장음표시 사용
351쪽
XXV. Etiam muro cinctam suisse Numantiam, sunt qui negent; iis sorte credentes qui quosdam ad Durium amnem colentium, Iaconicis institutis vivere, tradiderunt. Vtcumque fuit, certum habetur, vallum Circa urbem ductum esse supra sex millia passuum in orbem patens. In eius praesidium copias, praedicto cuique loco, quem defenderet, distribuit imperator, iussis extollere signum , qui hostili incursu premerentur, interdiu purpuream chlamydem in hasta longa, noctu ignem; ut ipse, Daterve Fabius, ut cuique proximius essent, ad suppetias serendas accurrerent. XXVI. Vt vero consectum hoc opus eSt, et Erumpentes ad impediendum hostes submovere sacile suit; aliam fossam modico a priori intervallo effodit, latam pedes decem, et bis totidem altitudine, quam undique sudibus praemunivit; et post eam exstruxit murum octo pedes Iatum, altum decem, in rationem non veniente pinnarum fastigio : totum hunc ambitum turres distinguebant, spatio centum viginti pedum inter proximas quasque relicto e qua Vem murum duci palus obiecta non patiebatur, moles iacta est, cuius pari altitudine crassitieque murus committeretur. Ea tum ratio belli Asricano suit, qui primus
omnium, quantum Scimus, urbem, quae pugnam minime detrectaret, operibus amplexus est.
XXVII. His ita persectis, quum nec emitti oppido,
neque recipi terrestri itinere Taidquam POSSet; tamen Durius amnis, qui per munimenta bibebatur , adhuc viam dabat, natatu, aut exiguis scaphis urbem petentibus ; poterantque cum Commeatu et suppim mento, aut flante venis velis , aut ponente remis ,
352쪽
secundo flumine perrumΡere: nec iungi Ponte latus et praeceps amnis poterat: itaque ad aliud ingenium conversus imperator, ab utraque parto fluvii singula eastella exaedificat; ab his trabes Iongas funibus si missime vinctas in amnem ita porrigit, ut in medio itingantur; porro in iis trabibus crebras salces atque
mucrones fixerat. Ita fiebat, ut cursu numinis rotatae assiduo trabes, neque naVigando quemquam, neque nando transi re, neque urinando Subterlabi paterentur.
XXVIII. Atque id maxime studebat Scipio, omnimodis ignaros cunctorum, quae exterius gererentur. tenere hostes; quo non modo Commeatu omni, Verum etiam consilio. excluderentur. Paratis omnibus, quum
iam in turribus telorum Varii generis immensa vis congesta, Catapultaeque, et aliae machinae, quibus hastae aut Saxa iaciuntur, dispositae essent, et in castellis sagittarii ac. sunditores collocati; crebros per universum operis circumitum homines constituit, qui noctu diuque quidquid accidisset, clamore significarent ; quem alter ab altero exceptum , et proximo cuique statim traditum, momento temporis ad imperatoris aures perserebant: Similiter Signum erumpeniis hostis dari e muro iussit, eo modo, ut si quando proxima periculo turris signum sustulisset, in omnibus turribus idem continuo fieret: hic futurum erat, ut ex signis quidem statim intelligeretur alicubi turbari: clamor autem, quid rei, et ubi esset . aperiret. XXIX. Porro ad omnes istos usus copia hominum
superabat: contractis enim hi Spanarum gentium auxiliis , et suo cum eXercitu coniunctis, ad sexaginta millia armatorum effecerat. Ex hoc universo numero triginta millia disposuerat ad murum , quem exstruxerat, SerVandum, et Cetera, quae postulasset usus , obeunda militiae munia. Alia viginti Dissiliam by Corale
353쪽
millia ita se paraverant, ut, quum aliqua ex parte pugnari ad murum sensissent, ad opem serendam praesto essent. Reliqua multitudo tanquam in subsidiis erat locata: neque mOVere Se Cuiquam, aut excedere loco, iniussu imperatoris licebat: signum
exspectabatur; id ubi fulserat, ad praedictum quisque
XXX. Tanta cura diligentiaque Scipionis castra ad Numantiam permunita fuere; neque Sequior eventus suit: nihil enim adversus haec acerrimorum hostium impetus varuit; qui, saepius eruΡtione tentata , quum neque sallere intentos, neque perrumpere consertos possent, ustra limnia conati, nihil nisi vulnera et desperationem in urbem retulerunt. Qua enim cumque parte impetum secissent, e vestigio propugnatores formidabili specie concurrebant: quum omnibus et turribus signa momento efferrentur, nuntii parati discumrerent, et tubis undiquaque Concinentibus, armatorum globi loco diu ante unicuique praescripto sino mora Conspicerentur. Neque ulla parS Castrorum impeti poterat, quin statim uniVeraus ambitus, sex amplius millia passuum, certatim ad Sua munia se P rantium studiis et sestinatione ferveret. XXXI. Nemo interea plus aut laboris, aut Curarum, duce ipso capessebat, qui neque diem, neque noctem sinebat abire, quin totas illas tam late patentes munitiones Castrorum per se obiret, ne quid usquam remissum neglectumve pateretur. Vnde simul ipsi spes , simul r.pud Numantinos sollicitudo cresccbat: neque diu repugnaturi Videbantur, quum arctiora in dies serent omnia, et minuentibus praesidiis; nequct commeatus importari, neque arma, neque ullum introduci auxilii genus Poterat.
