장음표시 사용
71쪽
tis,ct compositio,quare pro modo disserendi non probὰ symitur. rationes,quas attulimus pro bac opinione,paulo infrasoluentur.
Alberti cognomine Magni opinio eiusq; improbatio. Cap. 3.
LBE RT V S cog nomento Magnus, ct eomplures lati i noriιm non ueritisunt a Graecis dissentire, ut eorum mos 3 rei,diuersamq; insequi opinionem siquide corpus mo bile ad ubi materia huius operis existimaris, per corpus mobile ad ubi intel Des id,quod locali motu movetur-ud ubi. Phtutur rationibus, AriRo.testimonio confirmaresua sententiam. Nemini dubium est, dicunt,stientiam de natura de corpore mobili in communi tractare, de eoq; uniuers8 in libro de μ' sico auditu , sigillatim Nero agi in partibus scientiae,ciam autem hoc opus pars sit naturatisfacti statis o prior, de parte illius corporis,qua prior est, erat necesse hic disseri,inter partes autem corporis mobilis ea est prior, quae mobilis es fecundum locum, inprimisq; corporibus invenιtur, sunt aut prima eorpora dicta simplicia,que ad ubi mo azur,de quibus bὶc dissutatur.Praeterea id in mentia stabiliviti es*biem,cuius partes tractatur,hic uero traditur doctrina coelestis corporis et quatιιor elementorum,ut motu recto aut circulari mouentur,o νt partes corporis mobilis ex tunt. Recte igitur dictum est comas
mobile ad ubi esse subiectum. idprogressu Ilo. confimatur, qui de bis corporibus simplicibus loquens ea folimi tradit,quae ad eorulocalm motum attinent. Exploratum es itaque unicuique materia huius Noluminis esse corpus mobile ad νbi. Haec autem opinio recta non est,cta ueritate recedit,veluti γ caeterae fere omnes eorti,
o primum arguuntur, siquidem in primis unum accipiunt, quod falsum est mentiam scilicet naturalem de corpore mobili disserere, id enim a veritate abhorret, visa est falsitas huius in priori praefatione. Deinde ut ibi etiam fuit dictum, modus considerandi non est ab accidente fumendus,mobilitas vero est accidens,quare male fuit accepta pro ratione formali. Deinceps de eo, quod cum accidcnte
72쪽
tutu ab his,ut ex accidenti sit eo tu nec ualet eorti solutio,qui de accidente perse,ct quod causas certas ct natutas halet , scientia comparari affirmant,licet quod indeterminatum eri,non positisciri,non enim chn de aggregato per accidens loquimur, separatum a
subiecto illud intelligimus, sic enim fatemur de eo posse acquiri scatiam, c desubiecto ostenditur:νeriam tale intelligi Nolumus,quod simul cumsubiectosissumptum,de quo esset necessarium monstrari afectiones,quae etsi de subiecto,quod citra passionem accipitur,mos rari possunt,de eo tamen,quod simul cumpassione es coniunctum, fieri non licet, alioquin pastio de altera orienderetur, quod abest aueritate. Additur scientiam subiecto ampliorem, aut ipsum ipsa
scientia latius esse non oportet,si eorum opinioni assentiremur,s-biectumscie ntia latius pateret. multa enim sunt corpora, qua I tione mouentur,πt mixta omnia,de quibus hic non disseritur, qua tamen complectuntur sub corpore mobili ad xkhcomplura etia aliaboc in opere tractantur,quae contineri sub eo consideranssi modo nefas esset dicere,ut quod uniuersum silperfectum, unum, ortus interitus expers,quod elementa generentur corrumpatur. Noenim rationi erat consonum,si sermo de simplicibus corporibus erat faciendus,ut eorum Nna tantum affectio consideraretur,ν uta motus localis,neglectis csteris omnibus,qus in eis inueniuntur,eiusdeest enim facultatis omnes νnius rei a sectiones tractare,ct proinde cris.initio tenui proponens tractationem de Hemetis instituit omnes eorum assectiones explicare,eorumq; generationem oe corruptionem, qua re copiosius dicemus in ea,quae consequitur, praefatione.Non possum hic non stomachari,ac nonnulloru inscitiam mirari,qui H diuersas eorum, quas retulimus,opiniones interse conciliarent, quadamq; societate illarum autores confungerent, falsa
