Alexii Aurelii Pelliccia de christianae Ecclesiae tum publica, tum privata prece pro principibus

211쪽

I84 raelata voce dicit : Pro piissimis , atque a

Deo custoditis Regibus nostris , pro cunctis Palatii , atque Exercitus eorum , Deum precemur. Quibus chorus respondet: sie elefon. Secundo ipsemet precatur Sa. cerdos , qui recitato hymno Doxologiae mm

ioris qui Latinis est Gloria in excelsις), dicit: Pro Melissimis , o Dei-amantibus

Regibus nostris, pro omnibuέ Palatii , a que Militiae eorum . Tandem tertio Diaconus, Consecratione peracta, populum hoditatur , ut precetur : pro fature piissimorum, atque a Deo-custoditorum Regum no-m ον um . Quae certe precatio Dypticorum

lectioni vel praeibat, vel sequebatur sa).

Goarius tum antiquorum codicum fide ;tum aliis ductus argumentis , hac eadem Liturgia opinatur olim usos esse Monachos Graecos, qui Romanum agrum, Campaniae Felicis , Apuliae, Calabriae , Siciliae, atque Neapolis ora incolebant, quique

212쪽

que Regulam S. Basilii profitebantur. A gumento potissimum ei est antiquus optimae notae codex hujus Liturgiae, qui fuit olim Monasterii Cryptae Ferratae. Verum de Calabris dumtaxat Monachis in dubio adhuc versamur ; Reneaudotius enim Li- turgiam S. Marci evulgavit ex codice Saeculi sere Ix. Monasterii S. Mariae Oδin η- νας, quod erat in Calabria ; hinc sorte isthac potius Calabros Basilianae Regulae Monachos usos fuisse Liturgia verosimilius ducimus . Hanc vero quaestionem , Deo dante , alibi expendemus, atque ea occasione nonnulla Neapolitani Regni moenumenta , quae medii aevi historiam illustrant, publici juris faciemus . Altera Chrysostomi Liturgia , quae in Missali Romano Chaldaico legitur , has

preces habet in Memento : Memento Domine Regum Melium, oe potentium, qui

faciunt voluntatem tuam sa). Ad tertiana

gradum facimus , quae , ut dictum est , post illam Euchologii , altera vetustior est . Ea itaque dicitur Liturgia ChrisO-somi briaca , cum Iacobitarum , atque Nestorianorum, qui Syriam incolunt, propria

213쪽

& illud habetur : Memento Domine R gum , O' subditorum , qui in nomen tuum erediderunt , Orc. sa) . Id unum autem lector reputet velim , ut hujus Apostolicae precis vim , atque indolem magis perspectam habeat : quod quamquam Chrysostomus , ut Procli testimonio docemur , Liturgiam S. Iacobi,

atque Basilii contraxerit , eaque ademserit, quae supervacanea sorte erant ; tantam nihilominus sibimet induxerat precis hujus necessitatem , ut quin illam ause ret , ad tertiam usque vicem pro Principe in Liturgia preces fieri voluit , cum precem , quam Apostolus iusserat , atque

cum ipsa coorta erat Liturgia , nusquam satis foret repetere . Peculiarem quamdam habuit Liturgiani Hierosolymitana Ecclesia , quae S. CVritali Patriarehae dicitur . Verum neque , ut nunc prostat illa , Cyrillo adscribenda erit , neque medio aevo antiquior habenda , cum novis ritibus , atque precum sermulis in dies pro re nata auctae sint

isi is Missisti ex Arati LaiA. Gregorii Maronis

214쪽

Graecorum Liturgiae. Quamobrem etsi antiquae Liturgiae, quam Cyrillus sorte pro sui arvi conditione concinnaverat , nOVa accesserint, attamen Cyrilli nomen tenuit

