장음표시 사용
51쪽
curam inter praejudicia numerari qua tandem ratione poterit λ λ372. 6. Eodem tendunt, idem probant innata illa
bonorum Omnium spes , atque improborum timor . Nullus mortalium est conscientia purus, atque mori bus innocens , qui melioris vitae felicitatem pcll mortem non iperet, eaque beatae immortalitatis spe adulterius semper in comparandis virtutibus progre
diendum non incitetur. Cujuscumque religionis homines, Christianos , Hehraeos, Mahometa nos , Paganos
considera : eodem omnes mentis dictamine agi compe
ries . Eum sane hominum sensum in cujuscumque gen iis , atque sectae libris, & auctoribus cum antiqMi S , tum recentioribus legimus . Pari etiam ratione im proborum omnium timorem, & praesentem semper at que molestum conscientiae stimulum observamus . Abacutissimo hoc animorum aculeo , & agente semper stimulo nullus pyrrhonis mus , Dii sinus, atheis mus , aut materialismus liberare homines potest : communi aliorum hominum sorti , dc conditioni ii etiam subjiciuntur , qui hujusmodi dogmata re , aut specie Pro fitentur: pura igitur haec sunt naturae argumenta . Stestimonia nullo praejudiciorum contagio inferia . Nul la hic partium studia , affectus rationes interve
373. 7. Tria haec religionis naturalis capita , &fundamenta , Pro υidentia , Iustitia Numinis , humana
libertas ultemus propolitionem confirmant , & aliam post mortem superesse vitam demonstrant. Est scilicet Deus humanis rebus providens , Iustus remunerZtor: homines vero liberi nascimur , cultuque, atque actionibus nostris aliquid apud Deum meremur , aut demeremur. Singula haec suis in locis demonstra mus , eaque impraesentiarum jure ponimus. AEqua humana rum actionum meritis, atque demeritis danda tandem esse a Numine praemi , aut supplicia, Dei remunera toris & justi id ea dubitare non permittit. In praesen ii sane Vita, quamdiu mundo fruimur , quem Deus tradidit disputationi eorum , qualem in paenarum, atque praemiorum, distributione inaeqtialitatem, merito, atque demerito neqv quam respondentem non demiramur λ Iasium Deum i visis saepe improborum , atque scelest issi morum hominum fortunis, & gloria,bonorum calamitatibus dc miseria, iustum Deum exclamamus. Humana om nia
52쪽
nia fluere , scaenhm absolvi , quin eκ acta meriti atque demeriti habeatur ratio , omnia ad aequalitatem& justitiam exigantur, per infinitam remuneratoris Dei justitiam & Providentiam dicere non permittitur: praetentem absolvimus scaenam . e vita egredidimur , quin justam illam rerum bilancem , & remunerationem videamus. Nonne haec aliam nos vitam manere ad praetentem mortalem vitam fruendam
nequaquam nos a Deo fuisse conditos , animasque noli ras post mortem superesse demonstrant ' Longe alia est brutorum animantium conditio : haec pro iis non faciunt argumenta et nulla in iis actionum libertas , neque spiritum aliquem, neque Deum cognoscunt , nihil in iis merici, aut demeriti esse potest rin brutis proinde animantibus locum non habent prin cipia illa , atque data , meritum , libertas , religio na turalis , unde totum deducitur algumentum . Aut inaequalem parnarum & praemiorum distributionem in praesenti vita , aut hominum libertatem , Numinis
Providentiam, religion 'm naturalem neges ἔ aut argumento succumbas, & animarum immortalitatem admittas, i portet. Quis tamen haec in dubium vertat Primum ipsam et quotidiana omnium hominum , temporum, & locorum experientia docet. Nostrametetiam de ante acta vita, honestis, aut turpibus actionibus , patratisque sceleribus conscientia nos admonet , aut bene quidem nobis esse post corporum dissolutionem sperandum, aut non parum nobis superesse post mortem luendum . Alia in argumento posita in loco sunt demonstrata . 374. Hoc iane argumento vita futura demonstratur: probaturne tamen aeterna λ Quid ρ nisi aeternam hominibus probis, aut improbis vitam, felicitatem , aut miseriam decernat Deus; aeq alia humanis actionibus praemia , aut paenas statuere non poterit ; omniaque tum bonorum , tum malorum facta exacte
compensare, & ad aequalitatem redigere Ex solo igitur Iusti , atque remuneratoris capite non satis confici videtur humanarum animarum immortalitas: Contra ac philosophi communiter , nominatim vero statuit
Leibnilius si Ita sane ego postremam hanc rati Cnem meditando mihimetipli argumentabar, & rationem ra
53쪽
tione , philosophiam philosophia solvete adnitebar ι
Philosophum enim impraetentiarum agimus cum philosophis tantum rem habemus': quid Divina auctoritas in hi ce rebus valeat , non ignoro . Respondeo .