crabsurda satis ausifum pronuntiare de subiectisignificatis, qua
quide multis modis accipisubiectu opinantur,πt Nnusit,quod comunitate ut eorum utar uerbis siuepraedicatione,uel ut alii diacunt,pro genere eors,que inscientia considerantur, diciturud enim de omnibus,que facultas perscrutatur,predicaturinec non desubiecto,quod principale dicitur siue attributionis,quod esspecies prineipalis illius communis,ctgeneris subiectisubiectum ergo proge- uere erit ens mobilesve, Halis, corpus simplexo principaei σ
73쪽
re,quod est attributionis, celum O si addatur unum,quod est aggregationis,erit Neluti Nniuersum. Verum si dum alios conciliare interse conantur, cristoteli aduersantur,ei modi enim subiectι dia
ibutio,quam ipsi imaginati sunt, non usurpatur a Peripateticis, siquidem unum facultatis subiectum fuit de1criptum ab cristot. i. post.quod principia partes, affectiones habeati nec enim in facultate genus subiecti tradendum est,id enim cum scientiam superet, eiq; non sit aquale,ut necessario requiritur iussa de eo habeda est mentio.Neque enim est opus,νt Uignetur genus subiecti, eum id aliquando consideretur in superiori facultate, velutise habet ens , quod naturalis corporis quoda odo uidetur genus, O est subiectum in prima philosophia.Similiter nec eri uerum, Ni in facultate illud subiect..m sit dandum,quod de omnibus praedicetur, id enim in rer dum transcendit disciplinam,ct in ea non potest tractari..dditur etiam,quodsubiectum sollian de speciebus oportet praedicatri,nec est necesse ut de princip*s ct affectionibus praedicetur, imo ei repugnat,id . n.quodpraedicari dicitur,aut est superius, aut est aquale,principia subiecto sunt priora, quandoquidem ex his costat.Nec
subactum de accidentibus prίdicatur,sed contra.Toto telo etiam aberrant asserentessubiectum principale essespeciem nobiliorem totius subiecti id enim,quod alterius gratia pertractatur,non princia paliter infacultate intenditur consideratur, species uero subiecti merito, Neluti ct reliqua omnia, tractantur, ergo nulla earum meretur nomen subiectiprincipalis aut attributionis ,siquidem ei
non omnia attribuuntur ,sed magis ea ad alterum refertur Niputa
ad totiussubiectum,si autem species nobilior dicitur subiectu primcipale,id intelligendum est,si cum alijs speciebus,qua viliores sunt,
conferatur. idem itaque es subiectum communitate praedicatione,
principalitate O attributione,quod es id, ius in facultate principia,partes, piniones consideranturiquod cinnsic non se habeat corpus mobile ad ubi,merito haec opinio recta non est, falsisque innititur rationibus,non enim verum es in scientia naturali agi de corpore mobili, ut constitit in priori Praefatione, neq; enim penes θ cies motus sumenda sunt subiecta inscientiae partibus naturalis, ne ex accidentibus reddenda sit ratio desubiectosalsum est etiam hic de talesti corpore tractari quo ad motu duntaxat localem,o consi
74쪽
mili ratione de quatuor Hemetis,ckin multa alia de bis omnibus explicentur,νt paulo pon admonebimus.
