장음표시 사용
331쪽
IN LOC. LIB. LVI LIVIANI is subactis, dicuntur tenuisse. Cum Scythis servi d n minarum mariti gesserunt nequo marte bellum :o Tyrios deleverunt suae familiae, ductisque itidem γγ eorum uxoribus, alios procrearunt Tyrios. Sibi is quoque non desperandam similem sertunam, simulis his. qui hanc essent adepti, similes esse Coepissent. is XXX. His inter se sermonibus incitatos, maxime quidam Eunus permovit, ylacere dias consilium , elopem ψsorum assore, praedicando. De quo homine,
quia tanti deincqps belli non aliud initium suit, plura
dicenda sunt, ut Iudibrium rerum humanarum, et Summa quaeque, quam ab exiguis concuti possint, plenius noscatur. Syrus erat natione, EX BPumeno Rgro,s rvitutemque apud Antigenem Ennae habitantem serviebat: hic quum magicae vanitatis studio addictus videri vellet, a diis se per somnium de suturis sing bat moneri: quumque eo artificio nomen apud multos com Parasset, ut Sunt proclives ad huiuscemodi Iudibria rudiorum animi, sensim eo Processerat, ut etiam vigilans, et interdiu numinum colloquio frui, et ex iis eventura discere, iactaret. Forte evenit, ut in magna responsorum Copia, quibusdam verae praedicti Dis speciem fidemque eventus accomodaret. Ea quum, ut sit, sola praedicarentur, vana autem et irrita nemo redargueret, brevi pro sati dico homine in honore et admiratione esse coepit. XXXI. Augebat opinionem vaser nebulo ignis miraculo, quem Vaticinando inter verba emittebat: nucem enim utrinque perforatam materia igni alendo apta complebat, accensamque clam inserebat ori; sic agitata spiritu flamma inter labra loquentis emi-
332쪽
eabat. Ipse Syriae deae praesentiam hoc incere iactabat, inius imperio se agi, illam regiae Sissiliastigium, re- .galesque Ues Promittere: idque constantee non aliis modo, sed etiam hero praesente praedicabat. Antigenes igitur, his ineptiis haud indelectatus, ad convivia
secum ducebat balatronem, et subinde, mrum hilaritate incaluissent praesentium animi, qui actrarus in regno, et quomodo quemque tractarurus esset, interrogabat ; ridebantque ad responsa clemens imperium pollicentis convivae; nonnullique, Eorrectis e mensa partibus , meminisse iubebant, quum regnum accepisset.
XXXII. Atque ista iocorum levitas paulo post in
serium Vertit; summaque Potentia potitum mancipium pro ludicris beneficiis non ludicram gratiam retulit. Maturuerat enim iam in pastorum animis desectionis eonsilium, nihilque praeter occasionem quaeritabant, quam hunc ad modum Casus aperuit. Habitabat Ennae qui lam, nomine Damophilus , affluens opibus, et peritide ingenio elatus. Hic quum late araret, PasC Tetque , non modo ceterum luxum Italicorum in Sicilia degentium, sed etiam servorum numerum, et erga ipsos inhumanitatem aemulabatur. Igitur per insulam Ornatis equis carpentisque, magna famulorum
stipatus caterva, serebatur: aderat et formosorum Puerorum agmen, et assentatores Parasitique magno numero comitabantur. Domi autem suae, et in praediis argentea vasu caelata, et Stragulam Vestem Conchyliatam ostentans, superba Convivia . et plane regii sumptus instruebat, ut decantatos illos Persarum apparatus opulentia et luxuria supergrederetur. Sed
