장음표시 사용
271쪽
Cap. n. tu III De Peccato in specie stam vitas resolura. i. Non est mortale , si velis quidem obe res et, subiici absohit , nolis tamen hic, et nunc in re' modicas aut i tinctoritatem Iegis , vel praecipiemn tis admittas , executionem tamen hic, et nunc Con- temnas Ratio est, qua non est contemptus abs clutus, et simpliciter, sed tantum secunctum quid. , a Si praecise ex indignati me , malitiari prava Consuetudine , aliave ausa praeeeptum violetur, et non ex contemptu potestatis superioris, non eat, mortale, quia non est contemptus formalis, sed Mntum interpretativuS.. a. Est mortales facere vel omittere aliquid , ex ' contemptu justae legis huhianae; Item ex contemptu Dei praecipientis, vel etiam consulentis(quod Promi, teret tacitam blasphemiam continet, quasi Deus' inutilia praeeiperet, aut consulereti et deniqu fa- η cere aliquid ex conteinptu Praelati; ut sic et iit, Deo motoritatem habentis mon tamen ut talis hominian indocti, imprudentis , imperfecti, quia hoc postem
non est contemnere absoluth et simpliciter, sed tantum secundum quid vid. Sianch. I simis. I OV e Sion de remi et q. 3 P. S. Resp. d. Peocatum, vel opus indifferens, habens tarum mali speciem . transit per accidens in mortale , sit, ruina per illud proximo causanda sit mortalis.
Ratio est, quia tali operi superadditur aliquid gra viter repugnans charitati Vide dicta de scandalo,
D Resp. S. Veniale vel opus indifferens transit ivss
moriale , ratione periculi incidendi in mortale.. quando quis sine sussicienti cautela, aut neceSSM' Die aliquid facit, per quod vetita in mortale . ac proximum periculum peccandi mortaliter, quia talis salutem animae contemnit, cum tum proba-- bili ejus periculo emor se exponat. Und in comm iussione explicanda est species Peccati, cujus Ph
272쪽
tis. a. v. De retione regnoscendi et diseem. Peccata.n riculo se objecit, quia eodem genere peccati poc-1, cavit. Proximum autem Periculum censetur, quod frequenter homines similis conditionis in pecca-a, tum mortale inducit. Quaeritur hic, an peccet mortaliter , qui se ex-Bit periculo tantum probabili mortaliter peccandi FPrima sententia negat cum Pore de Poenu ev. a. n. a. et Gob coges , Lumbis , Mure. m. -- crotas. Sta 35 . Quia ut dicunt , cum sit eo casu etiam probabit quod non adsit periculum peccandi, non operatur temer qui tali occasioni se committi et labi enim periculum non est certum . noti potest ibi adesse certa obligatio illud effugiendi. Sed omnino tenendum oppositum cum Busemb. ut Sura , quem Sequitur Crotatae. e. eum Corden Elia et ossis Ratio Convincens, quia, si est inicitum uti opinione probabilx sine iusta causa cum periculo damni alieni spiritualis vel temporalis, ut certum est apud omnes cum Bus L in Io insine u Dixi quanto magis id non licebit, ubi pe-Ticulum imminet propriae animae ' Nec obstat dicere, quod, ubi periculum est probabile sit ibi etiam probabile non esse periculum: nam respondetur, quod eo casus licet peccatum sit incertum, an sit vel ne committiendum , certum tamen sit periculum peccandi. Diximus , sine iusso eatissumam ubi justa causa admi,
Non est obligatio tale periculum vitandi, nisi cerebra oraliter praevideatur lapsus in peccatum. Vide diaeta . I, 26. M. Poriter. Et sic excusantur Chirurgi, si Periculo se exponunt in medendis foeminis cum aI auoties in periculum ob talem occasionem iam Iapsa uerint; sic Parochi, qui in excipiendis Confession hus eamdem miseriam fuerint experti; sic etihm excusantur alii, qui pr'prium ossiciumn puta curialis , militis , cauponis , aut mercatoris , non possunt d- serere sine gravi detrimento. Ita Salm de Seis .es'. I n. . . eiam Nau. Huri Ant a D. Sancto , aio item Elget de Poenit. n. goa Bone erae tu e . q. 3. OOrer Od. it. n. 326. et alii passim Ratio, quia periculum de se primmam tunc fit remotum tima ratione cidi
