Alexii Aurelii Pelliccia de christianae Ecclesiae tum publica, tum privata prece pro principibus

201쪽

omne circumdabatur , atque continebatur corpus, appellarunt. Vide Theodori Anagnostae Eclogam II. Unum tandem addam , Graecos nimirum hasce acclamatio nes appellasse a themate ut grammatici ajunt)-. Ea' voce utunturm Graeci Scriptores apud Cyrillum in Lexbco , atque eadem si1gnificatione utitur verbo aπει, νημειν Dio Cassius Hist. lib. v. Verum fallitur in interpretatione hujus vocis tum laudatus Sulcerus , tum Pitiscus , aliique, rati Graecos ιυφουμαι appellasse acclamationes ipsas', quae, ut diximus , se mulis quibusdam concinnatae erant . Pro

sus aliam esse hujus vocis significationem intelligemus, si vim verbi introspiciemus. Legimus enim in Sophoclis αdi

φροντιδος ιεπτες , h. e. , ut Suidas inte pretatur : Tacitae curae quocem emittentes' φροντις interior cura appellatur, si

ius nimirum vox intus, in animo loquitur, ex quo vides secretam animi vocem ευφηρων appellasse Sophoclem. Hinc

mihi videtur dixisse Graecos Vinta illa , quae interius fiebant; cujusmo- , di fit ab iis , qui cum rem animo pro

202쪽

hent, quamquam Verbis non utantur, nutu tamen illam confirmant; quare ipsum metsilentium, quod in Sacris servandum erat, ευ pisatio nuncupat ab Euripides apud Sui

itum in libationibus h. e. Sacrificiis) puti

cherrimum . Hinc tum apud Di nem , tum apud Homerum Iliad. l. I. v.

et r. nuribus probare signifi-lcare, persuasum mihi est , quicquid sentiant vulgati interpretes. Has autem conjecturas injucundas philograecis non esse Τspero , penes quos recta illarum aestimatio erit . Hoc autem excursu e nostro argumento haud longe defleximus , cum acclamationes, quibus Ecclesia Imperatoribus bene-ominata est, qua mente Christiani erga Principem assem fuerint, ma- gis testatum faciant. , '

f. IX. In quo formulae precum pro Princje L

surgiarum Orientalium asseruntur , atque illuserantur . '

Uae hactenus Ecclesiae Patres, atque Scriptores suppeditarunt pro re nostra

203쪽

stra , argumenta omnino confirmant oerientalium Ecclesiarum Liturgiae . Ecclesia enim cum imprimis omne contulerit studium iis rite , resteque obeundis ossiciis , quibus sacer cultus continetur , inter ipsa Relligionis initia quasdam rei Liturgicae leges sanxit , eo ut etsi ritus iidem non essent principes nihilominus Liturgiae partes , atque potissima Divini cultus oricia eadem ubique Ecclesiarum forent . Hinc jam inde ab Ecclesia condita Apostoli atque illorum successores Episcopi Li iurgica officia scriptis mandarunt , quae Graeci Uel ιερουργεας ,

Latini olim Sacramentari, deinde Cursus Ecclesiiasticos , ac tandem ordinem Missae appellarunt . Passim autem Sc inter Latinos τους nomen obtinuit , quod Latine publicum miniferium redditur; quo sane nomine Divini , sacrique cui rus os

ficta , quae Ecclesia , mimirum Christianorum Respublica , publice Deo O. M. praestat, aptissime explicantur. Quamobrem operae pretium erit, singulas expendere Li- turgias '. atque illas praesertim , quae pro Principe in iis prostant , precum formulas heic exscribere , ut hoc , de quo e-

differimus , Apostolicae Disciplinae caput

204쪽

undequaque exploratum lectori sit . Hoeloitur paragrapho de Orientalis Ecdlesiae Liturgiis , sequenti de Latinorum illis singillatim dicemus . Quot quot extant orientalium Ecclesiarum Liturgiae, antiquam pro Principe

precem omnino habent . Imo in una.

