장음표시 사용
211쪽
De Voluntario et Involuntario. Iosredit damnatio articuli 16 Ioannis IIus facta in Conc.
Const. seM. I assirmantis , ouod nusia sint vera
indisserentia. Non potest intelligi de indifferentibus in individuo, quia hoc idem defendunt probabiliter svrimi boni Catholici igitur intelligendum de in-
isserentibus in vecia. XLIV. Ad quaestionem propositam ut respondeamus, dicimus quod non dentur actus indifferentes in Individuo. It. S. h. i. et q. 33 a s et Thomistae, Be Iarminus Suaris. Valentia , Durandus istis dist. oq. I. Ricardus Major Gaet Medina Becanus . alibque contra Scotum, et Scotistas Alensem S. Bonav. Almain , Vasq. etc. Ratio praecipua S. Thomae idaeo
Est Aetus morassi non solum habet bonitorem ex Ob
d ei indiuidualis oetus Asbest aliquam Hrcumramitam, Persus trahatur ad bonum uel malum, ad minus ex Parte intentionis sinis. Cum enim rationis sit Ordiniam, oratis aeratione deiseratius ' edens si non sii ad de rum finem ordinatus, ex hoc *So rvmnia rationi, aer labet rationem mali , si per ordinisti ad de ium
nemo conuenit eum Ordine rationis , unis habet misenem boni Necesse eis autem , quod ue Ordinetur, uel non ordinetur ad debitum nem. Unde necesse est, omnem iactum hominus indeltiberatius ratione Procedentem , in indiuiduo consideratum, bonum rare , MEImG-num. Haec nervos Angelicus. Praeterea non potest contingere, quod aliquis actus singularis ex deliberata voluntate procedens fiat Sine circumstantiis: aut igitur illae circumstantiae sunt rectae rationi consentaneae . ita nimirum, ut actus fiat, quando, ubi, quomodo, et propter quod deceat
fieri, et sic est bonus et aut non sunt consentaneae
TeClae rationi, saltsi omnes , sed aliqua desicit, et sic est malus renullus igitur actus in Individuo, et 5ECundum omnes circumstantias consideratus, potest eas indifferens. Ad haec homo tenetur omnes actus suos ad Deum
referre, quando agit cum deliberatione, et propter
212쪽
ao Lib. V De Actibus Numanis in mere. alivaeminem Inquit enim Apostolus i ad Cor. Io T. St. Si ... mian coiis, siu/bigitis sis aliud quidsessis, omnia in gloriam Dei Deue. Si ergo actum ad Deum disert saltem per intentionem virtualem actus erit bonus. si non refert, erit malus et nudus igitur indifferens. Scio Adversarios dicere, in verbis Apostoli contineri Sonsilium non praeceptum. Sed falsori Patres eniri agnoverunt praeceptum . non consilium. Ita Augustinus, Caelestinus I. Maximus. S. Th. lect 3 c. 3. Ep. ad colore quos legere est apud Coni Tourn. c. 6sec. 6 de actibus humanis, ad quem mitto, qui fusius hanc quaestionem pertractatam cum Adversariorum objectionibus , et responsis studiose quaerit.
Ilinc pro praxi colligimus. Oportet saepius in die,
saltem man generalirer offerre Deo omnes actus su ,
ut sic adimpleatur praeceptum Apostoli, saltem intentione virtuali omnia faciendi in gloriam Dei Boemodo omnis actus etiam indifferens in specie fit bonus, et virtuosus in Individuo. Non requiritur quipph ah tualis relatio omnium tu verborum siv operum inhonum honestuma quod esset importabile pondu3, et re sexcentis implexa scrupulis . sed sufficit virtualis , ut diximus und quhmvis aliquis accedens a
menSam , non cogitat de conservatione vitae . sed so
lum de cibi delectatione , ut ait Gonet, non proptere, Peceat, quia talem delectationem, salthin virtualiter, vult propter conservationem vitae , icque non
inordinat illam appetit mactenus de Actibusaeum nis , eorumque Principiis, et Moralitate.
