장음표시 사용
291쪽
Cap. III mub. V De Peccatis Capitalibus 83 poterit quis pariter licith velle, ut nebrietur, ut mortem vitet. Sed respondetur cum migmonn, disparem
esse rationem , nam pars per se ordinatur ad conservationem totius corporis, usus tamen rationis non
ordinatur ad corporis vitam , sed ad integritatem
Et hic rursus repeto id, quod sub initio protestatus sum, nemo quod, cum aliquam pininnem unico Probabiliorem appellori non ideo contrariam dicere Probabilem vellim Sicut pariter , cum dico de ali- Iu spinione, non audeo domnare sive brobabilem ere, non ideo admitto ut probabilem Psed de eius Probabilitate dubito. Item, cum aliquam sententiam veriorem voco, intelligo oppositam non solida proba-hilitate mihi pollere, licet omnino non reprobem. . Mortale est alium inebriare velle, vel provocare D ad aequales haustus , cum intentione inebriandi. aut aetvertentia secuturae ebrietatis in se , aliove. Lera L c., S. Si iust causa est , ut verbi gratia , si grandes, malum non possit aliter impediri, nisi auctor in is brietur, licet eum inducere ad ebrietatem , quae a saltem ipsi non sit voluntaria , ut sollicet praeterum intentionem , ideoque in culpabiliter inebrietur. v. M gr. vinum fortissim un, aut medicatum propinando, D cujus vi ignoratu decipiatur Und sic posses in nrariare eos, qui alioqui essent prodituri urbem vel
, te abducturi. Less. l. c. et S m. Lais morem. d. ii,
An vero hoc casu liceat inducere ad ebrietatem ipsin voluntariam Dubium est Lesa. I. c. 3 d. in . 32, affirmat; quia, inquit, licet Auadere, et induceres ad minus malum , ut impediatur majus viam M. M 3 seci . n. 6 rectius negat, quia nullo casu licet, inducere ad peccatum. Quaeritur igitur, an licitum sit aliquem ad ebrietatem inducere , ut ille impediatur a graviori malo, Puta sacrilegio vel homicidio committendo 'Adsunt tres sententiae. Primes affirmat, hancque tenet Leas L m a d. . n. 33. et probabilam censet Med Gob. Diana.
292쪽
sM L. V. De ratione cognoscendi et discere. Peccata et atri v. mi, et n. aut Ratio, quia licitum est, phratum ad committendum majus malum inducere ad mirumnus patrandum: Seeundo sententia, quam tenet m. i. 3 era r. 6. Bon fom. I. D. u. t. de Princ Eccles. - Pa n. 3s Pa t. tr. 3o. D. P. S. Salm tr. Is e. In Si dicit licitum esse alteram inducere ad ebrietatem materialem, idest quando alter se inebriet sine peccato, puta apponendo illi vinum fortissimum aut medicatumri quia tunc ex una parte ille non peccat, at ex altera damnum ebrietatis permittitur et vitandum gravius damnum aliorum. Non autem licitum esse dicunt eum inducere ad ebrietatem formalem . nemo cum suo peccato, cum haec sit intrinsece mala, aeriae numquam permittenda Nee obstat ut aiunt ratio Ossii, nam hanc valere respondent, quando minus illud malum est inclusum malo malori rares tui volentem occidere inimicum inducas ad tantum percutiendum Pnon vero quando malum est disparatum. Testa demum sententia , quam tuentur Iom. t. 2P. 36s ins . et migmmmmm. t. R. i5S. N. 35. cum Ars eis diuit, non licere inducere ullum ad ebrietatem neque formalem , neque materialem , ob quod- eumque malum effugiendum, quia Vet in hoc recte loquuntur malum etsi materiale, contra legem naturalem est ver malum, unde numquam licet ei co perari. His tamen non obstantibus, prima sententia satis probabilis videtur mihi et aliis viris doctis , me consultis , tu ebrietas sit materialis, tu formalis , ob rationem jam allatam, quia licitum est indurere alteram adiunus malum, ut impediatura majori , iuxta ea quae diximus L et n. q. Nec o stat id quod dicunt Salmon De cit contra Ie rium , nam licet malum ebrietatis non videatur inclusum in ullo malo majori sacrilegii vel occisionis , cum sint mala per se disparatas tamen reveri
