장음표시 사용
231쪽
Cap. IVD . II De Peccato in genere ausHic aliqui agunt de culparui iginali, et de ejus esse ius sed quia haec materia non est praesentis instituti, potes observare Scholasticos de ea tractantes. Super oensuris autem circa sententiam spectantem ad Conceptionem B. Mariae . vide Dissertationem in M. et de Censuris . ex . . . Hic tamen notandum, quod Propositio, quae dicebat, non esse mortale , ne mereri poenam aeternam earum risios hiatim nimi rum culpa illa, quae agnoscitur esse quidem contra rationem, sed non contra legem divinam his verbis quod in eo, qui MMDeum i Orcti, uel de Deo octu non cogitat, Si Friaue erect- tum, sed non sit mensa Dei, neque sciatum mortale disso ens amicusim Dei, neque aeterna Poena dignum. Baec propositio damnata fuit ab Alexandro VIII. Et merito, quoniam qui noverit opus Suum adversaritiaturae rationabili, sat etiam agnoscit(saltem in comfuso iniuriam , quam irrogat Deo, qui est Auctor
DUBIUM u. An et quando desideria, et delectationessio peccata '
Pan desiderium intelligitur voluntas, intentio, vel propositum essicax rei malae: per delectationem vero, simplex amor complacentia obiecti cogitati, frue domus dulcedine, absque desiderio executionis, sole que dici morosa, non a mora temporis, cum momento possit perfici, sed quod voluntas, post plenam advehtentiam rationas, ei immoretur. ARTICULUS I.
Quale peccatum sit Desiderium malum p
-ra si desiderium sumat speetem ab actu exterium P a An sit .Reeeatum delicterium obiecti mali eum Onsrursu condico fi
232쪽
diui a V De ratione cognoscenc et discern .s editata. 1 An de relati ae obieet mala ait illicita, quam is comem Sus sit conditionarus
, - LLESP. i. Desiderium absolutum, siv obgitatio cumn voluntate consentiente absol ut in peccatu alia quando perpetrandum, aut in Perpetrato compla cente, habet eamdem speciem, ac malitiam pecca- , t morialem, vel venialem , suam habet actus ex- , terior, in quem fertur. Est communis, et constat, ex auget S. Di uiderit, etc. Ratio est, quia actus, interior habet suam bonitatem et malitiam ab aetan externo , tamquam obieeto. Ita commvn. et i, Res p. I. Desiderium cum consensu conditionali, i, quo quis aliquid concupiscit sub ali conditione,n quae omnem malitiam objecti auferat, non est pec- CaturiI, Saltem mortale, v. gr. vellem prae dari, , a Deo mihi permitteretum; si Iudex essem, math, factorem istum occiderem Voci et . 6 p. i.
Sur Sol in i Iur. 33 d. 6 s. II. GSq. g. I ae il63, c. I. Si vero conditi malitiam non auferat, est peini, Catum ut v. gr. Si cogites, si non esset infervus, moecharer: si non essem religiosus, fornicarer; sim non haberem rationem mei status, ulciscerer, oe-- ciderem te item , si id mihi fecisses in adolescentia, vel antequam religionem ingrederer, vindictissem: 1 intellige , si, dum haec dicit, habeat assectum vi m dictae sumendae , si esset in tali statu secus enimn est, si tantum ostendat, quid facturus fuisset in alio statu Bora de more. q. p. 8 n. s. Ratio respon-D Siοnis est; quia, etsi consensus conditionatus nihil Ponat in rerum natura , ex parte obiecti voliti in D voluntate tamen ponit affectum committendi illud peccatums praecisa conditione nox ferente mali-n tiam; ac proind talis erit culpa, qualis esset illudi amare absque conditione C. Sane et i mor. c. an Vosq. L m. IV D. Ita 6 niam. o. D a. In omnibus solo iure positivo prohibitis si et, citum est desiderium cum conditione hae si prohi-D bitum non esset , v. gr. ederem carnes die Veneris,
233쪽
Cap. L Dab. II De Poecat in genere nas si Ecclesia io vetuisset Ratio est, quia conditio, omnem malitiam , qua a sola piohibitione est D usuri Agor. I. . c. q. o. Gncis L et c. 2. Vs-- . 36 c. I.
