Alexii Aurelii Pelliccia de christianae Ecclesiae tum publica, tum privata prece pro principibus

221쪽

294 mx persuasum est, alteram hanc formulam Lituroiae addidisse Christianos Orientalestum , cum Arabum armis lacessiti , belli malis, atque adversis premerentur; id sane verba ipsa met aperte denotant , quibus infelix Civitatis conditio describitur, cujusmodi ea sunt Civitatis epithetali. e. , ut hanc Vocem reddit Suidas , . i. miseratione dignam , & ταπι- depres

Iam , afflictam ,κ το ταπωρ deprimo , affixo apud eumdem Suidam . Nostrae etiam sa-vet coniecturae ipsius precis indoles, cum ne una quidem alias inter Orientis Litu pias singularem pro Civitate precem ha

beat.

Inter Alexandrinae Ecclesiae Liturgias recensetur & illa S. Gregorii. De hoc a tem Gregorio non convenit inter eruditos , neque ipsos inter Orientales . In Itala hujus Dissertationis editione falsus sum catalogo Patriarcharum Alexandrinorum , in quo Gregorium neminem legeram , praeter Cappadocem illum , qui . deturbato ex Alexandrina Cathedra Athanasio , Arianorum ope , quorum partes ille se-Habatur. , Alexandrino Patriarcham potitus est . Hunc autem Liturgiae , de qua nobis scrmo est , auctorem minime ha

222쪽

κ ique rabendum esse, dixi, tum quod Liturgiam

Saeculo I v. , in quo Gregorius Cappadox Ecclesiam Alexandrinam moderatus est , longe recentiorem esse, graecae linguae gnaris liquido patet; tum quod Gregorius parum diu Patriarchali munere functus est; siquidem in Sardicensi Synodo Athanasius,

expulso Gregorio , Alexandrinam Ecclesiam recuperavit ; quare tum in Catalogo Patriarcharum Alexandriae, quem edidit Reneaudotius is Historia Patriarcharum Alexandrinorum, tum in illo Iacobitarum, sive Arabum penes Bollandistas to.v. Mensis Iunii, tum in Catalogo Patriarcharum Catholicorum apud Vanslebium , Gregorius iste inter Patriarchas Alexandrinos

ne quidem recensetur . Verum re maturius perpensa dubium deinde subortum mihi est , num Gregorius hujus Liturgiae auctor idem suerit, ac Georgius ille Catholicus , qui S. Iohanni Eleemosinario in

Alexandriae Patriarchatu successit Anno DCXVI. atque vitam S.Iohannis Chrysostomi scripsit, cujus excerpta restant apud Photium Codice XCVI. Eidemque Geomgio tribuit Casimirus Oudinus Chronicon Alexandrinum , a Radero editum titulo forum Siculorum , ac tandem a Du- N et Can-

223쪽

Canolo titulo Cbronicis Pasballi. Nil veroneootii facessit eruditis, Georoium vulgo hunc appellari, cum illis perspectum sit, duo haec nomina passim , atque vicissim Inter Graecos commutari ; sic , ut sexcenta idnenus exempla' praeteream, legimus, Episcopum illum, qui ab Andronico in Con- stantinopolitana cathedra Johanni Becco subrogatus fuit, plerumque Georgium, aliquando & Gregorium appellatum fu sse , cujus rei monumenta prostant apud Michaelem Lequien in Damascenicis Quaestionibus. Ad hujus autem conjeicturae fidem acced: t etiam ipsius Liturgiae stilus,

qui , ut dictum est , medii aevi genium

sapit, ac ne parum quidem a Saeculi vir. illo di lcrepat . Hanc obiter attinxisse conjecturam satis erit, cum nostrum nunc minime sit, susius heic id genus argumentis indulgere . At id unum certum, compertumque erit , neminem praeter hunc unum probabilius censeri posse hujus Li- turgiae auctorem : falluntur enim Jacobitae , qui , ut Vanslebius narrat, elus auctorem S. Gregorium Nyssenum habent, cum illa inter I v. Saeculi opera referri nequeat . Ineptire tandem videntur , qui

illam Gregorio Acindyno Graeco Mona-

224쪽

eho t ibuunt; nam praeterquamquod inauditum plane est in Ecclesiae Politia, privatos Monachos ordines Liturgicos scripsisse , iisque Ecclesiam uiam esse , ipsa- met epocha Liturgiae cum Acindyni aetate nulli mode congruit . Is enim floruit Saeculo x Iv. , in quo Arabes Aeoypti jam potiti erant imperio ; in Liturgia autem habetur precatio pro Principe. qui pie regnare vicitur , ibidem Ecclesia precatur

