장음표시 사용
61쪽
De flatu Animae in Corpore , unione inter corpus , e Animum : atque unionis consequentiis .
. I. Innotatio historica circa PbiIosophorum opiniones. 334. Animae humanae naturam an se se spectatam sucuique ensigeravimus ; quid. qe. ilia , ejusque Ori sine lana Philosophia duceat , tenerei possit , .es de
beat, qua potuimus brqvitate di gnicacia expPsuimus, quantuin α argumenti boscii ritas , & nostrarum CD eniti 'num in praesenti i tu tenuitas perivit tus t . A nima ipla diversos habet flatus , praesentem nimirum, M. ' .eqrῆo ι organico unita qxistit et suti rum alium,quq vel i corpore sepaWta, vel illi a mortalitatis exuviis j a ni libero iterum copglata . vltant v v et fu turo saeculo immortalem. Ab exposita etiam humanae mentis riglura duplex ejusdem An ista e effluit proprie ; in trulere, dc velle , quae pro vitoque starii Ani mam sςmp x comitantur . Postquam igitur rq i vel ut i fundum perpendimus s quaenam exi illo fundo pIo utro que . Animae statu enalcantur proprietates , qς mceps
philosopllaiado aggrediemur. ruid re, sit praetens Ani
istae status . . uae ab ejus unione curri corpors conse quantur , modo perpendamus , indj catas mentis. Pro
prietates post ei discussuri , sequentia potissi' um c*pita in hac lectione sunt examinanda. I. Verita , at que modus physicae unionis Animae cum corpore . I.
Quaenam in corpora agat Anima , spiritus scilicet in materiam , quid vicissim in Animam corpus ς quaenam Corporis functiones ab Anima dependeant , quanam Ve ejus Vi peragantur .. 3. Estne praeter rationalem Animam in humano composito alia inferioris ordinis, cujus tantum ope sentiamus; anima vero spiritualis altioris tantum ordinis actus intelligere , velle , di hujusmodi alios exerceat P In quanam demum nostri Cornoris parte mens humana existit λ38s. Sedem animae , ut ab hoc ultimo incipiamus , alii aliam in Corpore statuere. Peripatetici Animam Per totum corpus diffusam , di extensam existere con
62쪽
tendunt. Haec eadem est totius viil si opinio remoth. ni praejudicio fundata . re ex 1ensibus per totum tor pus elicitis deducta. Catieliani contra Atiiiiiiii, iii pineali tantum glandula idelata es bile voluerunt. sensum nostrum in obscurissimo argum Etito in physica vlventium exposui miis, & relata utraque perip xtetit rum; atque Cartesianorum sententia reiecta , duo hae 8 statuimus ' I. Animam humanam procul dubio in cerebro, seu capite existere r x: Nullum esse phy siclini argumentum , quti ahimam peh icillim ebrptis hi furi ei probetur: 3. Quod attentis experimentis , at iue humani corporis anatomia , Anima ha In solo capite existere appareat: utrum uero in toto cerebro , ari id
aliquibus tantum ea pies, partibiit Anima existat , iit illa nobis ad definiendum data , ekperimenta , rationes suppetunt . Quattior hise, capitibus citato in loco probatis , nihil Est i quod modo superaddendiim exl-stimemus .