virtualitur iam includitur in illo malo majori spirituali , cum omne malum spirituale includat imo excedat quodcumque malum temporale. adeo ut quisque
tineatur potius pati quodcumque malum tem rate ,
293쪽
Cap. III. Dub. V De Peceatis Capitalilius. Ubad vitandum quodvis etiam minimum malum spirituae, te. Neque etiam officit dicere, quod non liceat suadere minus malum inferendum tertio, quia tuns uad insesset directa cam damni tertii, quod illi non eveniret, nisi ipse suasisset: Ηo enim currit, quandoma, tum est inserendam tertio innocenti, qui non tenetur damnum illud avfferre, ad evit indum malum spirituale alterius non vero tu casu nostro, ubi ille, qui inducitur ad ebrietatem , tenetur utique tolerare ut diximus quρdcumqpe malum temporale ad majus malum spirituale eiiuglandum. 6. Si quis non praevidit periculum ebrietatis , et
B sic vino captus est, aut in auram exiens vento tur,
B batus e t nec hoc praevidit, vacat culpti. Undon muli excusantur, qui prudenter sep judicant, adhuc se haustulum facere posse sine noxa d in sinent tamen prudenter id iudicare , si contrariam de se experientiam habeunt. Ita communiter D. cum . Thom a. a. q. ISSiaret et ubi ait Triniauer eontingic ebrietas , uno
modo sic, quod nesciat Potum esse immoderatum , et inebriare potentem, et sic ebrietas Potes erae Sine e messi AH modo sie, quod aliquis embiatRotum esse immoderatum, non tamen aestimet, Otum erae inebriare Potentem, ei si ebriat Ioles esse eum Preciam uetaal Tertio modoPotest contingere, quod a suis ben aduertas Risum esse immoderatum , ei ne cratem . . . . et Sic ebrietas est Recesium mortiale, quis secundom hoc homo uolens et sciens Priam se usurationis Addit autem ad iis quod assi ita socii ebrietatem esse erectum modii eri non Arvire solam iteratioraem arata . Sed quia NON Otest esse, quod homo assiduo inebrietur . quis sciens et olens ebria se incurriat , dum muctouex
Sedulo autem hic notandum, quod, si quis sumittantam vini potionem, quae est apta, prout jam advertit , ad inebriandum , nullo modo excusatur a mortali quamvis, antequam sensibus destituatur, somno so
294쪽
2M L. V. De ratione cognoseetiar et discern Pereata.
committat, quo vim effectum effugiat: quia potio illa iam de se est intrinseco malas cum de se apta iam sit ad privandum hominem usu rationis , et per accidens se haheat quod ipse vel per somnum, vel per inebriationem sensibus privetur. q. Si quis post potum discernere adhuc possiti, inter bonum , et malum , licet nonnihil phantasian turbata sit, aut sequatur vomitus, lingua titubet, pedes vacillent, oculi cernant duplicia vel domus gyrari videatur , nondum plena est ebrietas :n ideoque tantum seccatum veniale , quamvis ex gravioribus, si detinerat sit commissum. V. Lare.
8. Plena ebrietas notatur ex his signis, quae dato Less. d. . n. Zo ei v. i. Si quis non meminerit dictorum factorum, quomodo, vel quando domum deductus. I. Si commisit ea , quae numquam alius
sana mente solet v. gr. si praeter morem tumiae sit locutus , turbari domum , uxorem verbe rarit, etc.
