장음표시 사용
41쪽
aliud sane statuere non possumus , quin contra natu ratem rationem, & communem hominum sensum peccemus : iactumque statuamus nulli plane sta tuendi sundamento innixum. 336. Quod si rem eamdem non iam materialistae , aut libertinorum philosophorum alteri solam rationem audientium , omnemque auctoritatem irridentium , sed vel tibimet ipsi , vel christianis tantum philosophis persuadere velis ; datam responsionem ex eo tandem conficies , quod omnipotens rerum conditor Deus , ut hominem conderet , dc formatum jam humanum corpus vivificaret , atque persectum hominem coristi tueret , inspiravit in faciem ejus spiraculum m. tae a r ut scilicet , o remeriatur pulυis hoc est , humanum corpus in terram suam , unde eras ; θ 9 ritus redeat ad Deum, qui dedit illum . Ex quo tria
haec naturalis religionis , & metaphysicae capita provfluunt, humanas nimirum animas elle spirituales , a Deo uno fieri, in humano corpore creari. Primum eκ
adducto textu fuse deductum videas ab Augustinos , rillo c , Theodoreto d , dc aliis Patribus : &ex Patribus Sherloc e ), ct plures alii eundem sensum amplectuntur. Reliqua duo ex ipsismet verbis manifeste deducuntur , dc eommuni Patrum interpretatione confirmantur. 37. Tertium erat , quonam tempore a Deo in humano corpusculo crearetur , atque infunderetur anima e respondeo , hujusmodi quaestionis solutio ad metaphysicam non spectat ἰ sed ex iis decidenda res est, quae in Physica viventium statuimus, dc late explicamus .
338. Animae humanae sunt, non modo attienris causarum naturalium miribus, sed etiam indole propria , as que speciali supremi Numinis volans ate immorιales. Μaximi momenti quaestionem , & argumentum attingimus , humanarum animarum immortalitatem ..Hoc
a ) Genesis cap. s. ibin De civitate Dei l. 33. c. 14. σ) Cyrillus in Ioannem l . II. cap. 36, dὶ Quaestione 23 in genesim. e) De l' i mortalite de l' a me cha p. 3. F. M
42쪽
Hoc sane eκ iis est non modo totius Philosophiae, sed
naturalis etiam religionis principiis, ex quibus hum*na omnia pendent. De nobismet ipsis , de universis hominibus agitur: nostrarum animarum , hoc est, nostri met eonditio, sors, futurus status , aeterna felicitas, aut miseria quaeritur; universi homines in litis argumentum vocamur. Si mortales statuimur , hoc est , animantibus brutis adnumeramur , nihilque nosti post corporum dissolutionem remanet superstes psi una cum corporibus animae etiam nostrae pereunt , in patrium chaos, aut nihilum iterum redactae: quae nam ex nefando hujasmodi dogmate in moles, in humanam societatem, in respublicas, in omnem humanam V; tam non consequerentur R Contra vero , si post dissolata etiam corpora superstites semper erimus , aliaque nos remanet interminata vita praemiis , aut paenis cumulatissma quaena in pariter inde in animis
nostris sollicitudo, quaenam cogitandi , statuendi , vivendique ratio , atque diversitas in humanum genus inducatur , Opus est y 339. Antequam in rem ipsam probandam deveniam s. quid nominis, quid rei immortalitatis vocabulo significemus , & intelligamus , quid etiam impraesen tiarum statuamus , exponendum est. Quid Deus , prima rerum omnium caussa , quid creaturae cirea rerum creationem , productionem , destructionem , redactionem in nihilum possint , & agant, quid quatuor haec actionum genera existant , ct in Phy it ea generali & in superioribus etiam exposuimus . Creare , atque in nihilum redigere unius Dei est ;producere , generare mutare , destruere secunda rum caussarum munera sunt: primae illae actiones ad substantias creatas pertinent , posterioribus composita solummodo , modificationes rerum , phaenomena corporum naturalium producuntur. Quatuor immortali
tatis species eo nomine fignificari possonte i. Absoluta, atque perfectissima existendi necessitas. a. A nullis caussis naturalibus posse omnino destrui , seu in
nihilum redigi , maxime tamen a Deo : 3. Peculiarem aeterni Numinis, atque Divinae Providentiae voluntatem , qua rem aliquam semper conservandam decernat. 6. Specialem, atque naturalem, cogitantis ἰsubstantiae indolem , atque datum ipsi a Deo ingenium , quo aeternitatem inhiet, & innato quodam instinctu Z appe
43쪽
