장음표시 사용
41쪽
re rationem, atque illam quidem validam demonstratu ua inque . Prima ergo ratio contra hanc opinionem est. communis, quaeque ad omnes treS priores Antiquorum, relatas opiniones dirigitur . Si cometa esset concursus,, seu viaio , coitusque plurium planetarum , sequeretur,
quod planetae ipsi extra uagarentur latitudinem circuli Zodiaci seu signi seri,atqui hoc est impossibile, & in conqueniens; quia nullus planeta pererrans eclipticam Lodiaci , diuerti potest ultra sex gradus in ipso, siue ad Austrum, siue ad septe trionem moueatur.Ergo cometa no est stellarum unio seu planetarum concursus. Prima co- sequentia, quod scilicet planetae mouerentur extra latiis tudinem Zodiaci eo probatur,quod expericlia obseruantum est atque compertum, multos cometas apparuisse
extra Zodiacum per lonsum quidem spatium atque distantiam ion solum versus Meridiem, ac Austrum; sed etiam versus septemtrionem;quemadmodum multae historiae huius rei fidem faciuiit, & a nobis loco suo diceatur . Igitur clare sequitur cometa non posse esse concursum plurium stellarum.Secundo arguitur contra dictam opinionem sic. Si cometa esset concursus, seu aggregat O& vnio duorum , pluriumue planetarum; tunc non foret postibile, ut simul, &. semel apparerent plures cometae: hoc autem falsum est per factas obseruationes, quae contrarium testimonium perhibent: nam,ut dicemus in proprio loco, quadoque fuerunt visi duo cometae simul, quandoque etiam tres. Igitur id,ex quo sequitur,erit falsissim sucosequentia aute,quod non possent plures simul apparere cometae, facilis quidem est deductus; quoniam cum planetae quinque ipsis sint sexcipiuntur enim Sol,& Luna ) unus, aut duo ad summum poterunt apparere cometae:Etenim tot cometae possunt apparere,quot sunt pol sibiles concursus, aggregationesve ex ipsis planetis, Atqui unam , vel dua, tantum ex planetis aggregati
nes polsumus habere; unam quidem aggregationem, si
42쪽
ex duobus planetis;alteram autem, si ex tribus reliquis efficiatur. Igitur duo tantum ad summum,nec plures poterunt simul apparere coinetae.Sed quia obseruatum,ataque visu ipso compertum est, apparere ala quando non solum unum, vel duos simul cometas,immo tres etiam,sicut tempore Neronis de quo alias dicemust propterea In . parti non videtur verum esse, ut cometa sit, atque causetur ex p 'concursu,coniunctioneque, seu aggregatione plurium planetarum ; qui numero quinque nario ab ipsis annumerabatur, puta Saturnus,luppiter, Mars, Venus,& Mercurius; ut bene annotabat Alexander. Amplius & tertio arguitur. Stellae sunt semper fixae suis olbibus non enim mouentur ut pisces in mari dicebat Λrist.) Igitur neque ascendunt, neque descendunt. sed cometa aliquando ascendit, aliquando vero descendit in magna latitudine spatij in nostro orizonte, veluti demonstrant Mathematici. Igitur cometam non esse aggregationem, atque co- cursum planctarum liquide patebit. Ulterius non po- ratio. test esse cometa talis congre illis, containisque planetarum plurium;quoniam stestae etiam, quae fixae sunt, & noerrantes, visae sunt accepiste aliqua do comam; quemadmodum testantur AEgyptii , qui in Mathematicis disci o gyp 'iplinas fuerunt oppido quam per itissimi; & Arist. etiam ea pelliis idicit se hoc obseruasse in una earum stella , quae sunt in mi, se more, & coxa illius signi, quod canis appellatur, qua-liis tamen debiliter,ac imperfecte;quoniam visio non potest ita optime contingere ad illam, ut is praesertim co- tendentibus, & valde fixis: & ratio poterat esse, ut ininquit Ioan Gram. quia oculo intento bene in ipsa,duplex splendor videbatur,& lumen cometae,3e stellae fulgor: ex quibus duobus luminibus fiebat unum lumen intensius, quod quidem lumen intensius non ita distrincte , & ad pia guem potest videri,discernique, sui enim vehementia
per turbat spiritiis visi uos,disgregat,atque corrilmpit.vi
de Ai iit, in lib. de seni. di sensit. oculuin dicebat obstu C et rari
43쪽