Sola rations philosophando, sequentia habeo: I. Animam humatiam' a nulla caussa naturali posse destrui , ei eη ne phoinde , quartum ad ejusmodi caussas spectat , prorsus 'immortalem . 2. Iusti remuneratoris ideae, at hue notioni iii sistendo', eκ eoque Numinis attributo argumentando habemus, aliam nos manerct vitam post dissoluta corpora incipiendam e quae duo potissima illa sunt , qtiae a Dii sis , aut materialistis maxime negantur e alterius vitae idea illos maxime turbat caetera omnia non aeque soli citi Nobis tamen haec satis minime existunt . Alia nos manet vita, alius rerum ordo , in quo perinde ut iri praesenti unius Dei esse poterit substantias quascumque creare, aut in nisi tum redigere : ab uno igitur Deo in nihilum redigi humanae 'animae in futuro saeculo postent. Id vero a Numine circa illos humanos spiritus fieri , a quibus cognoscitur amatur ut de bonis modo tantum loquamur , trahilo offenditur , quos Numen ipsum natura genio indole immortales crea ve rit innato immortalitatis desiderio spe timore donaverit . ad se ipsum cognoscendum amandum seueridum condiderit: huiusmodi , inquam , spiritus in nihilum redigere , per infinitam Numinis Bonitatem ,
atque Providbntiam opinari non licet. 37s. 8. Generalis tandem universarum gentium contensus invictum nobis suppeditat asserenda: immortalitatis argumentum. Duo hie distinguenda sunt . T. Universalis consensus existentia : a. ejusdem consensus pondus, atque ad rem probandam momentum . Utrumque brevissime statuit Tullius : permanere animos arbitramur , inquit Cicero , eonsensu nationum omnium a): omni autem in re consensis' omnrum gen-rium , pergit , lex naturae putanda est b. . Primum ita ego omnibus notum pono i ut hoc tempore, cum omnes fere terraquei globi notiones , eorumque religionem , mores , sensus a noscimus , inter histori ea data tecensendum esse existimem . Quantum vero
αὶ Tusculanarum 99. lib. I. cap. 12.
54쪽
, iversali huic omnium hominum coissensui momen-m , axq9e pondus, iniit . fuse superius demonstraviἀAtque haec sunt essicaciora illa argumenta . quae animarum postrarum immortalitatem demonstran- natur Alit ratio , & pura psilosophia suppeditant. s7 . Contra humanarum animarum immorta litatem δia tia opponunt in reduli. M terialis ae . Di istae . Anim inquiunt , est substania materialis a unia o materias modul ; quibus sane immortalitatis io convenire nIn potes . Quid enim λ Ad id pro-ldubio deducit Cartessianismus e ab imperfectissimo inium animantium incipiendo , singulasque brutorum ς iet ad persectiorem usque perlustrando , nil nisira machinas , puram putamque materiam secunila pmtres Cartesianos depyehendimus quidni igi-r parem etiani nostram hominum conditionem, for-ri , & naturam dicemus λ Hoc argum ρntum ulteis in modo non promo voci ; cum id luculentissime in Ysica Viventium prosequar, quo in loco Cartesia natam circa brutorum animas praeter potissima a Ita timent ex hoc etiam capite rejicio , quod hujus , dii 4octrina. ad Μ1teriat ismum, & Atheismum decere videatur. Quare respondeo : nihil in nos eo; tiroento ggi posse, qui tot tam argumentum ne ea-ia . Carte tiaris. blata olun a animantia puras esse ichinas statuentibus melior alia non suppetit ad imae nostrae immortalitatem probandum via , quam in E auctoritate. agere. Nonnulla etiam ex adductis erius argumentis, quae pro humanis tantum ani-ιbus taciunt, brutis vero nequaquam conveniunt,rtesianis philosophi x responsionis loco erunt : hu- modi sunt liberta x, innatum immortalitatis desilium , timor , spes , idea , & cognitio Dei , atque igio natur iis, quae omnia in brutis non existunt. y77. Esto , perget Materialista , seu incredulus Di i , id beneficii ae te jecto Cartesianismo referamus pcharybdim tamen incidimus : alia via laquei metimur . Animantium brutorum animas poniis primo quidem substantias : atque ex hoc capi, perinde ut materia , dc substantiae reliquae , a na-ruibus. ea ussis destrui non possunt e secundo verosdxna. animas ant spiritus aut subst ntias quasdamer spiritum, & materiam media ς statuimus . Ni omin ut hujusmodi animae non sunt immortales rΛ a a quid-