213쪽
p. I. Dub. I. De Peccato in genere. Ios
coua conditiones eqvira fur ad precatum es quid notandum ebea Advertentiam requisitam is pecean dum p. An ad meratum mortale requiratu omah Aduertentia, an inelat,irtualis 2 oui notandum elaea Comensum requisitum adpeceantam peccet Variter, qui negatio se habet quom motus immdinatos rL M, si sint motus amates V in remedia subad ipsos p in teneamur iis resistere, si adsit eam non resistendi 1 quomodo , et a quo tempore impulenι-peecata Omissionis Pac seceatum ueniale si eorum Legem Diuinam
cst Ebor imo : Est transgressio legis , si rori ut astrum OL est voluntarius recessus a Regula Divinas per
quam regulam intelligitur praeceptum tam naturale. et hermanum Lim.m Divinum VPer recessum intel- ligitur actus , vel eius omissio, qui sit non tantum a voluntarius , sed etiam liber , cum aliqua actuali advertentia malitiae, quod addo , quia , ut docet SancA. I OV c. 6 cum GSq. BOD. d. 2q.i P. 3N. 3 et 2 eic non susticit ad actum peccaminosum I v bertas , et advertentia quaevis virtualis , vel inter prelativa, qua scilicet quis advertere poterat, et debebat, nec quaecumque actualis, qua scilicet in--tellectus rationes commodi, et incommodi in o 'v jecto attendat: sed requiritur , ut advertat moralem, malitiam objeoti , ut saltem de ea dubium, vel
214쪽
ao L. V. De ratione cognoscendi et discere Pereata. 3, scrupulum concipiat. Rati est, tum quia sine uia D advertentia non est voluntarium , cum non sit c
n gnitum, quia quamdiu talis cogitatio intellectui noui, occurrit, non est suffciens principium deliberandi de malitia, ideoque nec linertas, ac proinde nee o culpari et censetur illa inadvertentia naturalis, et, invincibilis oblivio Addit tamen Tann. d. . depeα
d. . . . dub. s. n. Io6, non esse necesse , ut como sideratio illa maneat acturi dum peccatum durat; sed satis esse , ut vel acturi dum peccatum duo rata, vel virtute maneat , ita ut, cum ea vel actugu peccati fuerit inchoatus , vel saltem causa data, ut fit in ebrio, qui peccat, non vi praesentis , sed prin
teritae deliberationis. V. Baliare ira 36. Verum
Recentiores communiter docent , talem v. gr. m ebrium . non peccare formaliter , quando usu ra-n tionis caret; sed malitiam eorum , quae tunc fiunt,n contraxisse ant , dum Praevidens malum , quod Commissurus erat, ejus causam dedit: aiuntque, dum quis actu peccat, semper esSe, ac manere asis vertentiam aliquam malitiae tenuem, vel confusam.
ut v apud Seho nam in ordine ad praxim , parum refert utrolibet modo loquaris. Resp. a. Ad peccatum requiruntur tres conditio ' i nes, in patet ex prima responsioneri, Ut sit his luntarium , idest, ut fiat voluntate consentiente. o et Ut sit liberum , idest . ut sit in potestate volun ii tatis facere , vel non. 3. Ut advertatur malitia. Unis resODes. i. Defectu primae conditionis , nullus actus , quis neque est in neque , voluntate , est peccatum, P nisi voluntas eum accepteta ideoque nec impedita, Communionem; siv is sit internus, ut cogitationeas contra Fidem , blasphemae , essis enseri motu cadiue nis , etiam usque ad effusionem seminius sive ex M ternus hac violent ri v. g. atuprum virgini per vim a vatum.
215쪽
Cap. I. Dub. I. De Peccato, genere sol o I. Defectu secundae conditionis , subind . pec- D cato excusantur vehementissimi motus irae , auti concupiscentiae, quibus usus rationis perturbatur,
, et libertas tollitur.3, 3. Desectu tertiae non peccat, qui die jejunii, deiae praecepto nihil cogitans, coenat, vel carnes comeditia etsi advertat eas sibi delectahites. Item qui lapidem
projicit per fenestram , non advertena periculum laesionisu vel qui contractum usurarium celebrat, ae non advertens esse tale in , Onch. VI c. 26 n. aii, Reg. l. 5 N. 5.