- . Idem valet in proli ibitis quidem jure naturali,
D licitis tamen in aliquo casu, aut atatu, si id pro con-D ditione apponatur; v. g occiderem Peloini, Deus maudaret Suspendaere nitarem,si essem Iudex: duse- Mem uxorem,sa liceret A non essem Sacerdos, si Sem v liber is voto: Ratio est, quia haec sub illo staturiunt licita. Reete tamen moliet M. Perasium, huius, modi desideria esse periculosa , et vitanda, atque, ut Copei si esse factu asta et diabolicas tentationes, eris et L m. l. t LSC. 6ra. o. x, 3. Etsi idem quidam , ut os iam et O .ae, universam assirment de omnibus jure naturae, et
simpliciter prohibitis , si conditi impossibilis ap-
Posita tollat rationem peccati ab objecto: ut,si dicas,' si non esset peccatum , fornicarer, eo quod tunc a Consensus non videatur ferri in malum: probabilius tamen videtur, quod docent Agor Grach. et Lia m. - esse peccatum deo quod sit intrinsech malunt nec
ma itia sua quae in consensum circa tale objectum in traheret, nisi Dei lex aroeret, sexui possit; ideoque D voluuias feratur in malum. Quod tamen intelligeriis si essicaciter feratur: qui , si iantum sit significatio in Propensionis naturalis in illud objectum , non estae Peccatum Samia Vi c. n. 25. arm V i. c. 6 n. ri, de Lugo . 6 n. 3 6. Quaeritur igitur, ante et, qui optat aliquod objectum malum, sitheonditionis, si licerei' Distinguendum: Si conditio auferret malitiam obiecti, tunc non peccaret saltis graviter. Ilooque accidere pol est, non adlum in vetitis de iure positivo, prout o diceres Ederem ea me in Quadrogeiama , nisi Evclesia prohiberet Sed etihm in vetitis de iure naturali, casu, quo objectum posset esse licitum, nempe dicendo est Deus permitteret vellem rem illam Titii arripe ei Nisi essem Sacerdos Luxorem ducerem , ut si ii a.
234쪽
vlae L. V. De ratione cognos rendi et discerti peccata.itu cum Bus uisum Sora. Dec. Vi c. I p. 2 vom. Lo tr. 3 i. o. SPriri f. t P. Busi. 3. et alii communiter. Diximus soliam opiter nam ordinario hujusmodi desideria non excusanium veniali retini communiter sint periculosari aut alisim otiosa Peccaret voro lethaliter, quando conditio non auferret malitiam hjecti, nimirum dieendo Peccarem , si non esset infernus oeciderem nimieum, si ensem haberem : Fornicarer, si non essem l eligiosus . ete. IIoc certum' est apud omnesn Sicelium pariter dicunt
e Aetοr pecuari iurialthus desideriis conditiona iis , quando malitia nequit seiungi ab obiee io, puta si dicere : si non esset peccatum . vellem blasphemare .
pejerare , moesthari , fornicari , ulcisci , et insiliari quia haec sunt intrinsech mala, et numquam a peccato immunia esse possunt. Und censet Lia m. non extu-saria culpa gravi . qui deliberata et elli ci voluntate hujusmodi objecta desideraret, quamvis Aia conditione , si licerent. Verumtamen alis probabili rer
quod cum voluntas desiderat aliquod objectum malum impossibile . sub conditione si liceret, num- , quam efficaciter in illud consentiat; quando enim --.jectum illud, ut optas , dicendo si liceret et scis non
esse nec posse es- licitam , non vere optam sed tan- . tum tuam propenSionem ostendis. Aliud vero es et os optares, ut malum illud obiectumnouesset 'hil tum. quia per e malum est velle inverti ordinem et legeri. naturae, ut recte dicunt Salm VP eum Oliis Et sic conciliari possunt diversae praefatae,sententiae. Gaudete , et delectari de opero malo, sub con-iis ditione si liceret I v. g. in prata tu is Asiderme, officaci hus dicitis quando onuiuo eis suisSintiis et , et sipo sit excusaria peccato secundum quosda D. . rum si fiat tantum secundum appetitum utilionvlein , sive, volemiatem secluso omni ali' perisuiui las*mu'
235쪽
cap. I. Dub. II. De Peccato in genere. Illi , illiciti , et turpis motus qui lamenta quia commu- , niter, et connaturaliter, sequitur, vix lutum videturn in praxi), non potest amen excusari , si sit de lectatio voluntaria appetitus sensitivi, quae proprie delectati dicitur , utque communiter uum aliqua 1, iteratione corporis Ratio discrimitiis, e t. quia voluntas potest ferri in obiectum abstractum a ma-n lilia , cum sequatur intellectum , cujus est abstran here appetitus vero, quia Sequitur imaginati sileta. me aio fertur in obiectum sub aliqua certa conditione status vel temporis apprehensum sed iit est in se, ideoque talis delectatio est de objecto absolvien malo. V. 'm ei Ora. de More. q. R. 8 si Verius, tamen dicendum , quod semota elial delectatione appetitus Sensitivi, quaeli in delectatio de objecto hic et nunc intrinsece mal sit per se illicita, ut tenent Sonia. Dec. I. i c. n. MAgor. t. s. b. Gq. M. Scis c. TO 6s AONC rectra a C. 3, 3 et m. Suar. A. Crota l. n. 8a Rati , quia ut ben ait crota b. , quamvis onbensus Ait conditionatus reg-- pectu ad objectum , respectu tamen ad delectationem est absolutus , et cum delectatio reddat objectum Praesens hic et nune tale objectum, cum sit seiunctum . conditione cohonestant , ut simpliciter.
