Commentarium in Bullam Pauli 3. licet ab initio, datam anno 1542 qua Romanam Inquisitionem constituit, & eius Regimen non Regularibus, sed Clero Seculari commisit. ... Accessit Appendix HistoricoTheologica de Proscriptione sub annum 1725 ..

211쪽

Iublimati sunt Fratres mei, si recognoscunt: . nec pro meo posse permittam , ut aliud asse . quantu pecimen dignitatis. Utinam haec intelligerent Catholici Principes , qui ad

Episcopatus,& Infulas nominant virosRegulares. Hos quidem. viros se amare Pu-.tant, eorum tamen' ordines perdunt am

bitionem fovendo , ω evertunt. h.

' Nec meliora leguntur de Moribus or-' dinum Mendicantium post S. Antonini tempora, cum Dignitates, Auctoritas, Iuri s dictio,perhonorifica munera,incremen . tum accepere potius quam decrementum Nam ante S. . Antoninum Plura modera . ti fuerant. Pontifices ex: Mendicantium Privilegiis. Hinc S. Antoninus 3. part tit. 22. cap. s. g. I. post plura Mendicantium privilegia enarrata haec habet. ,, Uemis rum quia processu temporis ipsi Men. dicantes, seu aliqui ex eis insolenter, coeperunt aliqua agere , quae minus ,, erant in venerationem Prael torum. dc., , damnum Clericorum: Ecclesia aliquibus: Constitutionibus repressit uda , , clam,& temeritatem illorum.' Rei en .set autem plures Constitutiones Antoni-inus, atque inter alia haec recenset. Item circa Inquisitores,qui ordinarie sunt Mendicantes, certa statuta pinna. At quoniam

post S. Antonini tempora' per Sixti IV. Bultra

212쪽

Bullas; quae Mare magnum nuncupantur, Mendicantes cumulati fuere privilegiis , honoribus , quibus adde Diploma Leonis X. aBZovio, ac Spondano recita tum , de quo supra : ea consequuta sunt, quae memorantur in celebri scripto, quod PAULO III. obtulere anno Is 8. Cardinales , ac Praelati ab eodem Pontifice delecti , ad Curiae Sc Ecclesiae reformationem. Eos autem juramento, eX com municationis proposita poena, ad veritatem dicendam adegerat PAULUS III. Nonnulla exscribam. ,, Alius abusus magnus, ac minime ,, tolerandus , quo universus Populus se Christianus scandalizatur, est ex impe- is dimentis, quae inferuntur Episcopis inis gubernatione suarum ovium, maxime in ,, puniendis scelestis , dc corrigendis. ''Εjusmodi autem impedimenta erant, tum ex effraenatis exemptionibus Regularium, tum Inquisitorum Mendicantium, dc universae eorum Familiae , ut aiunt , sive ossiciali m , ac Ministrorum. ,, Hocis etiam animadvertendum , ac Corrigen-

,, dum censemus in Praedicatoribus , dcis Conse ribus constituendis a Fratri- bus , ut o praesentarentur Episco-

213쪽

,, pis , quibus prae omnibus cura Ecclesiae est demandata, a quibus eXamina ,, rentur per se, vel vel o idoneos , nec se nisi eorum consensu admitterentur ad haec peragenda. '' Quibus verbis ag novit Congregatio noxia fuisse Dei Ecclesiae, aes piissima in contrarium privilegia a Regularibus, :sive obtenta, sive eX- torta. Abusus alius turbat Christianismum in Monialibus, quae sunt subis cura Fratrum Conventualium sita nuncupantur Fratres omnes cujuscunque Ordinis , non in solitariis locis, sed in Comventibus degentes, voce per eam actatem consueta ubi in plerisque Monaste- ,, riis fiunt publica sacrilegia, cum maxi- mo Civium scandalo. Auferat ergo San-

, , ctitas vestra omnem eam curam a Fra-

tribus Conventualibus, eamque det , ,, aut ordinariis , aut aliis, prout me- ,, litis videbitur : '' Quibus verbis agnovit Congregatio noxia fuisse privilegia, quibus Mendicantes in suorum Ordinum Moniales constituti erant, veluti Monialium Episcopi. Abusus magnus, ac perniciosus estis in Gymnasiis publicis, praesertim in se Italia , in quibus multi Philosophiae se Prosessores impietatem docent , imo ,, in Templis fiunt disputationes impiise

214쪽

,, simae . & si quae sunt piae, tractantur

,, Coram populo res divinae valde irre. ι ,, Verenter z Ideo putaremus indicendum, , Episcopis, ubi sunt publica Gymna-

, , sia, ut per eos admonerentur Lectores, ,, ne docerent adolescentes impietatem ...

