Commentarivs in epistolam Pavli ad Colossenses, scriptvs a Nicolao Hemmingio

71쪽

iussis tendit, distributione hac indicat, fit i. , nimirum quod ad homines mangelos, o hi Pertineat, sed diuersimode. Vt enim an- id 41, gelo mutationi de desectioni obnoxios pro ei. Qi firmat, quo Perpetuum suum statum intra deuictionis periculum retineant Ita homines cum a perditione commeritat irgainia erantur, tum beatitudine aeterna donati i tur, ut ita in coelis S terra firma sitet pax Sem iiii a Pςi Christum pacificatorem, pclari dxi: P rra

Et uos, qui aliquando eratis nis stulta abalienat Minimici sensu in os

aia exci

peribus malis, nunc reconciliaαuit, in corpore carnis sua per

mortem. obiuri AςςQmmodat dominam generalem iiii, vΠρ ἐς ty Ipsi enim Colosiensibus aptauit Pliς x beneficia Christi,quae recensuit. Et

vi diligentius perpendant Colossienses

h quanta bona per Christum consecuti sint, i, hyigii collationem duplicis status seu conditio traλ' nis eorum adhibet. Ante quidem pacifia

is cationem peractam per Christum, sibi

per praedicationem communicatam, fuc-

72쪽

EPIST. PAVLI runt ut reliqui, abalienatia inimici Dei, id c sensu seu cogitationed voluntate,id quod satis ipsorum praua opera docebant, quae non nisi e prauo sensiud voluntate a Deo auersa proficisci potuerunt Pacificatione vero facta ac communicata ipsis Per Euangelium, reconciliati sunt, hoc est, ad Deum conuersi, at 3 adeo ipsius amici facti sunt, pc corpus Christi humanum in mortem traditum, ad expianda hominum

Sine itas Christi victima abalienati

sunt homines a Deo, eiusq; inimici censentur. Contra vero Per victimam Christi,

dum in ipsum creditur, amici imo filii Dciefliciuntur homines Admoneat igitur hic locus nos cilin nostrae miseriae, tum s licitatis Miseriae quidem,dum extra Christum erramus, hostes di inimici Dei destinati poenis aeternis. Felicitatis veris, dum Christum reconciliatorem firma fide ap-Praehendimus, Per quem aeternae beatit dinis efficimur consortes.

Vt exhiberet uos sanctos Rimmaculatos Mirreprehensibi Ies coram se. Ad

lia ist

73쪽

yduhsi A reconciliemur Deo per Chrimi stum docet, nimirum ut sistamur coram 2ych: immaculati irreprehensibi- truti lii' in ibu Verbichreuissime desciitat quali Sisam Claristiana vita esse debeat. iliunt f qquirixur sanctitas, qua Deo indi iiiii Pyψh-NU purificari fide Deo ve-um i xum culium Praestamus, relictis Edanicisi ilioliti l P QPh Hi erroribus. Deinde, ut siu, mus id esst, immacuIati, dum vi- delicet honam conscientiam apud nos

Mahalica ipsos retinemus, exut corpore Peccati.

daei Tum, ut simus irreprehensibiles, graece ME E νέγκλητοι, id est, tales in quos nemo iurei ὀB l vllum crimen possit impingere, seu qui nida acitia ait admiserunt,cuius ob causam in ius vo-xa, illa, Cari debeant.Has tres vite Christianaeia retra hi te ad Titum a. modestiae, iusticiae S pi tim it lata appellationibus intelligit. Hinc pri- , , rnuin discamus, cum reconciliationisi

ii iiii neficio coniunctam esse gratiam regener b alia xi ni. Dixitualis. Nam ut Chrissitus est

nobis a Deo natus iusticia ita etiam an stificatio, quae in vitae nouitate relucet.

ancidi Non igitur consequimur remissionem as ςςς-xorum, Ut postea veluti laxatis frenis ruamu praecipites in quaevis flagitia, sed

74쪽

EPIs T. PAVLI

regeneramur indies magis magisq3.PronDde haec duo observemus. Vnum, quod sine reconciliatione nemo ad innocentiam peruenire vere possit. Alterum, quod vitae nouitas seu regeneratio, ut perpetu dreconciliatione coniuncta est ita firmissimum reconciliationis factae indicium existit. Vbi enim iuxta carnem vivitur, ibi spiritus dominium nullum est.