appetat. Prima illa immortalitatis species solius Na- minis propria est , ex infinita entis necessarii perfectione profluit , neque nostra hac propositione intellis itur. Tres aliae creaturarum sum, aut esse possunt r& secunda quidem non modo substantiae cogitanti, sed universim substantiae cuicumque convenit. Secundam hanc immortalitatis speciem, re postremas duas de humanis ani imbus a stirmamus, eumque statuimus pro solitionis sensum , humanae mentes non ea modo Fatione sunt immortales , quod a naturalibus caussis de strui non possint , verum etiam, quod praecipuum est, ea Dei voluntate, ea innata indole, ingenio, natura conditae a Deo sunt, uu de illas aeternas sore consequitur .s6o. Habes propositionis nostrae sensum , & quod de animabus nostris statuamus. Ut lectorem etiam non lateat , quibuscum nobis sit in praesenti argumento controversia; prius tiam in probationes descendamus. humanae mentis deliri a circa potissimam nostri met efisse partem, Uaiias philosophantium op niones & sensus consideres velim. Quaenam scilicet est , ab antiquis , ct recentioribus phil O ophis quaere , humanarum animarum conditio, quod immortalitatem spectatὸ Mortales, respondent I. cum veteres , tum recentiores
Materiali stae , Epicurei, Hobbes , Spinosa , Tollanae ,
Couυυσrd a) . In eundem sensum respondent , aut nulla saltem ratione animae immolia litatem probari
Helvetii senius, qui non sine christianarum aurium horrore humanas animas eiusdem . atque illae bestiarum, conditionis , & naturae esse statuit, nulla libertate, nulla immortalitate praeditas se l. Absurdissi- us hic circa animarum nostrarum imm realitatem error est. Qualis in praesenti argumento fuerit Aristotelis sensus merito dubitatur. Pomponatius sane animae immortalitatem cum Aristotelis principiis state
a In locis passim toto hoc opere citatis . Vide Budaeum de Atheis m. c. 3. b ὶ Eorum consutationem videre est apud te Land. Exposition &e. Londini anno 1 734. e Helvetius I' Elpri t.
44쪽
non posse, acerrime contra Niphum propugnavit a).s6 I. ab radii ionem eamdem ita nonnulli alii resolvunt, ut vel omnino dubitent, vel naturali saltem ratione rem definiri non poste existiment. Primum tenent omnes Pyrrhoniel: secundum vero non pauci et ana recentiores, qui animae immortalitatem sola D i auctoritate constare autumant ; eujusmodi sunt
iique praeterea Omnes , qui naturalem religionem sola aucto litate probari posse contendunt e quam sententiam tenet, & suse prolequitur Campbeli contra Di- istas se . Et hi quidem omnes relati hucusqus philo
1 ophi humanas animas aut immortales esse negant, aut dubitant, aut sola auctoritate confirmant. 362. Ex adverso animas esse immortales , communis semper fuit hnmani seneris sensus: ejusmodi praeterea dogma, naturalis religionis fundamentum , prae inter auctoritatem . quae selis Christianis , dc Hebraeis nota est , naturali etiam sola ratione demonstrari , lana semper docuit philosophia ; & maxima philosophorum pars propugnat . Sed ne verissimum alias clogma citra errorem omnem statueretur; in eo etiam lapsi sunt quamplurimi veteres , quod animam eo de capite dicerent immortalem , quod illam Dei , aut animae universalis partem esse existimarent, in quam
post mortem refunderetur: Ita AEgyptii apud Iamblichum , , & is es f), Pythagorici, atque Platoni ei si Eιmdem Sto eis doctrinam vindicat Thomastus hὶ ,& Brucherus si), a Virgilio Marone asteriam . Secundam Bernier eadem pariter est Doctorum Persarum , atques a ) Vide te Varer tom. q. operum.
bὶ De ossieto hominis & civis praef. pag. 3I. e) Diction. his . critique. A. Pomponace d) Vide quae in Logica dicimus de hujus auctoris septicismo. ein The necem tu os revelation Londres I739. D Iamblichus de myster. AEgypt. cap. 8. b. 8.s' es conne κion de la religion. ec. g Id probat I. Cbrissopb. 'Molsius Manich. ante Manich. p. a 43. Budaeus de Atheis. c. 3.shὶ Τbomas de Exuitione Mundi stoica. dig. 2 r.
45쪽
atque Indianorum doctrina . In eundem sensum recidit emanatio Cabbalistica animarum a Deo, aut ani ma universali a quam plurimis Hebraeis asserta r ut
nihil dicam de antiquis aliquot Christanis Iustino , siano, Lactansio , Tertulliano , Synesto , 'eudo-clemente sa), quorum sensus circa animarum Originem non satis a praedicta emanatione videtur alienus .