S. 32. Diod. apud Vales. Arist. de Rep. II, - Posidon. apud Allie n. lib. XII.
333쪽
eos lem etiam anteibat arrogantia:quippe homo millius bonae disciplinae particeps, quum neque Ρotentia sua , neque divitiis uti didicisset . ad extremrim sibi
ipsi perniciem, et calamitates maXimas Patriae comparavit. XXXm. Quum enim ingentem Vim Ser Orum C misset, hominum sortem, qui, bello capti, pristinam libertatem insueta servitute mutaverant, minime misertus, Corporibus eorum notas ferro incidebat: et alios in ergastula coniectos agro Colendo atterebat;
alios ad pecus pascendum dimittebat, parcissime prambitis , sine quibus duci vita non potest. Praeterea quum esset superbia et immanitate summa praeditus, nullum elabi diem patiebatur, quin aliquos servorum, minimis plerumque de causis, torqueret. Sed et uxor eius, Megallidi nomen erat, pari crudelitate in ancillas servosque, qui Osterebantur, saeviebat. Quibus
rebus exacerbatae miserorum mentes, quum in summa
se calamitate versari crederent, neque peius sibi quidquam accidere posse, de desectione, et caede dominorum consilia inire coeperunt. XXXIV. Profecti deinde ad Eunum, utrum cordi esset diis , quod molirentur , consulunt. Is in habitum vaticinantis, ut assueverat, CompoSitus, fiso fraeis deos, et incepta secundiuros, canebat, modo nullam
audendi moram facerent; sed ante Arorumρerent ad facinus, quam Oboiam iri a dominis Posset. Confestim rapiunt arma , quae tempus offerebat, iuVenes ex eadem familia quadringenti: et ductore Euno. qui flammas ore sundens incedebat, in urbem Ennensem irrumpunt; domosqin' pervagati, promiScuam edunt cladem, ue primae quidem aetati parcentes, qtiam ab uberibus matrum raptam humi affligebant.
334쪽
XXXV. Neque minore libidine , quam saevitia ,
grassabantur; multuque extremae laeditatis exempla in matronas etiam , inspectantibus viris, sunt edita. Concursus ad hos fiebat urbanorum servitiorum: quae et ipsa, suis prius heris non sine Cruciatu intersectis, ad aliorum deinde supplicia provolabant. Interea nuntiatur Euno, Damophilum et Megallidem in suburbanis hortis agere: mittuntur e vestigio qui vinctos adducant: ita religatis post terga manibus, multasque in via contumelias passi sistuntur. Filiae tamen eorum, quae adhuc in puellari aetate Constituta erat, modis omnibus pepercerunt; quod ingenio mitis saevitiam Parentum, qua poterat humanitate, emendabat, so-menta Verberatis, alimenta nexis dilargiendo: quibus rebus Eam apud Omnes comparavit gratiam, ut inter hunc Conversionem sortunae, in tanta illa hominum agrestium et perditorum licentia suerit nemo, qui ulla eam iniuria vel asticere vellet, vel assici pateretur. XXXVI. Sic inter eos per aliquot tempus modeSte
erecundeque Servata , mox consensu ceterorum ab
IIcrinia quodam, cuius in ea desectione primaria auctoritas erat, in urbem Catinensium, ubi propinquos habebat, deducta est. Laudabile hoc sacrum, magnique ad causam fugitivorum momenti suit ; qiiuinostendere videretur , eos non tam insita crudelitate , quam vindictae studio, acerbius in alios consuluisse. Quippe Damophilum et Megallidem in theatrum productos, confluentibus eodem sugitivis, tanquam apud popuIum accusarunt; illumque defensionem orsum , quum multi vel misericordia subito mutatae sortis, vel oratione rei necterontur, IIermias et Zeuxis, qui