balums ergo voluntas delectatur de objecto hi et Mnno simpliciter malo, et ideo non potest a peccato excusari vide dicenda infata I . Seniis vero dicendum , si quis diceret, delectare de hoc, sition esset
An delectatio morosa sit semper peccatum '
x In quo disserant desideratim gaudium et deseriettio quid si quis delectatur de uvis, sed nοii, qua Pla', Quando de elati sit peccatum Z1 In quo disserat delectatio de re mala, et de viatio decvidi
236쪽
tium L. V. De ratione cognoscendi et discern Peccata.38 An sitiee sum de elati elaea modum mala verandis 1 An liceat gaudere de es eos bοno, secus ex vere malo puo Ouid, si opus fιerit maliter malum, Scilicet pin.
21 An licea delectari is nuri Proximi ad bonum inem petu An ieeat optare mοrtem Ffiae, Si non possit nubere ob inviam, etc. Et an liceat Optare sibi mortem adiutandam iactam nimis duram 8
IS A lilaea Columibus, sponsis, et Viduis dehetari de is .cοnjugii P T. Quid Praeserlim de Sponsis , et Vidvis et An liceat conjugibus de clari de evula, si Gniux sit
absens yet ouο Peccata cοmmitvit jactans se de peccat Datral pdi an laeeat delectati, e re sola jure positica prohibita pud uid explieandum in delectatione 2 An eccet exercens actionem, ex qua intelligit de elationem
1 PRAENOTANDO ante omnia circa pravas cogitationes, aliud esse Desiderium , aliud Coudium, et aliud Desectationem morosom. Desiderium est voluntatis actus tempus futurum respiciens, quo quis det therat intendit opus cogitatum, puta fornicationem consum
niare Eb hoc desiderium dicitur Osis, . quando quis media suscipit ad ducendum illud ad effectum:
Uscox vero , Si non proponit exequi, sed conseniit, ut exequeretur, Si posset, cum v. gr. diceriet: Si Possem Iuroni thesaurum Efflesiae, furtarer. E conmirario cotidium respicit Praeteritum, et est, cum quia sibi complacet de malo opere patrato Delegisti m rosa denique respicit tempus Praesens et est, quando per imaginationem santabiae quis reddit albi praesenso Pu Peccati , nempe actum fornicationis, et de illa deliberato consensu delectatur, tamquam actualitersornicaretur , Sine desiderio tamen exequendi Valde
237쪽
cap. I. Dub. V De Peccato in genere. au Iess SUM AOnc , etc. lli tenent, quod, si qui delectatur de copula cum nuptari non quia Dupia Sediquia mulier pulchra est, etc. non contrahit malitiam adulterii; circumStantia enim adulterii tunc non intrat in delectationem . idcirco tantiam castitas, nora
iustitia laeditur. Et idem dicit probabiliter Tam b. si
is affectu venereo, sine desideri , huiptam aspiciat. octamen non obstante valde mihi placet id , qu 'daiti a. i. v. a. n. 6 . nempe, quod , licet ratione delectationis non sit obligatio explicandi cir-tiumstantiam adulterii sit tamen in praxi explicanda ratione periculi proximi concupiscendi saltem inefficaciter mulierem illam nuptam, in quod se .conji-eit, qui de ea delectatur. Nulli vero dubium, quin committatur adulterium, quotiescumque habeatur aurdium, seu complacentia de copula habitu, vel desiderium de copula habenda cum conjugata, quia illuc vortunias amplectitur totum objectum pravum cum omnibus suis circumstantiis , nec ab illis praescindere potest, ideoque castitatem , et justitiam laedit. Item si quis delectetur de copula sodomitica Item, si
persona quae delectatur, si volo castitatis obstricia, etiam contra votum peccat. IIaec sunt certa cum Tamb. Dec. I. go, Mec I. I. apud omnes.