363. Postremus tandem superest immortalitat: s sensus . qui unus & auctoritate constat, & naturali ratione demonstratur, quod scilicet humanae mentes , substantiae quidem spirituales ab uno Deo crearae , ea ratione sint immortales, ut a caussis naturalibus non possint destrui , a Deo nunquam sint destruendae , genioque , atque indole sua aeternum a Deo servari exigant . Habes palmares hominum errores , & quam te nere oporteat veritatem , atque propositionis sensum, quem sequentibus capitibus probamus . 364. a. Quod humanae animae a naturalibus caussis destrui non possint , ex ratione substantiae profluit . Mentem cogitantem non esse materiam , neque rei cujuscumque modum, sed veram esse spiritualem is stantiam contra materialistas propositionibus superio
ribus confecimus: jam vero una nobiscum materiali stae universi conveniunt, quod materiam , aut sub santiam quamcumque neque de novo efficere , neque etiam destruere caussae naturales possunt : ad id sane creaturarum efficaciam non extendi in supeνioribus probavimus . Ex quibus Omnibus plane consequitur , humanas animas cogitantes , atque altioris ordinis substantias , caussarum naturalium viribus spectatis esse immortales : Omnes hujusmodi caussarum vires ad
mentis nostrae creationem, conservationem , Ac destructionem non extendi . 2. Tota naturalium caussarum
efficacia in com nostis construendis , dissolvendis , phaenomenis, effectibus e modisque rerum efficiendis , aut destriaendis inson,itur, ut suis iam diversis in locis probavimus e mentem vero humanam substantiam cogitantem neque esse rei alicujus modum, neque di
a) Tat anus oratione contra gentes pag. I 46. Iusti nus dialogo cum Triphone . Lactantius lib. D. Cap. 13. Tertullianus lib. de anima cap. II. I a. 4r synes. hy
mno 3. Pseudo clemens homilia In. 36.
46쪽
versarum particularum compagem , sed simplicissimam substantiam , contra materialia as confecimus: ex quo est , quod nisi explosum materiaismum contra ipsum naturalis rationis lumen in animum inducas , animam nostram immortalem fatearis necesse sit . 3.
Id praeterea ulterius ex eodem capite contra materia lismum urgetur : caussae naturales , quas unas male
rialisae agnoscunt, sunt corpora , seu materia e Corpora non nisi in corpora agere possunt e impulsione sei- licet , resistentia , & impenetrabilitate agunt: nulla ex iis rationibus in spiritum agi potest . Rem non dissitetur materialista; eaque propter ut animarum mortalitatem statuat, spiritus Omnes tollit . Semel igitur demonstratio , quod animae humanae sunt spiritus, id, quod auperius confecimus, demonstrata pariter est humanae mentis immortalitas 4. Caussae naturales agunt impellendo , dividendo , componendo rea sane ratione materiales omnes effectus , actiones , vicissitudo rerum peragitur e simpliei substantiae convenire lita non possunt. Hisce omnibus rite perpen sis, duo haec conficiuntur, humanam mentem & natura sua, & caussarum naturalium impotentia es Ioprorsus immortalem. Sed in prima hae propositionis parte, atque immortalitatis specie fusius probanda non immoremur: unus illam negat materiali ita , qui cogitationem , & vim cogitandi in materiae subtilitate , motu , figura statuit ; neque mentem. cogitantem in materia aliqua secundum se spectata ponit , quae in indole sua citra omnem modificationem cogitet . Cum homine ita statuente superius egimus. Quod si animam cogitantem materiam quamdam simplicem senio indoleque sua eogitantem adstruat; tum vero insanam ille philosephiam verus materialista peccabit pnaturalem tamen menti humanae cogitanti immorta litatem non negabit, quam materiae cuicunque concedit . 363. Agendi tamen ratio, atque operationes humanarum mentium propriae, quas nos intima conscientia agnoscimus, intelligere , velle, ratiocinari . amare . odio habere , dubitare , imperio agere , & alia hujusmodi animam nostram hisce modis , agentem, i larumque operationum eaussam , spiritum esse demonstrant. Nulla hujusmodi in corporibus animadverti mus: in nihilo plane corporum , & humanarum ani
47쪽
marum actiones conveniunt: convenire autem dicentur caussae, dum nulla inter effectus intercedit an a Iosia λ Haec omnia, si penitus considerentur ἰ animam nostram spiritualem substantiam altioris longe ordiri isdemonstrant . in quam nihil omnino materiales caussae agere possint; quod erat primum in propositione
366. Secundum superest operosi us, atque lucti Ieritissime probandum , quod totius rei cardo existit , ani mas scilicet humanas, substantias spirituales e gitarites & priora indole a Deo accepta, & supremi etiam
Numinis voluntate in aeternum permansuras ; aliam que proinde vitam nunquam finiendam mortales omnes post mortem manere. Qua quidem in parte materialistis parumper praetermissis , cum Di istis quatri plurimis iisque omnibus rem agimus , qui humanami peciem cum caeterorum animantium speciebus con fundunt, eorumque conditionis participes nos essessa tu uni r nihil interim solliciti , sit necne mens humana spiritus , an materia. Duplex. est ad rem probandam via , rario , & auctoritas divina r quarum prima omnium philosophantium est, eredulos aeque , atque in credulos convincit : posteriori credentibus persuademus: contra incredulos vero tum solummodo ex aci-ctoritate argumentari efficaciter possumus , si primo revelationis existentiam evidentia morali probemus .