quaque illarum binas legimus id genus preces , in quo quidem a Latinis differunt illae : Nam Orientis Ecclesiae satis non habuisse videntur, pro Principe precari , recitato e Dypticis ejus nomine; sed& conceptis summa relligione precibus ru sus in Liturgia pro eo vota Deo nuncupare maluerunt. Hinc patet quanam de caussa in precum Liturgicarum formulis , ut mox ostendemus, Principis nomen desideretur ; illud siquidem jam e Dypticis recitaverat Diaconus ; quare cum secundo pro illo Ecclesia precaretur , supervacaneum plane suisset ejus nomen repetere . His itaque praelibatis, singulas nunc orientis Liturgias expendamuS. Tres maxime in Oriente inclaruere Li turgiae , quibus usa est Graeca praesertim

Ecclesia, nimirum S. Iacobi illa , altera S. Basilii , ac tertia S. Johannis Chrysostomi . Quid autem sibi velint tres hae M Li-

205쪽

U i 3 DLiturgiae , quisna in illarum habendus se auctor , Proclus Constantinopolis Saeculo v. Epilcopus brevi explicat ; hinc ab

re non erit ejus verba heic exscribere

is ) : yJulii quidem, ait ille , eum Liarurgica insitura populo traderent, oe alii Disini Pastores , qui Apostolis successerunt,

ac Ecclesiae Doctores Sacrorum Divinae initus Missae M seriorum rarionem explicam res , scriptis mandatum Ecclesia tradid

νunt : in quibus primi , o clarissimi sui B. Clemens , summi illius Apostolorum DiahUMlus , ac successor , qui Sacrofancta .I. lis Μνseria, a Sanctis Apostolis sibi remelmia , in lucem edidit r S. Iacobus , qui

in fortem Ecclesiae Hierosostmitana a Lniserandae voca us fuix . . Magum ρorro postea Bolius hominμm focordiam , π ι-gnaviam conspiciens , eosque nibil aliud , quam terrena , O abjecta cogitantes , oeob id longitudinis Missae pertrios , quod supervacaneum aliquid , aut nim s longum continere eam arbitraretur; sed ut simul oranςium , O audientium ignaviam ,

206쪽

multum in ea temporis poneretur , breviorem recitandam dedit . . . Haud multo pos Pater noster Iohannes , tui avrea lingua tognomen dedit, curam ovium , ni pasto

rem decet, magna alacritate suscipiens, ae hominum naturae isc diam , atque ignaviam prospiciens , fibras omnes , O radi-ees hujus praetextus franici prorsus evelim re voluit. Suare multa praecidit , o ut bre ior est ex , constituit; ne fensim homines , libertatem , otium maxime amplectentes , fallacibus , furiosis adversarii sermonibus decepti , ab hae Apostolica, oeDiυina, Traditione deficerent. Tres itaque hasce Liturgias unam veluti habemus, tum, ut Proclus' nos docet, S.Iacobi illam primo breviorem reddiderit S. Bas1-lius, adeoque ejus adepta est nomen: ac

tandem cum rursus eamdem contraxerit

Chrysostomus , tertia haec prodiit Chrysostomi nomine Liturgia, quae duabus illis brevior est . Hinc Graecos inter Ty- picum illorum testatur, in Diebus Do niasticis Magnae stadragesimae magna appellatur illa , quam Pascha sequitur ; tres enim eos inter fieri Quadragesimas, nemo

207쪽

ri, similiter in commemoratione ipsius. Praefantificatorum vero auadrage simae dies

sbi mindicare a Graecis Praefantificatorum Liturgia illa dicitur , quam Latini Missam Siccam appellant ) : reliquis totius anni diebus Chr Haemi Liturgiam feri H. Eadem habet ordo Monasterii Casu lorum apud Allatium b) . Cum igitur duabus hisce , Basilii nimirum , atque Chrysostomi, Liturgiis Graeci utantur, easdem ante omnia expendendas aggrediamur. Tres circumseruntur Liturgiae Basilii no. mine. Primam legimus in Graecorum Emchologio, cum eorum propria sit, . eaque

hunc praesesert titulum : Liturgia Magna S. Patris nostri Baslii . In hac autem Liturgia binae sunt pro Principe oratim nes ; quarum prima pro Regibus genera tim , altera pro Principe, in cujus ditio, ne Ecclesia erat, fieri videtur. Prima itaque inter orationes illas , quae Secreta a Latinis, τα μνεθηπια a Graecis appellantur ,

sic se habet : Memento Domine pii m rum , atque fidelis orum Regum , quos isse constituisti regnare super terram . Altera D e. Graecori in Ord. Utvrg. Praefat. I0 In Noti ad hunc Ordin. Edit. Roma.