d. Damnari et eventus licet alioqui equentes
s ex ebrietate secuti, et nullo modo praevisi, inculpa biles sunt: quia nec in se, nec in causis sunt libes i. Sunt vero culpabilem, Si sint praevis , nec dilii gentia sussiciens ex praescripto prudentiae sit adhi-3, ita , ne sequerenturn ea vero adhibita , etsi poste in eveniant culpa vacant: Ut etiam , quando juxta' loci , et temporis circumstantias non apparet Perim culum mali, ideoque nulla cautela est auhibita Ita Vas p. iras icti e . . Quibus contarmiter es A M. tia'. et docet, si negligentia , ebrietatem , aut
eventus ex ea sequi solitοs praecavendi fuerit tan-y tum venialis , etiam mala, quae praevideri poterant, v tantum venialia fore ; quia , cum non in se raedo tantum In causa int linera, non possunt haberen maiorem culpam , quam ipsa cauSa. Circa diperientiam , et consensum requisitum ad peccatum aliqua neceSSaria annotemus. Et I. circa uertentiam iniel etύs notandum . quod modus ,
quo peccatum perficitur , hic sit Primo obiectum, praesentatur Sensibus, et sua delectabilitate physica commovet appetitum sensitivum. Deinde intellectus ad illud , et ad suam malitiam advertit Demum v lunias in illud sic cognitum consentit. Notandum Itaquod intellectus duplici modo advertere possit, vel Plen , nimirum quando nos mente expediti discernimus VASem*leno, quando rem cognoscimus mente
non plen expedita, quia fori sumus vel semidor-
216쪽
uod L. V. De ratione cognoscendi et discern Peccata.mientes, vel semiebrii, vel alio distracti Potest autem
intellectus rapi a delectabilitate objecti oblati , ut nihil malitiae moralis in illo advertat Ilinc triplici huic
cognitioni correspondent tres motus , videt I Motus Primo Primi qui antevertunt omnem advertentiam ramtionis , et hi sunt omnino culpae xpertes. II. Motus secundo Primi, qui fiunt cum semiplena advertentia, et hi culpam venialem non excedunt Qui , cum in eis non Praecesserit plena advertentia, voluntas in eos non consentit cum perfecta libertate requisita ad mortale. BL Mores deliberati deniqu , qui fiunt cum plena advertentia intellectus clare discernentis malitiam moralem, salthm conius in generes et cum pleno consensu voluntatis mei hi sunt mortalia, ita jecta sub gravi sunt vetita It communiter SIT Om. Malos. Lor. 6. Cesi. Vosq. Sanct Agor. Onsc. Nou. etc. tum iam Triare Iob. IV et et , Me i. Ilis Praemissis, quae5tio fit an ad peccatum mortale requiratur advertentia actualis et expressa malitiae aditus, vel sufficiat virtualis et interpretativa DPrima sententia , quam olim tenuere Chel. a. et q. 88 ara dia.3o ac Medicta , vea , Serra, Prodo, et alii apud Sata. tr. Io e. M'. S.I atque enixe tuentur Conc, na, Continuatorioum. Angelas Frangue, Anmine,
et alii Recentiores Cono in Comp. IAeolusi. S. D 3.
