장음표시 사용
101쪽
braeos. III. De nominibus voluminum,
IIII. De materia, cui inscripserunt Hebraei volumina , et quidem i. I) de charis. V a) de diphthera. VI. ;) de membrano pura , eiusque
praeparatione. VII. de aliis nonnustis materiae genertibus , quibus inscripserunt. VIII De dimensione huius materiae. VIIII. De materio , qua scripserunt. X. De forma literarum, ac nominatim de scripturo quadrata et r0tunda , itemque de coronamentis literarum. XI. De picturis et imaginibus. . XII. De lineis, ae de dimensione materiae per areolus , sue columnas. XIII. De spatiis literarum , versuum Marginum , fectionum et librorum,
R I V Μ. XIIII. De notis atque formulis , quos 'ni librorum adiecertini, Deciatim de subscriptione temporis et scribae.
XV. De connexione membranarum, adeoque de magnitudine υoluminum. XVI.. De externis ornamentis voluminum, puta de umbilicis , inuolucris , et aliis. XUII. De thecis, et locis, ubi Aseruata funt voluminu. XVIII., De aliis quibusdam supersitiosis Iudaeorum ritibus tu voluminibus fa-cris conficiendis et tractandis. XVIIII. De codicibus quadratis, de tabulis ac pugiluribus Hebraeorum.
XX. De librariis , siue scribis et punct
roribus Hebraeorum. XXI. De voluminibus aliarum quarun dum orientis gentium.
102쪽
Aliud ex alio nobis adhuc fuit impedimento, quo minus argu
mentum de ornatu librorum apud veteres usitato, quod iam antehac alibi publicis disquisitionibus subiicere exorsi sumus, pertexere nobis licuerit. Ne tamen ipsi rebus nostris dissis, inceptum plane abiecisse videamur, nunc reseremus nos ad illa antiqui-,tatis monimenta. At cum, quod instituimus, ne iam quidem ad umbilicum perducere queamus, in praesenti de iv DAEOR vM duntaxat v Ο L v MI IB vS non nihil commentari visum ςst. Neque vero hoc consilium a rationibus nostris alienum esse arbitramur, Cum, quae plurium eruditorum est sententia , Graeci Romanique, de quorum voluminibus iam egimus, istam librorum formam a Iudaeis accepisse perhibeantur. Taceo, his rebus expositis, haud aegre
fieri posse , ut quidam diuinioris codicis loci paullo. euidentius
illustrentur. II. Non vero est, quod multis comprobemus, antiquissimis iam temporibus Hebraeos libros suos in Cylindri modum conuoluere consueuiise. Id passim testantur antiquitatum Iudaicarum scriptores. Ipse R. de B ARTE NORA ad NPn Cap. II, n. δ, docet, olim omnes libros in voluminibus scriptos fuisse. Hinc adeo quoties in Antiquo Foedere de Libris sermo est, voluminum plerumque formam intelligere licebit. Atque adeo haud dubitandum est, exempli caussa, Esdrae VI, a, Psam. XXXX, δ; Ε aiae VIII, I , Ierem. XA VL a ; Ezech. II, se ,1 Zach. VI, I; diuiniores scriptores de huius generis libris volubilibus locutos cile. Sed et eodem modo multa Noui Foederis loca, quae nunc recensere supe sedemus, de voluminibus possumus interpretari. Pertinet huc,
quod iam animaduertit ANDREAS CAESAR iENSIS, ad loca sce. XVIII: δε συνηθεια τίνε λητριριοις οἱ 'ECράλοι ἀντὶ των βι ἰουν εκέχρηντο. h. e. Puto, Apostolum antiquo more loqui. Votaminibus enim fibraei Ioco librorum nostratium utebant m . An vero et CHRISTvS,
coe IV, huiusmodi habuerit volumen, in quo legit in Synagoga, nunc minus disputo. Certe iam olim solemne fuit Christianis, Christum, qui summus est legis diuinae interpres, ea saepius forma eχprimere , Vt Volumen quoddam manu gestare videretur. Sic PAVLLvs ARINGHus, in Roma subterroneo, L VI, c. I , animaduertit,
103쪽
maduertiit , nonnunquam inter facras sepulcrorum Christianorum imagines Clarissum volumen quoddam explicituim adstanti Petro porriguia igna nepraesentari. Cuius rei arcaniorem vel symbolicum 1ensiim Gyrtu DUBANDVS, satat c. 3 , explicat, atque illud potissimum annotat, Potriarchas et Prophetas una cum in istis
