장음표시 사용
31쪽
etiam esse materiae coniunctum , in superioribus de monstravimus Divinae incarnationis mysterium hic
ego non attingo o pari tamen conamine ad Spiritum, ct Numen citra materiam concipiendum reluctantiars ensus. Igitur , velis nolis, spiritum sine materiae , animam sine corpore admittas oportet. Hac sane ratione ad evidentiam patet, id, quod modo versamus, argumentum extra sensuum provinciam totum esse .
Ad spirituum rationem decidendum nihil valent feri-fus: sola hic agitur ratione: si unam hanc audiamus; ens cogitans, substantia spiritualis neque ad existendum , neque ad cogitandum ab aliqua pendet ma teria . Quin immo materia , cogitandi quidem per se inea pax, cogitantis substantiae muneri opponitur, unde nova desumitur propositionis ratio. 33I. 3. Spiritus cogitans citra illud sane natura , indoleque sua existere debet , quod laetem et natura muneribus 8c actionibus semper opponeretur , & perpetuo impedimento esset. Materiam sane, atque Or-iganicum nostrum corpus intelligentiae nostrae , perfectoque aliarum animae facultatum exercitio op 3ni .
is solus negabit , qui physicam viventium nunquam legit, neque se ipsum agnosci tr natura igitur, indo-leque sua sine corpore, & subtilissima quacumque materia humanae mentes existunt . 4. Si alicui semper subtilissimo corpori unita esset anima humana ut ni hil modo de primitivo illius statu dicam, cum humano nostro corpori primum infunditur); quale illud est corpus , cui anima a terreno hoc organico jam libera post mortem unitur ' Erat ne jam illi intra corpus humanum conjuncta , an in illud tantummodo pertransit, cum primum relinquit Secundum hoc Pythago rica esset transmigratio , inane scit et deIirantis philosophiae commentum. Quaenam hic de commentitio
illo, & novo animae habitaculo quaeri possent , &mille in illud difficultates opponi λ Sed obsoletam ,
atque absurdam per sese sententiam multis prosequi , prudentis consilii non est . Quod si die eretur primum ; quo sane pacto corpus intra corpus , ma teria intra materiam existeret λ Quid tandem rerum est eorporum impenetrabilitas omnium sensuum testimonio confirmata ρ Quanam ratione subtile illud corpus organicum in corpus humRnum in
trogreditur, & ab illo post mortem et editur λ fieri
32쪽
ne haee per corporum resistentiam possunt λ Eone cor poris ner medium aliud corpos organicum transitu organicus illius subtilis corporis mechanismus , atque partium dispositio non penitus dissolveretur Parco aliis . ne inane figmentum fusius , qu Em par est, pro sequamur.
Anima humana neque unica es in omnibus aut diversis hominibus , neque in eodem multiplex existit . Est dicere, in singulis hominibus singulae etiam sunt animae , neque in uno , eodemque homine plusquam una reperitur. Prima propositionis pars a nemine in dubium veritur . omnia distinctionis argumenta , notae,& characteres inter diversorum quorumcumque homi ni m animas manifeste deprehenduntur. Neque nisi cachinnis esset, atque miseratione dignus,qui eandem in vigilante modo Peliinensi Μandarino, atque in dormi enti Americano animam esse assereret . Eodem sane jure nulla inter diversorum hominum corpora distinctionem admittere opus foret. Unus esset Pantheista, omnium philosophantium absurdissimus, qui divorsorum hominum animas eamdem substantiam esse diceret: aliquam ipse tamen non in rei ipsius substantia sed in modificationibus distinctionem agnoscit ; nisi igitur Panthe istis annumerari amas, aut absurdiorem adhuc errorem adstruere; in singulis hominibus singulas animas agnoscas oportet. 333. Secundam propositionis partem negabant olim
Platonici a J , & pauci aliqui posteriorum etiam
temporum philokphi in fi tantur e quorum omnium sensus est, duas in singulis hominibus esse animas , rationalem unam, sensitivam vero alteram. Utrique animae secundum Platonicos suum erat corpus; prirmae quidem caeleste , terrestre autem secundae , quinimmo ea teste illud rationalis animae corpus terrestris corporis idea existebat . Eamdem dupli e em animam
admisit Philon , platonicus philosophus b Gnostici
33쪽