- . Mala in ebrietate eommissa, si praevisa non sint, aut sit adhibita cautio, culpa vacant. Quid , mala sint praevisad sim tr. tosi et re fusius de U. Praee. e. et n. Si eum Sot distili-guunt, et dicunt ouod si mala sint operis, ut sunt occisione3 fornicationes, etc. imputentur ad culpam; Becus vero si sint mala oris, ut contumeliae blasphemiae, et periuria; quia, ut aiunt verba illa prolatau ebrio non sunt verba formalia actu significativa, quatenus non dicta ab homine rationis compote, Sed Aunt Simplices oni, seu verba materialia tamqu5m prolatara psittaco vel pica I anc sententiam non audeo improbabilem dicere, sed magis adhaereo sententiae oppoSitae cum Soneis dee. l. b. 6 n. . , qui cum Cos et Tolet docet blasphemias praevisas esse ver se cata formalia in causa, cum ipse liber eum posuerit: verba enim contumeliosa in hοmines in ebrietate prolata recto dicit nulla in de honorationem hominthus irrogam; eo in autem , si erus auidi in invita rixa Min
295쪽
Cap. m. Duii. V. De Peccaus Capitalibus agriuria Lan ira tanta inem, ubi diximus, blasphemia
etiam sine affectu, sive materialiter prolatas, non ei cusari a peccato, cum sola prolatio ipsarum voluntaria vergat in diminutionem Divini honoris. Et in nostro casu, licet prolatio non sit voluntaria in actus videtur tamen esse voluntaria in causa.
's ouando ira superemum et o De Reeratis, quae oriuntur ab ira dira Contumeva ahquando eulpa Paeeipd quotuplex sit Contumelia
B si e requiriuntur, ut maledictio, uae impreeali eontra homines sit mortale P
IxasP. Est inordinatus appetitus vindictae. Quaena inordinatio, secundum D. A. dupliciter fieri po-- est L. Ex parte modi irascendi, ut v. g. si nimium in interius exardeseas, vel exterius per signa nimisi, patefacias a. Ex parte obiecti, ut si vindictam ama, petas, plano injustam ob causam, vel si justo majo-- rem, v gr. piando inimico mortem, quam non est meritus, vel exequendam propria auctoritates, vel denique, licet vindicta justa sit . non tamena, eam appeta ut justam, sed ut satiativam animi tui in malevoli. Unis resue ES, O . Si ordinate appelatur vindicta , non est pec- catum irae ut cum superiores irascuntur culpis a. subditorum, eosque puniunt, seu viudicant. v et Ira inordinata, primo modo ant dicto, est ex genere Suo Peccatum veniale , potest tamen fieria, mortale ex aceidente, ut si addatur blasphemia, re maudietio ac adesum V
296쪽
aM T. V. De ratione cognoscendi et discern rimari. m 3. Ira inordinata , secundo modo est ex genereae suo mortale quia est direct contra charitatem.