rotulis pingi antiquitus consueuisse: quoniam nimirum ante Christi aduentum multa adhuc mysteria fuerint implicita. In manibus vero Seruatoris expansum conspici volumen, quod ipse tradat Petro: ν quia Christus discipulis aperuerit sensitim , ut intelligerent scripturam. Porro, obseruante eodem A RiNGAo, plura alicubi volumina in cistis ad ipsius Christi pedes locata affabre coloribus exprimuntur; quibus itidem diuiniores libros significari ala; tum maxime , cum octo volumina in nonnullis coemiteriorum tabulis picta exhibentur, octo libros ab Ecclesia receptos innui putat. Cum vero in aliis quibusdam imaginibus XII volumina conspiciu-tur, existimat significari quinque primum a Mose digesta, et octo subinde Prophetarum libros, secundum summariam probatamque a SIXTO SENENSI, L. I, p. - , distinctionem. Hinc iam ab illo tempore usque huc Iudaeorum Magistri codices Legis MStos, qui Synagogarum parantur, in voluminibus maximo studio maximaque accuratione scribunt; cum alii codices, quos in priuatum usum priuati conficiunt , a nostris haud discrepare soleant Formam autem voluminum Iudaicorum, in Tabula Di putationi II adiecta, Fl. I et II. exhiberi iussimus. Ceteroquin minus inficiasimus, iam antiquos Iudaeos silas etiam tabulas atque pugillares ad priuatos potissimum usus accommodatos habuisse. III. Quod ad nomen attinet, quo Hebraei huiusmodi libros appellarunt, n ba dictos fuisse inuenimus, a voluit I propterea quod libri , uti iam diximus, in membranam longam et latam ita
scribi consueuerunt, ut potuerint conuolui. Hinc SIXTUS SD-N EΝs is, in BibL Sanct ait: est genus chartae oblongae circa se ipsam in modum s irae complicabilis. Subiectae autem
huic sunt voci quatuor potissimum notiones. Primum enim notat integrum librum quemcunque, qui in modum rO- tuli conuolui potest. Neque vero tunc opus est, ut ad indicandam disterentiam epistolae semper addatur vox ' Ξd, cum et sine hac de libro usurpetur. Id quod contra Mo ΥΤ 1 M G E R UΜ iam animaduertit IsENR. ΜΛ ius, in Dissert. I, de Scriptura Sacra. Deinde
r' significat epistolam: quoniam, uti libri, sic Epistolae longio-
104쪽
res, olimsorma constiterunt rotatili, quae circumuolueretur. Qua de re licet legere BuXTOR FIVΜ, Institui. EpistoL p. ψ. Rotulus etiam vocatur, quia rotae instar voluitur. Atque hac forma literas, inprimis lemniores, hodienum ab incolis Orientis exarari
testatur ΠOTTINGERus, Thesaur. PhiloL L. I, c. a, Se I. I. Ter- . tio speciatim denotat uniuersam scripturam sacram, secundum Tal-mudicum illud as VXTOR Flo in Lex. Taim. citatum: Tota omninolo vocatur Megida , sicut scriptum se in volumine libri sopiptum est de me. Maximeque sic dicuntur quinque volsemina , nempe Canticum canticorum, Ruth, Threni, Ece ostes, Do- lumen Epheris; quos libellos descriptos et conuolutos habent Iudaei in membranis , atque Certo anni tempore in Synagogis praelegunt. inarto ἐξ ρχην pro Volumine Estheris usurpatur, uti alibi, ita in peculiari cumprimis Tractatu Talniudico, mai M sida inscribitur, et apud Masorethas passim. Praeter hoc vero nomen aliud est, nempe quod apud Esaiam e. VIII, I,
de volumine, et maxime de epistola, eandem quidem ob rationem , dicitur. Denique etiam occurrit vox ' ΩΣ, quod nomen codicibus iuxta ac voluminibus, imo et epistolis, et catalogis quibuscunque, Commune est, atque ab interna potius, quam externa forma, librum denotat, scilicet ab enarrandis recensendisque re-hus: quoniam est a 'Dd, h. e. numerauit , ordine recensuit, descri-ssit. Nihil attinet iam aliarum linguarum nomina pluribus exponere. Certe, sicuti Hebraei veteres libros suos a voluit, potis imum dixere volumina , ita Graeci eosdem ab in voluere, appellarunt locul V. VI, I . tale volumen appellatur βιβλιον esλισσοριενον. Imo LXX Interpretes 'L: Ma a quod
