveniamur, cuius imperium approbaturi diis sunt. Sane quis eventus negotii sit suturus, nons aliunde rectius, quam ex utriusque comparationeis Intelligetur. In itinere nostro iuvenis est; domi v sedet senex : ille carus Bithynis; hic exosust carus η et externis ille, de Romanis scitis; Attali Iegatum. Andronteum iam etiam satellitem Nicomedis videtis, Μ non obseuro argumento, quidquid hoc est, eon-s giliis Attalέ geri, gerundumque mox viribus, quasis Et magnas habet, Iatv imperans; et opportunas, is Bithyniae imminens; et Promptas, ex Vetori Contra. peusiam Oh superiora bella odio.