,, In impressione Librorum, danda esseti, hujus rei cura ordinariis. V Illa autem Templa fuisse plerumque Regularium , Lectores illos plerumque Regulares, ne mo dubitabit, qui morem ejus aetatis sciat : Librorum imprimendorum curam Episcopis , & Fratribus Inquisitoribus , & S. Palatii Magistro commen- daverat Lateranense sub Leone X., qui frustra clamantibus , di conquerentibus Episcopis, ut fusE refert, Raynaldus in Annalibus, adeo benevolὰ se gerebat in Regulares : sed hoc non bene cedere in Ecclesiae bonum judicavit delecta illa Congregatio, solisque ordinariis eam reni commendandam censuit : Idem decrevit deindὰ Tridentinum. At sub Pio IV. Romani Dominicani magnis conatibus con . tenderunt , ne sibi e manibus elabi sinerent hanc praerogativam Episcopalis aut ritatis. Quare Decretum Lateranense restitutum est. Imb deinceps praeter ter minos a Lateranen se constitutos, ampli ficaverunt autoritatem suam Regulares

215쪽

Dominicani; & tum Urbis Vicarium, tum reliquos ordinarios, a Librorum imprimendorum cura sere rejecerunt.

Caeterum quis extiterit fructus tot Cardinalium , Episcoporum, Inquisitorum , Exemptionum, ac Privilegiorum: quibus in detrimentum Secularis Cleri, aucti fuere Regulares Mendicantes; paucis ver his deelaravit ea celeberrima Congregatio. ,, Alius, inquit, abusus Corrigendus

se in Ordinibus Religiosorum, quod adeo

,, multum deformati sunt, ut magno sint se standalo Secularibus, exemploque plu- ,, rimum noceant. Conventuales ordi- ,, nes ut nempe Carthusianos, ac similes exciperet, atque etiam Theatinos &c. haud ita pridem constitutos.) is abolendosis putamus omnes, non tamen ut alicui fiat

,, injuria :, sed prohibendo ne Novitiosis possint admittere: sic enim sine ul- ,, lius injuria cito delerentur, &boni Re- ,, fligiosi eis substitui possent. Nunc vero se putamus optimum fore, si omnes pue- ri, qui non sunt professi, ab eorum ,, Monasteriis repellerentur. Eandem hancRegularium ex nimiis privilegiis depravationem comprobavit,quod accidit Paulo IV. Pontifice, qui ctim Cardinalis esset, Congregationi de qua supra, interfuit. ,, Is enim quemadmo

216쪽

,, dui, narrat Spondanus ad ann. Issy. n. , , a. Monaiticam seu Religiosam vitam se lemel professos, in Coenobia, unde qua- ,, Cumque de causa exierant; regredi praeis Cepit: atque in eo edicto exequendo se- ,, vere adeo, atque acerbe enisus est, ut is complures in Ρontificiis ditionibus Sa- D tellitum manu in vincula truderentur, ,, alii in Triremes conjicerentur. Qui va- ,, rias ob causas edicto parere non pote ,, rant, ii tutissimum perfugium Venetias ,, elegerunt: ad quam Civitatem triginta is eorum millia confugisse dicuntur, quo- ,, rum plerique desperatione adacti, in ,, Turcarum oras proficisci, vel in Gers, maniam migrare statuerant : Nonnulli , , domorum parietibus indiu st,rei exitum, , , ac propinquum senis Pontificis le- , , thum praestolabantur. Reliqua vide apud Spond. loc. Cit. Legendus etiam ipse Paulus IV. in Bulla I tom. I. Bullarii, ubi refert,quam magnis sceleribus essent implicati. Hic itaque egregius extitit fructus ,

sive in Ecclesiam , sive in ipsosmet Regulares Ordines, ex tot obtentis eXemptionibus, honoribus, praerogativis, Contra utriusque sanctissimi Patriarchae votum ac desiderium. Quare si quis Regulares Ordines in Christi Charitate di-

217쪽

ligat , necesse est, ut Cardinatatus , Episcopatus, Inquisitoratus, aliosque gradus quoscumque, Ecclesiasticam jurisi dictionem administrantes, a Regularibus

amovendos. desideret, omni ambitionis aditu , ac spe praeclusa. Tunc enimvero sperandum est, re, ac nomine Religiosos , majori in numero habitum iri in Ecclesia , chm diligentissime illud Adagium