illa . In ea autem Liturgia , quam legi' mus in Missali Victorii Schialath Maronitae, Romae edito, haec habetur sermula precis pro Principe. Diaconus elata voce post , nimirum post oblationem , dum Sacerdos Altari thura ingerit, dicit: Domine miserere Regis Terea famuli tui. Sacerdos autem sic precatur: Conferea illum in pace , usitia, ae potentia , μνfubbciuntur illi omnes barbari, cra gentes, quae bella Colunt . Loquere ad eor ejus pro pace unicae tuae , Catholicae, o Apostolicae Ecclesiae : fac ut cogitet ea, quae pacis fun erga nos , o nomen sanctum tuum . Quamquam primo in limine recentior plane videatur isthaec precatio , re ipsa nihilominus partim vetustior, partim posterior Mu-hamedanorum imperio habenda erit. Primam siquidem partem, nemo inficias ibi altera antiquiorem esse , ac certe in Cy-Filii Liturgia obtinuisse tum, cum adhuc Hierosolymitana Ecclesia Graeco parebat Imperatori ; nam in illa Sacerdou Deum precatur, ut subuciantur Regi baribari ,

215쪽

autem barbari tunc appellarentur a Graecis , nemo non videt Arabes esse ; i. taque tum cum isthaec obtinuit sermula Hierosolymitana Ecclesia sub Arabum Imperio adhuc non fuerat ; ac sorte tunc Arabes jam Graecum Imperium armis Oppugnabant , quod indicare videntur illa:

gentes , quae bella volunt . Altera autem

precis hujus pars addita est , postquam Arabes Hierosolyma potiti sunt ; aperte enim ostendit, Principem , cujus Imperio Ecclesia illa parebat, Christianam Relligionem minime profiteri; qua de re Sacerdos precatur: ut Deus loquatur ad eor Principis pro pace Ecclesiae , ut cogitaret illa quae pacis erant erga Christianos , quae satis dilucide tum Ecclesiae conditionem, tum Principis genium ostendunt . Id autem demirari non subit, eo quod de more cum novi quid Liturgiae pro re nata accessit, plerumque & antiqua reliqua pariter fuere. Quod si huic non erit conjecturae locus , satis non liquet, qua ratione utraque precis hujus pars secum inter conveniat ; id quod minime reputavit Eusebius Reneaudotius, cui tum priis

216쪽

prima, tum altera precis formula Muli, medanorum Imperio posterior visa est . Inter Iacobitarum viginti octo Litudigias recensetur illa S. Cyrilli Alexandri. ni . Haec autem Liturgia S. Marco primo Alexandrinae Ecclesiae Episcopo , a que Conditori tribuitur , quem equidem nemini dubium erit Ecclesiae a se conditae propriam tradidisse Liturgiam , ademque illam merito ejus nomen tulisse. Saeculo autem quinto S. Cyrillus ejusdem Ecclesiae Patriarcha antiquam sortassis Li-

turgiam , ut tum Episcoporum mos erat,

instauravit, quare exinde Cyrilli nomine appellata fuit . Quaestio autem sub judice manet , num Jacobitae , an catholici Alexandrini ea usi stat Liturgia; Vanslebius enim inter Iacobiticas illam recensi- 'it , Catholicis illam tribuit Reneaudotius . Verum mihi videtur facili negotio huic quaestioni satis fieri posse ; olim enim Catholicorum propriam hanc suisse Liturgiam , ipsiusmet vetustas testatur , eaque adhuc Catholicos Alexandrinos uti, libenter convenirem cum Rene-audotio ; siquidem haec Liturgia nil con

tra . In cillest. Iriet. Orient, D. I.