208쪽

I8i Dtera in Misse Canone fit: oramus pro fa- Iure piissimorum , atque a Deo-custoditorum Regum nostrorum. Alterae huic preci Dypticorum lectio sequebatur iis . Secundam Basilii Liturgiam legimus apud Eusebium Reneaudotium b) , quae eo prostat titulo : Liturgia S. Bolii. Hanc autem Copticam appellat Reneaudotius , cum eae uterentur AEgypti Ecclesiae longe ante Iacobitas . Bis etiam in hac liturgia pro Rege Ecclesia precatur, inter Memento

dicens : Reges Orthodoxos, Exercitum, Duces , Consiliarios omni pace exorna. Atque

iterum, lecto Evangelio, Sacerdos remi Lia voce ait : Memento Domine fervi tui Regis terrae nosyrae , atque illum in pace , ac dignitate confima. Tertia tandem Li- turgia ea est , quam adhibent Iacobitae Alexandrini, quae apud laudatum Reneau- dotium dicitur Liturgia briaca S. Boiit, Duplex de more est in ea pro Principe, atque Republica precatio. Prima : RG

9M Lituro Oriental. D. I. p. s. Io, Edis. Paris

209쪽

milisares ordines Principes viros consiliarios , plebes, vicinos nofros fus , c egressus nostros omni pace exorna. Altera : Regem , militares ordines , priu-cipes , Consilia in omni pace constipe. Ne autem demiretur quis discrimen , quod inter Liturgiam Basilii Copticam , atque Jacobiticam statuimus, oportet heic obiter

animadvertere, unam ea nidcmque olim

cunctis AEgypti Ecclesiis fuisse Liturgiam,

eamque Graecam usque ad Dioscori , atque Eutychetis aevum. Hi etenim in sectas AEgypti Christianos sciderunt , quorum qui eorum partes, atque pseudo-dogmata sectati sunt , Jacobitarum nomen tandem Saeculo v I. usurparunt, a quodam Jacobo, uti fertur Monacho, qui Zanetalas appellabatur; quamquam aliorum sententia Jacobitarum auctor fuerit Iacob us ille, gente Syrus, qui Eutychetis doctrinam professus est , Imperatore Mauritio . At quis quis Sectar nomen dederit , iam tum Jacobi tae peculiari quadam Liturgia usi sunt quae Syro-Chaldaico idiomate exarata est. Hinc Iacobitae isthac utuntur Liturgia , cum

Catholicae fidei reliquar AEgypti Ecclesiae Liturgica ossicia obeaut, lingua, quae vul-

210쪽

83 mgo Coptica perperam appellatur cum c Graeca nonnisi characteribus quibusdam , atque vitiatis , depravatisque phrasibus differat . Haec satis sit dixisse , qui enim

rem ex ordine scire desiderat, adeat Vanslebit Historiam Ecclesiae Alexandrinae sa). Tres pariter sunt , quae Chrysostomi nomen praeseserunt , Liturgiae , quarum vetustior ea est , qua adhuc Graeci utuntur , eamque legimus in Euchologio. Altera prostat in Missali Romano Chaldaico . Tertia , quae Romano-Chaldaica antiquior est , recensetur inter Syriacas apud Reneaudotium .

In prima itaque Chrysostom; LIturgia

tres leguntur pro Principibus precum fodi mulae . I. inter rie : Graecorum enim mos est, inter Κyrie , quae Chorus canit, preces quasdam recitare , Diacono admonente; idque antiquam Liturgiae politiam omnino sapit . Hae enim Κyrie , quibus preces sequuntur, aperte ostendunt, qua mente Ecclesia Sacrificium offerat , a quo precibus maxima illa vis promanat . Inter haec itaque X yris Diaconus