OP. I N. i. Cont. Oum M. et de Pere. Cv. . m. i. Fronaba in Busemb. lib. 5 eoA. et de Pere. Animade. I. dicit, minim requiri advertentiam actualem, sed satis esse virtualem et interpretati ames quae in oeconsistit, quod homo teneatur, et possit malitiam ah tionis cognoscere , quamvis actualiter non adveriai; alius Cut alunt reputandi essent immunes . culpa omnes scelesti homines , qui uis passionibus, aut pravis consuetudinibus obcaecati plura mala patrant, ad nihil advertenteS. Secunda vero sententia communior affirmat, re Iuiri actualem advertentiam malitiae , aut periculi illiu',
aut saltem obligatiοnem illapsi advertendi. Et hanc temnent Fimuri Suareet, vio, Sanehea Sorrus, Hi
217쪽
toninus . Migonis, Solare Beuue, et Dore Cotti quo rum loca et verba infra asserentur. Ili dicunt, ad omne peccatum mortale requiri aliqualem advertent tam siv suspicionem malitiae artus , vel in se, vel in uacausa Psaltem in confuso Ratio eorum est, 'in nihil olitomi nisi praecognitum und nequi ignbrantia imputari ad culpam , nisi de mairtia objecti habeatur salthm aliqua confusa apprehensiora nihenim, qui nullo modo advertit mulistam suae actionis vel obligationem advertendi, nullo modo peccat ad-
Ilis positis , meum piroseram sensum, et dico, quod sistendo intri limites justi, praefatae sententiae sucile conciliari possint. Nam si dicatur, ad timui peccat. umristia necessario exposci actualem et expressain advertentiam, hoc utique falsum est; quia multiplicite evenire potest, quod plura mala , quamvis actualiter et exproes non advertantur , he et tamen imputentur
ad culpam ea patrantibus, si ipsorum ignorantia sit aliquo inodo voluntaria, vel ob hegligentiam , vel ob passionem , aut si avum habitum, vel ob voluntatquin inlotisideragionem in 'operando. Hi iii, igitue modo ignorantia fit voluntaria ob negligentiam, ut docet S. Thomas i. G. 3T qui regulam ibi praemilii dicens et Ignorantia quae est
quod excuset a pereom eo quod potuistorium si de ratione Pereati Deinde subdit, ignorantiam posse esta
218쪽
31 L. V. De ratione cognoscendi et discern Peccata. voluntariam duobus modis, GIdibera, iis ramas quis studios Mul nescire qliqua, ut Merii Reccet: velin- bura, Sirat cum stauis Arvterlaborem, reservierqsias oeevotiones negligit addiscere id, Per quod a Peccator tria eretur talis enim nemgenetio facit i orantiam *ram
esse spoliantiariam et Perasium, dummodo sit eorum, quassuis stare tenetur et Potest. Ei ideo ista ignorantia noam inter exclusis a peccato. Si uero si iam ignoriuntia, quae omnino si in o loris, tu quis est in inrisita, si a cluis est ejus, quod quis sese non tenetur talis uenoriantis Omiano excusat a Reccis et Nota, fessis ne is hila soli ignorantiam ipsam esse uoltimoriam Praetere, nola hic Angelicum ultimis verbis relatis non dubitare, quin bene possit dari invincibilis ignorantia etitimae, Tum, quae quis Scire tenetur. Idem scribit alibi ole ui.
q. 3, d. I. Ignoranti'. quae est omnino motam urias Non est Recratum. Et Arum est, quod Augustinui
3 seu Non tibi imputatur ad cuIpam , si invitus igno-xos, sed si scire neglexeris Per hoc tem, quod addubε' si scire neglexeris, da intemgere, quod ignorantia
Asbet, quod ait Peccatum ex nerum encia Praecedente, surnihi est stadia quom non omisare animum ad Sese Eum et, plausulis debet stare. Eodemque loco ad Sisit S. Thomas, quod tum ignorantia reputetur voluntaria, cum homo, Promer taborem addiscendi, uel ne impediatur a Meest , quid dimit, scientiam rectist, et iuignorantia est o Muniore quodammodo Peruta Bisee
igitur locis . Doctor minim culpabilem reputatis
norantia D ejus, qui non advertit, sed ejus, qui ne 3ligit, sive recusat actu quodammodo a voluntater perato animum applicare ad ea addiscenda, quae Scire tenetur circa praeceptum . quod urget, ut ex Pressius declarat in corpore praedicti Artiouli 3 hquiens: Ciava norantiae erui animum ad diuendum non sysiciare et Oc Psum non ausicare, animum a scienctum id , quod quis debet scire , est Receatum
Secundo modo ignorantia sit voluntaria ob passio MDm , quam quis vult deliberate sequi illi enim qssi
219쪽
secundum suam passionem operatur bene imputabitur omnis pravus effectus alii Mioni connexus, licet m pateticulari non agnoscatur; quia, cum homo passionem aliquam amplexatur, Consequenter ipse ammplectitur omne effectus communiter ex illa passione provenientes Nili, et i in particulari non praevidenturi praevidentur saliam in confuso volens enim aliquam explere pussimaemis puta vindictam, admittit cons ruenter, saltum in confuso, quaecumciue pereorsam ia, quae ad explendam passionem illam conducula Und effectus prouenientes, quamvis non sitit volunta rii in aeri sunt tamen voluntarii in sua causa , nimirum
rum in adhaerendo passioni Ilii etiam docet S. Thomas is et q. 6 et 3 ubi ignorantiam hujus operantia
per passionem vocat moriantiam malin electionis dicens et Alio modo dieitur ignorantis uolanioris eiu . quod epuli otest uire ei debet sic enim non veneri et non vectes, uolanis iam dieitur. . . . me igitor modo diciturirumn antia , tu cum si se actu non consideriai, Hodransi more ditest et erat, quae est ignorantis malae electionis , D ex Possim . pes ex Asiam Pro Menseras.