rari in locis,ubi est multa nix, aut multa aqua;quoniam cum nix, Sc aqua splendentis naturae sint, spiritus oculorum visi uos possunt disgregare,de inde visionem impedire.Si ergo obseruatum est apparere stellam non errante, sed fixam,accipientem habentemq. comam ipsa tra, errore profecto magno scatet dictum Anaxag. & Demo quod cometa sit symphysis, seu concursus,et uni O planeistarum , stellarituque erraticarum ; quoniam aliquando visus est eometa,& no fuit talis erraticarum stellaru co- cursus, unioque. Amplius quinta ratione instatur, & mas ratim gis propria contra istam opinionem Si cometa esset aggregatio planetarum, seu symphysis,& vnio;ergo sequeretur quod dissoluto cometa , hoc est illa aggregatione, unione,&concursu disiuncta atque destrinua, apparerent stellar, ac planetae, quae talem aggregationem, decocursum faciebant, sicuti excpli gratia domus,quae est aggregatio , dc unio plurium inultorunque lapidum, de lignorum,dissoluta atque diruta domo, remanent lapides de ligna, quae talem aggregationem quae domus vocatur constituebant: Atqui nullam quidem dissoluto cometa,videmus remanere stellam. igitur signum certum est,cometam non esse aggregationem ex planetis, ac stellis.Quod si sorte velit hic pertinax Democritus huius argumenti minorem assumptam negare propositionem, dicens apparuisse quidem aliquando cometam, de post eius dissolutionem remansisse stellas;certe temere id se ciet ac nihil, quo sua opinio verificetur, demonstrabiti
quoniam nec oportet inferre ex particu Iari una uniue
salem propositionem logici namque hoc non admittu nisi tamen illa fuerit per se , ut ex I. Post. lib. habetur ab vid. Aristo. Arist.Verbi gratia, hic homo,puta Antonius , vel Caesar λ. in animal rationale , igitur omnis homo est animal raia, . pilor ea. tionale, vel ista altera, astrum hoc, nempe Venus est 3. Sphericae figurae,ergo omne astrum est Sphericae, de ci cularis figurae. At opportebat ipsum Democritum ostendere
44쪽
dere,& dicere hoc esse semper , vicibusque indisserentihussemper cometa dissoluto stellas apparere, Adde etiaquod potuit Democrito visum esse, ut appar rent, cernerenturque stellae post dissolutionem cometae;& non revera eas cospexisse: verili inule namque est inquit Ioan Gram. quaedam sydera in nubis speciem obtecta a coismeta ,sublato postea cometa rursus ostendere lumen suusicut etiam sydera, quae non nunquam nubibus obum brata occultantur, sublatis postea de medio nubibus, sese aperiunt, ac statim apparent. Quid igitur amplius opus est contendas pertinax Democrite, quod vidisti dis soluto cometa stellas remansisse Non nes dicas quaeso potuit esse, ut stellar, quas fateris vidisse, fuerint in ipso Coelo Θ atque durante cometae splendore, in obscuro la
tuerint P quamobrem cometam non esse constitutum ex concuti ipsarum stellarum P Praeterea hoc aliud argu- έ.ratimentum dirigitur contra te Democrite, & omnes, qui tuam sectantur erroneam opinionem.Miil totiens obser uatum est fuisse c5cursum, mphysim, ac unionem pla- Inetarum,ne dum cum stellis errantibus,verum etiam caefixis ; & tamen nullum suisse apparuisseque cometam.i Hoc autem manifestum facit congressum syderum, seu planetarum unionem non esse ipsim cometam . Obseruationem huius recitat Arist. suisse quandoque factam ab AEgyptijs ; immo ipse etia bis vidit stellam Iouis conis gressam fuisse cum aliqua stellarum, quae sunt in Gemi nis, & nullum nihilominus apparuisse cometam: quod haud sane fuisset,si cometa concursias,unioque planeta rum existeret. denuo sit haec alia ratio. Compluries v mi sus est cometa separatus ab omnibus planetis, cum aIiquando simul existentibus omnibus supra orizontem, . . rum etiam quandoque non simul omnibus existentibus 'supra ori Zontem. Atqui hoc esse nequiuisset, si cometa esset concursus,&conuentus plurium planetarum Istia T i ζηζe
tur cometa non estconcursiis. Praeter haec quod cometa 2L. L
45쪽
conuentus,atque unio planetarum non sit,his tribus vlla lidis sane Senecae argumentis satis conuinci arbitrabor. Primum est, si cometa esset duarum, aut plurium stella. rum concursus, seu conuentus & vnio, non posset utique diu cometa perdurare,ac apparere:probatur, quoniam stellae simul diu cohaerere non possunt; sed necesse est Isge necessitatis ipsarum ad inuicem separentur. unde viis demus Solem,& Lunam inter exiguum tempus cum ob sturari coeperint, liberari, propriumque quaeque pristis
num lumen recipere. atqui cometae duobus,&quatuor, immo sex etiam mensibus quandoque perdurarunt. Igi, - tur cometae non erunt concisrsus plurium planetarum.