Siquidem permanetis in fide fundati & firmi,& non dimoue imini a spe Euangeli 3, quod audi stis, S quod praedicatum est al

pud uniuersiam creaturam, quae sub coelo cst, cuius faetus sum eoo Paulus ministeri

Qcio modo rata sit futura reconciliatio, inuo modo sanctitati Sinnocentiae studere possint Colossynses, his verbis docetur. Requiritur enim ad utrumc fides stabilitas desperseuerantia in doctrina Euangeth, unde spes salutis concipitur. Obseruandum ilic Primum, quod ut fidem facit instrumentum,quo reconciliatio recipitur Ir asiaret paeli ditati hastilia ilitar

yl ui initiastitamsi

75쪽

pitur possidetur: ita eandem omnis si iii innocentiae fundamentum coni 2 stuuii , uim coniuncta est spes Eu-

angelii,id est, spes salutis, quam Euangcli tim praedicat. Deinde obseruetur contra Stoicas imaginationes depraedestinatione

i. 'a quis in fide fundat de iustificati possini

R ita ii relabi in pristinam impietatem, de ita salu- te excidere, Roman: II. Vnde monemUr, ut qui primitias fidei percepimus, strenue missi pergamus, ac usi ad finem constanter ad ,him h*reari u doctrinae Euangelii,vnde fides, . Perante Spiritu sancto, concipitur, ali- ani tur augetur, modo ipsi maligne non re-itus ti sistamus spiritu Dei. Praeterea dum inhiaria: Vis: Odii dicatum est apud omnem creaturam,illud Euangelium commendat, quod ab Epaphra acceperant, ad quod praedicandum ipsi Christi Apostoli ii

niuersum orbem misi sunt, cuius mini- hiludii strum ipse Paulus se esse fatetur, Quod eo illine Pertinet, Ut Colosiense Permaneant in a lituere, ςςPxRPer Paphi an doctrina, nec sinant se hin 3: Pseudoapostolorum imposturis a vero

76쪽

EPIST PAVLI consentire. Non enim parum confirmat Ecclesias videre consensum docentium.

Nunc gaudeo in passionibus

Prolepsi quodam anticipat obiectionem,quae excruce Pauli extrui poterat, ad extenuandam ministeri ipsius autoritatem. Solent enim homines res ex praesenti eventu sitimare. Dicit igitur se gaudere in pastionibus, quas perfert pro Colossensibus erudiendis, uendis ac confirmana dis in sana doctrina. fio quidem evemplum ministris verbi duo commendat. Vnum, ut nullum periculum detrectent subire pro aedificanda Ecclesia. Alicrum, ut gaudeant contra carnis sensum, quo cies crucem Euangelii promotiendi gratia serre coguntur.

Et adimple ea, quae desunt afflictionibus Christi, in carne

mea. Ratio est propositionis a passionis suae communione Se enim conformem ac socium Christi,dum patitur, statuit, quae sis' ne

77쪽

maxima est gloria. Quare merito gauet det Paulus, quod per suas afflictiones reddatur conformis imaginis tr Dei. Discant hinc primum ministr verbi, deinde omnes pii summam gloriam apud Deum reputari, si quis pro Euangelio ac pietate