U LO ante aliorum falsas sententias resecimus, moriati ea ataucenda est,quam putamus Aristotelis, O nt notastra clareat opinio, duo de subiecto uenari oportet,reconsideratam, disserendi modum,quippe bis duobus con lat. Cum Alex. Theopb.dicimus pro re considerata esse uniuersum, quod id intelligimus,quod ex quinq; costat simplicibus corporib.quod O Nundu vocat Alex.tuemur hanc opinione rationib.O autoritat bus.Primit ad eande attinet facultate agere degenere degeneri que speciebus ut dixit rist. .metapb . iuersum vero est comporis naturalis δecies,quodsubiectu in totascietia naturali statuimus,quare uniuersm in aliqua scientiae parte oportebat tractari,
cum in iis,qui sequuntur,libris, in eo,quiprecesiit, de illo non fuerit disputatum, asserere cogimur hic disseri, aliter fuisset dimia
nutus AriR.TVterea id materia operis pasim diximus,cuius partes inquiruntur, hic vero de coelo disiciplina de quatuor eleme tis traditur,ut te natur A ri t. initio tertis, sic ait. De primo igitur elementoru dictu est,& quale quid est secundu naturam,&quod incorruptibile,& ingenerabile, reliquu est autem de duobus dicere per primum elementum intelligit crium, per duo, qu tuor elementa,quae duobus nempegrauitate O leuitate constituuntur,sunt aut In haec Vniuersi partes ut patet i .coeli νbisimul inritatuit intentionem de his cuin ait. De iis autem, quae secundum sp ciem ipsius partes sunt, nunc dicamus. praterea paulo supra Vniuersum uocat totum, reliqua uero corpora partes, Vnumquodq; igitur corporum, quae in partis torma sunt, secundum rationem tale cst,omnes enim habet dimcsiones,sed ad propinquum tactu terminatum est, quapropter modo quodam multa corporum unu quodq; cst,ipsum autem omne, cuius hς partes sunt, persectum necesse est esse. adjcit dein sua troponens intetionem De ipsuis igitur uniuersi natura,sive infinita sit secundumagnitudinem, siue s nita sit secundum totam molem, post rius considerandu est. connat de Wiuerso, eius partibus esse inIu-
75쪽
institutum. Deinde id quisquesubiectum esse dabit, cuius facultas
assectiones contemplatur , hic vero eius inquiruntur a sectiones, quod νniuersum est,ut ex tradita de eo doctrina in primo libro potest fieri manifestum,in quo de illo complura praedicata ostenduntur,in primis quod sit perfectum, O sui generis merito, ct quia ab
alio non continetur: erat secundum de eo demonstrandum quod sit finitum magnitudine, O numero, ut proposuerat tex. q. Verum prius nonnulla oportuit tractari despeciebus ut dixit rex. I. O praesertim de corpore coelesi, quod sit simplex, alteriusque natura ab elementis, O expers cuiusque mutationis praeter quam motus localis ut patuit ad textum usque 3 3 .in quo ad id reuertimur,quod
initio proposuerat, finitaeque quantitatis iuersum esse ostenditusque ad tex. 76. posita simul dissutatione de corporibus simpliciabus,quibus constare diximus iuersum, nam ut dixit leat. 3 q. si simplici uerint finita, similiter o compositum, quare prius usque ad 4 .de coelo osteditur finitudo, de aliis uero usque ad Fq.tandem
usque ad 76. uniuerse destruit infinitum. Arist.igitur text. IS.ckm absoluiFet νniuersum non esse infinitum secundum magnitudinem,instituit alterum inquirere,an numerosit infinitum,ubi eius indagat unitatem, O ideo cum in partibus fuerit monstratum in nitum non dari, illud idem intelligendum est in toto, merito cuius fuit facta di putatio de istis, proinde recte dixit Auer. quod cudeclaratum sit quod partes istius mundi sunt terminata numero, )ςst com O etiam finitae, declaratum est necessario, quod se mundus es finitus,er iccirco Aris eracta tradiatione de infinitate leat. 7 3. colligens epilogumsic ait. Quod igitur infinitum non sit corpus ipsius uniuersi,cx his manifestum est. text.vero 76.iterum instituisse inquisiturum an pluressint mundi,text.uero 92. cum a huc non absoluisset de mundi unitate ct pluralitate contemplationem, proponisse inuestigaturum an sit aetemus, sic ait. Quod aute no solum unus est, scd&impossibile esse plures, insuperauicin quod scinpiternus cum incorruptibilis sit & ingoner bilis , dicamus, primum dubitatione facta de ipso. Eo autem absoluto, quod de unitate propositum erat, text. Io I. eandem deat emitare inse tuens intentione sic inquit. His autem detcrmi natis dicamus post haec utrum sit in generabilis,an generabilis
76쪽
εc incorruptibilis, an corruptibilis. Exploratum igitur en , Omnia, quae in primo libro fuere disputata , Nniuersum spectare , eiusquegratia de celo O de aliis corporibus simplicibus fuisse tractatum,ut eorum oratio ei, quae facienda erat de oluerso, conducebat. Cum .se lex.igitur dici potest, primo libro principale e monem esse de toto mundo fecundus uero de celo disperit, Tertius, o Quartus de quatuor elementis ..Ab hac opinione tacuer. cui plurimum credendum est,non recedit di quidem primo Gli asseruit buclibrum de partibus mundi agere, clarius in parapb. ubi ait Aria Llotelis intentionem esse de mundo , O simplicibus primariisque eius partibus inquirere,de omni insuper,quod mundum ipsum par
. est. G.L te queprimarias consequitur,ct 3 .celi ponens discrimen inter ela mentorum tractatione,quae fuit facta bis: O in lib. gen. O corriinquit hicfuisse dictum de elementis,ut uniuersi partes sunt,ibi uero ut causae mixtorum. Eademsententia insecutus est Diuus Thom.