273쪽
Vip. m. Dub. I. De Pereatis Capitalitas asscumstantiae necessitatis, quam ratione simul mediorum Praecaventium , uuae persona proponiti ut tenetur adhibere, nempe diligenter avertendo animum a delectatione turpi vel ab alia passionem et insuper seminutendo piis cogitationinus , orationibus , ac D Cramentorum frequentia. Quae utique media licet non sussiciant ad excusandum, ubi non ade,t iusta Causa, eo quod Deus non adjuvat temer se periculo exponentes taben tamen opem suam praestat ei, qui Ex justa causa occasionem non deserit, dum is eo Casu non ex affectu ad peccatum, sed ex quadam necessitate in illa occasione permanet Sectis vero dicem
dum de simplicibus Confessariis qui pluries lapsicerint in auctiendis Confessionibus , quia hi tenentura tali exercitio abstinere . si possint sine gravi detriment famae, vel facultatum, iuxta dicta I. 3 n. agri n. M, L M. Quid vero, si aliquis in iis occasionibus aemper . vel ea semper lapsus fuerit, et spes non effulgeat emendationis ' Vide dicta eo n. 38. ubi
diximus, hunc teneri cum quacumque aetura occasionem deserere . et animam suam salvam facere.
Utrum autem sit in statu peccati mortali qui pro M positum habet committendi omnia venialia fretis dicta L . n. a. R. 3 h. t.
DUBIUM . quid sit Superbia, et quale peccatum.
insue. i. Superbia est appetitus inordinatus pro eso priae excelleutifera mortalis in genere suo, si sit QConSummata . et perfecta, idest si quis ita excellet
B Ppetat, ut Deo, superioribus, eorumque legibia
274쪽
u66 L. V. De ratione cognoscendi et discere. Peccata,
subjici nolii Imperfecta tamen, qua quis sublim
non renuens iis, quibus debet, in suo tantum acae fectu sese magnificat est tantum veniale, ut doceb Coi. M. V. verbis: quia sine Dei et aliorum de S peetu plus justo se efferre, non est gravis inordina tiora es5et tamen gravis, si fieret cum notabili ali rum contemptu, complacendo in aliorum abiem
- Resp. a. Filiae superbiae sunt tres. i. Est P-
Sumpuο, quae est appetitus aggrediendi aliquid
ii Supra vires Est communiter veniale tantum fitis tumen mortale, si damnum Deo . aut proximo ali ferat: v. g. si praesumas urisdictionem ecclesiastin cam Ordinis sacri dem officium Medici Advocati. - Confessarii eae sine debita peritia Lera. l. 3 c. a d. 3 n. et sura L . i. V b. s. a. Est ambitio, quae est inordinatus appetitus, dignitatis .etumnoris non debiti vel debito majoris: ut si ambias Beneficium , vel officium, quo es in-- dignus vel illicito modo , et medio v. gr. per, simoniam Est Per se peccatum veniale , fit autem mortale , vel ratione matellar, ex quata vel ratione, medii , per quod honor quaeritur , vel rationen damni, quod proxiino insertur. Denique, si mon derat honor appetatur ob honestum finem, eriti actus magnanimitatis , ii docet L m. D 3. Est vana gloria, scilicet cupiditas inanis glo- Tiae cujus finis est manifestatio inordinata propriae D excellentiae , sivo verae, sivhractae Dicitur vana quando quaeritur ex re malari falsari aut ficta , aut quae non est digna gloria, vel non tanta . ut ex opin bus, nugis, etc. aut api id eo , qui non ben de ren judicant aut bine debito fine Est peccatum persei, veniele, in ortale seph per accidens, ut dictum ea te ambitione Iino, ut contra Angelum recte docent
. D etiam meras principaliter facere ob gloriam vanani re v. gr. concionari Pol:ro per vanum gloriam dupl-
' citer Peccatur, juxta S, T m. i. v. ta L Direct .