55쪽
quidni idem pariter de humanis tenendum Re pondeo :HOc argumentum in Phylaca Viventium jam diluimus : eo loco dicta paucis recolo & aliqua ulterius superaddo . Bruto tum animae sunt procu dubio substantiae lenti ei res: & hinc nullatum cauliarum nait talium vi destrui , in nihilum redigi , a. t etiam ei sici, leu creari pollunt: quod quidem & materiae, &cuicumque alteri lubstantiae commune eit : primam igitur hanc habent impropriam , atque in praetentiquaestione non agitatam immortalitatis speciem a cauμjis naturalitus non I csse destrui. Quod hanc immortalitatem attinet, pares inter i sunt animae brutorum, atque mater lar aeque in utriusque proponi pol st argumentum : hic tamen non est qui aestion s sensus , atque humanarum animarum immortalitas . Si aliam praetεrea de spiritu humano demonstravimus , quae nullo ex capite aut materiae , aut brutorum conveniat; rcm cCnfecimus, argumentum diluimus. Quantumvis Icilicet brutorum animae . aut immateriai s
subitantiae. aut etiam imperiect sit morum ordinum &xenerum spiritus esse statuantur; habet ne materia , aut btu a animantia supremi Numinis cognitionem , religioncm na alem , justi , rectique amorem, libertatem, γ' onum meritum, & demeritum δ Innatumne habent immortalitatis amorem , alterius vitae de
siderium , suturae sortis spem , timorem , sollicitudinem λ Estne in brutis iraeqGietus semper in materia
libus rebus f uendis animus , common: s eorum Immortalit diis sensus, innatus in Deum semper , tan- qtiam in ultimum finem tendendi in itinctus . indoles , senius λ Suntne in brutis animantibus erga Deum resis o , cultus, m Uralia merita , & demerita , merit 1 una ; & piae mi Orum, demeritortim, atque paenarum
inaequalitas, & non talis exacta distributio
378. At haec illa sunt capita , ex quibus humanarum ani Arum immortalitatem probamus : si haec in mente humana desiderare tur ; nullus eu et philos phus, qui io a ratione ductus immortales nos esse di ceret . qu3m tum vis animas nostras substantias spirituales e Ile demonstraret . Unum id tantun modo affirmaret, humanas mentes a nullis materialibus cauia
sis polie in nihilum redigi: illa omnia in brutis animantibus desiderantur, in ian .s hominibus animad Vertuntur, atque intima conicientia probantur et ex quibull
56쪽
tas omnibus est , quod humana ratio , naturalisque hil lo hia immortalitatem in sensu propositionis ae- ptam humanis quidem sp ritibus non belluarum aina a s convenire adstruit . Quae rari, n est animarum rutorum viventium sors, repones λ Quaesito in Phyca viventium facimus fatis, in quem locum lecto-
s7'. Sequentia praeterea opponunt contra humanam a mortalitatem increduli Di istae . Animae nostrae airpo bus dependent , una cum illo perficiuntur , in nium , memoria, iudicium insimul cum corpore vi icit, debilitatur, senescit. Animae nostrae corporum; ritudinibus subsunt, ab iis afficiuntur; Ista ne ve- , quin in animas omnes etiam nostrorum corporum firmitates vicissitudines , dissolutio . mors spectent dispondeo e Si haec objectio aliquid difficultatis habet ; lateri etiam opus esset , animas crescere , im inui, pinguescere, macrescere , debilitari , convale'rre , nutriri , similiaque alia corporis i munera animabus ipsis convenire : quod ne incredulus quidem illa adm:ttie , dc supervis salsum esse demonstraviis. Quae in argumento adducuntur , non anima ira, sed praesentis illarum ita tus conditiones exint i nihil hujusmodi in anima esset , nisi illa ita rhme viveret ἐν sibi ipsi commissa nihil hujusmodi pa--Dur . duod tamen intra corpios unionis, atquem mercii lege existat, ejusque actiones ab organo m corporis dire Aione pendeant ; organa ipsa , e -mque status illud unum est . cuins ratione' anim 3do melius, modo pejus functiones intra corpus ex
18ci. Ex iis ; quae tota hac propositione disserui.