386. Animam corpori unitam esse . quoiὸ ζ Ivlmus , ejusque unionis ope al: quam esse inter Anima mi& corpus mutuani actionem ; in corpus nimiruda a sere Ani am , re a torporου similiter multa pati , communis semper omnium hodii in uni sensius fuerat ;quoad tandem Le bristius , mo*ur; dc aliqui eorum lectatores omne inter animam & corpus, spiritum dc materiam e mmercium sullulere, unionem phylica iri negaruat , nihil in torpus agere Animam , ct tillii lab iliti etiam pati stituerunt . Miram solummodo inter animam & corditis actionum harmoniam adiutiunt, . quam harmoniam praestabilit dum a Deo nuncupant , qua quidem secundnim eos auctores taliter adeo creata sunt Animus, & corpus e ut quin in se mutuo a Sant . omia in nobi, perat intus. Sed petritius erudi tax hasee fallittates expliceimus : Cum veri inter corpus & ammam physi ea utito; hommerhium, & actio dissiEillimus illi sit nodus , quem titillus morta trium in praesenti vita sol ilere; aeque intelligere potest i rem tamen pluribus modis i Ent artitit: quἡ huiusque circa obseu fissuriim argum fritύin philosophi id Medium protulerint, ad sequentia rediguntur capita. Petipateti ery ret dixrς 'rutinam per ilifliris torpus: Zissulam aes ruentes , veram illam esse eor horis energiam , Vien , nimam; inter ipsam I corpus actionem mutuam phy scam intercedere adstruunt. Eum tensum apud citatos au to
63쪽
auctores passim leges : neque aliam ipsi animam in homine , agnoscunt , quae media inter corpus , ocipiritum existat, atque ad sensum inserviat. Contra vero Platonici olim sensitivam illam animam mediam tenebint , cujus vi sensus, dc vita propria perageretur , animae vero rationali eam tantum committebant
provinciam ut corpori praesideret, diligeret, spiritualesque functiones ageret. Quod animam sensitivam spectat , illam etiam aliqui tenuerunt Peripatetici , ut doctus P. Honoratus Fab a). Relatam Platonis opinionem b) nostris hile e temporibus amplexi sunt GH
Platonicos, & Peripatet cos mediam arripuit Cartes is ranimam illam sensitivam Platonis non admittit , omonemque sensum animae rationali attribuit; eam tamen in sola glandula pineali collocatam voluit ; unde me, diis spiri t ibus animalibus corpus movet, atque proin de in corpus agit: quocumque modo hujusmodi actio explicetur, dc peragatur. Fuere tamen . & sunt ei. iam modo inter Cartesianos aliqui , Malebrancbius , Ruis , dc alii, qui nullam inter animam, & corpus , nullam alterius in alteram actionem admittunt. Nihil in Corpus agit anima, inquiunt, nihil vicissim in animam Corpus. Animae ideae atque actus pura tantum occasio sunt, qua posita , secundum animae cogitati nes motus in corpore efficit Deus, & vicissim occasiotiemotuum atque affectionum quarumcumque in corpore ita animam Deus adficit, ut respondentes in anima lcogitationes eliciantur : atque hoc celebre illud est caussarum occasionalium systema communi hominum sensui penitus oppositum , quo Omnis inter corpus, ecanimam unio, dc commercium tollitur. 337. Nullum Deiandum hanc hypothssim verum commercium inter animam dc corpus ei ; sed apparens tantum actio , re autem vera harmonia actionum; quae quidem non ab anima, aut corpore. sed a solo Deo in anima, & corpore fiunt . Haec vers est constans Dei lexe ad datos motus in corpore respondentes ira anima ideas , cogitationes , volitiones producit Deus padi ca) De homine, Prop. 6 .
b) Plato in Alcibiade , dc Phedone .
64쪽
ad singulis etiam actus , cogitationes, voluntates in Anima existentes respondentia phaenomena & ri Otus iri corpore a Deo emetuntur: Corpus igitur, & animae purae sibi tantum oecasiones iunt: ad ictum in corpore imprellum doloris sensum , aliosque actus dolores subsequentes, aut comitantes in animi produeit D usis Similiter ad datos in anima mentis, aut v uritatas actus, quibus certa quaedam objecta & motus anima velit aut nolit , respondentes in corpore motus a Deo producuntur. Quod de animx , & corpore ad se mutuo relatis dicunt; de omnibus corporibus generatim intelligunt: nihil ab iis agitur , petuae tantum occasio
nes existunt. a188. Longius adhue ab unionis systemate Leibnitius .& Wolfius recesserunt: qualecumque id etiam caussae occasionalis munus animae, & corpori inficiantur: nullum commercium unio Occasio sibi hi iam sunt anima ,& corpus; neque Deo sunt ad agendum occasio, ne que Deus caussae hic munus agit. Anima , & corpus , quin in se mutuo aliquid agant , duae sunt caudae , nullo pacto inter se connexae quae secundum propriae naturae genium quamdam actionum seriem consequenter& ordine elicient; quin unum agens aut illius act: num series ab altero agente , & illius serie pendeat. Harmonice tamen, seu ad linisbnum duplex tua actionum series, anima & corpus attemperata sunt : duo sunt horologia , quibus nihil commune est , in se mutuo nihil agentia ; taliter tamen attemperata , ut sibi commissa , semper sibi mutuo consonent , quasi in se mutuo a perent: aliud quidem horas , quadrantes, milleque alios concentus edat, prout alterius indices de- . monstrant , & vacissim; quin tamen unum in aliud
