장음표시 사용
91쪽
Absolutam sapientiam e plenam, quae sane ad salutem consequendam fuimcit,in Christo absconditam monet,cum ut dignitatem Euangeli j commendet, tUm Vt animos nostros auocet ab omnibus rebus, quae sunt extra Christum, quoties salutis consequendo ratio quaeritur. Si enim in illo sunt thesauri omnis sapientia dc cognitionis , desipiunt prose si is, qui mira hunc thesaurum scientiam salutis querunt. Porro, sapientiae cognitionis vocabula distinguo, ut prius ad mentis rectam de salutis negocio instructionem: posterius ad scienter seu prudenter vitam informanet dam iuxta verbum referatur.
Hoc autem dico, ne quis UOS decipiat sermone persuasibili.
Vsum superioris dicti egregie monstrat, nimirum ut solo Christo contenti, subtiles sapientum mundi ratiocinati
ne contemnamVS, non morantes sermo
nis suauitatem, S leporem eorum, qui a Christo nos abducere conantur Hic locus diligenter obseruandus est Monet
92쪽
EPIST. PAVLI tineamtis Monet, extra Christum 1 si liliis negocio nihil quaeramus Monetae tiendas orationis insidias Monet non suscipere eloquentiam hominum, sed verit iis simplicitatem amplecti rimare.
Occupatio est. Nam poterant admirari Colonenses, cur sibi adeo a se remotis, d antea non visis,admonitionem sciri- heret. At Paulus hanc obieetionem di luit per distinctionem Sum quidem re motus a uobis corpore,sed is .corde ani-mO,quo uos in Christo complector,uobis adsum.Hoc vere Apostolicum est , non solum praesciatium auditoriam,verum etiam absentium 8c remotorum curam gerere.
Gaudens ac uidens uestrum ordinem Sc stabilitatem uestrae in Christum fidei.
Commendatio Ecclesiae Colos enitim cum captatione beneuolentiae, ab ansem sui affectu erga illos. Cum enim commendat Ecclesie Colossensium statum praesentem, non solum bene constitutum signi-zIlllibus i liniit lanilis
93쪽
significat,verum etiam tacite monet, ut In eodem statu permaneant. Porris, in Eccclesiastico statu duo laudat, nimirum Ordinem dc stabilitatem fidei in Christum. Ordo quidem non regni formam, sed docentium S discentium rationem habet, morum disciplinam continet, de quo Ordine plitra ad Ephesios dii ta sunt. Si hilitas fidei, fundamentum retinet, nempe ipsum Christum, sine quo Ecclesia stare non potest. Fugiamus ergo omnes, qui Eταξίαν harbaricam Ecclesiae Christi obtrudere conantur, Vt qui Enthusiasmo concitati, nihil rectum ducunt, nisi quod ipsi somniarunt. Damnemus de Papistas, qui omnes neruos eo intendunt, ut sepulta fide in Christum, ex humanis traditi nibus pendeamus
Sicut ergo accopistis Iesum Christum Dominum, in ipso ambulate, radicatira aedificati in ipso S confirmati in fide, quemadmodum edocti estis,
abundantes in ea per gratiarum actionem. Illatio
94쪽
EPIs T. PAVLIIllatio exhortatoria est ad constanti am in vera do,ctrina, quam ab Epaphradidicerant . Hic locus triplicem doctri,
nam continet. Primum enim quomodo
Christo adhaerendum sit, Deinde, quid Praestet fides, Postremo quomodo fides
Incrementa sumat,docet. Qti Omodo a
rem Christo adhaerendum sit, tripli ci similitudine docet. Primo enim loco com fert Christum viae, nos viatoribuS. QUM re, nisi errare libet,haec via sola tenenda est, quod fit, dum in ipsius doctrina constanule Permanemus. Deinde confert Chriustum radici, nos vero arbori seu ramis. Si ergo fructificare volumus, in radice manendum es , ex radicis succo vivendum, d crescendum est. Praeterea confert Christum fundamento, nos aedificio. N, si igitur collabi placet, fundamento inn, tendum est. Sed quid praestat fides confirmat inquit fidem. Quare fides hoc praestat, ut dein via sine errore curras, ct in radice cum fructu permaneas, S super fundamento fixus S immotus perstes. In hac fide tum demum crescimus S abundamus, quando accedit frequens gratiarum actio. Hac enim, quemadmodum verbo
sacramentis, lituo augetur fides Videre
95쪽
Minanem deceptionem, iuXta traditionem hominum, iuxta elamenta mundi Mnon secundum Christum.