275쪽
Cap. In Dab L De Peccatis Capitalibus TU' idque vel per vel bata estque Iactantia , quas St venialis per se, si fit de rebus bonis, v. gr. jejuvae , oratione, etc. etsi per accidens saepe ratione damni,
si sit falsari fiat morialis , uti etiam i si quid dicat
D contra gloriam Dei, ut EgeoA. aB Deus ego sum . Si prorumpat in contumelias , N. g. Non sum os iu caeteri hominum , Adulteri, ne utra . . Ex fine
malo. . Si cum notabili damno proximi fiat s. Si de re mortaliter mala; quia approbatio operis eam dem cum illo apeciem habei: quae prolud incon- , fessione debet exprimi , saliam quando cum inem tanti de peccato conjuncta sui complacentia eiusdem Quod addo, quia si absque ea fuit, As-- Mare Pulsus es Diones L I. r. i. A. 6r docent contra Saneh. . Lue: BOGq. etc. non necessario
explicari. Vid Core Lug. d. 6 n. 6 . Vel peri' factata quae si vera sunt et aliquidi admirationis chahent dicitur inventio novitatum haec enim so- let vulgus admirari ut per peregrinas veSte . ,- niones Cetc. inuriale , si notabiliter qrrumpat B juventutem, o mores et si vero facta falsa sint, epti, Hypocrisis Uv. g. si quis boni aliquid faciat, ut vi-
' deatur bonus . etsi non sit: quae ex se venialis est. ni3i sit cum injuria, vel contemptu Dei et proximi. D. Indosia in quantum ciuis altero non vult emem minor Quod fit quadrupliciter. i. Per intellectum, , et est Pertinacia , qua quis nimis tenaciter adhaetet: in suae sententiam quae est mortalis, i oppugireturm veritas magni momentiri vel si sit conju acta eum, periculo tertii : v. gr. si medicus comi periculo aegroti maneat in sententia. a. Per voluntatem , et sis est Discordiari qua peccatur mortaliter, quando Stis circa bonum Dei, vel proximi, in vo deberentrum sine concordes. S. Per verba, et est Contentio . quae B est mortalis , quando animo contradicendi alterca-- ris circ. veritatem pertinentem ad fidem, vel salu--tem animae, aut corporis . Per facta, dum quis non vult exequi, quod debet, et est inobedientia.
276쪽
aM L. V. De Ditione cognoscendi et discern Peccata.
o Resp. 3. Isis tribus superbiae filiabus respondeta, Pusillanimitas, qua ciuis nimium sibi dissidensi
is rectat honores, gloriam, vel os fietum, quo dignus, est. Veniale ex ex genere suo; et fit mortale, si de trecte , ad quod Mnhris sub mortali. V. Leas Vbrum c. m. 28 Lia m. Q. Sera. 5. Unis resODO.
ue r. Audiens laudem alterius , vel suam, de re , mortaliter mala Peccat mortaliter , si approbet, o suscipiat, admiretur ut laude dignam Sania Baiae
d. a D. 3. M a Vituperans alium ob vindictam non sumptam,m aliudve grave malum, vel peccatum omissum, D'. r. foraticationem, peceat mortaliter, quia est species iactantiae , et est eum approbatione peccati, i, et occabio committendi. Ibid. 3. Inducens in civitatem novos habitus , et praeae videns, quod suo exemplo moralem necessitatem imponat aliis ut sun iptus faciant Supra vires, et, postea non possint alere , quos debent, vel credito--ribus non satisfacere, peccat graviter Baiisa cc. . . Exornare se nimium ex animi levitate, vel va, B vitate , per se tantum est veniale. u. 5. Simulare sanctitatem cum voluntate non ham bendi, mortale esse dicit Bold. I. c. 6. Simulare improbitatem est peccatum qui D est meudacium et quidem scandalosum potestquem esse mortale . Neque id fecerunt sancti, nisi faciendi, do id, quod ex se est indifferens . et permittendorum ab aliis accipi, ut signum improbitatis , cum tamo men nec ex natura sua, neo eorum intentione esset
277쪽
p. m. Dub. II De Peccatis Capitalibus uv
Gd quid ait Maritia pris viserabia mire Avaritiae
2 Quando, et quomodo pereent aperientes, et legente latera alienas p
ILEsP r. Est inordinatus appetitus temporalium ' remis ex hoe et regula suta tradieta de Peream mortali,