354쪽
XXXII. Igitur rebus ad desperationem vergentibus,
Rhotogenes, summa inter SMOS virtute, re cum senioribus communicata, ex omnium familiarium numero
quinque fidissimos, quibus ad eadem tentanda ani-nimn verbis addiderat, cum Pueris equisque totidem assumit; et nocte quadam Obscura delecta, cum tabulis ita paratis, ut in usum Pontis subito compingi possent, ad murum hostium ignoratus accedit: quom tibi vigilibus, qui ea parte excubabant, OPPr sis, conscendissent, Eodem Silentio et festinationc alios quoque vigilos , altera eae parte muri, qua sampum
Ucctabat, locatos obtruncarunt. XXXIII. Tum attractis per Pontem equis, quum, quos adduxerant pueros, felicis ausi nuntios in urbem remisisSent, Citato Cursu Per urbes Arvaccorum seruntur, cum habitu et vocibus Stipplicum, miserrima civitati a consanguineis et fratribus suis auxi- Iiuin ovantes. Apud alios Plus miserationis, quam praesidii, repertum: pronos ad subveniendum animos torpescere Cogebat romanae potentiae reputatio, Et paene in oculis cum imperatore maximo validissimae copiae. Lutiae nonnihil affulsit spei oppidum
est intra decem millia passuum a Numantia distans ), ubi iuventus, ut cui plus animi, quam consilii, esset, civitatem ad socianda cum Numantinis arma impelle-hat. Seniores, quum se frustra obluctari cernerent, statim in castra Scipionis miserunt, indicatum , quae in sua civitate gererentur. XXXIV. Ille, quum haec hora diei octava nuntiata ossent, nihil Cunctatus, cum expedita parte copiarum postridio mane ad Latiam suit, principesque iuventutis tradi imperavit. Causabantur oppidani, revissctilios ex urbe sub aduentum Romanorum, et ism stibi consuluisse: donec excidium minitante Romano, Vm-Diuitiam by Corale
355쪽
caeorum populapium suorum exitum veriti, qui nuper in urbe quadam obsessi, Seque liberosque et uxores trucidaverant, partem Civium, quam Civitatem , p evire maIuerunt. Ita dediti sunt ad quadringentos, quibus ad terrorem aliorum manus amputari Scipio iussit; abductoque secum praesidio, iterum Cum Smquentis lucis exortu, in Castra revergus est. XXXV. Dum ita ad Numantiam Scipio sedeti, Vo-nerunt ad eum in castra regis Antiochi legati cum amplissimis muneribus. Erat serme iam in more P situm imperatoribus, ut eiusmodi dona occultarent, Suas manubias auctura: sed Scipio, qui nihil non ad rempublicam reserebat, negavit, se, nisi inspectante exercitu, accepturum, Teserrique in tabulas a quaestore iussit; inde munera se sortibus . is daturum, insigni ad virtutem stimulo, Prosessus. Causa legationis non traditur; sed ex fortuna regis colligi sor- lassis potest.