Canonicum observabitur, Saecularia Saecularibus , Regularia Regularibus conferantur. Neoue sibi aliud volebant S. Dominicus , cc Franciscus, neque ab his diversa sensit S. Ignatius, ut legere esta pudoriandinum in Historia Oi dinis. Scio Clerum quoque Secularem obnoxium esse vitiis , ac criminibus : Uerum his extir

Iandis plurimum juvabit sandi itasR egu

arium ordinum. Caeterum si cupiditate honorum , ac pecuniarum eis res proce dat, ut obscuratum sit aurum , ut mutetur color optimus in Religiosis Ordinibus : Ecquis corruptis Regularium mori bus remedio esse poterit ξ si sal evanueriι in quo salietur 3 Nemo ins elabitur post Tri dentinum doctrina, ac probitate illustres vigere Regulares Ordines, multis ablatis, vel temperatis privilegiis: atque ampli, scata Cleri Secularis autoritate. Uberius

218쪽

sitorum potestas, aliaque omnia , quae ad Iurisdicti nem Ecclesiasticam pertinent, Secularibus Clericis committantur. In eum finem Regularςs Ordines excitavit Deus, ut pietati vacent , ut ad justitiam erudiant multos: id qui faciunt, fulgebunt quasi stellae in perpetuas AEterni

tates

CAPUT X.

Exterorum etiam , in Liborum Proscriptionibus per Romanam Inquisitionem faciendis , Camam agi :Hinc utilitas , ac necesitas Com

stitutionis PAULI III

CVm Tribunal Romanae Inquisitio nis sibi jus, ac facultatem vindicet, judicandi de Doctrina, Libris, Thesi-Dus, Foliis quibuscumque, Catholicorum

omnium, cujuscunque Regni: prosechbpostulandi jus habent universa regna, upea forma hoc Tribunal constituatur , quae minime omnium suspecta sit, & ansam non praebeat querimoniis exter*-

219쪽

Hujusmodi vero esset ea Romanae In quisitionis forma , in qua imprimis Generalis Commissarius, qui maximus est Administer , & pro suo nutu, ac libito, vel turbare omnia , vel rite moderari potest: non Frater aliquis sit, in speculativa Theologia Magister , quanto OP Portunius vel Cardinalium aliquis illos enim Commissarios appellavit in sua Bul

la PAULUS III.) vel saltem Il

lustris aliquis Praelatus , non Theologiae modo, verum etiam Iurisprudentiae peritus , ac praxeos Iudicialis , praeterea Politicae quoque prudentiae : quae nisi defuisset Regularibus Commissariis , sapientius providissent, ne sanctissimum Tribunal adeo gravi apud exteros odio laboraret : Consultores autem seligantur :Vel tantummodo Clerici Seculares, vel si etiam Regulares admitti placeat, eX Ommi primario Religiolo Ordine deligantur, ita enim fiet, ut unusquisque alterius praesentia cautior ad consulendum fiat, dc

quae alterum tacere continget, alter admoneat, atque eloquatur. Optimum praeterea factu esset, ex variis Nationibus seligi Consultores: non secus ac consuevit in Auditorio Romanae Rotae. Quam ip- .sam consuetudinem in deputandis etiam

Cardinalibus Inquisitoribus,optimus quissi

220쪽

que eommendabit, ut quae Congregationquisitionem in universa Chrilliana Republica sibi adscribit , ex Judicibus ab Universa Christiana Republica delectis

coalescat.

Eoque magis ita sentiendum puto, quod Bulla Sixti V. de quindecim Congregationibus : & incipit. Immense AEterni Dei. Anno I 1 87. duobus in locis , ubi de Libris , eorumque Doctrina serismo e st, haec habet Universitatum Pari- ,, sien ., Bononien ., Salamanticen; Lova- is nien . , aliarumque probatarum studia ,, ad Librorum expurgationem , & correctionem excitent, earumque diligen- tem operam , & industriam requirant.

Et alibi infra. ,, Adjundio etiam studio, , , atque opera doctissimorum Hominum, ex omnibus Christiani orbis Natio, , nibus,per Nos,aut Succe res selecto- rum. V Quapropter Jus aliquod quaesitum videtur Nationibus exteris , ad ipsius etiam Pontificiae Bullae praescriptum , ne gravissima hujusmodi negocia ad libitum unius, aut alterius Fratris eXpediantur : sed consultis Primariis Viris ex multiplici extera Natione. Quod si factum fuisset sub Pio IV. & S. Pio V., aliisque Ρontificibus , non tanta apud eX-teros invidia conflata fuisset Sanctissimo