is , luculenter patet , quam nam agant caussam i id uti Diissae, qui tuturam vitam, atque propriam mortalitatem negant et quanam veritatis & pru-ntiae specie ducantur . Um scilicet rationi , ate philosophiae insistendo, haec duo confecimust pri- , increduli scrupula evidenter solvimus, ct vanis ia esse ostendimus et secundo, morali taltem eviden- nostram ani Rarum immortalitatem , ac saturamani demonstra mas. Ex una igitur parte ne mini-
57쪽
ma quidem probabilitas, edit alia vero alla est rationum evidentia, illud argumentorum pondus, quod ne increduli quidem ipsi discutere unquam pollunt; quali tum vis omnes ingenii vires a tuant, intendant, producant , prae judiciis reli ctentur , & in oppositam temper Partem animam , mentemque inflectant . Quidquid co- Tentur , meditentur , agant ; eo semper veritatis , atque immortalitatis timor agitat: , turbat, torquet , ct pa cem secum ips)s habete non perii littit . Nenti, aciem , Vimque omnem intendant i ut in sese bestiarum conditionem , & privilegia transferant , ea ruinque conditionis participes efficiantur ; inter bonum&malum non distinguant , nihil post mortem sperent , timeant, velint, at nent , suimet destriictionem desiderent , in nihilum in chaos iterum redigi ament ;quidquid tamen a pant, ut sese nobili Cres tantum hesias esse sibimet ipsis persuadent ; nil, .l proficiunt et
in reclamantem len pet naturam blatterant , timorem nunquam de nonunt , bonum , di malum nolentes di
singuunt , destructionem desiderantes horrescunt , chaos horrent, timent, sperant , Numinis ideam, dcconscientiam inviti semper habent . Haec cum ita sint , ingenue ii nobis fateantur , estne aliqua Verita tis in suamet incredulitate species λ aliquid ne ad immortalitatem negandum produci in medium potest philosophanti homine dignum λ Si baee ita sunt ; si omni
veritatis specie inete doli dellituuntur ; prudentisne hominis est , evidentiae semper opponi ; ut post Vana phantasmata sequamur 8 Res maxiliai momenti internos disceptatur. Si credentes fallimur ; nulli periculo post mortem exponimur, nihil erimus: si in nihilum increduli una nobii cum credentibus redigentur , nul Ius erit, a quo post mortem thrideamur . Quod si contra decipiuntur increduli ; quaenam illos post mor rem maneant rhala, irrisiones, miseriae ι qttibu, periculis exponantur , ipsi met increduli vide ne i atque fatentur. Si noster eredentitim esset error ; esset tammen illε gratissimus, quo nosmetipsos a commuhi animantium sorte liberaremur , & alterius longe ebriditionis nos esse crederemus humanae speciei eouditio
nis , immortalitatis , & ampli mini : strivilegii defensores, ae vindiees: contra vero , si incredulus falleris p errore ingratissimo versaris . retius humanitatis, Omnium hominum infensissimus hostis. Si igitur
58쪽
contra rationem agis, evidentiae contradicis , naturae dictamina contemnis i communi hominum sentui valedicis; si variis tantummodo dubiis duceris ; iisque unice innixus aut aeternam tibi miseri m statuis , aut tuam mei naturam , . conditionem a nobilissimo substantiae cogitantis spiritualis , atque immortalis fradu ad vilissimam brutorum animantium sortem dejicii : et ne vero in tuo philosophandi sensa prudens , & veritatis . aman ὸ Negativo tantum argumento caussam tuam agis : evidenter mihi non probat 'r , linguis. , bum nairum animiarum immortalitatis ς summus ergo mortales , nihil .post imoi Rem sperandum manet, aut timendum, Et si hujusce argumentationis principium , unde consequens deducitur , daretur Verum i perperam tamen e X argumento. illo. negativo hQminum mortalitas 4educeretur . Utrumque hoc stare pol est , humanas animas es-s e immortales , quin tamen hujusmodi immortalitatem de mons rare PolIemus. Sed prae erquam quod hucusque dicta rem luculent et conficiunt, praesens quae stio .huuimo i est , eaque. ratione proponi. idebet , utu riquς parti probandi mu Rug incumbat: universi bona ines morimur , .mori urne tamen una cum corporis disesolutione anima λ probat uene animam humanam rea
pse dilIolvi, ast potius opp9sita omnia demonstrantur tuu aestio hon modo opposita philosopho materialis aes iobandi partes desert. Quid tum vero λ Nihil in
dium producit incredulus; credenti vero ratio. natura, mores, Umnia favent; quaenam ergo secundumer, xicae , & prudentiae regulas ferri, atque prob iri sententia potest, aut debet
1ii. numanam mentem esse puram . cogitationem , aut semper cogitare , non constat. mu , Quod modo .in, quaestiqnem vocamus, purum est philosopnorum dissidiunt', quod innocue pro utraquae parte teneri, potest , quin aliquid contra . religionem naturalem , aut rationem commitamus. Cum anima Λ a 4 no
59쪽
nostra sit spiritus , substantia cogitans; de illa imprae.