d) Iamblictis te) dc alii. Hoc & nos argumentum in physica viventium jam attigimus, ct se litivam illam animam a rationali distinctam rejectisus. Summa rei est e r. Unus ille spiritus ι seu lubstantia spiritualis cogitans proculdubio in nobis exiliens ad omnes hominis functiones , animae proprias , agendum , & e X plicandum sussi et t. Primum hoc fuse in physica viventium probavimus: nonnihil praeterea in sequenti lectione superaddemus . Nullus ι credo , de re dubitabit ,
qui intimum humani corporis mechanismum Ioeo citato expositum penitius agnoscat . Atque ex hoc capite argumentor , in una rationali anima habere nos&caussam certo existentem, dc observatis animae effectibus sussicientem eaque propter animam alteram, secri dum eorundem effectuum principium , & caussam ad
mittere per lanam philosophiam , dc recte philos
phandi regulas non licet . 33 . 2. Secundam illam animam a mente eos itante distinctam, cui nostri omnes sensus tribuantur, illa penitus profligant valdissima argumenta, quae adversus Cartesianos, & Peripateticos circa brutorum animantium animas in physica viventium attulimus. Est scilicet sensitiva illa anima spiritua togitans, an pomius materia λ Primum dicere ι esset quaestionem non solvere ι sed novis potius difficultatibus implitare rsi etenim ita res esset ς spiritui amplius non opponeretur 1entire: posset spiritus haec omnia agere, Omnibus hisce modis objecta percipere: quidni igitur eadem hae t munera animae rationali, hoe est , persea toti spiritui non tribuentur λ Seeundum velo, hoc est , materia, seu substantia materialis sentiens, dolens, gaudens , imaginans , &: mirabiles alias humanarum animaistum functiones agens, adeo est a ratione alienum, ita ad materialismum humanam mentem ducit , iisquerandem dissicultatibus premitur , ut meo saltem iudicio teneri omnino non possit. Quoniam tamen; quae
b Beousobre his . Manichae r. l. 2. l. s. cap. eὶ Lib. de anima e v. g. d) Mosbem. ad Cu Orib. I. I g. g. 19. e . de myster. AEgyp t. f. i. cap. II.
34쪽
seeundam hanc partem, hoc est, substantiam materialem sentientem evertunt, citato loco fuse expendimus , eo lectorem remittimus , ne eadem argumenta
3ἶ3. Illud vero antiquorum commentum , singulisse ilicet hisce animabus singula esse corpora , quae ab iis vivificentur , inania sapit Platoni eorum somnia snulli fundamento innititur . notis corporum propri tatibus opponitur, neque est seria confutatione di
, 36. Humanae animae non Aunt ex propagine a parentibus in sit os non transmittuntur. Antequam ad diversiss animae status, & proprietates expendendum deseendamus, circa animarum ori girem , atque illarum creationis tempus aliquantulum Immoremur e eo pact capitibus omnibus in lectionis limine propositis faciemus satis. 337. Veritatem h e adstruimus non modo olim inter philosophos , sed inter aliquos etiam Patres acri ter agitatam , de qua ita ieribit Augustinus : Earum autem sententiarum quatuor de anima , utrum de pro- p agine veniant , an in 'ngulis quibuscumque nascentibus mox fanti an in corpora nascentium iam alicubi existentes vel mittantur d minitus , vel sua Donte laban- Iur , nullam temere a 'mari oportebat: aus enim nondum ista quaestio a Diυinorum Itbrarum catholicis tractatoribus pro merito suae obscaritatis , O perplexitatis
evoluta , atque ili rata es ; aut se iam factum est ,
nondum in manus nostras hujusmodi sit terae pervene runt . Quoniam theologos non agimus , eam provine iam theolog s relinquamus, ut propositionem ex saerorum librorum auctoritate probent: nos interim ,
quod philosophi , vel naturalis etiam theologi muneris est , rem nostram sola ratione prosequamur . 338. r. Singulae hominum animae ex hucusque dein monstratis sunt substantiae simplices & inter te diveris i jam vero rem ab alia tanquam ex propagine effluere , substantiae simplieis notioni penitus repugnat. Rem ab alio propagari , seu ex propagine fieri , est ,eκ prinei pii sui visceribus , in quibus continebatur ,
35쪽
plicatione , & productione educi: Bene hae e omnia incomposita materialia , in corpora organica , & naturales machinas , hoc est, animantium quorumcumque corpora conveniunt, quae intra matrum uterum est Ormari tur, seu disponuntur , faecundantur compacta vero, &faecundata explicantur , nutriuntur , augentur , e X cluduntur . En veram animantium propagationem ,