335쪽
olim acerrime oderant, Veteratorem appellantos, non
exspectato multitudinis iudicio, duobus vulneribus
XXX . Atmio ille quidem, gladio latera transa
Ctus , securi in collo percussus cecidit. At fugitivi protinus Eunum regem Proclamant, non cylasi audacia aut imperatoriis artibus praestaret, sed quia praestigiis ceperat animos , auctorque desectionis fuerat: et sicut Ieves animi quantumvis Parvis Capiuntur , ipsum etiam nomen hominis placuit, clementis et benevoli regis praesagium capientibus. Ille, accepta potestate, quum advocari concionem iussisset, Ennenses, quotquot comΡrehensi a servis, necdum intemsecti erant, occidi omnes imperavit; exceptis, qui antea ipsum in conviviis vaticinantem benigne tractaVerant: etiam opifices, quorum ad arma fabricanda utilis est industria, servati, et in vinculis opus sacere
XXXVΙΙΙ. Megallis, ancillarum potestati permiSSa,
post varios cruciatus ex praecipiti saxo deiecta periit. Antigenem et Pythonem heros suos Eunus ipse se cussit. Sumpto dein diademate , ceterisque regum insignibus, etiam Contubernalem suam, et ipsam Syram natione, reginam aΡpellavit: servorum ex variis gentibus promiscuam colluviem , in honorem Suae originis, Syros, se Antioch um vocari voluit. Ex iis , qui prudentia excellere credebantur, consiliarios Iegit; quorum et Achaeas suit, patriae suae nomen gerens, Vir consilio manuque Promptissimus. Horum auxilio intra triduum hominum amplius sex millia,
336쪽
334 Pu El. Si IEMII SUI PLEM. quo potuit modo, armavit: accesserunt deinde alii, Partim asciis, aut securibus instructi, partim sundis aut salcibus, aut sudibus praeustis; erant et qui coquinariis verubus pro hastis uterentur. Cum his excursione facta, solutisque Passim ergastulis, quum maiores quotidie Copiae fierent, castella Primum et vicos, mox etiam Oppida expugnabat, diripiebatque: praetoribus quo seie romanis congredi ausus, quum multitudine longe superior esset, crebras de iis victorias reportavit.
XXXIX. Dum haec aguntur, Cleon quidam ex Ci-
Iicia, quae circa Taurum est, oriundus, qui a Pueritia latro fuerat, quum captus, et in Sicilia pascendis armentis equorum PraelUsitus, easdem artes diu exercuisset, audita Euni desectione Sue essuque , similem ad audaciam adiecit animum: persuasisque nonnullis eorum , qui iuxta serviebant , agrigentinum agrum et sinitima loca in stare incursionibus Coepit. Ea res , quamquam geminatum periculum videbatur, non tamen ingrata Siculis accidit, discordiam inter diversos fugitivorum exercitus, et mutuam exinde perniciem sperantibus.
XL. Sed spem eam irritam Cleon secit, qui nudo
Euni praecopto ad se vocantis, statim obsequutus, copias cum eo Coniunxit, sub eius, tanquam regis, auspicio, deinceps exercitum ducturus. Habebat aulem proprii militis ad hominum millia quinque; tantumque numerum intra sexagesimum a defection diem coegerat. In hoc rerum statu L. Hupsaeus praetor Roma venit, contractisque militum octo millibus.