Secundum argumentu est tale; quod post Demetrii regis Syriae mortem,paulo ante Achaium bellu, cometes effullit,ac apparuir,magnitudine quidem non minor Sole. Sed si in unum, inquit Seneca, mille stellas cogreges, nunquam hunc habitum,S magnitudinem Solis aequa-hunt. Igitur cometa non poterit esse concursus, seu unici plurium stellarum. Tandem est aliud Senecae argumentum . Aliquando Saturnus, inquit, supra Iovem est; &Mars,Venerem,aut Mercurium recta linea respicit; nec tamen propter hunc cursum cum alterum horum planetarum alter subit, cometes fit; alioquin omnibus fiet. Ergo cometes concludit Seneca non est concursus planetarum. Haec pro confutatione primae opinionis Ana. xag.& Democibiliciant. l Circa tamen in praesenti capite a nobis dicta,duae ocis currunt difficultates determinandae. Et prina a est , quo. modo assertum , dictumque sit a nobis de mente Arist. quod lunien cometae ex coitu,& aggregatione, seu co cursu planetarum melius poterant videre illi, qui ocuulos,ac visum sensim in ipsum ad ijciebant, idestremis lumen intuebant iir;quam illi, qui visum & oculos intemdebant hoc est fixe intenteque respiciebant: Namque
his iuquit Acilia hebes , illis vero maius fiebat lumen.
46쪽
Hoc est quod primam facit difficultatem ; quoniam videtur magis verisimile,ut res deberet contrario modo se habere,nempe ut melius viderent, oculos, ac visum fixe intendentes; non autem sensim, ac remisse ad ij cientes
Sed statim tollitur haec difficultas, si dicamus,quod ideo Soluti oculos, ac visum non fixe intendentes, sed sensim ac remisse adiciicientes in lumen, melius cernebant ipse quam qui fixe intende labant, ac respiciebant; quoniam in illis no'fiebat spirituu visiuorum resolutio; in quibus tota videndi vis,facultasque posita est: At in ijs, qui fixe oculos intendebant, hoc est non conniventibus oculis aspiciebant,fiebat quidem,& multa dictorum spirituum resolutio 3 & iccirco debiliorem visionem patiebantur: Magnum namque solet rerum conspicuitas, Sc splendocnegotium facessere aspicientibus; immo tantum, ut ocuIos quandoque obcaecate possit: quemadmodum Gal. in
I O. de usu pari.lib. cap. 3. annotauit dicens,Si quis enim Solem ipsum oculis in conniventibus velit intueri ocu
los celeriter perdet, veluti multis in Solis desectibus eius affectum,qui Soli acciderat,planius nosse cupientiabus fixis oculis Solem intuentibus imprudenter euenit/Ita etiam Xenophontis militibus per nivem alioquin lucidissimam iter facientibus accidisse,idem Gal. recenset. Vnde Dionysius Siciliae tyrannus cum hunc dirum spledoris in oculos effectum intelligerer,domum super caricerem instruxit clarissinam, ac longe splendidi isimam calce illitam; ad quam homines infimo carcere diu tissime conclusos educebat,qui cum ex multa, ac prolanda caligine in splendidam lucem egress,eam intueri cupidi ellent, intuiti misere obcaecabanturducis splendidae
Occursum repentinum, atque consertum non serentes.
