장음표시 사용
81쪽
formam,& priuationem, coetu in autem substantialiter non hii bc nisi auo per se essendi principia, materiam videlicet, formam tum quia adaequatum subiectum transmutabilitatis, in seipso in eludere debet propria transmutabilitatis principia, quq sunt materia, forma, ac priuatio in communi, quae non audit substantia mobilis, nec corpus mobile, quandoquidem genus substanciae transcendant, enti autem mobilia da lue iuur, quoniam quicquid ex materia, Oroma, priuatione constat, ens mutabile est, iconuerso, igitur ens mobile est proprium, primo,mobilitatis sub lectum.
Ad prima Adbaec Omnia pulcherrime respondetur Et ad Caietani, primum quidem syllogismqm ac pro syllogismum
ratione, dicitur,utraque minorem falsissimam esse, quoniamrsons O. a corpus mobile, seu substantia mobilis,est adaequatum primarum pastionum naturalium subiectum S habent materiam, formam, ac priuationem , pro adaequatis principi j stransmutabilitatis, sicut ens mobile. Corpus enim mobile habet materiam priuation annexam, vel sina pliciterit in generabilibus,&corruptibilibus, vel secundum quid, ut in corporibus coeustibus, ipsam formam. Et cum probatur minor ex his quae habentur ab Arist. xii Metaphys
a te x. xl X usque ad ex. xxix ubi videtur Arist.expresse iij rcie, maceria sormam,d priuationem, ad genu, subitantiae non a ictari, sed haec tria, in quantitatis,ac qualitatis, generibus, reperiri. Dicitur,& pulchrae quidem, quod si accipiatur materia, propriae, simplicuer, prout est immediate receptiua omnium formarum substantialium,&forma pariter , quae dicit actum substantialem, primo per se, immediate perlacientem materiam,quae est pura potentia substatialis, S priuatio quoque, ut dicit negationem formae subitantialis apte nace in materia recipi, omninoarctantur ad substantiae genus. St.vero haec tria ana-lO3ice sumantur,prout praedicantur secundum prius
82쪽
&posterius, ac ui omnibus generibus reperiuntur,&in genere quidem substantiae, simpliciter, S per prius ae perfectius, in alijs vero generibus, secundum quid&per posterius ac imperfectius reperiri dicuntur. Constat enim accidentia nullam aliam habere materiam, nisi ipsum subiectum , cui inliment, in quo primo ac principaliter sustentantur, quod sane compositum est ex vera propriaque materia, ac vera substanti alique forma, priuationem vero habent secun dum quid, utpote dicentem negationem formae accidentariae apte nate recipi in subiecto. Et ob id aiebat Arist.xij. Metaph. tex com. xxj xxv xxxviij quod principia intrinseca omn:um praedicamentorum sunt quidem diuersa limpliciter, at eadem secundum proportionem. Et responsum quod dat ipse Caietanus,approbamus, utpote veritate suffultum. Et cuillud improbat,inquiendo, falsum esse principia propria subitantiae, seu corporis mutabilis, esse principia , principiorum ceterorum generum, dicimus id non falsum at verissimum esse,&Aristoteli,& D. Th.