XXXVI. Quippe res istius Antiochi paulo ante ea
tempora , Subita mutatione, ex angustis florentissimae redactae fuerant; quemadmodum non ita multo post, quum firmissimae viderentur, inopinata cladecqrruerunt. Ce Lecum interitus adolescentis ad se- Iuentia tempora pertinet: incrementa narrari praesens locus Postulati, ut, quo interim Ioco res orientis fuerint, compendio .cognoscatur. Postquam insessor syriaci regni Trypho superbia et Iuxu militum animos abalienasset, ad Cleopatram, Demetrii uxorem, quae cum liberis Seleuciae se incluserat, plerique se contulerunt. Vnde illa resumptis animis , qu 1 Au- .ilochum, visi sui fratrem , toto regno Oberrare Co
356쪽
neret metu enim Tryphonis civitas eum nulla recipiebat , ad rationes utriusque mirifice pertinere credidit, si societate regni simul torique iungerenti ir: impulerant eodem Cum amicorum consilia , tum quoi mmdam Tryphoni studentium metus, a quibus una cum urbe tradi in tyranni potestatem timebat. XXXVII. Antiochus, cupide accepto insperatae fortunae munere, quum Seleuciam venisset, viresque suas augeri quotidie videret, bello petere Tryphonem ausus est, Victumque proelio tota superioro Syria iecit; ne Vi Vum caperet, avaritia suorum equitum praepeditus, qui sparsum a fugiente aurum colligendo, tempus, quod hac arto quaerebatur, effugiendi comcesserunt. Tryphon in munitum Phoeniciae castellum, Dora nomen ea loco, quum refugisset, Antiochus cum exercitu pedestri centum viginti millium sui, em venit: admota etiam classis est maritimum enim erat oppidum . machinisque consectis, Summa ΟΡe eXΡugnatio CoePin. XXXVΗΙ. Ceterum Τryphon clam elapsus, orthosiada haud procul Maeandro urbem , deinde Apameam Perfugit, patriam suam: erat enim urbis istius Cum situs munitissimus, tum eximia temporibus istis potentia. Sed Antiochus haud militer oppin gnata urbe, tyrannum eo necessitatis adegit, ut, quum urbem capi videret, in eius incendium se immitteret, postquam sceleris sui praemio non ultratri nnium esset gavisus. At Antiochus, elatus suCCOSSu, Iudaeos, quamquam auxiliis eorum enisu suisset adiutus, per Cendebaeum ducem bello petiit;
357쪽
iiii lita fortuna, donec Princeps gentis sui Hi sui L: ast illo fraude generi Ptolemaeus vocabatur, Abubi
filius) interempto , spem nactus Perdomandae gentis Contumacissimae, cum ingenti exercitu in Iudaeam venit. ' .XXXIX. Ioannes, Simone genitus, quum Paternum principatum suscepisset, in urbem Hierosolyma se inclusit, praepotentis hostis vires, Pium armis morari non posset, obiectu munimentorum cupiens eludere. Antiochus, sep thm castris circum urbem positis , tamen propter firmitatem murorum et propugnatorum virtutem parum proficiebat: ad haec aquarum ΡΟ- Duria laborabatur. Ceterum sub occasum pici adum copiosus imber arentes exercitus sauces resecia. It quo meliori iam spe fretus, a boreali parte urbis nam ea tacilior accessus erat) actis operibus , turres Plurimas ternorum tabulatorum exstruxit, implevitque militibus , qui defensores urbis arcerent missilibus, ne Itie consistero in propugnaculis paterentur.
XL. Sic inter quotidianas velitationes, duplitis ossa haud exiguae latitudinis altitudinisque circumdata urbs ost. Neque ideo spes aut animus obsessos deseruit, quin crebris eruptionibus hosti pro viribus nocerent, graves si incautis incidissent, et adversum parato insigni ad receptum celeritate. Sed saevior Oinni bello fames metuebatur: quam ut dissorrent, sici fugere nequirent,Ιoannes inutilem bello turbam urba excedere iussit. Ex diverso Antiochus nec enim sallebat eum consilium hostis ), neque recipiebat expulsos, neque trucidabat: Sed versus urbem reiectos, sollicitare cogebat misericordiam suorum Precibus et
358쪽
lacrymis et postremo laeditate exitus, quum nnte Ora civium infelicissimi mortales crudelem in modum s
I. Insilibat tabernaculorum sestum, quod apud Iudaeos quotlinnis accurata religione celebratur: ea fregit animorum duritiem, ne Perire communium sacrorum sanguinisque partici Pes Paterentur. Ergo, receptis in urbem expulsorum reliquiis, oratores ad regem mittunt, clim his serine mandatis: α Numen , quod colimus, rex Antioche, quum' maioribus no- is stris leges, quibus adhuc utimur, daret, tria quo ,1 annis tempora festa celebritate consecravit: quorum quod tabernaculorum appellamus, quum maximois immitet. Et nos quidem , quamcumque fortunam is dederit Deus, in ea, quantum poterimus, solemniis tali huic iaciemus satis: sed ut rite ac ordine stant a omnia, quiete et tranquillitate septem admodum