latinorum facile princeps,licet ponea sententia mea θ errauerit, cum tiberti opinionem defendiphseputauerit. Conspicuum en igitur bis omnibus,qua sit materia ct res subiecta huius operis. Nuc alterum uenari oportet,qui modus sit considerandi, est autem hic, quem insubiecto totius scientiae naturalis Ratuimus, ν uta πt babet in seipso principium motus o quietis, Ῥnus es enim considerandi modus,qui omnibus iis,qua inscientia tractantur,en communis, aliter νna non essetfcientia. Trater ea utpasim diximus, dispu-6.Metaph. tandi modus a modo definiendisumitur ut patet s. Neta. fuere hic ς ' definita corpora plicia,ut inseipsis habentprincipium motu ,Mei.eel tex. lutι conflat I .cel.cum dicitur, Dico aut simplicia quidem quaecunque motus principium habent secundum naturam. Cum autem res a philosopho naturali aliter non considerentur, inferri plane potest, iuersum,ut habet in seipso principium motus,huius uoluminis esseIubiectu.Veris hic non des t difficultates, prima esssubiectum preteresias conditiones exposcitpartes, ut his uerbis in P0e t dicat crist. a .poH.Vna autem scientia est,que est unius gen Cris' ' quscunque cx primis componuntur,& partes sunt,aut passiones horum per se. Universi uero o mundi partes non assignantur,plures enim essent mundi,praesertim clan de eo locuti fuerimas subiecto,quod est totius commune totifacultati. Secunda dubia
77쪽
tatio en,id, de quo habetur scientia,es unum per se, quod ab una
forma connit, iuersum cum ex pluribus actu existentibus cst ' ε M. e, set,ex quibus non sit unum per se,ut patet 8.met.unum per se non .erit,quare de eo non poterit haberi scientiae. Hi etiam Simplicis cauillatio contra lex.Si de Vniuerso hic traderetur disciplina,tunc
de omnibus eius partibus, eiusdem est enim facultatis de subiecto de eius partibus agere, sicut patet fecisse Platone de principiis omnibus caelestibus O de iis, qua sub lunasunt, loquentem, hic uerosolim desimplicibus corporibus habetur doctrina, de animalibus o de reliquis, qus similitersunt Vniuersi partes,nullum sit uerbum. dubitationem confirmos Simpl.tesimonio Vicolaiperipatetici ait nullibi riso. proposuisse de mundo loqui,nec usquam loeorum epilogus colligitur de mundo,ut sit de coelo ouatuor et mentis.Facile refelli est dubitationes nunc allatas, si ab ea,quam retulimus,opinione non discedamus. Et prima non es soluenda,ueluti nonnulli opinati sunt, quod uniuersum licet actu unum sit,potentiatam e ct aptitudine ei no repugnat plura esse, id satis esse dicut,
ut subiectum dicatur habere partes.Horum enissolutio recta non es,necesse enim esset interdum eam aptitudinem,ne esset Iuperuacanea,adactum redigi,nam ut patet I. coeli frustra es calceamen- , - - tum,cuius non est calceatio O tex. II 8.ait Aristot.qua postibilia 41. sunt tempore determinata esse,nescilicet eorumpotentia in infiniatum abireis igitur poteria est,ut plures sint mundi,aliquando erutquod nefas es affirmare Praeterea de eodem simulpossent pronuntiari duo contradictoria statutum es.n. ab Arist.unum esse muniabuntque ingenerabilem o incorruptibilem,si ades potentia ad plures mundos,aliquando in actu ponerentnrquandoquidem postibili posito in actu,nulla equitur impinibile,licet aliquando falsum, ut pater 8 ffsimul igitur unus O plures mundi,quod est contra ε Phy.tem Aristo.' i .caeli dicentem.Quare neque nunc sunt plures e li, i iis
neque fuerunt,neque contingit sore plures, sed unum & solu sa.& persectum esse hoc ciaelum.Simul igitur Aristo. actum Op tentia ad plures mundos aufert.idcirco nos aliter soluimus,st, non