omnino consentaneum Aristoteli quidem tex .co m. XXV. inquienti. Et propter hoc,omnium causae, haec Principεμ
quia sine substanti j non sunt passiones, motus sebi tuti super quo tex inquit. D. Thom. Unde manifestum sunt lio est, quod principia in genere substantiar, sunt etiam μ genecausae omnium aliorum generum, non solum quan- M pr ratum ad primam causam mouentem, sed etiam quan cipi a se tum ad causas intrinsecas. Nam materia,&forma μηdμm substantie, sunt causae accidetium. Et tex .co m. xxviii. Ariti erdicenti, Et sic substantiarum causet ut causet omnium, . b-m- quibus ablatis, tolluntur omnia. Quo dis approbat D.Thom ibidem , inquiens, causas substantiarum esse omnium causas, quia dc structis eis, alia destruuntur Quodque confirmat idem Caietanus suis ex subiunctis verbis , ut eadem legenti, patet;
Atqui post illa verba subinculcat haec alia . Veritati tamen repugnat, quod per se, principia transmutabilitatis
83쪽
litatis subita itali iis, lint principia principiorum transmutabilitatis aliorum , quia priuatio in genere substantiae, quae est principium per se transmutationis
substantialis, non est uniuersaliter per se principium
transmutationis accidentalis, ut patet in corpore coelesti, non habente nisi duo principia, materiam vide-
Αἐ Cate licet Formam. Ad hoc optime dicitur, quod priuaiani obiecit O in genere subitantiae, quae est principium persectum ira transmutationis substantialis, est uniuersaliter per se
θ.issi. . ixincipium priuationis, quae est per se principium
transmutationis accidentalis, in cunctis, scilicet rebus, quibus utraque transmutatio conuenit, in illis vero quibus solum transmutatio competit accidentalis, sicuti corporibus coelestibus,necessum est minime, ut priuatio quae est per se principium transmutationis substantialis, sit per se principium priuationis quae est per se principium transmutationis accidentalis, quia hoc sibi repugnat, Suffcit enim in coelestibus, ut priuatio secundum quid reperiatur, nempe ea, quae solum per se principium est transmutationis accidentalis cum priuatio analogice solum principium, respectu sublunarium 4 coelestium dicatur Matfirmetur. Dicitur insuper, quod quemadmoduens mobile secundum locum , habet omnia propria principia, materiam videlicet sormam, Spriuatione,itain corpus mobile secundum locum, eisdem omnino gaudet. Et quemadmodum ens mobile claudit
in se materiam,formam, S priuationem in communi, quae sunt propria transmutabilitatis principia. eidem enti mobili ad arquantur, ita corpus mobile, hic eadem includit,4 ipsi corpori mobili penitus
recμη qualia existunt, patet . Deinde secunda ratione Caiςων probat, idem Reuerendisi. Caietanus, corpus mora bile non posse esse adaequatum philosophiae naturalis subiectum. Quia coniiunctio omnis mobilis, euratione corpore itatis non supponitur in naturali philosophia , sed in vj. Physic probatur ergo non corpus
84쪽
pus mobile, sedetas mobile ei subiectum philosophia naturalis , Antecedens patet. Quia sexto risibi. Physic tex .co m. xxxis probatur omne mobile esse corpus consequentia vero ex eo liquet, quia si corpus mobile ponitur adaequatum subiectum oportet supponi, mobilitatem corpori, ut rationem sormalem,aut ut passionem . Potest autem sic ratio syllogistica formari. Nulla scientia habens subiectum complexum, aut complexae significatum, probat eam coniunctionem partium subiecti, sine qua complexum illud subiecti rationem induere non potest,alioquin scientia constitueret sibijpsi subiectum,sed philosophia naturalis , si corpus mobile ponitur subiectum, probat coniunctionem partium subiecti, sine qua compleκum illud subiecti rationem induereno potest, igitur corpus mobile poni nequit ad equatum naturalis philosophiae subiectum. Ad rationem hane dupliciter formatam, respondetur Et ad primam Ad Geuis quidem sub enthim ematis forma confectam, negam L citi.