Propositio est tertiae partis Epistolae, attentionis particula figurata ac expositi ne amplificata. Videte, inquit, ne quid sit, qui vos depraedetur, ac si diceret Persanam Christi doetrinam in ovile Christi, in quo pabulum aeternae vitae est, perducti estis, videte igitur, ne Pseudoprophe rete, qui lupi S praedones pessimi sunt, vos Praedam abigant, dum septa ovilis Christi,id est,sanam doctrinam interrupunt per Philosophiam ,eam videlicet, quae sic qui dem vocatur, dc tamen nihil aliud est, quam inanis deceptio, ut quae X homi num traditione elementa mundi, hoc est, ceremonias seu res, quae potius a Christo abducunt,quam ad ipsum quenquam adducunt, vobis obtrudit. Hic est simplex Propositionis sensus. Porris,quemadmodum perperam sa-ciunt,qui hoc loco abutuntur ad damnant
96쪽
dam viuersam Philosophiam, quae reuera excellens donum Dei est Ita damnantur hoc dicto Paulli, qui α corrupta philosophia Ecclesiae Christi ullum dogma obtrudere tentant, tan j in negocio salutis necessirium Vna est doctrina salutaris de coelo allata, quae continet omnes thesauros sapientiae 8 cognitionis salutaris . Verum quemadmodum Olim populus Israeliticus ad extructionem tabernaculi usus est opi-husAegyptijs:Ita nos quoi sciamus surpandas esse Philosophiae verae parteS, non ad destruendam Ecclesi am,scd ad ei seruiendum Etsi igitur solum verbum Deis lutare est hominibus, interea tamen non sunt contemn cnda alia Dei dona, quae non parum suo quodam modo ad aedificationem Ecclesiae faciunt. Qtiis quaeso phrases scripturae intelligat sine Grammatica quis partes longioris orationis c quis disputationum seriem c quis argii mentorum virtures percipiat, artis Dialecticae rudis cinno Paulus in Episcopo requirit, ut sit aptus ad docendum, vi possit redie secare verbum Dei quod fieri non posse sine Dialectica nemo non uidet An non pulcerrima ex Rhetorica lumina passim inscriptis
Prophetarum de Apostolorum conspici
97쪽
AD COLOS Luntur, quae sine Rhetorica de Schematum cognitione minime eXplicari possunt Qua multa dicta sunt in Prophetis, Psalmis cscriptis Apostolicis, quae lute rerum naturalium doctrina intelligi nequeunt Annon vera Ethica pars legis diuinae est 'Vnde oeconomicae S politicae leges,qua D Us non vult contemni, extructae sunt 'In mathematis excelluisse veteres Patriarchas non est dubium, in quibus Paulum quolfuisse liberaliter institutum, vel X OaPParet, contra graecos ipsos Arati astrologi testimonio sit usus. Qui Mosen legit, Arithmeticam Sc Geographiam agnoscet summe necessarias esse ad multorum locorum explicationem. David, Iob, Ieremias ac multi alti sancti viri Musica delectati sunt. Cum igitur omnes partes Philosophiae sint utiles, Zc eximia Dei dona, sacrilegi genus est,philosophiam in uniuersum damnare,qua vi utiliter vi possimus, se Uemus sequentes regulas. Prima,sit verbum Dei lidius lapis,ad quem eXaminentur, probentur,improbentur Philosophorum dicta Aristoteles docet mundum ab aeterno fuisse sed hoc dictum ad scripturam Naminatum, falsum esse conuincitur, Quare,non vers philoso
98쪽