lentiarum, ut tum semper coritet, a philosophis es' ae ritur. Quaestionem primus omnium , quem sciam , proposuit Carte s : quo auctore anima semper cogitat. Idem cum carisio Lethnitius , & non pauci alii tenent : dum ex adverso qui Carte sani non sunt , animam humanam semper cogitare inficiantur. Cartesiani igitur eo quod mentem ni stram substanti anielIe cogitantem, & activam, ab omnibus statuatur illam semper agere contendunt: spiritus aurem cogitantis actus, atque agere aliud esse nequi t, inquiunt,
praeter cogitationem : semper igitur cogitat animus ra primo creationis momento , in ventre etiam materno, dum dormimus, distrahim ur, deliquio corripimur , semper cogitamus; quantumvis postea cogitationum iis temporibus, feriantibus sensibus , habitarum non recorde ur. Quamdiu, inquiunt , mortali hac vita iri a corpus existit anima , Porum tantum modo recordatur, quae per sensus acii pit et haec est praesentis vitae conditio . Profunde tantummodo in anima nostra imprimuntur , quae mediis sensuum organis ad animam usque perveniunt: caetera , quae t piri r m more percipimus, nullam in nobis sui speciem.& memoriam relinquunt: anima tamen ipsa a corpore tandem liberata , sibique tantum permissa , quae cumque olim , feriantibus sens bus , cogitaverit , inmemoriam iterum revocabit . Cartesiacorum igitur sensu anima humana liceat materali rudique exemplo rem spiritualem exponere ) agentibus quidem sensibus, veluti facula ardens spectari potest ; quamdiu autem sensus feriantur, ipsaque intra eorpus ab externarum rerum commercio separata existit , Uelut in
flammatus quidam carbo cineribus coopertus ad obj cta illuminandum impeditus, neque in illa agit , neque ab iis assicitur ; interim tamen intimo semper lumine flagrat. Anima enim, inquiunt, est purus actus, purum agere; mens cogitans , activa percipiendi facultate , praedita , objocto stio , hoe est , sibimet ipsi semper praesens , quo tandem pacto fieri pos et e ne se ipsam non semper perciperet , non semper cogitaret R382. opposita omnia statuunt eae teri communite philosophi r eaque potissimum ratio De ducuntur , quoa nullum plane sensum, nullamque perennis nostrae coin
60쪽
gitationis memoriam h beamus. Internae illius di nunquam interruptae cris sationis , qua anima nostra in materno utero, inter dormiendum semper cogitet , nullum in nobis vestigium , memoria , experimentum. uariam igitur ratione an mam semper eogitare affirmabimus Rem sane adstrueremus, quam nisi probemus, in philoiophiam ipsam peccaremus r omnia autem hic deliderantur fundamenta ad rem suadendam nec iJatia . Est equidem per nos etiam mens humana
substantia spiritualis, activa , cogitans : satisne tamen id unum est , ut animam semper agere , semper cogitare affirmemus p Unde probabitur activam hu-j ulmodi cogitandi potentiam nullo obstaculo a cogitatione impediri posse λ Activum sane est tensi areus elaterium e saepe tamen fit. ut omnis ejus actio impediatur . Quid ρ Similia pariter de rehas etiam spiritualibus aifirmari non poterunt ρ uamdiu saltem
oppositu tri non probetur, dum nullam perennis nostra cogitationis memoriam , sensum , argumentum habemus ; illam potius aliquando etiam feriari, ad id muneris a corporis organis dependere, adjuvari , imp diri adstruemus. 383. Si omnia Faee utriusque partis momenta per-prndamus; liquido apparet, neque a Cartessiano philosopho satis probari , animam semper cogitare ἰ neque etiam oppo filum ab aliis e Minci . Debilia sunt . quae pro utraque parte adducantur argumenta , & ad rem obscurissimam suadendum satis este non possunt . Unum illa omnia emeacissime demonstrant , animam semuer cogitare , aut ipsam mei esse cogitationem , nulla ratione probari; quod unum in propositione affirmamus .