Sunt, qui sola auctoritate solis factis agendum esse existiment. Nostri instituti est, ratione potissimum
agere. Potissima capita animae immortalitatem probantia in Physica viventium indieavimus , & modo
susius prosequemur. 367. I. Humanas animas a Deo ereatas esse immortales, illa primo.indicat idea humanis mentibus peculiaris , ne dicam innata quam habemus de Deo . Eam scilicet Numinis ideam habemus, qua illud non modo necessario existere, sed etiam rerum omnium esse universale , & unicum principium, de finem infinite honum. & beneficum tenemus . Hujusmodi , inquam, idea, atque clarissima eognitio, quae in caeteris omnibus animantibus ad materialia solum obiecta intentis desideratur , non modo humanas mentem alterius generis , atque sublimioris ordinis , quam bruta animalia quaeeumque sint . demonstrat , verrimetiam nos ad infinitatu illud NunMn, Principium , adque
48쪽
que finem aeternum agnoscendum, adorandum, colen dum , amandum creatos ostendit . Iam vero animas spirituales , cogi rantes, Dei cognitione praeditas, Nu'men cognoscentes , colentes , adorantes , amantes , at que ad Omnia ejul modi a Numine ipso creatas, in ni hilum tamen a Deo ipso esse redigendas . per summae, atque infinitae beneficentiae ideam stare polle 'In nihilum mentem cogitantem iterum redigi , Om nium physicorum mi lorum existit maximum, & ιn finitae Beneficentiae oppositum. 368. I. Eandem veritatem pari ratione probat na turalis Hia, atque innata nostri met cogitantium averso, atque horror, quibus propriam destructionem , &in nihilum iterum reverti nitura ipsa abhorremus .
Hanc proelii dubio indolem habemus a Deo . Destructionem hujusmodi agnoscimus possibilem ; cognitam
vero naturali horrore aversamur : extremum malum
naturae ip ius dictamine judicamus, ad ejusmodi id eam horrescianus . omnium ergo Materialista Ium , at qua D istarum fidem appello : Sectae praejudicia parumper deponant, aut iis dissilentes, sibique iplis relicti, naturae fundum per otium meditentur. Eademne animi indifferentia tetra et ipsum in hilailum, aut in vile lutum redigi , qua aeternam vitam mente concipis y Unde est , quod in vivis esse, quamdiu possumus , summo pere adnitimur, nullisque ad vitam servandam curis, atque diligentiae parcimus st Hic sane est omnium hominum naturalis genius , omnibus generatim brutis
animantibus communis . Mortem , ut commune malum, animantia omnia abhorrent, fugiunt, vitamque pe
rennare student . dii odsi homines aliqui extitille dicuntur , qui philosophica mente , & perfecta animi indifferentia mortem adspectassent; ii iane de animarum immortalitate convivii , humanarum rerum , at que vitae calamitatibus introspectis , & profundissime meditatis, praesentem hanc miseriarum vitam cum se liciori sese commutare sperabant . Haec omnia , &quae modo ulterius dicemus , si rite prependantur, inditum quoddam in nobis immortalitatis desiderium dem Instrant . Potestne vero in objectum per se falsum, impossibile , aut nunquam futurum innatus totius naturae amor , atque desiderium tendere R Inutiliane, atque inania vota a natura , hoc est, a natu Iae auctore est e poliunt
49쪽
169. 3. Illud praeterea , quod in nobismetipsis animadvertimus , & intima conscientia experimur, innatum, atque inditum a natura ad Deum , tanquam ad finem nostrum ultimum tendendi desiderium, prinpositionem probat . Facti veritarem unus ille in dubium vocare posset, cui in mentem nunquam venerit supremum aliquod hujusce uuiversitatis rerum primet 'ium , rector , Numen , a quo originem ducamus
creaturae omnes, earumque regimen pendeat . Ipsos