est necesse ut subiectum habeat partes id.n. intelligitur desubiecto
iners cientia, quod autem partis nuncupatur, non necessario
alias requirit partes, iter daretur in infinitumprogressui, ut partia
78쪽
Ascanij Comitis Praefatio. I I
ris essent partes,ex hoc patet nonnuliorum error asserentium e
lum o quatuor elementa esse partissubiecta in hac facultate, quado enim dicitur subiectum babere partes, eas inteligimus, quae subiective dicuntur,o quas species nuncupamus,quomodo non se habent illa,quia partes secundumspeciem a genere accipiunt denominationem,sunt autem talum o elementa partes, ex quibus totum Nniuersum constituitu ecunda soluitur dubitatio,confitemur τniuersim esse unum ex unica forma,aliter de eo nulla haberetur scirtia nec totpraedicata essent moGrata,nec corpus diceretur naturale, haec autem forma in ea, quae primi mobilis , a qua omnes h ius νniuersi partes accipiunt conmentiam ab eaque, ut patet Iz. mei. celam ct natura dependet O proinde recte uer.z.tali asseruits totus orbis en quasi unum animal, cuius plures sunt partes , cum similiter mundus elementalis, ueluti ct caelenis dependeat ab illa communi forma, merito Nniuersum erit unum ex una forma , quam babet. Cavillatio Simplfoluitur, quod caetera omniast rer
plicia corpora non uere dicuntur partes uniuersi, o ut ipse inutio secundi fatetur,vniuersi potiussunt efectus. 3Iundus igitur taquam ex suis partibus esto quatuor elementis conctat,merito satum de his Aristot.egit, in hocsicuti in compluribus aliis non ius quens Platonem, falsum es nusquam locorum Aristo meminisse de Mundo,ueluti ex dictis constitit . Similiter facilὰ rationes quas pro Simplicis opinione adduximus,ssilui possunt. Concedimus enim hic agi de simplicibus corporibus, quae proximὰ ex illis conficiuntur principiis,quae in libro p0sd putatasunt, his tamen sit se
ms,Vt uniuersi partes sunt. Nec est necesse tractari de eis,ut simpliciasunt, licet nomine elementi fuerint nuncupata, uerὰ enim sunt elementa, ut ex eis uniuersum componiturinec refert, si dictum fuerit ea moueri motusimplici,doctrina enim illarum efflagitabat, ut qui esset eorum motus .exprimeretur. Reifcitur etiam quod ex prosmio a fertur,ct assentimur Arin. corpore naturali agere, quandoquidem νniuersum in corpus naturale, fuit aurem dii utatum
de corporis perfectione inprimcipio,ut uniuersi perfectio pateret. Falsum est autem prius ista praedicata mo rari de isto,id enim cum pars sit uniuersi, huic primum ea conuenire exissim dum es, en enim totum, illud uero pars, constar enim I. pone. quod sit error in iniversali
79쪽
uniuersalisi quod fuerit totius,motaretur in parte. Diluunturo alia rationes,iam seruauit Aristaratuta ordinem tam egit de νmueris,cuius partes sunt corpora simplicia, ut quo modo similiter unitiersum dici positi simplex corpus,quandoquid simplicessunt
eius partes,ex mixtioneque plurium non contiet. Verum cum huiusniodi plicibus corporibus acciderar ut partes sint νniuersi,ut nobiliori tractarentur modo, praestantiorque fieret haec doctrina Ab ratione,quasunt partes uniuersi,de eisdi seritur. Nec ex his tollitur illa diuisio corporis nata ratis in simplex O mixtLm, quia iam desimplicisub uniuersi nomine Dit dissutatum. concedimus etiam unum debere essesubiectum,cuius partes inquiratur, verum id est uniuer1um,cuius eorpora simpliciasum partes, ut paulo supra satis abundefuit explicatui ec desubiecto dixissesatis fuerit.