. Resp. Si terminetur id cogitatum opus malum is secunctum se , est peccatum mortale vel veniale , v prout ipsum opus mortale, vel veniale est. Ita com. ex . h. i. 2q, TOLLAE. Dixi, secundum Seu quia si delectatio sit tantum ir de ipsa cogitatione, non autem de opere, non St precatum, quia sicut cogitatio v. gr. de rebus obscoenis in ordine ad docendum, vel concionam dum isto bona est, cogitatio autem de iisdem re-- hus ex curiositate est mala veniali terra ita conse- uenter delectatio de initi cogitatione tamquam o B lectori non est mala, sed quandoque bona , quav- , doque venialiter maia.
Ali riguur est delectatio de opere malo, ii ut opus malum sit obiectum delectationis . quae semper est malai uia est delinitatio de cogitatione obiecti mali,
238쪽
3 L. V. De ratione cognoscendi et discern Peccata.
Ita ut non pus malum, sed ipsa cogitatio de opere sit per e obieetum delectationis. Et haec vel potest esse bona, si adsit justu causa cogitandi v. g. CauSRstudii, consultationis , etc. cum abominatione obiecit: vel potest esse rei italiter inulata si fiat ex curiositate, etc. vel potest esse aliquando initim graviter mala , si adbit periculum proximum consensus IthS. h. i. I aet 8 ubi ait Si igitior aliquis de fommes, ne cogitans , de duobusPotest delectari Uno mo de Asa eviratione, si modo de sevi ominatione eo
m m. . . OR toti sutem Asia secundium se non est FO Corum mortale , immo quondOqtie est uenisse tantum Rufo latim tiliquis nisu fer evitis do ea quon queculcim Sine eccos Omninis m, Ctim,siquis ossier aeste cogi sic ut eum aut de eo Praedicare Me iamre-rore em. Dicit alitem esse mortale, quando Miae insons is forni otone delectam de ipso semiustiam. Et communi terri motorem sequuntur S. Ani Lera. Sesne . Dun. Cum Sota Troci Io c. IV r. 2 .i u similiter nec peccatum erit, si dele ditatio vers--tur circa moduni mal operandi, non circ. ipsum opus malunc quo modo Sine peccato Saepe nos delectant fabulae , comoediae , hellari homicidiatan laudes, furta , lapsus homini v. g. ex equo ceto. non secundum se . sed inodus furandi, rapiendi in artificiosus , et industrius , modus cadendi inopi' natus Lum. I. D. Me in I. M oneis Don. Agor. Pol ei sis. r. Iob. V i. 3 cs commuNDm toro . Unis resolues lis D . Licitum est gaudere, et deleotari morose den est etia bon , secui ex opere malon quia delecta--tio non est de objecto malo. o. Si talis effectus sit secuius ex opere semiridiimo se quidem malo hic tamen et nunc culpa vacan--te , Ut v. gr. quia Letum est in somno, amentia In hi telate , ineulpabili ignorantia , tunc etium des, ipso ac in licere aliquando delectari non quidem in ecundum se, sed ut est causa talis honi effertus, docet Iess. l. ε 3 n. io ei ossi ex . . VI Q, is c. Ii v. gr. de solutione naturae facta in somno.