Psalmo XL, 7, habetur reddiderunt is κεφαλίδ, βιβλο, in capite
libri. Quas voces etiam auctor Epistolae ad Hebraeos c. X, p, r tinuit. Vbi κεφαλωὶς, quod iam DRusi us et alii obseruarunt, non tam caput aut principium significat, quam volumen, seu Chartam volubilem. Hinc, quod LXX interpretes dixere svΜ-M A HvS ώλημα , Ac ILA autem et I HEODOTION. reddiderunt. Nec minuS SVIDA hoc nomen eodem modo inter-' ' pretatus est. Idque nomen a rotunda capitis forma voluminibus tributum esse arbitramur; propterea quod conuolutum libri corrus quasi opus capitatum videtur. Alii quidem in Epistola ad He raeos has voces de capite ac principio libri acceperunt; sed superiori interpretationi conuenientius illas in Italica translatione DEG-
105쪽
D Arus vertit: nu rotolo deI libro. Posterioris aeui Graeci volumina saepius vocarunt κον κια. Ita Citante CAROLO FRESNEO,
in Glus Graec. ARCvmvs L. VI de Concordiae Contactum, inquit, Presisteri Graeci vocant tenuem Membranam , rotundo ligno , quasi iaculi fragmento κοντῶ) circumuolui ab antiquis solitam. Ceterum, uti iam alio loco monuimus, hos libros Latini a voluendo planissime appellarunt voLUMINA. Pertinet adeo huc, quod L A RENTIUS VALLA L. VI, c. vi, hac de re scripsit: Εη volumen avolo, quod in libris voluntas apparet; vel, quod matris sequerer , a Voluo, quod voluitur. Vuales libros hodie Hebraei quosdam habent, qualesque in V. et M T. lectitamus fuisse. Et Romani , qui in libris arborum, i. e. corticibus, scribebant quod ii s libros, quos ferrent commodius , complicabant, volumina forte appelgauerunt. - - Vnde adhuc durat verbum, euoluere libros, Diendi gratia, quos rem
complicatam explicare. ηΙIll. Materia, ex qua Hebraei sua pararunt volumina, non unius generis fuisse deprehenditur. Nam nec AEGYΡTIA CACHAR ΤΛ illis fuit incognita; quam dixerunt Imo, si Bu TORFIvΜ, in Lexieo Talmudico, audiamus, eandem appellarunt dici , nisi potius hoc nomine aliam materiae ad scribendum accommodatae speciem indicarunt, quae ex ligni cortice confecta fuit: de cuiusmodi corticea charta non nihil in Ornamentis Codicum veterum, n. VILI, asseremus. Istam vero Chartagni siue Papyrum, R. SALOΜo quidem, in Comment. ad Sotam, n. IIII,. dixit , parari ex herbis contusis, glutinoque deinceps inpellis formam compactis: sed recte reprehensus est a Cl. AGENSE ILIO, 'existimante, audiuisse aliquid IARCHivM de Papyro Aegyptiaca; sed, cum modum, quo Confecta fuerit, ignorauerit, ex illa arte, qua nunc charta conficiatur, de veteri quoque tulisse iudicium. Etenim, in altera iam disputatione, num. III ex PLINII
historia naturali pluribus ostendimus, quemadmodum illa papyrus non ex herbis contusis, sed ex philyris, seu bracteis a caule papyriacu separatis, et postea decussatim dispositis, glutini, aut certe aquae turbidae ex Nilo ope , fuerit confecta. Neque tamen, do cente auctore Mag ehtae Sopherim, licuit legem diuinam huiusmodi chartae inscribere. Ait enim ille: 'M N Non Acribunt super diphteram, neque super chortum. V. manquam vero Iudaei in deseribenda lege diuina neque chartam, neque diphuaeram, viurpasse videntur; utramque tamen N a materiam
106쪽
materiam aliis rebus describendis adhibuerunt, maximeque ex