Caeterum haud ab re nunc contendent a nobis aliqui, suorum oculorum conseruationi consulare cupientes,
qui nam dicantur oculi intenti, hoc est fixe respicientes;
47쪽
ad hoe ut in splendoribus iter,uel aliquid aliud agentes
possint suis prudenter oculis cauere atque confluere. Quibus resposum esse volumus, quod oculi intenti id est fixe ac intente respicientes illi dicuntur , qui quidem palpebris omnino elatis,apertisque respiciunt. sensim vero adiecti, remisseque intuentes oculi,dicuntur illi con- niueres,& qui palpebris non adeo,ac totaliter, perfecte que elatis δε apertis res intuentur, ac vident,sed quadatenus depressis, & semiclausis. Patere autem potest haec nostra expositio , S: confirmari per Augustinum Suess.
qui oculos non fixe intentos exponebat per oculos cae- Oculus cae- cutientes: Carcuties autem oculus est oculus connives, diei ud' non omnino apertus sed semiclausus. Ex quo non posissim non mirari magnopere in hac re, quomodo Ludovi Bueea ser. ta cuS BuzzaferreuS, vir quidem inter modernos alioquin
perspicacissit ni iudicij,in suis super Meteor. lectionibus
hanc Suessani expositionem se capere non posse confiteatur a dicens liri possibile fore,ut oculus caecutiens sit culus fixe intentus,& respiciens,cum inquit caecuties oculus sit oculus,qui vagatur,&mobilis est, qui tandem videre melius non potest: namque Suessanus non ita hoc loco coepit oculum caecutietem, sed sumpsit eo,quo dictum est modo a nobis;scilicet caecutiens, idest conniis Uens, non omnino apertu S, ac reseratus,sed semiclausust haec enim est vera & naturalis caecutientis oculi significatio,expositioque;non autem est illaBucca serret. Taluter namque dispolito oculo, nempe caecutiente & semiclauso,magis uniuntur,ac fortificantur spiritus visiui,atque ob id melius possunt cernere. Hoc vel exemplo patere potest, quod a longe videre cupietes, statim manus fronti solemus apponere: vel etiam,quia illi, qui natura concauis sunt oculis melius ut inquit Arist.) prospiciunt,ac vident. Est secunda dubitatio adhuc in dictis. Diximus cum Arist nos in sexta ratione, quod obserua-.tum est ab Arist.stellam Iouis bis congressam fuisse cum aliqua
48쪽
aliqua stellarum,quae sunt in Geminis: contra hoc nunc magna insurgit ambiguitas: quia cum luppiter non copleat motum suum,nisi annis serὰ duodecim,ut dicit Hyginius,mirum sane est, atque difficile, quomodo bis ad eandem stet Iam praecise redierit. Hanc dubitationem co soluti .. natur soluere Suess.dicens, quod potuit quidem stellam Iouis adite eandem fixam bis in Geminis, hoc modo, ut semel quidem per motum rectum, semel vero per retrogradationem. Vel, inquit secudo, potuit hoc esse bis etiaper rectum motum,tamen spatio viginti quatuor annorum. Quod nihilominus ipsi adhuc difficile videtur. Sed hoc videant melius Astrologi. Confutatio opis. Pthagoricorum. cap. IX. Postquam reiecimus opinionem Anaxag.&Dem .
nu nc refellamus sententiam Pythagoricorum, quae asserebat, cometam esse de natura caelesti, quippe qui ecset unum astrum diuersum ab alijs planetis, habens ex se eomam, crinesque. Et primo argumento communi.Si co r. ratio. meta esset aliqua stella, unc dissoluto, ampliusque non apparente,remaneret illa stella. Atqui ex omnibus, qui apparuere, visique fuerunt cometis, nullam umquam ab eius dissolutione obseruatum suit remansisse stellam. Igitur cometa non est aliqua stella. Secundum argumentu. L .rati Si cometa esset aliquod jdus, igitur semper appareret
in eadem magnitudine, non autem modo maior, modo vero minor: atqui experimur contrarium, quia cometa nunc unam, nunc aliam refert magnitudinem; nam
initio minor, in medio tempore maior, & tande rursum in fine diminutior euadit apparetque; & quandoque a Pparet maximus in ot c . principioque,& postea pedetentim, sensimque temporis tractu fit minor, angustiorque. Igitur nequeunt Pythagorici veridice asseuerare com tam unum esse sydus, distinctum ab aliis planetis. Maior
49쪽
3.rati . cap. z9. 4.ratio. s. ratio. 6. ratio.