BAT L LAESI. II. . De filiabus irae quae partim sunt ex corde, , ut Indignatio . et umor mentia partim ex ore , ut Clamor, Blasphemia, Contumelia Maledictio;
D partim ex opere, ut Rixae, Pugnae, Seditiones, Vul-m neram diversimodo loquendum est, secundum reo gulam supri datam diam . Indignatio, quae est inordinatus affectus ex eo , quod quis reputet se indigno a tali tractari, communiter est veniale; imo si ex justo rationis iudicio procedat, nullum
est. Posset tamen esse mortale, si cresceret usque, ad deliberatum odium et contemptum personae se
' vem. 2. Tumor mentis quo quis moros excogitat
diversas vias vindictae, iisque cogitationibus animum o tumefacit, quale peccatum sit, iudicandum est exi, qualitate indictae, quae excogitatur. V. I l. l. 8. c. 8 3. Clamor, cum iratus extollit vocem, multa inordinato, et confuse effundens, est veniale como muniter nisi aliud addatur. . Blasphemia est modii tale, de qua supi . I. Vt a c. Cn. S. Contumelia, i, qua quia proximo malum aliquod obiicit eum in-s tentione illum inhonorandi, est ex genere suo modia tale., o Dixi, animo imisonorandi: quia animo corrige is di , humiliandi, aliave ratione, potest Superior, verbum aliquod alitis contumeliosum obiicere ;1 quomodo tiristus vocavit Apostolos stultos; et Apostolus Galatas insensatos In quo tamen peceari potest, si modus debitae correctionis excedatur, v vel subditus gravius dehonoretur quam per delicis tum meruit. V. Baiae d. 3 n. 6. Item, ut docet Cas potest contumelia esse venialia tantum , si sito parva tantum, vel si sit tantum materialis, sine immo tentione dehonorandi modo non sequatur laesion notabilis honoris proximi Et si exovgantur, sal
aec mortali multi parentes . dum filios omnin asinο , etc. item mulieres, pueri, et infimae sartis
297쪽
et Mimnes conviciis se onerantes . quia cum fides iis ae ncm habeatur, non aeditur graviter honor. V. B in.-bet v. et P. S. Demquo , si ioci causa, per conu D nientem recreationem leves defectus objiciantur,
is urbanitas eat , secundum S. A. I. asu Ia are. 2. dummini, alter non contristetur, nec ad iram,
S. Contumelia etiam fit olo, tum indirecte, ut a, B si imaginem, vel litteras alterius coaeculces , com-- in horax; tunc moia, ut si virum honestum fustem Cedas , ad ianuam eius ornua, etc. apponas, vel repraesentes aliquid, quod honorem alterius hedat. Rue spectat suisannatio illusio , et de-- risio quando fit signis, ut naso rugato, i iis extensis, etc. intendendo proximi confusionem. quae , si sit gravis, vel Salthm proximus ea graviter contristetur, mortalia sunt. Bon m Ao . Qis . . Mese ex S. A. ire, quae nota, quod, qui per contumeliam laesit alterius honorem, tenea- , tu hunc restituere , etiamsi fama non sit laesa. Boc autem fieri potest, vel per honorificam, et amicam salutationem, vel invitationem ad mensam,
vel petitionem veniae etiam ubinde flexis genix bus , et coram testibus prout lae,io fuit gravis. V. c. de Lugo eos n. 3. Adde , ν' contumelimis mortesis qualitatem in confessione explicare non Suae necessarium, ut conis Futae etc. docent Agor.
Sata Mo C. de Logos d. 16 de poenia . . et . LVidem diem et n. R. a t. s. - . Maledictio , qua quis optat , vel imprecaturae alteri mahuri, sub ratione mali est exr genere suo ae mortale vDocet D. H. a. et q. 6ar. 3 quod maledictio seu im- Precatio contra homines uelandum suum Seniareu ec- earum mortiale, eigamra sma, quamo'eramam uim ua magis amare, remspererigenemae'. contingit immen uerbum misericlionia rodaciam ara moratum uenisse
ab re a 'μ-m auem anasi quod quis Arari maledirendo
298쪽
jus L. V. De ratione cogitoseendi et discera Herata. malediciariis Merba dum ex leum N, i, ex ludo me ex Surrvitam iam Iosia Meuia Promeret; quia pectora Meis rum mosim ex incluserisonor Ex qua dootrinae S. Doctoris infertur, ut maledictio sit mortalis tria requillita ut malum prolutum vere optetur.I Ut optetur mlterfecta deliberatione. 3. Ut malum optatum ait grave. t. communiter omnes. V. Sota de Aest. c. si amVtrum autem omnes maledictiones sint eiusdem P olei , Vide supra dietam M. Rixae, At modum non excedant, uti et Ierin culae pugnae, veniales sunt; Mous, progrediuntur ad seditiones, vulnerata caede, Suntque haec com S muniter peccata ex parte incipientis rixam, alter' enim potest se defendere cum moderamine ineu, ' Patae tutelae o
' o I gsP. Acedia siv animi taedium potest ex D. H.