EPIs T. PAVLIphiae axioma, sed philosephantis ei ror sis dicetur. Idem, unam omnium rerum priamam causam, nempe Deum ipsum rati nibus physicis demonstrauit,quae demonstratio, quia congruit cum verbo Dei, approbanda est Sc amplectenda. Iuxta hanc regulam, sanctus Iustinus philosophus de martyr multas sententias examinat, prinhat, improbat, potissimum in libro,cui titulus est ανατροπη, id est, euersio quorun dam Aristotelicorum dogmatum, Item in libro ad Triphonem Iudaeum, siem in li-hro contra Graecos philosophos. Secunda, adhibeatur philosophia r rum sacrarum explicationi, non vi domina,sed, ministra,qus autoritati verbi codat. Sic Grammatica, Dialectica, Rhetorica caeterae b disciplinisuo fungantur ministorio.
Tertia, quoties verbum Dei aliquid, quod absurdum in philosophia videtur,
Commemorat,philosophia se humiliet agnoscat suam circitatem, corrigatur coelestis philosophiae admonitione, non quaqsi obtorto collo in suam sententiam ver-hum coeleste trahat. Recte enim Orpheus, ut citat Iustinus martyr,omnibus mortali-
99쪽
Qxiarta, Omnia philosophorum dicta, quae cum verbo Dei pungnant, Vtut plausibilia rationi videntur reiiciantur ac damnentur, tanquam coelastis philosophis Praesentissimum venenum. Rectissime enim monuit Hylarius, sensum scripturis non esse inserendum,sed e scripturis Pete
itinta,Decreta philosophorum, qus non pugnant cum verbo,si demonstrationes aut probabiles rationes habent, recipiantur ac amentur, idc maxime, si ad Orum conseruationem, aut ad mores sormandos faciunt.
Sexta, Exemplis S di stis philosophiacis utatur theologus prudenter, hoc enim interdum fieri potest valde utiliter, quia empla de dieia congruentia cum verbo saepe vehementiores stimulos habent. Sic Salomon pigrum ad formicam mittit, ut ab ea discat sapientiam Dominus nos ad serpentes di columbas,ut ab illis prudenti am, ab his simplicitatem discamus, amandat Thiresias paroclius Thebanus,tametsi
suamcub,trran Ociunanti sibi initium, eo quod
100쪽
EPIST PAVLI quod vera quidem sed non placentia diu ceret,i espondit Veritate te o Tyranneso tiorem alo. Hoc exemplum non incommode adduci posset ad animandos ministros Christi ut constantes sint 1ia docenda defendenda veritate. Simili modo Physica exempla Ciconiarum, Halcyonum et sumi possunt in commendationem pietatis erga parentes,et bene meritos.In reprehensionem exemplum viperarum Iohannes de Christus obiecerunt Iudaeis. Ad eundem modum axiomata philosophorum utiliter adhiberi possunt, quale est illud Platonis, Deus omnium bonorum cietiae, de malorum omnium ανατιορ est. Sicut Pavilus interdum philosophorum dicta asperigit, ut ad Tit:i EpimenidiS. I. COr: Is. Menandri Act: 7. Arati testimonia adducit. Licet enim via dic mutuari, quicquid a Deo profectum est. Has regulas secutus theologus, sentiet sibi non inutilem fore philosophiam veram. Quare, philosophiae studium ab omnibus bonis amandum censeo, ac necessarium iudico primis iis, qui in maioribus facultatibus, in Medicina, Iurisprudentia de Theologia cum fructu versari cupiunt. Verum id sobrie fieri