tur,antecedens,&cum probatur, Arist auctoritate. -
vj. Physic. tex .com.xxxij. dicitur, ipsum Arist. proba frire,non omne mobile esse corpus, atqui omne mobi hunci . . te esse diuisibile, ut cuilibet Aristotelem ibidem le- genti,4 totum lib. vj patet L Haec enim est eius demonstratio , Omne illud quod secundum partes quantitati uas, est partim in termino a quo δε par tim in termino ad quem,est diuisibile, sed omne mobile quod per se mouetur, presertim motu locali,est partim in termino a quo, partim in termino ad quem,igitur omne mobile est diuisibile,nee squam in toto lib. vj. mentionem facit vel probat,omne mobile esse corpus. Atqui etiam supposito admissoq; , quod Aristoteles probaret omne mobile esse corispus, Dicitur, qu bd propterea non impediretur quin corpus mobile subiectum soret, quoniam non existentia ipsius probaretur, cuius probatio solum impedit ne aliquid subiectum scientiae esse queat, sed solum
85쪽
solum probaretur corpus naturale, ieu mobile. quod
esse supponitur, de aliquo mobili de quo quispiam
dubitaret, an esset corpus, nempe naturale, tunc probaretur genus, couenire omni eius speciei, quod sane propolito nolito , nihil ossicit, ut infra clarius ostendemus ad mentem Linconiensis secundo Posteriorum, iis te intellectis,in veris neganda est consequentia. Mobilitas autem quae est ratio foris malis subiecti scientiae naturalis, omnino supponitur,cum sit quod quid elientium naturalium, praeueniatque mobilitatem eorum pastionem, quae de corpore tanquam de uno per se in complexo, proprio subiecto demo nitrabilis est. Nam subiectum motus est magnitudo, eorpus, quia nihil mouetur nisi quantum, ut optime docet D. Thomas Pro hemio
libri De Coelo, Mundo. Ex quibus verbis perpulchre colligitur, quod mobilitas quae est passio , primos per eae adaequale corpori competit, per ipsum competit alijs, quaecunque illa sint, fropterea non dicetur aliquid ens mobile,nisi quia corpus naturale est, si veram arbitramur posterior isticam regulam libro j. cap. v. Ad rationem syllogisticam, negatur minor, Qui ais si admitteremus Aristo t. vj. Physic probare coniunctionem alicuius partis subiecti cum ipso subiecto, salsum tamen est, astruere, quod philosophia naturalis probaret eam coniunctionem partium alicuius subiecit, cum ipso sine qua complexum ipsum, subiecti rationem induere nequeat, quia cum dicimus, corpus mobile, per mobilitatem, differentiam significamus essentialem constituentem ipsum subiectum complexa signis-eatum, quae quidem differentia supponitur,4 etiam eius complexio, siue coniunctio cum corpore,&nullatenus probatur Non inconuenit autem,quod
de aliqua parte ipsius corporis, seu de aliquo mobili
de quo ambigitur, an sit corpus,ut eius probetur coniuncato,quoniam tunc probatur corpus naturale, seu
86쪽
mobile quod essenapponitur, de aliquo mobili,seu aliqua eius specie, de qua dubitatur, an corpulexi-Rat. Et hoc modo interpretanda venit D. Thomet auctoritas, primo Contra Gent cap. xiij. dum inquit, omne quod mouetur esse diuisibile is corpus,
Ut probatur vj. Physie quia nihil moueri poteli per Ad dicta se quidem, nisi corpus Quadere, Ariltot. eodem D. Tbom. Physic. lib. vj. ex .com.lxxxvj probat aduersus an 'Madrωtiquos, Si resertim aduersus Democritum, impat plex offertibile,&indiuisibile, non posse per se moueri. Et tu re λε- rursus instet ex altero D. Th. dicto, prohemio Phys s Primo. ubi de subiecto natis philosophiae loquens ait.Dico autens mobile simpliciter esse subiectum non aut corpus mobile, quia oe mobile esse corpus probatur vj. Phys. quadrupliciter respondetur. Et primo quidem dici potest, nec immerito, literam expositionem D. Th.fore vitiatam, ut costat ex antiquo codice
manu scripto in bibliotheca Bononies,quod si secus esset falsum attribueret Arist. loco supra citato, ubi nusquam legitur Arist. ipsum lib. Phys vj. probare oemobile esse corpus, imaliter, ex intentione, & principaliter,licet fortasse concomitanter, & tunc expOnendus esset D. Thomas uti iam supra expositum est infra clarius exponetur per dicta Linconiensis. Quod confirmatur,qui si vitiata D.Thomae expositio non est, videtur eidem unum attribui, quod nullatenus est ei attribuendum, nempe quod non veram, Aristotelicamque causam assignauerit, cur
aliquid nequeat in scientia, esse subiectum, quia talis sola est, probatio existentie de subiecto, cum de ipso omnino supponatur quid est quia est, quae Probat nullibi ab Aristotele libro vj. probatur, ut cunctis mili,nulto tum librum legentibus, patet. Dicere autem ii iis esse m-teram esse vitiatam non inconuenit,cum alibi etiam conMenies esse vitiatam comprobetur, ut patet ix Metaphysica expinti.-tex .cOm.vit ubi in expositione sua ponitur hoe prae ne D.Tb.