I. I. q. 3Stare a dupliciter usurpari. i. Generaliter,n pro omni animi remissione in exercitio virtutum, eo quod labor aliquis sit adjunctus. I. urticula-n riter , pro tristitia et taedio de di inarataicitiis eo , quod per virtutum exei citia laboriosa servari d o beat; et sic amicitiam illam non puret. Unis resoluuntur. i. Acedia accepta Primo modo tuni densem est peccatum mortale , tun ideo committitur opus
tales quia repugnat charitati disio x x Ex quo de filiabus Acedis quoque omlh iudieari
potest 'me sunt sementes . . . .
- i. Malitia qua quis odio habetaium spirisaeali , ae et vellet ea non easU. - iri vi poenite i no
299쪽
cap. m. Dub. VII. De Peccatis Capitalibus usa sepisse , vel implevisse id ad quod tenebatur , aux
qua contemnit De Beneficium , v. gr. desiderando I non fuisse natum, aut non agnovisse Christum,
etc. est autem ex genere Suo mortale.
u. Pusillatilinitas, et desperatio de salute, quae
3. Rancor , quo ii sunt fastidio , qui iret spiria tu alia indocunt. : .. Torpor . eum bona fiunt, non eum debito, fervore.'
S. Evagati mentis, qua quis in exerciti spiri- tualium evagatur ciris illicita sivo per cogita--tionem , et dicitur curiositas P vh per locutionem . et dicitur verbositas; siv per inquietudinem , et ' dicitur inquietudo: quae communiter sunt venialia. - Vide D. T .. 35. b. I. asom. 3 cs Tol. l. 8 c. o. Cui pabilis autem evagatio mortalis erit, quando notabilis est, et attentio requiritur ad impsendum praeceptum obligans sub mortali v. g. in recitandisn oris canonicis, celebranda . vel audienda Missa. me. Pol de Cham L 6 M. et p. 3. Tru . l. s. 6
duo. I contra Tomb. de evia sacrisic. l. c. 3, ubi docet, distractum esse voluntarie, et per holabile tempus inter sacrificandum extra Canonent , esses tantum veniales licet Ooncedat, sub Canone , prae
sertim circ. consecrationem esse mortale, propter gravem irreverentiam , et periculum erroris.
Dixi ad imp&ndum Mevium Vnam in orationei vel non praeceptari vel sub obligatione tantum' veniali, Misereatum veniale , tantum S. I iam n au Suor. ess VI, 3 isto imo nullum, si
non tam intendat orare, utim verba precum recim tando pio exercitiose occupare: quia non formaliter, in se materi ter tantum Oi at: v. g. cum quis mani bus laborans , psalmos, aliasve preci s reCitat, ut cantat, non animo orandi, sed cavendi cogitationes vanas vel recreandi se tanta cons. iam a L c.
300쪽
DE SACRAMENTIS. In Esi hic Liber Tractatos sex D Agetur de Acramentis in genere et de Baptismo, et Confirmatione. . De Eucharisti . . A Poenirentia. M Extrema Unctione , et Ordine. 6 de Matrimoiuo.
ouomost definiatur Geramentum p Et quinum rantur Messentiam Geramenti phoelia communiter definitio aeramenti. An erim Mera Saar menea meri iis, Figaeaeae, et Geramenta ueteris semis P - notandum de Cibumcisione photus alia exeludantaera ratione Geramenti. plura notanda tarea Summenda, Et quotvlieiter aer menta distinguantur Pr An aerametua eausent rixam phale , Me momine p. a d Esu E i res sensibilis, q- ex stabili institutio, ne Christi vim hinet sane itatis, sivo gratiae iustifi- eantis effetendae , et per consequens si Mandae. Unis reo e . v x. Ad essentiam sacramenti requiri tria, tau in