quae in vegetantibus non dissimili modo peragitur romnia haec compositam iubstant in m , partium distinctionem manifeste ponunt: mechanil mus , ordo par tium , conformatio totius hic semper intelliguntur equorum nulla in substantiana simplicem , nulla partium distinctione compositam , convenire possunt. 3ἶ9.2. In naturalibus generationibus, seu propagationibus nulla substantia nova , antea non exist ns a caussis naturalibus emcitur e tota caussarum naturalium vis activa in substantiarum jam existentium partibus oldinandis , in formam compositi disponendis, explicandis, deucendis conlistit, ut per totam thylicant, viventium exposuimus : at cujuscumque hominis anima, simplex scilitet substantia , parentis anima, pari simplicitate praedita, penitus distinguitur: nova haec est substantia non modo ab utriuique parentis anima , sed ab Omnibus eorum corporum partibus, & generatim ab omni materia distincta : mens ergo cogitans , nova , at que dist tacta substantia , omnis compositionis incapa κex propagine fieri non potest. Neque etenim humani corpusculi materia, nullae illius substantiae partes vir tute , & actione parentum fiunt i quidquid modo est hominis cujuscumque corpus, quaecumque in mater Doutero ejus corpusculum componebant yirtes , in rebus iam ante parentum existentiam erant. Et hinc iterum argumentum desumo. 1 o. 3. Nulla substantia ex vera propagine gene ratur ; neque materia germinat materiam , neqrae spiritus germinat spiritum , res scilicet cogitans su santiam cogitantem. De prima hujus argumenti par
te conveniunt omnes, quicumque naturam non in ce
Tebro tantum humano meditantur , sed in hujus etiam universi libro com templantur. Si ergo nulla materia ex alterius materiae visceribus propagine nam turam suam accipit, effluit, emanat ,' potiori sanσjure substantia cogitans ex rei cogitantis visceribus,
36쪽
q ii et si surculus a trunco non germinat, dc propagatio
3 I. q. Enimvero quod ex germine , seu propagine fit , intra principium suum efformatur, & continetur. Eo sane pacto sarculi quicumque, flores, fructus ex arboribus , truncis, radicibus germinant, & propagantur e neque aliam propagationis nomine ideam conci- p mus. In parentis vero anima, simplici substanti xcogitante, aliam animam, simplicem pariter substantiam cogitantem efformari , contineri , res est purum sapiens rnaterialismum et quaedam enim organorum spe cies in omni propagine intervenit , quod sine materialismo , & mechanica divisibilis materiae dispositio.
ne non intelligitur .s 2. s. Uno verbo: Anima quaecumque humana est vera substantia ab utriusque parentis animabus disti Ela , & insimul spiritus cogitans, per sese citra ullama subjecto quocumque dependentiam existens: omnis substantia, hoc est, res quaecumque per se existens ex nihilo fieri non potest , nisi per veram creationem re reatio est opus solius Dei, omnem creaturarum vim superans: creari autem, atque ex propagine fieri , duo sunt inter se penitus opposita r quidquid germinat, seu ex propagine, & surculo fit, non creatuc ex nihilo , e visceribus sui trunci , aut radicis, in qua secundam propriam speciem continebatur , explicatione educitur, seu extrahitur. 343. Neque igitur, oppones, brutorum animantium
animae fiunt ex traduce,' a parentibus in progatam a se sobolem non transmittuntur , neque generantur 'Ita quidem respondeo. Quor iamcumque animantium animae sunt verae substantiae sentientes r Cartesianorum aut hornata , Peripateticorum substantiales sormas materiales non agnosci avus: cum igitur sint novae substantiae a parentum animabus penitus distinctae ; ab iis non germinant , aut quasi ex surculo propagantur , sed per veram creationem fiunt. Quid igitur rei est animantia ex animantibus generari , & secundum species suas a parentibus novis semper generationibus propagari.
Ii neque prognatorum materia , neque eorum animae a
parentibus generantur λ Respondeor physicam hujusce rei eκplicationem in loco dedimus : longe ue a scopo deflecteremus , si argumentum physicum , alias a no his eκ positum , in Metaphylica iterum daremn s.
37쪽
M ET A PHT SICAE PROPOSITIO X.