DIPHTHER A manuales Mercatorum tabula& confecerunt. Equidem vox Graeca est; et generatim notat pellem, seu exuuium alicuius animantis. Deinde per Meton miam usurpatur apud PLvTARCHvΜ, in Sympos septem sapientunn, de bulga, seu sacco Coriaceo. Imo ARISTOPHANI, in Nubibus dicitur vestis ex corio , siue pellibus, quae Propria pastorum et agricolarum fuit; ubi Scholiastes interpretatus est περιβόλπιον ποιμιενι νδέρμιατος h. e. segum ex pellibus, quod exomidi iniiciebatur. Cuiusmodi vestes, quae, docente v ARRONE .is Re Rus. L. a , maxime ex pellibus caprarum constabant, non tantum, uti diximus, a vilioribus hominibus, sed etiam ab ingenuis, tempore pluuiae gestabantur: comprobante id FERRA Rio, de Re Vestiaria, p. aoy. Tandem Aφθεροι etiam notabat certum membranarum genus, in quibus scribebatur; eandem quidem ob caussam, quia ex animantium , et potissimum eX caprarum pellibus, confici lebant. Quo spectat illud Graecorum prouerbium alio loco a nobis iam explicatum : Ο θυς κατ- εις τἀς διφθεροις. Fingebatur enim Iupitera Poetis habere membranas e pelle Amaltheae Caprae Consectas, quibus facta moresque hominum inscriberet. Hinc adeo HERO- DoΤvs in Ter I chore, c. LVIIII, commemorat, libros ab Ioniabus iam olim διφθεροις nominari consueuisse; quia aliquando in penuria papyri usi sint pellibus caprinis et Ouinis. Ita enim ille de
sεροις γράφουσι. h. e. More antiquo libros Iones oppessant pedes, quod a quando penuria biblorum, h. e. papyri Aegyptiacae, pelliabus caprinis ouissisque utebantur z adhuc quoque ad meam usque memoriam multi barbarorum talibus in pellibus scribunt. Hanc ergo vocem Graecam Magistri Hebraeorum stram fecere , si quai do nominare voluerunt veram quidem pellem scripturae inseruie tem, sed imperfecte praeparatam, aut non plane in modum mei branae elaboratam. Nam, quanquam triplex pellis apud Talmu-dicos statuatur', Mazia, hoc est, pellis, quae neque furfure, neque galla, macerata est. Chippe, quae sale subacta est, sed furfure et galla caret; et, diphthera, quae fale et fu suae conspersa est, sed galla caret: non tamen duo priora genera.
sed postremum solum aescribendis rebus adhibitum fuisse depre
107쪽
hendimus. Illudque genus satis accurate descripsit R. SALOMO , qui, in commentario ad Sotam, diphtheram ait esse pellem, quae non plene planeque parata sit; sed, cum sale et farina quidem sit subacta,
galla tamen destituatur; meimbranas vero galla macerari oportere. Qimbus verbis simul indicatur quodammodo discrimen, quod diphtheram inter membranam intercedit: quod uti ex iis, quae paullo pos dicemus, adhuc Varius innotescet; ita non parum illustrabitur, si ea, quae, Disputatione II, n. III, sub em, de discrimine corii et membranae in medium attulimus, huc tranSserantur. VI. Praecipue autem Hebraei usurparunt MEMBRANAS, eas
que ex animali puro paratas, si inprimis Pentateuchus, aut alia monimenta sacra describenda fuerunt. Pertinet .huc, quod legitur
Azn 'ν In P Neque in sediltis pecudum immundarum , neque in pellibus ferorum immundarum, scribendi sunt libri: neque neruis sidaptantur , neque ligantur ipsorum pedibus. EM traditio M s de monte Sinai, scribendum ego in membranis besiarum mundorum, col gondos etiam et inuolae;)dos libros istorum pedibus. etiam traditio de = nte Sinai , Iineas fleri debere per calamum, scribendumque esse atramento' n membrana continua. Huc accedit Θι iEud quod legimus a Ego vero in fibro scribam atramenio. Quae membrana a superiori dipththera in eo potissimum distincta erat, quod non tantuin, uti iam monuimus, sale et farina, sed etiam galla, subigi consueuit: quae galla fructus est, qui nascitur in foliis quercuum et ramusculis; Graecis dictus Rabbinis vero Vel NUBV. Habentur vero tria potissimum huiusmodi embranae genera, quae non omnia pariter ad scripturam sacram idonea existimantun Primum genus dicitur quod paratur ex pelle animalis alicuius puri, ita, ut pili ab ea auferantur; deinde ut maceretur sale, et tandem etiam subigatur farina et galla, similibusque rebus, quae pestem velut constringant atque solident. Vnde calcem etiam, loco gallae, aliquando adhibere licebat. Hoc