XLII. is In hoc tantissum tempus inducias ab aequiis tute tua petimus, rex Antioche; bona cum spe, flare, a ut desiderio nostro annuas , quando nillil pro no-
,, bis, nee adversus rationes tuas postulamus. Externan subsidia nulla scis intra tempus hoc exspectari pos-,a se: samem nobis obiicitis, et nos de ea quasi com a sessos creditis, quod inutilem turbam ex civitaten submovere conati sumus. Si ita est, nihil optatiusn esse tibi queat, quam ut sine tuorum periculo gen- ,, tem nostram sedendo debelles; idque assequeris, 'um per inducias, neque vos laedemus , et rece- γγ ptis intra moenia, quos expuIeramus, etiam PIus a solito cibarsorum per susti huius laetitiam absume-
XLIII. ,, Praeterea quidquid hoc erit humanitatis, γ non lani populo iudaico, quam religionibus dubis
359쪽
M iam antiquis, ut, doctissimis viris demonstrantibus M legislator noster omnibus Graecorum diis sit anti-M quior. Ergo maxima seinper apud alienigenas quora que reges Sacrorum nostrorum veneratio fuit. Cyrus, is imperii Persarum auctor, incensam ab Assyriis uri them nostram cum templo iussit instaurari; vasaque sacra. quact olim inde ablata suerunt, cum aliis
D multis pulcherrimisque donis, reddidit. Darii deinde, neficio, qui post Cambysen regnavit, absoluta is templi structura est: quod deinde Magnus Mexan-υ der, Aegyptiorumque reges, ut quisque virtutum is omnium laude praestantior est, ita impensiore pie-
XLIV. M Tuorum quoque in eodem delubro do- is narra visuntur, quae duo Demetrii, pater primum, is deinde frater tuus, diversis temporibus obtulerunt. is Proavus autem tuus, Antiochus Magnus, exi iniis is honoribus atque privilegiis templum ea pietatem coluit, ut a nostris Principibus exspectari maiora is vix potuissent. Quid iam de te loquemur nequo
is enim haec circumposita moenibus nostris castra. . fremitusque tot millium, et admoturum machinan rum terror, illius tomporis nobis excutiet melilo- v I iam, quo, Contra communem hostem auxilia a Prompte serentes. socii uinicique vocabamur. rura vero, sive pristini foederis apud te recordatio valet. D sive religione animus tang tuo, inducias tibi noni obsuturas, nobis caerimoniarum causa gratissima&.. saltem in eius dei honorem Concede, quem Con-υ ditorem omnium, quemadmodum cunctis gentibus D communis rex et Pater est, ita nostro quoque in
D templo adorari a quolibet, propitiarique sinimus. M
360쪽
IO. FRE 'ΝHEMl VPPLEΜ. XI,V. Erat Antioctio sicut v lversus PΘrvicaces celsus animus, ita supplici bi S mite ingenium: quave. Iti lacorum mores admiratris, Pios in tanto suo periculo plus tamen de religionibus patriis sollicitos videbat, non modo ConcesSit inducias, verum etiam ad sacrificium boves auratis cornibus, et cum omni genere Odorum PDCula aures ac argentea multa, ipse
ad portas urbis honorifice detulit: et quum ea omnia sacerdotibus tradidisset, exercitui suo epulum i honorem hierosolymitani dei praebuit. Vere dictum est,
saepe maiorem mansuetudinis, quam severitatis. Duetum suisse; beneficioque stibactos, Pios nulla vis armorum ad Obsequium coegisset. XLVI. Itaque Iudaei, regis animadversa lenitate, quamque dissimilem se quibusdam maioribus suis , sacrorum iudaicorum insensissimis hostibus , praestitisset , publica omnium voce laudatum, cognomentorium vocaverunt: et Ioannes adolescentis generosa
natura captus et iam necessaria defecerant) , legatos nusit, fidam regi gentemfre pollicitus , si pluere suis
lexmus sineretur. Eo tempore plerique regis umiCorum suadebant, ut diis homintibusque ceteris Omnibus inimicam gentem exscinderet, Antiochum, qui GPharies cognominatus est, ei ontes'. ilium, eadem urbe tacta, vurcorum hominum sacrileg a sacra et absurdos ritus dignis ludibriis traduxisse. XLVII. Nihil haec magnanimam rogis mentem, et ab acerbis consiliis naturae Onitate aversam, moverunt: igitur Meneam delictorum pacemque dedit, Si, armis traditis, acc*ere in urbem praesidium Dellent, elyro Iome nonntinisque Cisitiuibus, quas extra fines