De ordine Aliorum opinio. Cap. I .
V Kc de altero,quodsecundo loco proposueram Iem ' nem aggrediar, de ordineque disseram,quam sedem in ter philosophiae naturalis libros opus hoc obtineat. Non admodum esset hae i=ι re immorandum, nati ; conquiescerem, nisi quorundam recentiorum opinio urgeret, ueritatemque labefacta ret, quare prius de istorus thtia disputare decrevi, ut cum ad bos inciderimus,plane bospites no videamur.fuit nonusiora opinio locueusibi utaicare libris hunc,qui scientiae de is talibus ascribitur,in sextaq; Iede constitui.Verkm,ut nota perspecta sit eoru opinio,non nulla iuxta hos a nimaduertere oportet. Primum p Vniuersum, de quo multa diximus superius,es animal, duplicique parte conflat, una,quae materiam praefert,altera,quae formant: simplicia qhinque
corpora materia uicem gerunt: anima uero uniuersalis fomam representat: ueluti accidit i animali mortali, cuius alia ei parti,qua princeps est, praeest,ut puta cordi, O eo medio reliquis exscntiam ct uitam praestat,quae proniis dictinctae formis non aequὰ ab ea a cipiant esse alique enim soli an existentiam ei sensus sint expertes ut ossa nerui coe eartilagines. Idem in animali aeterno ccxspicithr, nam cum prima forma primo orbi praesideat, esse O uiuere mediis propriis formis careris ommunica pro ut eorum oposcit ncrura, .P L elementa
80쪽
elementa enim ui expertia existentiam duntaxat ab ea recipiunt. Totum igitur Misersum erit unum animal conitans ex forma unia uersati ut ex anima, ex orbib.caelestibus oe quaruor esemetis perinde ac ex materia Preterea dicunt,quod pro huius animalis e gnitione est necesse utranque partem cognosci,materiam scilicet formam, mmιrum isa earum euorata , perfecta non esset eius d ctrina. in eodem igitur libro opus es de utraq; tractariparte, verum
cum de eius anima dissutatum sit in libro de animalibus , ubi simul dactam est de anima animalis aterni o corruptibilis, ibi similiter erat disserendum de eius materia, ut de eo absoluta esset scientia, ueluti factum est de animalimortali.Quare eum in libro hoc agatur
de eorpore Glesti O quatuor elementis,que diximus tenere mat ria locum rationi est consionum inter libros de Ani litis collocari,ubι de eorum tractatur anima,post tractationemque de animalibus eorruptibilibus,qus nobis notio sunt, reponi. Hanc opinionrrationibus O auctoritatibussabilium, prima eorum ratio est, ad eandem attinet facultatem rei materiam O formam pertractare,ut, . r ' ' patet 1.-2s'en autem aeterni malis materia Glum o quatuor elememafoma uero eius aera, ut paulo supra dictum est pars aut scientiae naturalis, qua deforma agit, similiter demateria o de toto antinali loqueturiat liber de anima,qui pars es mentia de Aramalibus,disserit de furina o de caeli anima, quare eius munus erit simul de materia uerba facerecida igitur sedes tribuenda est huic libro,quae binoria de anima. Secundo probant,unius interes facul- ..Meti tis. tali degeuere de eiu g te peciebus agere,ut patet q. meta. scie x. tia de anima animul,quod interi contemplatur, ergo eadem animal Hero cogitur considerare,quod est species animalis, analogice.n.
de aeterno ct mortali dicitur agri teste verr. in lib. de sullantia orbis .cussi igitur bic de aeterno animati fiat disputatio si quidem de
eius materia ractatur,merito facultas hsc erit pars scientiae de Mnematibus. ntio idem onenditur, unius est facultatis opposita considerare ut ait Ariuot q. meta.animal sternum o moratae merito .Metaph. oppostrarum proprietatum,qua eis competunt, inuicem opponu κ . tur, ineIt enm cslesti nun tuam gign: O nunquam interire,animaluero moecade oratir interit . uno igitur in loco de utroque disti