genus me imbranae SCHICKARD us, de Iure Regio Hebraeorum c. II,
ἐξ ρχην Pergamenorum. Alterum genus dicitur ' p,
pars scilicet pellio tenuior, eaque pilis contigua; quando 'aembrana
108쪽
brana in duas partes secundum crassitiem diffinditur, eoque, quo
iam diximus, modo, praeparatur. Et hoc genus eidem S CHI-CΚΑRDo proprie membrana audit. Tertium genus dicitur hariolante Bux FORFIo, in Lexico Talmud ,
sic appellatum a Graeco λχάζω, in duo diuido, quasi vel ex δυο et , quasi dicas : bis rasus, ut sic fere idem sit, quod Est scilicet pars pellis separatae praeparataeque crassior, quae contigua est carni , diciturque differentiae catissa corium. Quemadmodum vero duobus prioribus membranae generibus aeque in rebus sacris consignandis uti licuit, eo quidem pacto, ut altrinsecus tantum et Conuenienti quidem ratione perscriberentur; quoniam irreligiosum erat, unum idemque volumen sacrum partim ex pergameno, partim ex membrana confici: ita postremum genus ad legem DE 1 describendam
inutile habebatur, nisi quod in illa eius parte, in qua pili fuerant, Iiminaris Scheda potuerit describi. Ita hanc rem BuXTOR FIUS ex R. Mose Maimonide in et ex Schykhan Aruch refert , itemque S C H l C Κ A R D V S c. a. de iure Regio Hebraeorum. At
Codex MSCtus Ez Hethalim in Histos Sola Vehinnam, quem Cl. wAGENS EI LIVS, in Comment. ad Sotetm laudat, haec nomina paullo aliter exponit, ita, ut eam pelliS partem, quae carnem attig rit, MIeph appellet, spissioremque esse tradat; alteram vero, cui antehac pili adhaeserint, nominet ductis os, eandemque tenuiorem esse innuat. Ceterum, in praesenti pluribUS non commemo- .rabo, quam superstitiosi fuerint Iudaei in his membranis parandis, quae sacro usui destinabantur. Requirebant enim praeter alia, ut, si quis eas opifici conficiendas traderet, expressis verbis diceret: Has pelges in eum sinem parari volo , ut rem sanctam ex idis es iam. Ndsi alio fine parabantur, profana erant. Imo, si hic labor homini non Iudaeo committendus erat, parari tamen membrana illa rite non posse existimabatur, nisi assistente opemque ferente Iudaeo. Illud denique rectissime animaduertit xv A G E N S E I L I V S, loco ante laudato, Scriptores Iudaicos ea nunquam admissuros esse, quae v ARRO apud PLIN sv Μ, L. XXI Histor. Nat. de inuentione conficiendae membranae tradiderit. Scribit enim ille, eundemque fere sequitur HIEROΝYΜus, EpistoL XLIII ad Chromatium, membranas aemulatione Ptolemaei, Aegyptii, et Eumenis, Pergameni Regis, inuentas esse. Nam cum uterque amore librorum et bibliothecas condendi studio captus fuerit, Ptolemaeum, ut impediret
109쪽
aemulum, chartas Aegypto exportari Vetuisse; sic membranas, quae chartarum vice essent, Pergami repertaS, et ab inde Chartas pergamenas appellari coepisse. Certe Iudaei, uti alias traditiones, ita et hanc artem membranarum ex pellibus parandarum, inde a monte
Sinai derivant. Id mihi satis persuasum habeo, vel ex supra citato tapino Do Ti loco , icribentibus iam antiquissimum pellium usum filisse; nihilominus. tanae. negare nolim , alio saltem modo, eoque fortasse commodiori artificio, pelles membranasque ad scribendi usum primum Pergami parari coepisse ; aut certe tunc maxime libros quadratae formae inuentos esse, qui aliquando et
VII. Quis dubitet, Iudaeos alias etiam materias libris conficiendis adhibuisse Θ Certe ΜΑ1MoΝiDEs in Histhot Iphidin test tus est, licere libros corrigiasque precatorias aeque auium mundarum, ac iumentorum, inscribere. Imo, dummodo cutis desumta esses ex aue pura, nihil ossicere crediderunt, illam sua