Patiatur. Hoc enim pacto conformes imauginis fir Dei efficiuntur. Qtiod sane ce tum argumentum est,sore, ut aliquando cum Christo percipiant laeta, qui hic Vr membra ipsius patiuntur aduersa. Porro, ne contra αναλογιαὶ fidei, cum Sophistis hic impingamus, cauendum est. Illi enim Vrgentes Upκπla, e hoc loco inserunt Rconcludunt sanctorum martyri quae thesaurum Ecclesiae vocant Messe propicia toria, Vt quae peccata hominum suo meri to Xpient. Sed eos peccare contra fidei nostrae analoyian manifestum est. Paulus

implet sopκματα afflictionum Christi in carne sua, dum ut membrum Christi patitur Hic enim Christi nomine totus Christus, cum suo corpore mystico, intelligendus est. Vt I ad Corinth: Iz. cum dicit,rem in Christo se habere,ut in humano corpore. Vbi manifestum est Christi nomine intelligi, non solum ipsum caput, sed etiam corpus totum mysticum,hoc est,E

78쪽

PAVLIclesiam Tantisper igitur deest aliquid a flictionibus Christi, donec aliquis sancto

rum superfuerit inmundo, qui ut membrum corporis cum capite feret aerumnas, donec una cum capite glorificetur Sen

sus,quem his verbis assuunt Sophistae, claris scripturae diistis refutatur. Si enim Christus est agnus tollens peccata mundi Si sanguis ipsius purgat nos ab omni iniquitate: Si in ipso habitat omnis plenitudo: Si unica oblatione perfectos efficit in per- perpetuum eos, qui sanctificantur, Sequitur passiones Pauli Sc aliorum martyrum nequaquam esse Xpiatorias Illorum enim afflictiones singulares suae, non pro alijs

meritorio

Pro corpore eius, quod est Ecclesia.

Causam praesentis suae afflictionis inprimit. Dicit enim se pati pro corpore Christi, non quidem redimendo,sed aedificando per suum ministerium, unde sub dit:

Cuius faetus sum minister, secuiadum dispensationem Dei, quae

79쪽

e , quoi

quae data est mihi erga vos.

In graeco relatiuum scemininum est. Cuius, subaudi Ecclesiae minister sum. Et est ratio, cur pro Ecclesia patiatur, nimirum quia minister est Ecclesiae, ex Dei dispensatione Proinde non expiationis, sed ministeri gratia patitur Paulus.

Ad implendum sermonem Dei.

Finis ministeri Paulini, continens amgUmentum commendationis Euangelii ab autore. Implendi verbo significat Paulus praedicationis diligentiam de industriam ministris verbi imitandum.

Mysterium reconditum seculis S a generationibuS.

Ne quis Euangelium ut nouum doctrinae genus contemneret, ab antiquitate illud commendat, item a dignitate seu eXα cellentia. Cur autem Euangelium myste rium dicatur, pluribus in Epistolam ad Ephessit e licatum est. Sed tota res huc redit, quod Euangelium ideo mysterium dicatur, quia si uniuersum orbem in se

80쪽

EPIST. PAULI respicis, plane ignarus est huius do strinae. Non enim humanis aut physicis rationi-hus, haec doctrina inuenta cst, sed ex sinu aeterni Patris allata ministerio Spiritus senes dicitur. Deinde si confers tempus ante Christum exhibitum cum tempore manifestati Christi, haud immerito rela tione prioris temporis mysterium appetulatur Euangelium Ante enim Christum exhibitum tib obscuris verborii in Si coremoniarum in Volucris significabatur, Sed Christo exhibito plena claritate haec coelestis doctrina affulsit, ac nunc per prae dicationem in salutem credentium, suos radios in univcrsum Orbem transmittit. Hinc moneamur cum gratitudinis erga Deum,qui hoc suum arcanum nobis reuelauit ii salutem nostra, qui orandus est, ut suam coelestem do strinam in scholis Sc intemplis inuiolatam conseruet, tum reuerentiae erga hanc coelestem doctrinam, ut ad ipsius lectionem dc meditati aena adi

ramia mentem Puram, S rebus quae tra duntur attentam.

Nunc autem pate sedium est sanctis illius, quibus uoluit Des