217쪽

I9o Dira catholica dogmata continet . Neque attamen fides deneganda erit Vanslebio ,

qui illam Jacobitas adhibere scribit, cum Iacobitae eadem uti Liturgia, quae olim Catholicorum suit, inverosimile non erit; maximi etenim faciendum esse in ejusmodi re Vanslebit restimonium, nemo inficias ibit , quippe qui recenti Orem Omnium ferme orientalium Ecclesiarum disciplinam apprime perspectam habuit. Quod si Abulbircatius , atque Christodulus S.Cyrilli Liturgiam Catholicis tribuunt, quorum testi 1noniis Reneaudotii sententia ni titur , sorte illorum Scriptorum sevo adhuc & Catholici ea utebantur Liturgia. verum quicquid sit de ea quaestione, quam obiter delibavimus , in Cyrilli Liturgia inter KFrie hanc legimus precem: Dominator Domine. . . . Deus precamur , oes erramus te , vr Regem nostrum in pace, o fortitudine, oe justitia conferυes . Subucito ei, Deus , omnem inimicum , atque adυersarium . Apprehende arma , o furum , oe exurge in adjutorium ejus: da ei

Deus , victoriam , c . H . Alia

218쪽

Alia olim penes Orientales obtinuit s. Marci Liturgia, quam Constantinopolita. nam Ecclesiam adhibuisse , stante Graecorum Imperio , censet Renea otius ; at conjectura id potius augurari videtur ille, cum nulla re ipsa suppetant hujus rei a gumenta . Duplex autem in illa legitur pro Principe Liturgica precatio , prima ipsius Liturgiae sere nativa videtur , altera certe Liturgiae accessit, i bente Graecorum Imperio , tum cum Arabes illud armis divexabant , quemadmodum mel hujus precis Verba satis aperte testam tur ; hinc altera precis sermula sequitur primae , quae sarta tecta nihilominus in Liturgia stetit. In ea igitur Liturgia postquam Diaconus oblationes fidelium susceperat , atque offerentium nomina de m

re recitaverat , indicta populo pro Rege prece , sc illam persequitur Sacerdos:

Rex Regum , o Domine Dominantium

Regnum fervi tui orthodoxi , oe Chfisi. amantis Regis nostri , quem jure molusi regnare in erra , in pace, O fortitudine ,

219쪽

Ista moe iustitia conferυes e sublicito ei , Deus,

omnem inimicum , ct a erfarium tum internum , tum externum . Apprehende

arma , oe scutum , oe exurge in ejus adjutorium . Munde frameam , cI' com

elude adυerfus eos, qui illum persequvu-tur. Expande protectionem tuam super emput ejus in die belli. Inspira ad eor ejus quae bona Iunx Sanctae tuae Catholicae , Apostolicae Ecclesi, o omni Christit-ama ri populo , ur oe nos in trauquillitate dimrum ejus, quietam vitam degamus in om

ni pietate , o honestare a) : Quibus

populus respondebat: Amen, ac mox precatio pro Pontifice fiebat . Haec est prima , atque vetustior precis hujus sermula, quae ex ipsis Scripturae Sanctae verbis concinnata videtur , atque antiquam in-

220쪽

V mdoIem id genus precum praeseseri, quod

facili negotio ei compertum erit, qui illam cum antiquorum Patrum jam laudati testimoniis conserat . Altera autem , quae primam sequitur , formula ita se habet Conferma Regnum servi Mui, Deus, quem juste judicasti regnare in terra, in pace , o fonitudine , ct tranquillitate . Humilem , o miserabilem , oe ChrisLmmantem civitatem hanc eo erva : Liberai am, Deus, a diebus malis se) . Demiratus sum Reneaudotii sententiam , quIea Liturgia uias quoque esse AEgypti Ec-esesias, postquam Arabes AEgypto potiti fuerunt, opinatus prosecto intelligi nequitquanam ratione Christiani Principem mrabem Dei δουλον servum appellarent, quo equidem nomine , ut passim Graecorum omnium Liturgiae docent , nonnisi Imperatorem, quippe qui Christianam profitebatur Relligionem , donabant ; vel ex Ipsemet enim prima precis formula satis liquet, Regem orthodoxum appellari Dei δουλον servum . Mihi autem , ut jam di-