I. Est ipsa ex genere avo venialis. B di. Cum ero eo excrescit, ut eius causa divinas leges praevaricari non dubites . fit mortalis. d. Vrodigalitas, quae opponitur avaritiae et conis sistit in defectu conservandi , et excessu erogandi, est ex genere suo venialis , levior . quam avaritia,
x, quia minus abit a virtute liberalitatis. Interim modin talis fit, si liberis, et uxori Pauperiem crees: si im' D potentem te reddas ad solvenda debit si prosum D da bona Ecclesiastica, piis causis obnoxia v. o. - . 2 d. 8 Rev et Filiae Avaritiae sunt sequentes. D i. obduratio cordis Ocontra misericordiam M
egenis, et pauperibus non compatiendo, eos o di, jurgandori debita dor nimis exigendori quando creditor non est solvendori te jac aliquando, Peccari potest mortaliter , quando praeceptum eleemosynae, vel charitatis urget, et tamen eX talin duritia non subvenitur Nou. cv. q. TOLI 8 c. as V. dicta de charitate proximi. I. Inquietudo cordis . hoc est vehemensis et is inordinata applicatio mentis ad acquirenda , vel conservandas divitias , cum inani, et vano timore, ae ne non acquirantur . vel perdantur. Est mortalia.
278쪽
uro L. V. De ratione cognoscendi et discern peccata.
n. quando retrahit a spiritualibus, vel aliis, ad quae ex praecepto gravi obligamuri v. gr. auditione Missae , vel inducit superfluum timorem et ex hoc dissis dentia erga Deum. Venialis est si sit de re bona . sed tempore . vel loco indebito . v. gr. de familia ,
a messe, vindemia , ouando quis est in templo vel vacandum est Deo. o. h. a. a. q. Sta 6 Reg. Vas c. I q. 3. Euob.
- Violentia mortalis est, quando est iniustarii, et circa materiam gravem.
M . Fallaeta siv dolus in verbis potest esse modi talis rivione sinis . vel mediorum. S. Fraus, tu dolus in facto . est mortalis et B genere suo . eontingitque multipliciter In pontrac-- tibus, tam rati 'ne materiaea v. gr. si ea vitium ha-- beat, vel non sit . qualis existimatur , quam ratione pretii Nou. e. 23. OL La c. et Esrob. 6. Proditio, quae est deceptio contra fidem datam. aut debitam, in auinum alicujus mοrtalis est ex genere suo, Contingit fer tripliciter. i. Circa per sonas, quo modo Iudas Christum Dalila Sampson nem prodidit et Circ. res ove immobiles it sin miles manifestet hosti modum capiendi arcem
vel mobiles , ut si pecuniam, vestem, etc. Cuiusa, piam absconditam praedoni ostendas . . Circi se-3, Cretum, vel sibi commissum revelalido quod est, contra fidelitatem, et justitiam , si quidem promis-n sum fui : quia est pacliam Derosum , ut docet de Lugo lib. Vn im et quidem mortale , si a praevidere possis in i secoturum notabile aliorum B dAmnum , et discordiam: alias veniale vel alienas, litteras aperiendori et legendo. Quod postremum , si fiat ideo , ut scias secreta alterius , At curiositaS: Cetrii sit in re gravi, per se est mortales quod, quian Communiter ante apertionem nescitur, communiteret, sae molia es decent TOL e. s. Boll. 3 d. eg - . c. Aen. d. 6 de porri MOL 'm. b. s. t. I. R. P i. c. .(qui addit eum , qui dolos alienas litteras Caperit, et legit cum a Dixin Gai juriata via danino ,
279쪽
Eap. III. lib. II De peccatis capitalitam arxv crimen visitatis committere . Dixi , Per se esse' mortale , quia per accidens potest eas veniale , vel
P nullum, si legitima auctoritate, iusta ex causa ait Unis reso es. i. Litteras alienas aperire , et legere, Saeph non mi peccatum , si probabiliter scias, et scriptas ess ae in tuum injustum damnum, vel in iniuriam tuam cedere, quam intendas avertere quia potes tibi consulere. Si Princeps potest aperire litteras nouae tantum hostium, 'ed etiam aliorum, quae temetis ore belli ex locis finitimis hostium veniunt. Item ministri puhlici quoties bono publico necessarium esse judicant me. c. id Amn. l. a. N. 6o. Escob e Lugo, i n. 1 8. ' Et hoc Aroeedit non Solum Pro PD-- , et Ministris , sed etiam Pro iv mira tu si M. n. 1 8. Boneta aede et Praec. c. in . S A. I. cum tanta Nautae Don. et de dicta I.