sugitivos, quorum iam numerus ad millia viginti e
337쪽
cre erat, adortus, cundem, quem priores aliquot praetores, exitum habuit, fusus proelio , et castris exutus. Tum vero passim ad felix iacinus concurrente servorum turba, exercitus ad septuaginta millia hominum adauctus est: diversisque per totam insulam locis, ad ducenta servorum millia in armis fuisse creditum. XLI. Non igitur iniuria dignum consulari duce eXercituque periculum visum, mandataque C. Fulvio collegae Scipionis Africani, sicuti diximus, provincia est. Commovebantur etiam animi crebris prodigiorum minis, quod in Amiterno sol noctu visus fuerat; Anagniae servo tunica arserat, nullo post exstinctum ignem flammae vestigio; in Capitolio noctua gemitus humanis similes ediderat; in aede Iunonis Reginae scutum ligusticum sulmine tactum dicebatur: ad haec sanguineae pluviae, et bos humana voce locP1utus metum
XLV. Sed apud plerosque quovis monstro formidabilior erat ipsa servilium motuum novitas: quam ignari rerum, quasi rem incredibilem et improvisam, mirabantur. At quibus olim notatus ex copia divitiu-rum luxus atque fastus erat, neque satum, neque sertunam inCusantes, ad Veras causas , quibus diu ante obsistendum fuisset, eventum reserebant. Et sane sa-cile ab initio fuerat tantorum bellorum Minit in exstinguere per remedia, quibus avaritiae luxuriae pio modus ponitur: nisi serme ea rerum humanarum Comditio esset, ut inevitabilia nobis mala fiant, dum nascentia pro parvis contemnimus , adulta nunquam
339쪽
Scipio Asricanus Numantiam obsedit, et corruptum licentia luxuriaque exercitum ad severissimam militiae disciplinam re vocavit: omnia deliciarum instrumenta recidit; duo millia scortorum a castris eiecit; militem quotidie in opere habuit, et triginta dierum frumentum, ad septendε vallos ferre cogebat: aegre propter onus incedenti dicebat, Quum gladio te vallare scieris, Mallum ferre desinito. Alii, scutum pareum habiliter serenti, scutum amplius iusto ferre iussit; neque id se reprehendere, quando melius scuto, quam gladio, uter tur. Quem militem extra ordinem deprehendit, si Romanus esset, vitibus, si extraneus, virgis cecidit. Iumenta omnia, ne exonerarent militem, vendiditi Saepe adversus eruptiones hostium feliciter pugnavit. Vaccaei obsessi, liberis coniugibusque trucidatis, ipsi se interemerunt. Scipio amplissima in nera, missa sibi ab Antiocho, rege Syriae, quum celare aliis imperatoribus regum munera mos esset, pro tribunali accepturum se esse dixit, omniaque ea referre quaestorem iapublieas tabulas iussit; ex iis se viris sortibus dona daturum. Quum undique Numantiam obsidione clausisset, et obsessos 'same videret urgeri, hostes, qui pabulatum exierant, vetuit oecidi; quod diceret, velocius eos absumpturos frumenti quod haberent, si plures suissent.
340쪽
Ι. Scipioni, ad numantinum bellum proficiscenti,
nullae ex novo delectu copiae datae: nam et pluribus tum locis bellabatur; et Hispania nam erant in ea priorum coiis ulum legiones) non tam exercitu, quam duce indigere videbatur. Submoleste id serebat consuI; et quum etiam pecuniae praesentis nihil,
sed vectigalia, quorum dies nondum Venerat, decreta essent; hoc quidem incommodum suis et amicorum copiis leuari posse, dicebat: celerum de negato delectu durum esse ι eo bello , quo toties uictus exercitus esset, siue Di te hostium, sise sua ignaoia hoc ei contigisset. Igitur permissum senatusconsulto. ut a Molentibus sociis acc*eret auxilia : civitates enim. regesque privatim ei amicos ac hospites, honoris eius causa, Iubenter missuros apparebat. Etiam ex necessariis ac elientibus delectos ad quingentos unam in alam, quam amicorum Vocabat, contribuit.
U. Sic ad millia hominum serme quatuor effecta: quae fratris filio Buteoni, quaestori suo, quum in Hispaniam ducenda tradidisset, ipse cum paucis ad exercitum citatis itineribus perrexit. Nam ibi omnia
luxu et discordiis. servere compererat, praeter insa-inem illam adversus hostes ignaviam, quae per tot annos timiditate, aut ambitione ducum, paene inconsuetudinem evaluerat: neque igitur dubitabat, pari omnino via sibi ad Numantiam struendum iter, qua usus in Carthaginis obsidione fuerat; neque prius sibi de hoste sperandam victoriam esse, quam exer citus sui vitia devicisset. m. Itaque, ut primum in castra venit, statim Om- nia luxus instrumenta removit: institores atque lixas