34 . Animae humanae in fingulis quibuscumque nascentibus bominibus a Deo creantur ; neque ante corpo rum formationem existunt. Ex quatuor illis lententiis ab Augustino superius re latis secundam hac propositione adstruimus e haec una
scilicet a philosophanti metaphylico admitti potest &debet . Tria in propositione asserimus r I. Humana rum mentium , leu animarum Creatorem unum esse Deum: a. Ante corpora animas non extitille, in ipsa que proinde corpora sponte sua non fuisse delapsast 3. In generatis corporibus Organicis fuisse creatas :hoc est , animarum creationis auctorem, modum 9 tem pus statuimus.
3 s. Primum: Physicae cuiuscumque substantiae pro
ductio est vera creatio : creandi autem munus , atque potentia soli omnipotenti Deo convenit r haec vero humanarum animarum ratio est . Ssmplices substantiae iliae existunt; unum igitur Deum omnipotentem
habent caussam. Singula hujusce ratiocinationis ca pita seorsim in superioribus probavimus. 346. Secunda pars creationis tempus spectat , &ο igenis , aliorumque veterum sententiae opponitur :hisce autem momentis probari , suaderique potest . Animarum ante corpora existentiam satias re , maAi mi sane momenti rem , est , asserere , quae aliam se cum deseri, aut indieat rerum providentiam , atquellatum, de quibus ne obscurissimam quidem habemus ideam. Quaestionem facti, dc maximi momenti defi'nis: proba igitur: Philosopho sine ratione agere, ra ii cinari, rem statuere, quaestionem solvere, maxime est indecorum et omnia tamen hic probationum momen Ia , ratio, se nnis , analogia desiderantur et humanam vero fidem argumentum non admittit . 337. 2. Antiqui illius animarum status, aeque exi sentiae corpora nostra antecedentis nullum unquam in mortali aliquo fuit conscientia, aut conscien i Vestigium: quae in primaevo illo statu animae nostrae Sesserint . nulla est in animabus ipsis memoria . Estn: absolutissima ante actarum rerum omnium oblivio D t lis aliqua transmigrationis animarum consequentia, prae sentis status conditio, aut patratorum scelerum
38쪽
prena Magnifice quidem haec omnia asseri possunt ,
ec ab Origene adstruebantur ; quamdiu tamen adstruendi rationes non producuntur . inanibus id eis pascimur. Fuere ne praeterea eadem plane , aut aequalia scelera ab omnibus , dc singulis mortalium animabus illo statu patrata λ aequalis enim in omnibus est eunctarum rerum Oblivio .s 8. 3. Philosopho rerum naturam, & statum comtemplanti manifestum apparet , homines potissimum esse objectum , dc compolitum in Physica hac rerum universitate a naturae auctore intentum . Quod vero meditanti philosopho apparet in hoc rerlim theatro perfectius, casune , aut praeter sanientissimi opificis intentionem factum existimabimus λ Primum die ere . esset apertissimum Epicurismum contra rationis evidentiam adstruere: secundum , id eam Dei, Providentiae , atque sapientissimi Numinis everteret ; essetque D. o ipsi injuriosum , & blasphemum : utrumque Uer sanae philosophiae manifeste opponitur. Bene est in archetypa igitur aeterna , & divina hujus universi id ea homo sane inter praecipuas illius objecti partes
h pparet e tam vero organicum corpus humanum , quam humanae mentes mirabiles hujusce totius partes existunt, atque ad idem totum ab auctore inte tum componendum fuere a Deo creatae r praecipuam autem , at quo potissimam totius partem longe antea condere, quam illud compositum creetur , cujus tantum gratia pars illa, hoc est , anima cogitans crea da erat sapientissimas providentiae conforme esse non
videtur: quantum de abditissimis rebus humana ratio Iudicare potest 3 9. A. Enimvero si ante eorpora in alio rerum statu humanae animae aliquando extiterunt, neque nisi
ob patrata scelera intra corpora luenda in ipsa metcorpora fuerunt detrusae ἰ duo inde consequentur nonne ite vel ab ipsis origenistis admittenda : I. non eo
sane fine creatas a Deo fuisse animas, ut una cum organico corpore hominem constituerent : 1. Cum
aequalis , & perfectissim in omnibus hominibus deprehendatur praecedentis illius status ignorantia , eriminum scilicet paena nulliusne hominis anima citra crimen , primo m illum statum, seu vitam transegit , aequale , aut idem in omnibus dolictum δ so. s. Brutorum ne 4nimantium animae sua quae T a que
39쪽
que corpora praecesserunt, atque Ob commissa parrier ab iis crimina, in bestiarum corpora fuerunt detrus ae R In quemnam sane poeticarum fabiaiarum , atque