239쪽
s, Ratio est, quia objectum deiecitationis istius non - est malum vid Bo'. de noso R. 8 Sonch. Viae mess. c. I n. 8. Q devia , de Pinn do. i. n. 38s.-n clinia dualia. aicere licio nilo desiderareriissectu -- simplici , ob inculcaci de5iderio ut talo quid fiata sit exui pa v. gr. ut in somno eveniat iapturando . tutio eos sinem bonum dumimodo desiderium non m sit tam intentium , ut tale quid proliabiliter causet: n neque Sit periculum onsentiendi in talem volup - - tatem Milo est, aiunt, quia objectum huius desi-- is derii, aut gaudii non m malum. V. ras et On.
Quaeritur igitur I. An liceat delectati de pere, --. o, Mutini essectum in d Movium t Distingue: Si omis fuerit fur dite malum , nempo quia cum - neeedio patiatum iuit, Pecpat qui de illo delectatur,
tritam raelectetur de opere malo, nyn ut peccato, - Bed ut causis effectus Secuti. Ita omnino tenendum eum Sot-T . Ilom ei tam re a c. dor cou- tra Vosq, eas. POL Bon ibid. Si vero opus malum patratum fuit Sine peccatori senilunt Iesa es VOS . . quibus illisei et Bus licitum esse de th, delecviri vi sus Per . Se Sed ut causa honi essectus. Sed eri ha tenendum est oppositum cum S Zeb. Dcc. I. I, 2- N. f. Oum L I, Goo Conis a sum Aetorio Crota i. Onc. u. a C as D. 2. I sis. c. 13 n. s. si tio . qui licto actio voti fuerit peccaminosa, aut iam in- objective malari ci hoc, ut recte nota ut G . n. so Bolim et inuit, in dubium nou videtur amplius revocandum PoSt Prop. is damnatam ab In- noe. XI. quae dicebat Issici Ius es fio Dudere de . rei dii, frenos a se in oestrie u Per triam , et urni intes issem a tuis ea inreduste clon secutus dei . obstat doctrini h. in imat cra . . t . I, s tibi S. Doctor dicit: Si rem Asiaeedit id est nocturna pollutio, de qua luqui iur)ait naturae exoraraiatis, Mel in Mota , ecfiativm Mora crassitur. Et eum equuntur,. IOM. Linas Sia Sunca et Psi Solim x. I, coasu et istini Navi recte dicunt n. q. Salm. II cI. s.
240쪽
'3 L. v. De retione eva residi et disrem peccata.
intelligendum esse . n. loqui de pollutione purpnaturali, quae naturaliter provenit a natura se exon
ranteri et ideo , cum illa non sit obiectivo mala, licet sibi complacere. non quidem de delectatione ex ea causata, sed de exoneratione ob illam obtenta. E contrario non licebit deleetari de opere obiectivo malos
nimirum de pollutione nocturna, quae evenerit extvelu seu ex turpi somnio, quia tunc fuisset haec obiectiv mala Seetis, aiunt sis. n. si venerit ex moderato cibo, aut ex studio utilitare quia tune
pia tutio etiam esset naturalis . et liceret de ea habita delectari, modo absit commotio spirituum. Sed hoc mihi non plaeet. In quocumque casu tamen licet, per se loquendo,
cuique delectari, non de casu sed et emotu secuto, empe de exoneratione causata is pollutione, etiam-lurifaria; vel de consecutione haereditatis ob homicis dium, niodo causam detestetur. Dixi per se loquendo; nam hujusmodi delectationes aliquando non carent periculo, ut recte dicunt Rone. b. Ae . a iusta.
Quaer. II. An lice t delectari de malo proximi ob bonum finem ' Praenotando hic sunt duae Prop. damn. ab eo Innoc. XI. Prop. 3 dicebat Si cum de samoderatione factos. Potest absque peream mortali de to alicti usurisaur . et de imus morte naturaligo ere, Iam in cari assum Patere, et desiderore , non videmem divi eniis personae . sed ob aliquod te, Me emo lumentum. Prop. intim est absoluto desiderio e Pree mortem Patro, rem tiriem a malam Patro, aedis bonum cuientis quia iami um is obuentura est imisi Actereditas. Ηte propositiones juM quidem proscriptae fuerunt, quia secundum charit is ordinem, vam Proximi cuicumqiis nostro temporali emolumento Praeferre tenemur. Non damnandus tamen , qui gan-ctet de effectu secuto, scilicet de haereditate obtenta ex morte alterius, si non gaudet de causa hoc est de morte et eo materia sit periculosa, ut mox rapindiximus cum Sotatae Itonv. '