Idem repetit in O se de Molos 3 s. a ubi ait: ligatio rationis per Acts senem non mutatur caecis,---, his et quoad 'iocinium talis pos Onias, quod Dii Mohumarium, Poterat enim uolantos a princinio im-Pedire, ne assio in tanto Aroeederet. Praeteret alibi Vi. dicit; quiandoque uero assis non
est ianta, quod totalita inferciris usum rationis et funermis potest Passionem excludere, diuersendo ad altas comitationes Melim dira Ne svum consequiarure flumis
Tertio modo ignorantia fit voluntaria ratione pravi habilia , ut etiam habetur ex S. Thoma loco supraeitatorii et q. o. 8. x et tunc actus mali, qui ex
malo habitu proveniunt, Sunt pariter voluntarii vel in sua causa, Acilicet cum In principio prava consuetudo voluntarie contrahitura vel potius quia, ut sentio cum Anmines et Auctore libri, cocti lus, In-Mma de NoMeia Confessori . hujusmodi peccatores
mi habituali, quumvis habeant cognitionem minus
220쪽
aia a V De ratione cognoscendi aediεcern Peccata. expeditam, quam alii , semper tamen habeui cognitionem aliquam actualem suoniam Criminum sussiciei tem ad reddendos actus deliboratas et mortulos; seunt enim ipsi parvipendant peccatum , non sit in eorum animis illa sensi dilis et memorabilis impreS O , quaesit in ali habente conscientiam minus depravatam; et hinc evenit, quod in eorum n,emoria non remaneat vestigium actualis illius cognitionis, quam satis habuerunt ante de peccatori aut vestigium est adeo i veri ut interrogati de sacri respondeant, quοd non adverterint et sed cauius Consessarius non debet ipsis fidem raratare. Et idem videt uir etiam pos, de opinaeuntihus secundum suas pravas passiones , quibus Mon jam defuit omnis cognitio malitiae suarum eul- Parum , sed cognitio' est in eis tum obscura, ut vix inscenni possit. Quarto demum modo ignorantia fit voluntaria, et
culpabilis, ut dicunt Tonnem si a Dub. qu sDub. 5 s. n. io3. Anmine in de Pere. c. qu. iis eo cum . Antonino, si homo in agendo adverten- aer negligat adhibere considerationem, quam res agen da meretur , illi enim , qui jam advertit it recte ait Anio ' aliquid amplius considerandum et tamen vult praecipitanter operari, merito imputantur onmes
Contrarium vero mihi omnino tenendum videtur, Si ignorantia nullo ex praedictis modis fuerit voluntaria, et homo nullam habuerit actualem advertentiam mavlitiae, vel periculi, nec directe, nec indirecte, neque in
se neque inraua causa, tunc nullo modo imputari ei edi rores, quos non advertit Ratio , quia, ut imputentur alie Qui effectus cujusdam causae debet necessario Praecede re saltem in principio advertuntia actualis et expressa malitiae objecti advertentia enim interpretativa, ut recte loquuntur Scis tr. Ioc. 3 n. q. fundatur super aliquam advertentiam expressam, sic ut voluntarium indirectam fundatur super directum Praeterquam,
quod advertentia interpretativa supponat obligationem, et pοtentiam advertendi; sed deficiente omni advela