I. Communiter etiam peccatum non est: si con- Sensus expreMus habeatur ejus, a quo , vel ad quem littuntur neque lox specialis vetet, C. de
Lus L c. , vel tacitus saltem ut si facias sub rati habitione , confidens ratio habiliter , habitunae iii
ratum Ilii Escob. - M. De n. etc. b. 3. Superior religiosus litteras Suoruin subdito ruinari dummodo non mittantur ad superiorem misi orem, vel talem, quem statui eximant, nec ab eo veniant
v licit aperit, et legit; sive ex Religionis statuto, aut consuetudine. Sivo ex suspicique probabili, quod mali aliquid contineant. Vide Petria de Ael. t. in . 2 c. i. Dionis P. LI. 6 B. S. - . Nec est peccatum . si necesse sit, vel expediat ad injuriam alteri imminentem avertendam dum-ri modo non plus legalii , quum ad eum sinem ue- C Se St. C. de Lug. Le v S. Qui aperit, et legit, existimans non eo nune in res magni momeni, venialiter autum peccat Grae, de I S. I. c.
280쪽
ara a. v. De ratione regnoscendi et discet n. Eccat Ita communiter D. cum Gg. D. I. n. lib. AON are. c. d . SA. a. Dicit autem Corum de eis. qu. I et Meum mes Nou. Sa, eae quod, etiamsi materia lectionis sit levis, Iegens possit mortaliter peccare, i alter id accipiat ut gravem injuriam. Benhadmittimus hoc posse esse peccatum mortale , at non contra iustitiam , ut videtur sentire Bonac. quia gravitas injuriae desumenda est ex ipso objecto, tu materiata quae per se apta sit, iuxta communem hominum tetimationem, gravem contristationem afferre, ut ait Creta lib. 3. R. an. I cum communi, sed contis charitatem, ratione gravis tristitiae , quam ex illa etsi levi injuria, alter patitur. 6. Si litteras ab alio dilaceratas, et in publicum, ut domino abjectas recolligas, et junctis partibus
D legas, ex sola curiositate, peccatum veniale est erum nullum autem per se si, ut ex illa notitia tinin provideas quia quod pro derelicto habetur, an
in Sum suum convertere licet Actia ex S. Anton et
P. I . . n. Ilan. t. I. tr. 6 m. A. 55. 'TIM etiam Bravo D. i. n. So. etBOnc. - . sec. c. q. R. g. is resin, si dominus imminutas artes lacertase , quia tunc ridetur cessisse Furi suo. Sed Arabs guttis contram diei crota I. 3'. et n. Lare eum Aeb et Peuch An tio . quia hoc imo quod minutim duaeenaperit, satiam signi capit noue , ut legantum, et ideo nola Ceederaeo Iuni suo. Iecia tamen notat Liam. I. c. talem ex chao ritate teneri non manifestare secretum iis conteni tum, si damnum ind cujuspiam provenire possit et, imore addit) revelans ejusmodi secretum Ccujus no-- titiam etiam iusto acquisivit)contra iustitiam pecca- bit si intelligat audientes ea notitia usuros a damnum injust inferendum Videas m I. c. x, Dixi i. o. domino Pro uias: quia si vel ab aliorum projeeiae domino inscio vel ab ipsomet casu pero ditae fuerint, non licet egere. . Dixi et In locum publi Q quia si in ignem, via