cise coriolarium. Ex quo patet quod secundum se esse vitis
87쪽
tentiam Arili num anus intellectu, potet pertinge
re ad intelligendum substantias simplices, quod videtur subdubio reliquisse iij. de Anima tex .com. xxxvj. Nam si haec verba essent D. Thom sibijpsiri Aristoteli contradiceret, Sibijpsi quidem, iij de Anima teX. com xxxvj ubi percunctatur Arittot num
intellectus noster, non separatus a magnitudine, seu corpore valeat intelligere substantias separatas quiditatiue, inquit, in horum verborum expositione. Vnde haec quaestio pertinet ad Metaphysicam non tameinuenitur ab Aristotele soluta. Claret autem haec duo D.Tho dicta, contradictoriam habere repugnatiam; propterea necessiim est alterum istorum falsum esse, noti autem hoc dictum in libro de Anima, quoniam ut ait idem D.Thom ij. Metaphys tex. com j. impossibile est,quod Anima humana, corpori unita appredaendat substantias separatas , cognoscendo de eis quod quid est ergo illud x Metaph. falsum erit; Et cum neutiquam astruendum sit D. Thomam falsum dixisse, necessum est asserere, corrolarium illud, non esse eiusdem D.Thomae. Vitiata est igitur eius expositio,& ob id non inconuenit, astruere,etiam prohemio Physicorum fore vitiatam. Cuod si quispiam diceret, nullatenus eius literam esse vitiatam, quoniam in antiquis exemplaribus presertim manuscriptis eadem praecise verba reperiuntur , Dicitur secundo huic respondendo , Quod Secμ it quia D. Thom Pro hemio lib. de Coel. mundo, θοώρ- elarissimae edocuit, subiectum adaequatum, non principale, ut nonnulli somniant naturalis philosopmae esse ipsum corpus mobile, ut mobile est, loe assertum, posterius est, quandoquidem, morte praeuentus nequiverit expositionem super omnes libros de Coelo,complere,eapropter magis standum est huievit imae sententia quam primae, imo per hanc secun dam primam, esse reuocatam, quantum ad id quod
negat corpus mobile, esse subiectum naturalis philosophia:
88쪽
losophiae adaequatum . Dicitur tertio , qudd si sup Secunda poneremus etiam Aristotelem probare j Physicorum omne mobile esse corpus, quod tamen non admittimus nisi fortasse concomitate intelligendum sic esset Aristotelis dictum, nempe, ut probaret omnem obile, id est omne subsectum,cuiusque mutabilitatis esse corpus aduersus Democritum ponentem impartibile posse moueri, omnem mutabilitatem,ut passionem, ut patet eodem lib. vj.tex com inarta lxxxvj soli corporat ut proprio subiecto conuenire,
hoc autem nihil officit, quin corpus mobile possieesse subiectum . Dicitur quarto secundum Linco-niensem secundo Poster. tex com .ij. quod licet omnis scientia supponat, accipiat suam subiectum simpliciter esse, ut Metaphysiciens, Geometria, magnitudinem, veruntamen de his,quae sunt sub subiscto,non accipitur simpliciter, quoniam sunt sub illo Vnde quaeritur,4 recte quidem, ipsum subi cium de speciebus,quae sunt sub ipso. Ex his autem Linconiensis dictis optime sequitur quod quamuis quispiam ponat corpus, de corpore naturali intellia gendo esse subiectum naturalis philosophiae, non inconuenit tamen alicui dubitanti de aliquo mobili an sit corpus, probare, omne mobile esse corpus .
Nee ob id , prohibetur quin corpus ipsum mobile
subiectum esse valeat, quoniam non probatur eius
existentia, cuius sola probatio impedit ne aliquid possit esse scientia subiectum, quandoquidem teste Aristotile primo Posteriorum. De subiecto supponant quid est,&quia est,nempe quia existit. Quod si id obstat, obliabit etiam, ens mobile nequeat esse subiectum . Et declaratur, Quia si vj. Physic.