morte periisse, aut aliquo vitio laborasse. Cuiusmodi vero auium cutem usurparint, et quemadmodum illam praepararint, minus nobis constat. Equidem videntur hae cutes id incommodi habuisse. ut propter porositatem transmiserint literulas; attamen, si in cras siori scriptura atramentum poros illos oppleret, nihilominus licuit in illis legem diuinam exarare. Praeterea, haud nescierunt Iudaeisquameas quoque piscium cutes ad scripturam parare; quanquam in illis nefas duxerint Dei legem scribere, propter sordes pingues, quae vix ullo artificio penitus tolli potuerunt. Adhaec, in Mi ima, et quidem in Tractatu de diuortiis , mentio etiam fit foliorum oli. Vae, cornuque vaccae , in quibus repudii libellum scribere liceat. Taceo alias materias, in quibus, quamuis non legem diuinam, alias tamen res, literis mandare fas fuit; et quae ad codices potius, quam vol mina conficienda, adhiberi potuerunt. VIII. Non vero satis fuit Iudaeis, determinari, ex cuiusmodi materia volumina, eaque inprimis sacra, sint conficienda:
requirebatur etiam, tum ratione longitudinis, tum ratione crassi-etiei, Ut ea certam haberent MEΝsvRA M. Licet enim in aliis rebus argumenti vel amplitudo, vel angustia, maxime circumscripserit magnitudinem voluminum; haud secuS, ac Is IDORUS, L.
VI, dixit, quaedam genera librorum certis modulis confici; breuiori forma, carmina atque epistolas ; at vero Iustoriaa maiore mo-
110쪽
dulo scribi: si tamen describendum fuit, utique totius
voluminis certa fuit et definita quantitas, ita, ut necesse haberetur,
extremam membradam, quae ceteras ambiret, esse quadratam
Tradidit enim R. ALPHEs Ius, non admittendam esse libri legis altitudinem longiorem ambitu, nec ambitum ampliorem altitudine. Nolumus iam exponere Geometricam huius dimensionis propo tionem, quam S HIC LA RDus rerum Iudaicarum peritissimus, in G, iam indicauit. Illud saltem obiter annotabimus, R. M AIMO NID E M, DI Hilc. I si illin, commemorasse, lege huius modi dimensionis volumen sacrum, quod ipse sua manu exarauerit,
longum fuisse MCCCLXVI pollices, he. LVi I fere vinas Iudaicas. Sed de longitudine voluminum plura occurrent, ubi de illorum
conruuendorum ratione infra dicemus. VII I. Pergimus iam ad ΜΑTERIAM, QUA SCRIPSERUNT,
Iiterasque in voluminibus expresserunt Iudaei. Et quod ad profanos quidem libros attinet, nihil prohibuit, quo minus varia colorum
genera, velut rubTum, Viridem, aureum, aut natos, neque minus
vulgare quoddam atramentum , adhibuerint. Imo, quod legitur in seu tractasu de diuortiis, ipsos etiam repudii libellos non solum atramento vulgari, sed auripigmento etiam et minio, seu rubrica , scribere licuit. Vulgare quidem atramentum fere nostro mo do praeparari solet ex chalcantho, gummi Arabico, galla , aliisque huius generis, ha, ut aqua affusa, igni, aut soli, in vasculo exponatur. Ad legem vero diuinam scribendam non nisi VI h. e. atramentum quoddam peculiare Vstirparunt; quod nomen etiam
e sat Ierem. X VI, Ix Neque enim , uti ex auetore Mo chloe Sopherim I, ostenditur, quod iis atramentum usui sacro inseruiit; sed cui nequς carbo, nec nigredo sutoria, nec gummi, nec vitriolum, nec aqua putris, admisceretur. Nec male iudicat SC HIC LAR-Dus, in Bechiniat Happer chim, p. II, vitriolum eam Ob cauti improhibitum, quia illud corrodat membranas; carbones, quia facile dimentur; gummi, quia udo aere colliquatum theras madefiustas per reperculsonem ingeminet, led foremque confundat. Sed priamo, quod ad vocem attinet, qVae gli mr Vulgo redditur, disputant eruditi, quid per eam maxime intelligaturo M A I M o N I-
Dps in Gittin c. IL Mischno III, ait, esse speciem pulueris, qui co lorem nigrum inducat. Alii interpretes Talmudi vocem reddiderunt gummi, vel resinara. Celeberrimus autem WAGENS ED