pro iis, qui erant in Palatio , atque appellantur i,μων fratres nostri . Quis itaque aperte non videt, Liturgiam scriptam esse, stante adhuc Graecorum Imperio , adeoque cum Gresorii Acindyni aetate minime convenire His de auctore delibatis, ad nostrum revertamur argumen. tum . In hac Liturgia, quam procul dubio adhibuit Alexandrina Ecclesia, inter Arrio , ud Graecis morem esse siepius diximus , haec precationis sermula legitur: Memento Domine , eorum , qui pi r guant 2 Memento Dymine corum , qui in Palatio funi, fratrum nostrorum fidelium, atque orthodoxorum , ct omnium , qui iuexercitu. funt . Nemo inficias ibit , tum cum isthaec obtinuit Liturgia, Graecorum

225쪽

I98 mcidius patet, si hanc cum praecedentis Li- turgiae, de qua edisseruimus , prece com

feramus, . - .

Penes Iacobitas, qui Syriam Incolunt, illa invaluit Liturgia , quae nomen prae- fefert S. Johannis Evangelieae . Hanc amtem Reneaudotius, aliique cuidam Johantii Alexandriae Patriarchae vindicandam esse putant; plures sane huius nominis Patriarchas in Catalogo Patriarcharum Alexandrinorum Jacobitarum legimus . Verum eorum nemo Iohannes Emangelista appellatur . At in eo catalogo hujus Li- turgiae auctorem expiscari, supervacaneum prorsus videtur, cum potius inter Patriadi chas Iacobitarum Syrianorum ille quaerendus fuerit ; qui enim Iacobitae , Syriam

tenent, propriis moderantur Patriarchis, ut mox dicemus : Liturgia autem: medio Graecorum aevo satis congruit , in . quo haud raro obtinuit apud illos Iohannis Evan elisae nomen, ut erudite ostendit Cangius in Notis ad Historiam Patriarcharum Ma-

laxi λ . In ea igitur Liturgia haec Sa

cerdos precatur inter , quae In prIma Canonis parte fiunt et Memento R ' gum

226쪽

rum , ct exurge tu adjutorium eorum a . Haec formula, quae omnium pene videtur Liturgicorum ordinum orientis, orientalis Imperii conditionem satis testatam facit. Johannis Evangelistae Liturgia antiquior habetur ordo Liturgicus , qui S. Petri Principis AEnostolorum appellatur in Missali Romano Chaldaico. In eo itaque inter eadem Sacerdos , postquam Diaconus preces pro Rege , atque Regina populo indixerat, ita precatur : M mento etiam Domine , illorum . oe iliarum, qui Regnum temporale obtinenν fidelium , ut ram nos, quam illi tranquillam, o quietam vitam agamus in omni timoro Dei , ct castitate . Hujus sermulae simplicitas maximo nobis argumento est vetustatis hujus Liturgiae . Preces autem in omni Oriente tum pro Rege , tum pro Regina fiebant. Id unum hanc inter, atque ceteras orientales Liturgias interest, quod illae generatim , haec singillatim i torum , atque illarum meminit. Animadvertendum enim est duas hasce voces illorum , atque illarum in Liturgico ordi-

227쪽

ne, mea quidem sententia, Dypti coriam lectionem spectare, ex quibus Regis nominatque Reginae illud jam recitaverat Dia..conus. Medio quippe aevo Dyptica quandoque Diaconus legisse , antequam fierent Memento , lem Typico S. Sabae Goarius testatur . Liturgicis . etiam Latinae Ecclesiice codicibus mea quodammodo nititur conjectura : in iis squidem Sacramentariis Saeculo I x. antiquioribus pausim eo loci, ubi vel Principis, vel Pontificis nomen dicendum est , prostat vocula d. , vel ill.; cujus tandem locum post Saeculum x. obtinuit si gla N, quam etiamnum legimus in nostris Missalibus IX). Nostrae' etiam accedit conjecturae

r, , ex iis codicibus, qui prae manibus ei fuere, colligendum esse , Liturgicos ordines , in quibus prostati vocula illa Il., vel jIL, decimo Saeculo antiquiores ense . Verum neque Menardus ipse , neque ceteri , qui animadverterunt hoc aetatis discrimen inter Sistam Ili , & M, quae post xx. Saeculum invaluit quaenam suerit huic novitati occasio, vel con)ecturis augurari conati sunt. Hoc sane argumentum, etsi su-sori ea lamo tractandum mihi sit in primo tomo Historiae Codicum Liturgicorum. Ecclesiae Latina: ; heic. nihilominus illud delibandi, praetereunda non est oec so. In antiquis sane Graecorum Liturgiis illa plerum- Sue αυτων, Θ αδτων leguntur, in precum formulis ,