huius rationis probatur, eo quia stella est incorruptibilis,& invariabilis,non secus atque ipsum Caelum , ut in et . lib. de cael.tex. I. dicitur ab Arist. Nec ea obstat, qua reddunt, ratio de magnitudine, atque sigura cometae; quod nempe id eueniat pro con remone syderum ineris rarithim,quae cum ipso simul efficitum Vbi enim haec stella inquiunt) ad eundem locum accesserit,in quo syderuinerrantium frequentia,sive maior ipsorum amplitudo . constiterit;tunc&ipsa lucis collustratio in cometa maior visitur: at vero cum haec stella se consociauerit non cum inerraticarum stellarum frequentia, multitudineque .sed vel cum paucioribus, vel cum ijs, quae angustioris sunt magnitudinis;tunc minor, atque exilior oritur Cometa, atque apparet. Amplius sit tertia contra hanc opinionem ratio ista. R strum omne cum sit incorruptibile atque inalterabile, sicut seinper eandem seruat naturam, ita continuo,semperque unam etiam,& eandem reintinebit figuram: sed nos videmus variari cometas in figura,quonia aliquis apparet in figura circulari, aliquis in sigura oblonga,& simili si cui suo loco dicemusὶ Ergo cometa non potest esse aliquod astrum a caeteris syderibus seiunctum. arto arguitur sit. Nullus: planeta vagatur extra Zodiacum,ut paulo superius dictum est ι sed
visi sunt plures cometae extra eclipticam Zodiaci moueri. Igitur cometa no est una stella, nec de natura caelesti.
Amplius impugnatur adhuc isthaec opinio tali pacto. Si cometa emet unum sydus dissitu ab aliis planetis, quod
rarenter apparet, tunc nimirurn cum digreditur ab ipso Sole; ergo simul non possent apparere plures cometae, quam unus: hoc autem non videmus esse verum; qua doquidem multotiens apparent cometae duo, & tres etiam simul quandoque apparuerunt: sicuti Neronis tempore reserunt euenisse. igitur cometa non poterit
esse unum sydus . Vlterius his rationibus posset addi aliud argumentum. Acies oculorum nostra non potest per
50쪽
per medisi sydus exire, ut per illud superiora prospiciat, est enim densioris substantiae, quam ipsum lum. atqui
per cometam non aliter quam per nubem ulteriora, saperioraque cernuntur. Igitur cometa non poterit esse
Sydus,sed erit leuis ignis, ac tumultuariuscin exhalati ne accensus.Quare annihil ata est huiusmodi Pythago. rica sententia;& nullo pacto potest cum veritate defensari, sustinerique, quando rationes, quibus magis est stadum, totum oppontum demonstrent.
Confutatio opin. Hippoc. ccii Azychyli. p.X. DE structa Pythagoricii opinione, sequitur ut era
dicemus, funditu'. euertamus opinionem Ili P poc.& AEschyli, atque omnium sectatorum ipsius . Haec igitur opinio patitur easdam,quas praecedens, ac secunda passa est instantias.Etenim si eorum, quae in proprio capitulo dicta sunt, immemores quidem non fuerimus; dicebamus quod eiusmodi Hipp. hij opinio volebat cometam esse sydus diuersum ab alijs syderibus cum c
ma, seu barba,non ex se ipso habens eam, adeoq. non ex natura caelesti; sed efformatam ex vapore, quem a
trahit , non in quibusvis locis quia non in Tropicis, Solstitialibusque aridis, ac exiccatis ; sed in illis tam tum, a quibus possibilis est vaporum eleuatio; veluti
in Borealibus, ac Septentrionalibus, ut de mente ipsorum dicebamus . Eisdem modo rationibus conseditur opinio ista, quibus &praecedens Pythagoricorum. Primo ergo obtrucatur ea ratione, quod dissoluta exha- .ratim Iatione terrestri, squae comam efficiebat seuebatque, appareret illud sydus, quod fingunt, imaginanturque eine cometam: verum quia non videtur aliquod Sydus apparere post dissolutionem cometae, & exhalationis terrestris comam fouentis.Igitur cometa non poterit esse stelIa, comam habens ex terrestri exhalatione coalitam, productaque.Praeterea si hoc est verum,quqritur quae sit a. tio, D a ratio, Diuitiaco by Corale