aliqua ratione agat .s 89. Triplici ratione horologia sibi eonsona statui
1Iunt : I. ut unum in alterum mutuo arat , trahat, retrahat: 2. ut unum in altero nihil omnino ag 1t;
artificis tamen semper adllantis, & agrntis ope fiat, ut unum juxta alterius indices, & motum vicissim sena ner moveatur , & agat. 3. Si duo illa horologia ita
exacte construas, & revolutiones suas adeo exacte ct n-ficiant, ut ab initio simul in motu unumquodque positum ex intimo tantum machin rum ingenio deinceps sibi semper mutuo cons ment , & respondeant ; quan tum vis neque unum in altero agat, neque ab externa
65쪽
siqua manu dirigantur . Prima politio est mutuae actio vis systema r secun ca Assa xx Ira occasionalium: tertia harmonia prηst bilita Leibnitiana . in hune semsum rςm tot m explic At Besfingerus a harmoniae
petitiones co 'tinuata sexiet sibi producat ; ita ut semper posterioris perςeptionis , aut appetitionis ratio sufficiens contio 'atur in antecedente perceptione , vel appetitione. Corpus etiam it g conii ructum . ac ςonstitutum est , iit per se solum eκ legibus nantus sine ulla Animae opq omnes. suos mo υβ continuata serie ita
producat. ii' rhin iussiciens qui cumque subsequentis
acti is, & miri Ationisi sit in abione anteceiuente. Ea proptςr etiamsi nudum ess C ςOxyR , anima, eia continuata herie omnes eas perceptiones, & appetitione , quas nunc habet, produce e . sibi posset : dc sublata omni nima, Corpus, eadem continuata serie. , omnes motu suos sibi crearet bj. . . . In system te harmoniae praestabitua; A chlipeum, inquit molfius , tam sublimia inventa, quisus Geom triam ditavit , ita libris suis expost isset , librosque lans ulos eodem, quo conscriρti sun , modo scriptistex, ς etiamsi nulla ipsi fuisset Ani a sc): hcut ex iam, ait, perceptiones Ma p petit iones in anima, eodeim , quo nunc, modo consequerentur', etiamsi corpus non existeret d).39I. Habes , quid circa obscurissima hoc iνIetaphys eae problema , & nodum solvendum Philosophi hactenus exeogitaverint. Sensum nostrum sequentia aperient . sed , cum dissicillim'm Modo. versemus Meta- physicae quaestionem , qua intimus animi , ct corporis. hum api fundus, atque mutu in sese agendi ratio quae-r tur omnem obscuritatem holdamus : quid verbis ipsis significemus, quid in pratlantiarum quaeratur . diligenter statuamus. Commercium inter animam & compus , aliud non est, quam utriusque. Rctionum consen- so a) BuUng. HArm. Praestabit. 6. II. I 8. a in Psycolog. rat . lact, ς.
66쪽
sio , hoe est , mirabilis illa actuum mentis, & corporis consensio , & concentus , quem inter se se mutuo habent Animae, oc corporis actiones , ita ut sibi mutuo respondeant, consonent, se se excitent , & consequantur : ad datam in corpore modificationem sua illi co in anima elicitur , aut explicatur perceptio atque sensus; ad quosdam vicissim animae actus& voluntatis nutus , sui in corpore conseqIuntur r 'spondentes motus: actiones igitur suas mutuo sibi communieant. Lex vero illa, qua haec inter corpus , & Ani mam peraguntur , lex commercii nuncupatur En quid
verbis significemus: quid tamen rei est definitum modo commercium . quo pacto inter corpus , & animam perasit ut λ
3st. Harmonii praestabilitae I sema communi homi num sensui opponitur ; nullo valido argumento probatur ; gravusmrs rationibus D um demonstratur Prima propositionis pars probatione opus non ha bet di satis ipfam a nostro me e sensu, & ex communi
omnium hominum' commercio edocemur . Hominem quemcumque, nosmetipsos p rumper consulamus e a
nobis i ab homine quocumque Leibnitianae hypothesis praejudiciis non insecto quaeras, nihilne tuo in corpore, in corpus tuum anima , mens , voluntas , imaginatio agit , nihilne vicissim haec a corpore patiun
t 0rὸ Porro ab hujusmodi quaestionis propositionem
quotidiana illa omnia Phaenomena , Observata , expe rimenta in mentem veniunt , quae luculenter per totam physicam Viventium prosequimur , dc explicamus . vix notabilem aliquam seri in corpore muta tionem observamus , quam aliqua in mente ipsa . setianimae nostrae flatu non consequatur mutatio: ad minimam etiam animis nostrae voluntatem imperium actionem infinita fere arimus , movemur , Eestirmis ,