imis Sinationum campiam humanam mentem naec Idea,
atque sententia manu ducit Pss I. Et haec quidem sunt argumenta illa , qtiae ria turalis ratio suppeditat , quaeque una philosophanti
metaphylico adhiberi permittitur, ne contra in rc dulos auctoritatem Omnem irridentes agens , ab iis parit ei exi biletur. Alitin de tamen scimus, quali argumentoriim specie a laciorum librorum auhlor tate petita theologi passim secundam hanc propolitionis partem contra olis en istas coniiciunt. Cum nullum Opponator momenti aliculus argumentum ; nisi Uanas
Pythagor. corum , 5 Platonicorum ideas. & fctioies eo nomine dones s rebus inutilibus omissis , ad alia
332. II l. Quod tamen tertio loco in 'ropositione asser mus, ex duplici alia ejusdem parte huc uique prohata sponte profluit . Humanas mentis anteqtiam corpora humana efformarentur , in rerum naturam enihilo non si isse eκt iactas, probavimus. Ab uno igitur auctore Deo aut insimul cum corporibus fuerunt creatae. aut postquam corpora ipsa in materno utero formata ad eam partium explicationem devenerunt , ut & vivificante anima opus haberent , & ad aliquas saltem naturales , animalesque functiones peragendas apta existerent. 333 Tria h ic ad argumenti totius complementiam expedienda supersunt, quae philosophanti ex sele objiciuntur , & mores inferunt. 1. Qui tamen dicta hucusque stare possunt cum illa totus a nobis inculcata philosophandi regula , quod effectuum naturali iam productio in Deum ipsum tamqtiam in proximam, &peculiarem caussam non e st referenda λ Est scilicet
per nos etiam Deus caussa universalis omnium reorum ἰ mundum tamen primo condens suos singulis effectuum , atque rerum ordinibos causiarum etiam or
dines esse voluit , & satuit . Duplici igitur hoc de capite ante corpora sui de , & existere animas Ra- tuendum apparet: Primo, quia aliter ad singula tem- Ioris momenta de novo semper ageret Deus. Secundo, d vero cum universalis caussae munere , sapientissimi artificis conditione, di philosophandi regula non
40쪽
eohaeret. Sapientissimi conditoris, atque artificis est, machinam ita tonstruere . ut ingenio illa suo dein ceps semper moveatur , & gubernetur , quin anctoris in dentidem opus habeat . onposita omnia impersecti arti fieri character existunt . Deum enimvero ad infinitarum iere rerum , & effectuum explicationem a duo. care , in Deum saepe confugere, neque philosophanti
homine , neque universali auctore Deo digna est philolophandi ratio . 3sq. Resp. Neque in adductam philosophandi regulam
peccamus, neque Deum in effectus creatarum caussarum proprios adducimus,neque aliquid sacre paginae sensui non conform' statuimus, aut admittimus. Creatarum causarum non est substantias creare : earum emcacia ad
effectuum producto es , mutationes, seu modificationes substantiarum extenditur : ad eiusmodi effectuum produ- tionem, atque explicationem Deum, primam, & universalem rerum Omnium caussam non adducimus, aut in Deum pro explicatione confugimus. Humanas me
tes, substantias spirituales esie ς & creatione tantum essici posse . demonstravimus , quod quidem unius Dei munus esse constat . Nihil esse sub sole novum dicitur: hoc est nullas substantiarum species , aut geneia in rerum theatrum de novo prodMcit, & eκ nihilo extrahit Deus. Ex quo mundus est a Deo conditus . humana existit species, re omnia alia substantiarum genera , modo in natura existentia , suere in rebHiemper 2 eadem mei praetcrea rerum naturalium vicu
studo , humanarum actionum fluxus, & conditio eri titit. Hoc unum sententiae illius sensus est . Alia vero, & alia ejusdem antiquissimae substantiarum speciei individua , ejusdem genetis substantias de novo creari , neque allatae sententiae , neque philosophandi regulae, neque Dei optimi Maximi sapientissimae Providentiae opponitur: & hoc primum. sys. 4ecundum est : in corporene , an potius extrRCorpus animas creat Deus , ut corporibus deinde vel genio suo , vel creatoris voluntate infundantur δ Iacorpore, Respondeo : Mentem e uim cogitantem humanam e nihilo producit Deus, ut hominem condat, mirabile scilicet ex spiritu, & materia, eX anima cogitante, & organico corpore compositum; inspecto igitur creationis hucimnarum animarum fine ἰ iis praeterea animadvertis , quae sute huc uique e XPlicuimus ,