probatur omnem obile esse diuisibile, consequenter corpus, etiam consequenter esse en , Et si ex eo
quod probatur omne mobile, esse corpus, nequit corpus mobile esse subiectum , cum probetur etiam ex consequenti omne mobile est ens, nequibit α
89쪽
ens mobile esse iubiectum. Eadem enim est utriusq; ratio . Tenendum est igitur Ens mobile, corpus mobile,seu etiam eorpus naturale, esie idem conuertibiliter,& ob id, quodlibet istorum verum , cidaequatum totius philosophia naturalis subiectum constitui pos. Pro maiori etiam supradictorum ,
ae veritatis elucidatione, animaduertendum est Maiagistrum Chri stomum in prima sua quaestione libri Physicorum in qua tractat de subiecto naturalis philosophiae, deceptum fuis , a veritatis tramite
deuia isti dum astruxit, quod tametsi non fit formaliter idem probare omne mobile, es. corpus,&cOrpus mobile esse tamen unum sequitur ad alterum, Ssie si probatur unum, consequenter probatur
alterum, quia ex hoc quod philosophus probat mo hilitatem conuenire corpori quoniam ex eo quod oportet omne mobile esse diuisibile, consequenter probat eorpus mobile esse actu vel aptitudine, siue Repra, b, non repugnanter . Falsum etenim est dicere, quΦdtur Magi si Aristot vj. Physicorum probat omne mobile esse' Chri corpus, probet consequenter corpus mobile esse, sos omi nec ulla denus hoe secundum sequitur ad prinmm , sententia quoniam a propositione tertri adiacentis in praedi--ifalsa catis essentialibus,ad secundam adiacens, non valet consequentia . Nam cum haee propositio, omne mobile est eorpus sit terti,adiacetis, praedicatumque essentialiter sit subiecto eonnexum, significetque non existentiam a solum connexionem praedicati cum subiecto, quae sempiterne est veri aetis hare autem corpus mobile est, solam existentiam significet,cum significetur corpus mobile s. in rerum natura , propterea salsissima est consequentia. Omne mobile est corpus, ergo corpus mobile est. Et discrimen hoc, inter hasce duas propositiones, cunctis dialecticam profitentibus est manifestum 4 declaratura D.Thoma ij. Periher lect ij. ubi ait, quod quandoque in enunciatione, praedicatur, est, secundum
90쪽
se, ut cum dicitur, sortes est , per quod nihil aliud intendimus significare, quam quisessortes sit in rerunimatura. Quandoque vero non praedicatur per
se, quasi principale praedicatum, sed quasi coniunctum principali praedicato, adeonnectendum ipsum subiecto, sicut cum dicitur, sortes est albus, non est intentio loquentis, ut asserat sortem esse in rerum natura, sed ut attribuat ei albedinem, mediante hoe verbo, est. Et in talibus,est, praedicatur ut adiacens
principali significato. Harem Thom ex quibus sane constat, praefatam opinionem, sisententiam falsam esse. Postremo adducenda sunt duo Egidi argumenta, Arxuit quibus improbat, Ens mobile esse philosophiae natu Didius ratis subiectum,& dissoluenda. tiplici- Et primum quidem tale est . Si ens mobile esset ιεν, proba naturalis philosophiae subiectum, Physie ipsa, Me re contemtaphysicae subalternaretur, quod aduersatur Aristo des, quὸdreli. n. Metaphysicae tex com .ij ubi Physicam, Ma ens mobi- thematicam, metaphysicam ponit esse tres scien tinequeattias speculati uas, genere distinctas Consequentia spe ἐκ- vero probatur. Quia illa scient: a, alteri subalteina quatu phiri dicitur, cuius subiectum,complectitur alterius scie Iosphiatia ,subiectum,ipsumque contrahit per differentiam naturalis
accidentalem non suborientem ex principij illius subiectώ subiecti, veluti propria passio, ex principijs sui subiscti peroritur,sed ens mobile, amplectitur, ipsum enis
quod est subiectum Metaphysicae addi: que ipsum
mobile uti differentiam extraneam, laccidentalementi, igitur physica Metaphysicae subalternatur. Secundum vero tali conficitur forma . Si ens mobile poneretur physicae, seu naturalis philosophiae subiectum, tu physica Metaphysica pars foret, quod Aristoteli repugnat vj. Metaphys tex eo m. ij ponenti physicam, a Metaphysica omnino distinctam Consequetia deducitur, Quia cum ens mobile, pars sit subiectiva, ipsius entis Metaphysica subiecti, eluia