si stimus. Cum infinita, inquam, hujusmodi in nobi iamet ipsis omnes homines advertamus; suam inde originem dueit communis ille hominum sensus, quod inquam plurimas Corporis nostri actiones' animae voluntas , in animam vicissim . variosque animae status , dolorem , gaudium , aegritudines, tristitiam , Ita titiam s
67쪽
ti na, rerum ideas, mille que id grnus alia corpus vicissim agat . Phaenomenorum modum , leges , & D tionem hic ego non attingo; communem sensum tant Ummodo expono: quem probare, ad primam quaesionis partem demonstrandam sum cit. Quanta vero, re qualia a Corporis nostri statu in animam deii ven tur, & provenia i commoda, atque incommoda, per totam phys cana Viventium late a rosequimur : ubi de voluntari s , & libet is hominum motibus , de memo
xia , insania , iudicio , lucid s intervallis , laetitia ,
ira, furore, nulleque id genus alis humanae nata rete, hoc est , humani spiritus in corpore . resident is passioni biss disputavimus . Rusticanum hominem, philosophum in phy sicis , & anatomicis iebus meditandis contritum quaeras , unde saep ssime in anima sua hujusmodi passionum motus excitentur, proveniant zΛ diverso mei corporis statu, reponent: haec una erit totius h nmani generis rei ponsao, dc communis seritu S. Quod ii te ipsum, quidquid in anima tua , in spori taneis , liberisque moribus fiat , penitissime mediteris , ab omni alia cura , & praejudiciis vacuus , rem Pro funde & tacitus evolvas , tuae met et tam conscientiae testimonio illum duplic s sorologii nihil commune hab ntis harmoniam & communi sensui contradicere fateberis: idque unum est, quoa in prima propositio nis parte assirmavi. 39ῖ. P, imam hanc probationem harmonillae non
multum curabunt : communis iste sit, inquient , omnium hominum sensus , eoque nomine a nobis done tur e reansr tamen commune praejudicium nuncupari potius debet : a quo nihil in meditantem philosophum, & in veritatem ipsam argumentati licet. Verum id unum mihi sussicit : comm .inem hominum sensum in prima propositiori s parte assirmavi expositione , atque communi Observatione evici r de rei veritate non do bitas; quocumque tandem alio nomine erim sensum exprimas , rem confeci .
394. duod secundo loco diximus , facile ab omnibus concede ir ; si animadvertamus , vix unam, a Vealteram levissimi mom nti conj et iram inferius adducendam a Le.bnitianis in medium a Drri ; quod ad rem p radoxam communi omnium homnum sensui atque conscientiae testimonio oppositam probandum ,
68쪽
aut asserendum adduci serio non potest . 2. Η atmoniam praestabilitam puram esse hypothesim ipsi etiam I.eibnitiani non inficiantur , ut legere est apud realfum, & Buisiverum , praecipuos post Leibnitium har
393. Et lane unde nam harmoniae inter animam &corpus existentia, atque leges probabuntur λ Triplex tantum est probandi modus, experientia , ratio, auctoritas , ut fuse in Logica prosequimur ; quod enim analogiam attinet , in argumento singulari & prorsus unico locum habere non potest . Iam vero quidquid argumenti a lensu, experientia , conscientia in re praesenti produci in medium potest , harmoniam penitus evertit . Auctoritate lis philosophica dirimi neque potest , neque debet ; nisi Leibnitianus aliquis, De desperatae causiae subsidium afferret , Pythagoricum illud , antiquum aeque atque ridiculum , Magisterdixit, auditorum suorum coronae ediceret . Nulla demum ratio es , aut demonstratio , qua vel a longe probare quis possit , humanum corpus 'c animam duo esse automata, quae nulla inter se mutua actione mediante machinarum instar seorsim , atque genio suo actionum series sibi respondentes edant, quin in corpus aliquid anima ag 1e , aut a corpore patiatur . Principium , inquam , spirituale , quod cum materiali automato casu , aut Ordinatione divina semper consonet : unum igitur superest , quod praedictam harmoniam , ut hypothesim statuant, & rei tantum possibilitatem ponant. Haec omnia non inficiantur Harmonistae r puram tantum hypothesim, quae impossibilis demonstrati pon possit, harmoniam esse contendunt . a J Bene est: contra Omnes igitur criticae, prudentiae, atque philosophandi regulas harmonia haec , tamquam veritas facti, statuitur: parumper enim praetermisso, quod communi omnium hominum sensui harmonia , ejusque dogmata , & consectaria opponantur, quod gravissimis argumentis ejus fallitas evincatur ; it harmonia ejusque auctores vel ad disputationem
69쪽
vissimum Philoson hiae dogma citra ullam affirmandi
rati Cnem . ut veritatem adsertiant.