quae Disilirco by Corale

228쪽

2or mglenardi sententia ; Is enim testatur Voculam puncto notatam III. primum, omnium obtinuisse in antiquioribus Gallic nae Liturgiae Codicibus: At Gallicana Li- turgia e Graecorum illa ortum habuisse, se quenti paragrapho ostendemus ; hinc vel magis liquet e Graecis Liturgiis voculam III. ad Liturgicos Latinorum ordines proma-ι na quae pro principibus fiebant, eo quod id genus preces ipsi Dypticorum lectioni sequebantur; hinc cum ex Dypticis Diaconus recitavisset Regis, atque Reginae ,

nomen , satis erat iis ea , quae continua sequebatur , Hrmula, neminere illorum αυσων. Id & Latini a Graecis derivarunt . Cum enim Latini post Dypticorum linionem preces agerent, supervacaneum erat nomen Principis , et inplicis iam recitatum , repetere , a eoque satis habuerunt dicere: Nemenis illius. Hinc in antiquis Codicibus prostat Il. vel m. Cum autem, ut diximus s. v . , ad xx. usque Saeculum Dypticorum Iectio inter Latinos steterit, ad eamdem .pariter aeta tem vox illa puncto notata stetit: Iu. ; eo quod adhue nomen' Principis in ipsam et prece non recitaba tur . Verum obsoleta tandem Dypticorum lectione, post ix. Saeculum nomen Principis in ipsemet precissormula recitari coepit , adeoque notae M. subrogata est Sigia M, quae indicat : Nomen , ut nimirum Mnimadverteret Sacerdos, Nomen Regis eo loci recita dum esse . Ex his itaque duo sequuntur . I. Reipsa codices, qui notas V. habent , antiquiores esse Saeculo x. II. Huius mutationis rationem perspectam esse, cum primo M. non Sigia, sed vox revera proferenda tilius esset, deinde N. inta fuerit, eo a' posita, quo loci Regis Nomen recitandum erat .

229쪽

Iius , perinde ac Graeci μνωσοητι αυτ. , Vel

dixisse . Penes omnes Iacobitas tum Syros, tum Alexandrinos celebris est Liturgia S.Perri Secundi. Hanc autem Petri Secundi foditassis appellarunt illi, ut discriminarent ab ea, quae Principis Apostolorum nomen praeseserebat. Nequit enim reipsa tribui Petro II. Alexandriae Patriarchae , qui Athan so successit, atque Anno cccLxxx. obiit, cum isthaec Liturgia medii aevi characte. rem dilucide ostentet . Hinc Reneaudintio, aliisque probabilius videtur , Litudigiae auctorem esse vel Petrum Apamensem e Iacobiticae sectae Doctoribus unum, vel Petrum Gnaphaeum inter illos maxime clarum . Verum pura puta haec est conjectura , cui sorte ipsam et Liturgia neminimum quidem favet ; siquidem illa

quovis caret errore, neque ullum habet Monophysitarum dogmatum vestigium .

Qui enim fieri potuit . ut vel Petrus A. pamensis , vel Petrus Gnaphaeus acerrimi Monophysitarum patroni Litur iam scripserint, neque vel verbulo uno illam commacularint 8 Id quod in antiquioribus edi

tam Liturgiis a Iacobitis facium , ipse

230쪽

α αο3 Μmet adnotavit Reneaudotius . Itaque sub judice adhuc manet , quisnam habendus hujus Liturgiae auctor . In ea igitur inter Sacerdos dicit : Memento Domine Rettim Fidelium, oe immitte in comdibus rerum ransilia pacisca iis . Quot quot itaque sunt Iacobitarum Li- turgiae s singulas enim duodetriginta illo.

rum Liturgias expendere, supervacaneum

lane videtur) precis pro Principe sommas habent, ne exceptis etiam illis , quae ab auctoribus , vel instauratoribus sectae Monophysitarum exaratae suere . Tres siquidem eos inter magni habentur Litu

giae , una nimirum Jacobi Bardaei , altera Severi , tertia Moysis Barcephae . Ea porro Iacobi Bardaei, sive Baradaei potissimum tenet locum penes Alexandrinos Iacobitas ; Iacobus enim is est , a quo Dioscoritanis , sive Eutychianis Iacobitarum nomen inditum est ) . Secundo venit Severi illa: hic enim e monacho Alexandrinum Patriarchatum , Anastasio Imperatore , occupavit , qui cum in monasterio versaretur, Iacobi Baradaei magister