ego Di istas, atque Μaterialistas, eorumque fidem apopello . Testes ii reliquis omnibus philosophantibus erunt , innatum illud , quod diciolus, desiderium nequaquam in uobis esse ab infantia , religione , aut gente praejudicium. Ipsum ego Spinosam mortem jam proximum 'in athelitam illum a Domino Doreli relatum , ipsique amicum appello ' ), atheisticas enim vero altioris ordinis animas eκ subtiliori aliqua materia , ut volebant, compactas. Quod ii homines sibimet ipsa relicti, a Μundi jam illecebris liberi earumque ulterius perfruendi spe destituti insese tandem prodidere desiderium , ne per ipsos quidem praejudicium dicere licebit. 37o. 4. Sed innatum huiusmodi immortalitatis, atque ad Deum , tanquam ad finem ultimum tendendi desiderium, dc nostra hominum immortalis conditio ex illo ulterius probatur, quod mentes, animique ho minum, cujuscumque tandem conditionis sint , in hu
Spinosa morti proximus neminem admisit , sae peque in haec verba prorupit, o Deus, esto mihi pec catori propitius. Ita a celeberrimo viro rem accepisse testatur FrancHeus Halma in praef. vit. Spin. apud I. Christoph. V Volf. Bibliotheca Hebraeorum. P. I. pag. 2 o. Farnosus alter spinosae discipulus ingenio, & doctrina clarus, Domino Nisin entis bene notus , eum post atheisticam vitam eorum more v'llet etiam mn ri , diu in ultima infirmitate tranquillus in hae e tan dem verba prorupit, omnia se modo credere , quae
prius negaverat, temnus tamen sperandae misericor
diae tunc non esse. Nieuventit i' existenee de Dieadi se preti min.
'I Uide librum The Genibi ment Instructes, cujus auctor miserabile illud iactiun refert.
50쪽
manis mundanis materialibusque rebus universis , illecebris atque oblectamentis omnibus perfruendis sint semper irrequieti . Haec omnia humano animo nunquam satisfaciunt ; nullis terrenis rebus nostra exinplentur desideria e quibuscumque tandem fruamur , aliquit semper desideramus. Rem ego longa oratione, aut ratiocinatione non prosequar . Si eorda hominum, si is ipsum non ignoras: communem hane mortalium conditionem non inficiaberis. Bene eli : duo igitur haec insimul eκ perimur , esse humanum animum an rebus semper terrenis irrequietum , ad altiora semper, quae in hoc mundo non sunt , inhiare , ad Deum, cujus ideam habemus, tanquam ad ultimum nostrum finem , atque centrum, perpetuis aculeis nos semper a natura agi, instigari, excitari . Duo vero haec , quin animi nostri natura tua ad immortalitatem tendant λ Si ad terrena tantum perfruenda nati exi steremus; ea tum vero naturalia nostr vota exple rent , in iis , tanquam in ultimo fine acquiesceremus, nihil ultra esset, quod inhiaremus: dum ergo contra ria omnia experimur ἔ non ad peritura hare mundana objecta , non ad praesentem brevissimam vitam , sed ad Deum , ad alium mundum , ad immortalitatem nos esse a Deo destinatos ostendunt. STI . s. Continua etiam illa, quae nos semper a ngit, de futura post mortem to te solicitudo , atque inquiet do , quae mentem identidem, atque animum vividissime quasi pungunt, nosque etiam miae seriarites exiscitant, torquent, naturalis nostrae immortalitatis argumentum sunt. Facti ver,muem nullus in dubium vertit. Esset ne vero illud inrantiae educationis , gen
iis, aut religionis praejudicium ὸ At nisi id esset humanae animae a Deo inditum , & purum naturae opus; arte tandem, studio, laboreque nostro elideretur, atque radicitus extirparetur. Summ haec votorum est materialistarum omnium , atque Di istarum : eo collineant operosae eorum meditationes , & omnia sensuum oblectamenta : mentem eonsulto , atque animum ab atra illa , & mordenti cura ad amoeniora semper avertunt: perperam tamen inflicto a natura
vulneri quaeritur remedium t haeret semper lateri laebalis arundo: post equitem Iedet atra cura, ni eth