396. Leibnitium igitur, VVosum . Bul verum harmoniam, Ommaque illius capita, & ominissimam expositonem eum audieris : hoc uno prolato ve bo , prιbate , invictissime rejecisti . Ad sine uias fere paginas irationem sufficientem crepat semper inolfus , &Harmonistae caeteri e nihil esse , aut affirmari poste sine ratione sum cienti. Ita sane est , legem tenemus
Omnes; contra legem tamen turpissime peccant pedipetui rationis susticientis , hoc est , novi voca huli
praecones.' rem scilicet sine ratione sufficienti statuitis r quaestionem igitur, stu commercium inter animam , & corpus non solvitis . Nihil hic assumo , quod ab ipsis met harmoniae assertoribus nori admittat rar , aut ab iplis negari pissi. Quae cum ita sint , incredibile videretur, nisi rem ipsi legeremus, Obrs anum Vrit m , doctum alias scriptorem, eo pallium studio circa harmoniam praestabilitam devenisse, ut quicumque hominis sententiam notI probant , tamquam hebetes , atque mediocris ingenii homines ab ipso tra- flentur , & sdiis inciviliter carpantur . 397 quanta sit humanae mentis infrmitas , praejudiciorum , atque partium stulti et=is i gni exemplo m- notescat , Iasis lorigum VVol fit textum conscribam: Siquis hebetior foerat, inquit , quam ut philoiophicam scientiam capere nossit , vel infirmior , ut inoffensa pietate syst mali harmon ae praestabilitae asIentiatur ris systema influxus physici amplectatur , & systema harmoniae praeitabilitae, si velit. damnet , modo sibi temperet a mal tia . Etenim qui hebetior est , quam ut philosophicam scient ana ea pere possit . is assentiri nequit ob r3tionum evidentiam , sed assensus ejus nititur ration bus extrinsecis . N praejudiciis , quae a prima juventute hausit , d. mellis me eradicandis, atque id 'm passionibus animae obnoxius . Quamobrem si vel ma ime veritati assentiatur , aut , quod est probabile , ei praesere . quod est minus probabile rnori tamen id ideo faeit . quod veritatem, qua talem agnoscat 'c probabilit atem intro mciat e sed istius- moli rationibus adductus. quae casu ita f'r'nt' eundem permovere poterant ad coutiarium firmiter te
70쪽
s 97. Cum Malebranchianum systema iure merito hori probarent, physicaeque actionis modum non haberent perspectum , in hypothesim declina ront , quae si minus veritate, aut verisimilitudine, novitate saltemplanendum , & pertinaciter defendendum . Perinde igitur est i sive assensum suum praebeat philosophis , sive eundem deneget .. .aequo igitur Philosophus ferre debet animo dissensum illorum , qui hebetiores sunt , quam ut philosophicam scientiam capere possint : conseque ter nec aegre fert , si systema influxus physici ample- istin tur, & systema harmoniae praestab litae damnent , modo sibi a malitia temperent : quippe cum ferre ne mo possit in alte o stud riim nocendi , sed unusquisque ipso naturae jure adversus vim aliorum se se defendere teneatur. Qui infirmior est , quam ut inoffensa pietate systemati harmoniae praestabilitae assentiatur , is veretur , ne haec hypothesis sit impia , & Religioni inimica , propterea quod sibi semper persuasi , systema influxus physici in scriptura sacra probari , nec salva ejus auitoritate rejici posse . Quamobrem cum ista infirmitas ab hebetudine mentis proficiscatur , fie xi haudquaquam potest , ut contrarium doceatur . Quamobrem cum Philosophus aequo serat animo, ut hebetiores, quam ut philosophicam veritatem caperct possint , systema harmoniae praestabilitae damnent, &xideant, & systema influxus physici probent , di ex tollant ; multo magis condonabit infirmiotibus , quam xit inoffensa pietate systemati harmoniae praestabilitae assentiantur: cum praestet pium esse , quam caecum philosophicae hypothesi praebere assensum . Psycholog. ration. 6 6 o. Hos ego Vvol fit sensus cum leto , πρhilosopbica mense perpendo , commiseratione . oe ris hominem prosequor . suo non litteraria praeiudicia , δε- sematis amor . partiumque studia humanam mentem animam adducunt ' Si ridendi causa harmoniae partet I usciperem; ita iocando argumentarere credibrie non apparet, UVolfanam manum macbinam eomi adeo ,
Drbano . atque modesto sistis scripsisse . s aliquem cum docta hominis mente commercium haberet , atque ab ea dirigeretur : quandoquidem igitur secundum V volfium , ct harmonistas caeteros Archimedes tam subsim a inmenta , quibus Geometriam ditavit, in libris suis exposuis-